Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) MAY 2013

 TOLO A NGA HA VUYI

Va Yime Va Tiyile “eNkarhini Wa Ndzingo”

Va Yime Va Tiyile “eNkarhini Wa Ndzingo”

LOKO ku sungula Nyimpi yo Sungula ya Misava hi 1914 vanhu vo tala va swi xiyile leswaku Swichudeni swa Bibele a swi nga ta hlanganyela enyimpini. (Esa. 2:2-4; Yoh. 18:36; Efe. 6:12) Malandza ya Xikwembu ma endle yini eBritain?

Henry Hudson

Nawu wa Ntirho wa Vusocha wa hi 1916 wa le Britain a wu vula leswaku vavanuna lava nga tekangiki lava a va ri ni malembe ya 18 ku ya eka 40 va fanele va ya evusocheni. Nawu lowu a wu nga va sindzisi vanhu lava a va nga swi lavi ku ya evusocheni “hikwalaho ka vukhongeri bya vona kumbe mahanyelo ya vona lamanene.” Hulumendhe yi simeke tihuvo leswaku ti kambisisa leswaku i vamani lava a va fanele va pfumeleriwa ku nga yi evusocheni nileswaku ha yini.

Hi nkarhinyana wo koma, Swichudeni swa Bibele swa kwalomu ka 40 swi khomiwile swi pfaleriwa emakhotsweni ya vusocha naswona nhungu wa swona swi rhumeriwe enyimpini eFurwa. Leswi vamakwerhu va le Britain va twisiweke ku vava hi xiendlo lexi xo homboloka, va tsalele Holobye-nkulu Herbert Asquith papila ro vilela hi ku khotsiwa ka vamakwerhu volavo, va ri fambisa ni xikombelo lexi a ku sayine vanhu va 5 500.

Endzhaku ka sweswo ku fike mahungu ya leswaku nhungu wa vona lava rhumeriweke le Furwa va gweviwe ku baleseriwa hileswi va aleke ku lwa enyimpini. Kambe loko vamakwerhu va ha forile leswaku va ta baleseriwa, swigwevo swa vona swi cinciwile ivi va boheka ku heta malembe ya khume ekhotsweni. Va tlheriseriwe eNghilandhi leswaku va ya tirhela swigwevo swa vona emakhotsweni lama tolovelekeke.

James Frederick Scott

Loko nyimpi yi ri karhi yi ya emahlweni, ni vavanuna lava tekeke a va fanele va ya evusocheni. Eka nandzu wun’wana wa le Manchester eNghilandhi, muhehliwa a ku ri Henry Hudson, loyi a a ri dokodela tlhelo Xichudeni xa Bibele. Hi August 3, 1916, huvo yi vule leswaku wa kolota, yi n’wi rihisa kutani yi n’wi yisa evusocheni. Hi nkarhi lowu fanaka a ku ri ni nandzu wun’wana lowu a wu tengiwa le Edinburgh, eScotland. James Frederick Scott, mukhalipotiya loyi a a ri ni malembe ya 25 a nga voniwanga nandzu. Hulumendhe yi endle xikombelo eka nandzu wolowo kambe yi wu tshika hikwalaho ka nandzu wun’wana lowu a yi fanele yi wu tenga le London. Hi nkarhi wolowo, makwerhu la vuriwaka Herbert Kipps u voniwe nandzu, a rihisiwa kutani a yisiwa evusocheni.

Hi September 1916, vamakwerhu va xinuna va 264 va endle xikombelo xa ku ka va nga yi evusocheni. Eka vamakwerhu volavo, ntlhanu wa vona va pfumeleriwile ku nga yi, 154 wa vona va nyikiwe “ntirho wo tirhela tiko,” 23 wa vona va nyikiwe ntirho evusocheni lowu a wu nga katsi ku lwa, 82 wa vona va yisiwe evusocheni naswona van’wana va  tengisiwile kutani va khotsiwa. Vanhu vo tala va lwisane ni ndlela ya tihanyi leyi vavanuna lava a va khomiwe ha yona ekhotsweni kutani hulumendhe yi va suse ekhotsweni ra masocha yi va yisa etikampeni leti ku tirhaka vanhu lava nga laviki ku ya evusocheni.

Pryce Hughes

Edgar Clay na Pryce Hughes, loyi endzhakunyana a veke mulanguteri wa rhavi ra le Britain, va tirhe edan’wini le Wales. Hi hala tlhelo, Herbert Senior, un’wana wa vamakwerhu va nhungu lava vuyeke hi le Furwa, u yisiwe eKhotsweni ra Wakefield le Yorkshire. Van’wana va tirhele swigwevo swa vona va tirhisiwa ku fana ni mahlonga ehansi ka swiyimo swo tika le Khotsweni ra Dartmoor, leri a ri ri ni vanhu vo tala lava aleke ku ya evusocheni.

Frank Platt, Xichudeni xa Bibele lexi pfumeleke ku endla mintirho leyi nga katsiki ku lwa, u xanisiwe nkarhi wo leha hi ndlela ya tihanyi loko a lerisiwe ku ya lwa ivi a ala. Atkinson Padgett, loyi a dyondzeke ntiyiso endzhakunyana ka loko a tsarisele vusocha, na yena u khomiwe hi ndlela ya tihanyi hi valawuri va masocha hileswi a aleke ku lwa enyimpini.

Herbert Senior

Hambileswi vamakwerhu a va nga swi twisisi hi ku helela leswi ku nga yi evusocheni a swi katsa swona, a va lava ku tsakisa Yehovha Xikwembu. Lava va boxiweke hi mavito eka xiviko lexi va veke xikombiso lexinene xa ku nga yi evusocheni “enkarhini wa ndzingo” lowu a wu tika swinene. (Nhlav. 3:10)—Tolo a nga ha vuyi eBritain.

DYONDZA SWO TALA