Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Xalamuka!  |  June 2014

 NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO

I Yini Lexi Endlaka Leswaku Munhu A Va Munghana Lonene?

I Yini Lexi Endlaka Leswaku Munhu A Va Munghana Lonene?

HI December 25, 2010, wansati wa le Britain la nga ni malembe ya 42 u tsale rungula leri kombisaka leswaku u lava ku tisunga eka web site leyi dumeke eka Internet. Eka leswi a swi tsaleke, a a twala a kombela mpfuno. Hambileswi wansati loyi a a ri ni vanhu vo tala swinene lava a va vula vanghana vakwe eka web site yo endla xinghana, a ku na ni un’we loyi a n’wi pfuneke. Maphorisa ma kume ntsumbu wakwe hi siku leri landzeleke. U nwe maphilisi yo tala swinene.

Namuntlha thekinoloji yi endla leswaku hi kota ku va ni vanhu lava hi vulaka leswaku i vanghana eka web site yo endla xinghana, kambe swi tikomba hi tsakisiwa ntsena hi ku nghenisa mavito yo vona eka tikhompyuta ta hina. Loko se hi nga ha va lavi, hi namba hi susa mavito ya vona. Hambiswiritano, xiyimo lexi ku vulavuriweke ha xona xa wansati wa le Britain a xi kombisi vunghana bya ntiyiso—vanhu vo tala a va swi twisisi leswaku vunghana bya ntiyiso i yini. Entiyisweni, nkambisiso wun’wana wa sweswinyana wu kombise leswaku nhlayo ya vanhu lava va nga vanghana va ntiyiso yi hungutekile hambileswi ku nga ni tindlela to tala ta ku burisana.

Swi nga endlaka leswaku na wena wa pfumela leswaku vanghana lavanene i va nkoka hilaha vanhu vo tala va swi vonaka hakona. Nakambe u nga ha swi xiya leswaku ku va munghana a swi vuli ntsena ku tlika eka vito ra munhu yoloye eka khompyuta kumbe eka tiselifoni ta manguva lawa. I yini leswi u swi langutaka eka munghana? U nga endla yini leswaku u va munghana lonene? I yini leswi lavekaka leswaku vunghana byi tshama byi tiyile?

Xiya swilo swa mune leswi landzelaka leswi nga ku kongomisaka naswona u xiya ndzayo ya Bibele leyi nga ta ku pfuna leswaku u va munhu loyi van’wana va nga tsakelaka ku va munghana wa yena.

 1. Kombisa Leswaku Wa Khathala Hakunene

Vunghana bya ntiyiso byi katsa ku tiyimisela. Hi marito man’wana, munghana lonene u titwa a ri ni vutihlamuleri byo karhi eka wena naswona wa khathala hi wena. Entiyisweni ku tiyimisela koloko ku fanele ku va kona eka n’wina havambirhi naswona swi lava mi tirha hi matimba ni ku tinyiketela. Kambe vuyelo bya kona bya tsakisa. Tivutise, ‘Xana ndzi tiyimisele ku nyikela hi nkarhi ni swilo swa mina eka munghana?’ Tsundzuka, leswaku u va ni munghana lonene, u fanele u sungula u va munghana lonene.

LESWI VANHU VA SWI LANGUTAKA EKA MUNGHANA

Irene: “Ku aka vunghana swi lava nkarhi wo tala ni nkhathalelo ku fana ni ku langutela ntanga wo saseka. Sungula u va munghana lonene wena hi wexe. Kombisa musa u tlhela u rhandza van’wana. Tiyimisele ku nyikela hi nkarhi wa wena loko swi laveka.”

Luis Alfonso: “Eka manguva lawa ku khutaziwa ngopfu vutianakanyi ematshan’weni yo rhangisa swilaveko swa van’wana. Swi tsakisa ngopfu loko munhu un’wana a kombisa nkhathalelo a nga kali a rindzela leswaku na wena u n’wi endlela swo karhi.”

LESWI BIBELE YI SWI VULAKA

“Leswi mi lavaka vanhu va swi endla eka n’wina, swi endleni eka vona hilaha ku fanaka. Hanyani hi ku nyika, kutani vanhu va ta mi nyika.” (Luka 6:31, 38) Laha Yesu u khutaza leswaku hi nga vi ni vutianakanyi naswona hi hanana. Sweswo swi endla leswaku vunghana byi tsakisa. Loko u tiyimisela ku pfuna vanghana va wena handle ko rindzela leswaku va ku nyika kumbe va ku endlela swo karhi, va ta swi tsakela ku tshinela eka wena.

2. Vulavurisana Kahle Ni Van’wana

Vunghana bya ntiyiso a byi nge tsakisi loko mi nga vulavurisani. Vulavulani hi swilo leswi mi tsakisaka. Yingisela loko munghana wa wena a vulavula u tlhela u xixima vonelo rakwe. Loko swi koteka, n’wi bumabumele u tlhela u n’wi khutaza. Minkarhi yin’wana munghana a nga ha lava xitsundzuxo kumbe ndzayo naswona a hi minkarhi hinkwayo swi olovaka ku endla tano. Hambiswiritano, munghana wa ntiyiso u ta va ni xivindzi xo vula swihoxo a tlhela a nyikela nkongomiso lowunene.

LESWI VANHU VA SWI LANGUTAKA EKA MUNGHANA

Juan: “Munghana wa ntiyiso u fanele a kota ku vula vonelo ra yena kambe a nga fanelanga a hlundzuka loko u nga pfumelelani na rona.”

