Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) JANUARY 2013

Ku Tirhela Yehovha Handle Ko Tisola

Ku Tirhela Yehovha Handle Ko Tisola

“Ku rivala swilo swa le ndzhaku ni ku nava ndzi ya emahlweni eka swilo swa le mahlweni.”—FILP. 3:13.

1-3. (a) I yini ku tisola naswona ku nga hi khumba njhani? (b) Hi nga dyondza yini eka Pawulo malunghana ni ku tirhela Xikwembu handle ko tisola?

MUTLHOKOVETSERI un’wana u tsarile a ku: “Eka marito hinkwawo yo vava lama nga vuriwaka kumbe lama nga tsariwaka, marito yo vava swinene hi lawa: ‘Loko a ndzi nga!’” Mutlhokovetseri yoloye a ku ri J. G. Whittier, naswona a a vulavula hi swilo leswi hi tisolaka ha swona, leswi hi navelaka onge hi nga tlhela hi swi endla naswona hi swi endla hi ndlela leyi hambaneke. “Ku tisola” i gome ra miehleketo, ku twa ku vava emiehleketweni, hikwalaho ka nchumu lowu endliweke kumbe lowu nga endliwangiki naswona rito rero ri nga vula “ku tlhela u rila.” Hinkwerhu hi endle swilo leswi hi navelaka leswaku loko a ho tlhela hi swi endla naswona hi swi endla hi ndlela leyi hambaneke. I yini leswi u tisolaka ha swona?

2 Vanhu van’wana va endle swihoxo leswikulu evuton’wini bya vona kumbe va endle swidyoho leswikulu. Van’wana a va endlanga nchumu wo biha, kambe va tivutisa loko swiboho swin’wana leswi va swi endleke evuton’wini bya vona a swi ri swinene hakunene. Vanhu van’wana va kote ku tshika ku anakanya hi swilo swa khale kutani va ya emahlweni ni vutomi bya vona. Van’wana va tshamela ku tisola hi swiboho leswi va swi endleke kutani va ku, ‘loko a ndzi nga swi endlanga!’ (Ps. 51:3) Wena u titwa njhani? Xana u navela onge u nga tirhela Xikwembu handle ko tisola—ku sukela namuntlha ku ya emahlweni? Xana ku ni xikombiso xa xiviri xa munhu loyi a koteke ku swi endla sweswo? Xi kona, i xa muapostola Pawulo.

3 Pawulo u endle swihoxo leswikulu ni swiboho swa vutlhari. U tisole swinene hikwalaho ka swihoxo leswi a tshameke a swi endla, kambe u tlhele a dyondza ku dzikisa mianakanyo ya yena eku endleni ka leswi a nga swi kotaka entirhweni wa Xikwembu. A hi voneni leswi hi nga swi dyondzaka eka xikombiso xa yena.

SWILO LESWI PAWULO A SWI ENDLEKE ENKARHINI LOWU HUNDZEKE

4. I yini leswi muapostola Pawulo a a navela onge loko a a nga swi endlanga?

4 Loko Pawulo a ha ri jaha leri nga Mufarisi, u endle swilo leswi endzhaku a tisoleke leswaku loko a a nga swi endlanga.  Hi xikombiso, u xanise vadyondzisiwa va Kreste hi tihanyi. Bibele yi vula leswaku endzhakunyana ka loko Stefano a dlayeriwe ripfumelo, “Sawulo [loyi endzhakunyana a tiviweke tanihi Pawulo] a sungula ku khoma vandlha hi tihanyi. A hlasela yindlu yin’wana ni yin’wana, a kokela vavanuna ni vavasati ehandle, a va yisa ekhotsweni.” (Mint. 8:3) Xidyondzi Albert Barnes u vule leswaku rito ra Xigriki leri hundzuluxeriweke ri va “ku khoma . . . hi tihanyi” i “xiga xa matimba, lexi vulaka ku hiseka ni vukarhi lebyi [Sawulo] a va xaniseke ha byona.” Hikwalaho, Barnes u te: “Sawulo u hlasele kereke ku fana ni xivandzana.” Tanihi Muyuda la hisekaka, Sawulo a a tshemba leswaku Xikwembu a xi lava leswaku a herisa vandlha ra Vukreste. Hikwalaho u xanise Vakreste hi tihanyi, “a ha ri ni mahika ya nxungeto ni ku va dlaya hi vomu . . . vavanuna swin’we ni vavasati,” a ringeta ku va lovisa.—Mint. 9:1, 2; 22:4. *

5. Hlamusela lexi endleke Sawulo a tshika ku xanisa valandzeri va Yesu ivi a sungula ku chumayela ha Kreste.

5 A ku ri xikongomelo xa Sawulo ku ya eDamaska, a ya teka vadyondzisiwa va Yesu emakaya ya vona, kutani a va kokakoka a va yisa eYerusalema leswaku va ya xupuriwa hi Sanedri. Hambiswiritano, u tsandzekile hikuva a a lwisana ni Nhloko ya vandlha ra Vukreste. (Efe. 5:23) Loko Sawulo a ri endleleni yo ya eDamaska, Yesu u humelele eka yena kutani Sawulo a pfariwa mahlo hi ku vonakala loku humaka etilweni. Endzhaku ka sweswo Yesu u rhume Sawulo eDamaska leswaku a ya kuma swiletelo leswi engetelekeke. Ha swi tiva leswi humeleleke endzhaku ka sweswo.—Mint. 9:3-22.

6, 7. I yini lexi kombisaka leswaku Pawulo a a swi xiya leswaku u endle swihoxo leswikulu?

6 Leswi Pawulo a a pfumela eka swona swi cincile endzhakunyana ka loko a ve Mukreste. Ematshan’weni yo va nala lonkulu wa Vakreste u sungule ku chumayela hi ku hiseka. Nilokoswiritano, endzhakunyana u tsale leswi malunghana na yena: “Ina, n’wina mi twile malunghana ni ku tikhoma ka mina ko sungula ka Xiyuda, leswaku a ndzi tshamela ku xanisa vandlha ra Xikwembu ni ku ri hlakata hilaha ku tlurisaka.” (Gal. 1:13) Endzhakunyana, u tlhele a boxa ku tisola ka yena hi leswi a swi endleke khale loko a tsalela Vakorinto, Vafilipiya na Timotiya. (Hlaya 1 Vakorinto 15:9; Filp. 3:6; 1 Tim. 1:13) Pawulo a swi n’wi khomisa tingana swilo leswi a tshameke a swi endla, kambe a nga endlanga onge a swi si tshama swi endleka. A a swi xiya leswaku a a endle swihoxo leswikulu.—Mint. 26:9-11.

7 Xidyondzi xa Bibele Frederic W. Farrar u vulavule hi leswi Sawulo a swi endleke “eka ntirho lowu nga tsakisiki wo xanisa van’wana.” Farrar u tlhele a vula leswaku loko hi anakanya hi ndlela yo biha leyi Pawulo a va xaniseke ha yona Vakreste, “ha yi twisisa ndlela leyi a faneleke a tilaye ha yona ni ndlela leyi valala va nga ha vaka va n’wi sole ha yona.” Kumbexana, minkarhi yin’wana loko Pawulo a endzela mavandlha yo hambana-hambana, vamakwerhu lava a va hlangana na yena ro sungula a va ku: ‘Hi wena Pawulo—wena u hi xaniseke!’—Mint. 9:21.

8. Pawulo u titwe njhani hi tintswalo ni rirhandzu leswi Yehovha na Yesu va n’wi kombiseke swona, naswona sweswo swi hi dyondzisa yini?

8 Hambiswiritano, Pawulo u swi xiyile leswaku u kote ku endla vutirheli bya yena hikwalaho ka musa lowukulu wa Xikwembu. U vulavule hi mfanelo yoleyo ya Xikwembu ya musa minkarhi ya kwalomu ka 90 eka mapapila ya yena ya 14—lama tlulaka ya mutsari wihi na wihi wa Bibele. (Hlaya 1 Vakorinto 15:10.) Pawulo u swi tlangele swinene leswi a kombisiweke tintswalo, naswona a a lava ku kombisa ku tlangela musa lowukulu wa Xikwembu. Hikwalaho u “tirhe ku va tlula” vaapostola lavan’wana hinkwavo. Xikombiso xa Pawulo xi yi kombisa kahle ndlela leyi Yehovha a tiyimiseleke ha yona ku rivalela hambi ku ri swidyoho leswikulu exisekelweni xa gandzelo ra nkutsulo ra Yesu, loko hi vula swidyoho swa hina kutani hi tshika ku swi endla. Leyi i dyondzo leyinene eka un’wana ni un’wana loyi swi n’wi tikelaka ku pfumela leswaku gandzelo ra Kreste ri nga  va vuyerisa! (Hlaya 1 Timotiya 1:15, 16.) Hambileswi Pawulo a a xanisa Kreste swinene, u tsale a ku: “N’wana wa Xikwembu . . . [u] ndzi [rhandzile] kutani a tinyiketa hikwalaho ka mina.” (Gal. 2:20; Mint. 9:5) Ina, Pawulo u dyondze leswaku u fanele a endla leswi a nga swi kotaka entirhweni wa Xikwembu, leswaku a nga tisoli. Xana na wena u dyondze ku endla tano?