Eunice: “Ndzi va rhandza ngopfu vanghana lava tiyimiseleke ku heta nkarhi wa vona na mina naswona va ndzi yingisela ngopfu-ngopfu loko ndzi ri ni swiphiqo.”

Silvina: “Vanghana va ntiyiso va ku byela ntiyiso—hambiloko va swi tiva leswaku ntiyiso wolowo wu ta ku twisisa ku vava—hikuva va ku rhandza.”

LESWI BIBELE YI SWI VULAKA

“Munhu un’wana ni un’wana u fanele a hatlisa emhakeni yo twa, a nonoka emhakeni ya vukarhi.” (Yakobo 1:19) Vanghana lavanene va swi tsakela ku yingiseriwa minkarhi hinkwayo. Loko minkarhi hinkwayo u lava leswaku ku va wena u vulavulaka eka mabulo, eka van’wana swi ta kombisa leswaku vonela ra wena hi rona ri nga ra nkoka ku tlula ra vona. Hikwalaho, tiyimisele ku yingisela loko munghana a lava ku ku byela leswi n’wi karhata ni leswi n’wi tsakisaka. U nga hlundzuki loko a ku byela ntiyiso. Swivuriso 27:6 yi ri: “Timbanga leti endliweke hi murhandziwa ta tshembeka.”

 3. Vana Ni Langutelo Lerinene

Loko u ya u tivana ni munghana wa wena, u ta vona swihoxo swa yena. Vanghana va hina na vona a va hetisekanga ku fana na hina. Hikwalaho, a hi fanelanga hi rindzela kumbe hi lava leswaku vanghana va hina va va vanhu lava hetisekeke. Kambe i swinene ku tlangela musa wa vona ni ku twisisa swihoxo swa vona.

LESWI VANHU VA SWI LANGUTAKA EKA MUNGHANA

Samuel: “Hakanyingi hi langutela swilo leswikulu eka van’wana, ku nga swilo leswi na hina swi hi tsandzaka. Loko hi xiya swihoxo swa hina ni leswaku na hina hi lava ku rivaleriwa, hi ta swi kota ku rivalela van’wana.”

Daniel: “Tsundzuka leswaku vanghana va wena va ta swi endla swihoxo. Loko ku va ni swiphiqo, hi fanele hi swi lulamisa hi xihatla naswona hi tikarhatela ku swi rivala.”

LESWI BIBELE YI SWI VULAKA

Xana u tiyimisele ku rivalela?Vakolosa 3:13, 14

“Hinkwerhu ha khunguvanyeka minkarhi yo tala. Loko mani na mani a nga va khunguvanyisi van’wana hi rito, loyi i munhu la hetisekeke, la kotaka ku lawula ni miri wakwe hinkwawo.” (Yakobo 3:2) Loko hi tsundzuka leswi, swi ta hi pfuna leswaku hi twisisa vanghana va hina. Swi ta endla leswaku hi swi ba hi makatla swihoxo leswitsongo leswi nga ta endla leswaku hi nyangatseka. Bibele yi ri: “Hambetani mi lehiselana mbilu ni ku rivalelana hi ku ntshunxeka loko un’wana a ri ni xivangelo xa ku vilerisiwa hi un’wanyana. . . . Kambe, handle ka swilo leswi hinkwaswo, ambalani rirhandzu, hikuva i xiboho lexi hetisekeke xa vun’we.”Vakolosa 3:13, 14.

 4. Endla Xinghana Ni Vanhu Vo Hambana-hambana

I ntiyiso leswaku hi fanele hi va ni vuxiyaxiya emhakeni yo hlawula vanghana. Kambe sweswo a swi vuli leswaku hi va ni vanghana lava ringanaka na hina ntsena. Ku va ni vanghana vo hambana hi ku ya hi malembe, hi mindhavuko ni matiko, swi endla leswaku vutomi bya hina byi tsakisa.

LESWI VANHU VA SWI LANGUTAKA EKA MUNGHANA

Unai: “Ku va munghana wa lava ringanaka na wena ntsena ni lava rhandzaka leswi u swi rhandzaka, swi fana ni ku tshama u ambale ntsena swiambalo swa muvala lowu u wu rhandzaka. Ku nga khathariseki leswaku u wu rhandza ku fikela kwihi, wu nga hetelela wu ku phirha.”

Funke: “Ku va munghana wa vanhu vo hambana-hambana, swi ndzi pfunile leswaku ndzi va munhu la wupfeke. Ndzi dyondze ku twanana ni vanhu va malembe ni mindhavuko yo hambana-hambana naswona sweswo swi endle leswaku ndzi va ni xinghana ndzi tlhela ndzi pfumelelana ni swiyimo. Vanghana va mina va ndzi rhandza ngopfu.”

Xana u tiyimisele ku endla xinghana ni vanhu vo hambana-hambana?2 Vakorinto 6:13

LESWI BIBELE YI SWI VULAKA

“Kutani, ku fana ni ku tlherisela eka n’wina—ndzi vulavula onge hi loko ndzi vulavula ni vana—na n’wina, ndlandlamukani.” (2 Vakorinto 6:13) Bibele yi hi khutaza leswaku hi rhandza vanhu va mixaka hinkwayo. Sweswo swi nga endla leswaku u tsakela vutomi naswona vanhu va ku rhandza.

 

DYONDZA SWO TALA

TIVHIDIYO TA TIPOPAYI

Munghana Wa Xiviri U Njhani?

Swa olova ku kuma vanghana lava nga riki va ntiyiso kambe xana munghana wa xiviri u nga n’wi kuma njhani?