Pawulo u dyondze ku dzikisa mianakanyo ya yena eku endleni leswi a nga swi kotaka loko a tirhela Xikwembu

XANA WA TISOLA?

9, 10. (a) Ha yini vanhu van’wana va Yehovha va tisola? (b) I yini lexi hoxeke hi ku tshamela ku vilela hi swihoxo swa khale?

9 Xana u tshame u endla swilo leswi u tisolaka sweswi hileswi u swi endleke? Xana u navela onge loko a wu tirhise nkarhi ni matimba ya wena leswaku u endla swilo swa nkoka swinene? Xana u endle nchumu lowu twiseke van’wana ku vava? Kumbe ku ni nchumu wo karhi lowu u navelaka onge loko a wu wu endle hi ndlela leyi hambaneke. Xivutiso hileswaku, Xana u nga endla yini?

10 Vanhu vo tala va karhatekile! Ku tshamela ku karhateka swi vula ku titshikilela, ku vilela, ku tixanisa. Swi vanga ku karhateka lokukulu. Xana ku vilela ku tlhantlha swiphiqo? Nikatsongo! Ku vilela i ku tlanga hi nkarhi ni matimba. Ematshan’weni yo vilela, loko wo endla swo karhi leswinene u nga ha kuma vuyelo lebyinene. U nga kombela ku rivaleriwa eka munhu loyi u n’wi hoxeleke, kumbexana u ringeta ku va na ku rhula na yena. U nga papalata nchumu wihi na wihi lowu ku vangeleke ku endla xihoxo xolexo leswaku u nga ha xi engeti xihoxo xolexo. Hikwalaho, minkarhi yin’wana swi nga ha lava u tiyisela vuyelo bya xihoxo xa wena. Kambe ku vilela hi swihoxo swa khale a swi nge ku pfuni, entiyisweni swi nga endla leswaku u nga swi koti ku tirhela Xikwembu hi ku helela. Naswona ku vilela a swi vuyerisi!

11. (a) Hi fanele hi endla yini loko hi lava leswaku Yehovha a hi kombisa musa ni rirhandzu? (b) Hi ku ya hi Bibele, hi fanele hi endla yini leswaku hi tshika ku tivona nandzu hi swihoxo leswi hi tshameke hi swi endla?

11 Van’wana va vona onge swihoxo leswi va swi endleke i swikulu swinene lerova a va faneriwi hi ku va Xikwembu xi va komba musa. Va vona onge swihoxo swa vona i swikulu ngopfu kumbe onge va endle swihoxo swo tala swinene. Kambe ntiyiso wa mhaka hileswaku, ku nga khathariseki  leswi va swi endleke enkarhini lowu hundzeke, va nga hundzuka, va cinca kutani va kombela ku rivaleriwa. (Mint. 3:19) Yehovha a nga va komba musa ni rirhandzu, hilaha a swi kombiseke hakona eka vanhu van’wana vo tala. Yehovha u ta n’wi rivalela hi musa munhu wihi na wihi loyi a titsongahataka, la tshembekaka naswona a tisola eka swidyoho swa yena. Xikwembu xi endle tano eka Yobo, loyi a nga te: “Ndza hundzuka [“tisola,” nhlamuselo ya le hansi ya NW] entshurini ni le nkumeni.” (Yobo 42:6) Bibele yi hi byela leswi hi faneleke hi swi endla leswaku hi tshika ku tivona nandzu hi swihoxo leswi hi tshameke hi swi endla naswona hi va ni ku rhula ka mianakanyo: “Loyi a fihlaka ku tlula nawu kakwe a nge humeleli, kambe loyi a tiphofulaka kutani a tshika, u ta kombiwa tintswalo.” (Swiv. 28:13; Yak. 5:14-16) Hikwalaho, hi nga tiphofula eka Xikwembu, hi khongelela ku rivaleriwa hi xona kutani hi endla leswi hi nga swi kotaka ku kombisa leswaku ha tisola hileswi hi swi endleke. (2 Kor. 7:10, 11) Loko hi endle swilo leswi, Loyi a ‘rivalelaka hi ndlela leyikulu’ u ta hi kombisa tintswalo.—Esa. 55:7.

12. (a) Hi nga xi tekelela njhani xikombiso lexinene xa Davhida loko hi tivona nandzu? (b) Yehovha u tisole hi ndlela yihi naswona ku tiva sweswo swi hi pfuna njhani? (Vona bokisi.)

12 Xikhongelo i ndlela ya matimba leyi Xikwembu xi hi pfunaka ha yona. Davhida u phofule ndlela leyi a khumbekeke ha yona eka xikhongelo xa yena xa ripfumelo lexi hlayisiweke hi ndlela yo saseka eka Tipisalema. (Hlaya Pisalema 32:1-5.) Hilaha Davhida a pfumeleke hakona, ku ringeta ku kandziya ripfalo leri titwaka nandzu a swi n’wi endla a karhateka swinene! Handle ko kanakana a a titwa a karhatekile, a vabya naswona a nga tsakanga hikwalaho ka leswi a nga phofulangiki xidyoho xa yena. I yini lexi endleke Davhida a titwa a rivaleriwile naswona a ntshunxekile? U titwe tano endzhaku ka loko a phofule xidyoho xa yena eka Xikwembu. Yehovha u hlamule swikhongelo swa Davhida kutani a n’wi pfuna leswaku a titwa a antswa ni ku ya emahlweni a endla leswi lulameke. Hilaha ku fanaka, loko u khongela swi huma embilwini, u nga tiyiseka leswaku Yehovha u ta swi yingisela swikhongelo swa wena naswona u ta ku rivalela. Loko swihoxo leswi u tshameke u swi endla swi ku karhata, swi lulamise hilaha u nga kotaka hakona kutani u tshemba xitiyisekiso xa Yehovha xa leswaku u ku rivalerile!—Ps. 86:5.

ANAKANYA HI VUMUNDZUKU

13, 14. (a) I yini lexi hi faneleke hi karhateka swinene ha xona sweswi? (b) I swivutiso swihi leswi nga hi susumetelaka ku kambisisa xiyimo xa hina sweswi?

13 I ntiyiso leswaku hi nga dyondza swo karhi eka swilo leswi endlekeke enkarhini lowu nga hundza, kambe a hi fanelanga hi tshama hi ri karhi hi vilela hi swona. Dzikisa mianakanyo ya wena eka swilo swa sweswi ni swa le nkarhini lowu taka. I yini leswi hi swi endlaka sweswi, kumbe hi tsandzekaka ku swi endla, leswi malembe yo tala ku sukela sweswi hi nga ta navela leswaku loko a hi nga swi endlanga kumbe loko a hi swi endle hi ndlela leyi hambaneke? Xana hi tirhela Xikwembu hi ku tshembeka leswaku hi nga tisoli hi nchumu enkarhini lowu taka?

 14 Tanihi leswi nhlomulo lowukulu wu tshinelaka, a hi lavi ku kingindziwa hi swivutiso swo tanihi leswi: ‘Xana a ndzi ta va ndzi endle leswi engetelekeke entirhweni wa Xikwembu? Ha yini ndzi nga phayonanga loko ndzi pfulekeriwe hi nkarhi? I yini lexi a xi ndzi sivela ku va nandza wa vutirheli? Xana ndzi endla leswi ndzi nga swi kotaka leswaku ndzi ambala vumunhu lebyintshwa? Xana ndzi muxaka wa munhu loyi Yehovha a n’wi lavaka emisaveni ya yena leyintshwa?’ Ematshan’weni yo vilela ntsena hi swivutiso leswi leswi tlhontlhaka mianakanyo, hi lava ku swi tirhisela ku tikambisisa kutani hi tiyiseka leswaku hi endlela Yehovha leswi nga ematimbeni ya hina loko hi n’wi tirhela. Loko hi nga endli tano, hi nga ya emahlweni hi hanya hi ndlela leyi nga ta endla leswaku hi tisola swinene.—2 Tim. 2:15.

U NGA TISOLI HI NTIRHO WA WENA WO KWETSIMA

15, 16. (a) Vo tala va titsone yini leswaku va rhangisa ntirho wa Xikwembu evuton’wini bya vona? (b) Ha yini hi nga fanelanga hi tisola hi swilo leswi hi titsoneke swona leswaku hi rhangisa Mfumo?

15 Ku vuriwa yini hi van’wana va n’wina lava mi titsoneke swo karhi leswaku mi ta tirhela Yehovha nkarhi hinkwawo? Kumbexana u tshike ntirho lowu hakelaka mali yo tala kumbe bindzu leswaku u ta hanya vutomi byo olova naswona u va ni nkarhi lowu engetelekeke wo tirhela Yehovha. Kumbexana a wu byi nghenelanga vukati kumbe loko u byi nghenerile, u endle xiboho xa ku nga vi na vana leswaku u ta nghenela ntirho wa nkarhi hinkwawo, lowu loko a wu ri ni vana a wu nga ta kota ku wu endla—ntirho wa le Bethele, ntirho wo aka wa misava hinkwayo, ku va mulanguteri wa xifundzha kumbe ntirho wa vurhumiwa. Xana u fanele u tisola hi swiboho swoleswo swa ku tirhela Yehovha leswi se u dyuhalaka? Xana u fanele u anakanya leswaku a swi nga bohi ku titsona swilo swoleswo kumbe u anakanya leswaku u swi endle hi nkarhi lowu hoxeke? Nikatsongo!

16 U endle swiboho swoleswo hileswi u n’wi rhandzaka swinene Yehovha ni leswi u swi navelaka hi mbilu hinkwayo ku pfuna van’wana lava lavaka ku n’wi tirhela. A wu fanelanga u anakanya leswaku vutomi bya wena a byi ta va byi antswa loko a wu lo endla swilo hi ndlela leyi hambaneke. U nga titwa u enerisekile swinene hi ku tiva leswaku u endle leswi a wu swi tiva leswaku i swinene. U nga tsaka hileswi u endleke leswi u nga swi kotaka leswaku u tirhela Yehovha. A nge swi rivali swilo hinkwaswo leswi u titsoneke swona hikwalaho ka yena. Eka vutomi bya xiviri lebyi nga ta ta, u ta ku hakela hi mikateko leyikulu ku tlula leyi u nga yi anakanyaka!—Ps. 145:16; 1 Tim. 6:19.

NDLELA YO PAPALATA KU TISOLA ENKARHINI LOWU TAKA

17, 18. (a) Hi wihi nawu lowu pfuneke Pawulo leswaku a papalata ku tisola? (b) U tiyimisele yini malunghana ni leswi u tshameke u swi endla, leswi u swi endlaka sweswi ni leswi wa ha ta swi endlaka entirhweni wa Yehovha?

17 I yini leswi Pawulo a swi endleke leswi n’wi pfuneke ku tirhela Xikwembu handle ko tisola? Pawulo u tsarile hilaha swi hundzuluxeriweke hakona eka vuhundzuluxeri bya J. B. Phillips, a ku: “Ndzi siya swa le ndzhaku kutani hi swandla leswi pfulekeke ndzi kongoma eka nchumu wihi na wihi lowu nga emahlweni ka mina leswaku ndzi ta kuma pakani.” (Hlaya Vafilipiya 3:13, 14.) Pawulo a a nga tshameli ku anakanya hi swilo swo biha leswi a swi endleke loko a ha ri xirho xa vukhongeri bya Vayuda. Ku ri na sweswo, u tirhise matimba ya yena hinkwawo leswaku a tshama a tshembekile, leswaku a ta kuma hakelo ya vutomi lebyi nga heriki.

18 Hinkwerhu ka hina hi nga tirhisa nawu lowu kumekaka eka marito ya Pawulo. Ematshan’weni yo vilela hi swilo leswi hi swi endleke enkarhini lowu hundzeke leswi hi nga taka hi nga swi cinci, hi fanele hi dzikisa mianakanyo ya hina eka leswi hi nga swi endlaka sweswi leswaku hi ta kuma mikateko enkarhini lowu taka. Hi nga ha tsandzeka ku swi rivala hi ku helela swihoxo leswi hi tshameke hi swi endla, kambe a hi fanelanga hi tshamela ku tivona nandzu hi swona. Hi nga tshika ku vilela hi swihoxo leswi hi tshameke hi swi endla, hi tirhela Xikwembu hi mbilu hinkwayo sweswi kutani hi anakanya hi vumundzuku lebyi tsakisaka lebyi hi nga ta va na byona!

^ ndzim. 4 Leswi Bibele yi boxaka ko tala leswaku Sawulo u xanise ni vavasati, swi kombisa leswaku va hetisise xiphemu lexikulu eku hangalaseni ka Vukreste hi lembe-xidzana ro sungula, hilaha va endlaka hakona namuntlha.—Ps. 68:11.