Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XALAMUKA! JUNE 2013

Ndlela Yo Tirhisa Mali Hi Vutlhari

Ndlela Yo Tirhisa Mali Hi Vutlhari

Ku engetela eka ntlhontlho wa swinavetiso lowu hi langutanaka na wona, ndlela leyi hi titwaka ha yona ni mikhuva ya hina swi nga endla leswaku hi tirhisa mali hi vusopfa. Hi leswi swiringanyeto swa tsevu leswi nga ku pfunaka leswaku u tirhisa mali hi vutlhari.

  1. Papalata ku xava swilo leswi a wu nga tiyimiselanga ku swi xava. Xana swa ku tsakisa ku xava kumbe ku xava swilo leswi nga eka mbhukuto? Loko swi ri tano, u nga ha tikuma u xave swilo leswi a wu nga tiyimiselanga ku swi xava. Leswaku u papalata ku swi xava, sungula hi ku ehleketisisa kahle hi vuyelo bya ku xava, ku va ni nchumu wo karhi ni ndlela leyi u nga ta wu khathalela ha yona nchumu wa kona. Tsundzuka swilo leswi ku endleke u tisola hikwalaho ka swilo leswi u swi xaveke enkarhini lowu hundzeke leswi a wu nga tiyimiselanga ku swi xava. Anakanyisisa kahle u nga si endla xiboho xo xava.

  2. Papalata ku xava hi xikongomelo xo lava ku cinca ndlela leyi u titwaka ha yona. Ku xava swi nga ha ku horisa mabibi ya mbilu lawa u nga na wona hi nkarhi wolowo. Kambe loko u tlhela u langutana ni swiphiqo, swi nga ha ku tikela swinene ku swi herisa hi ku xava. Ematshan’weni yo xava hi xikongomelo xo herisa mabibi ya mbilu, lava vanghana lava nga ta ku seketela loku u ri ni swiphiqo kumbe u endla vutiolori byo  karhi byo tanihi ku huma u famba-famba hi milenge.

  3. U nga xavi hi xikongomelo xo lava ku titsakisa. Ti-mall letikulu ti hundzule ku xava ti ku endla vuhungasi. Hambileswi u nga yaka e-mall kumbe u langutisa eka Internet leswaku u titsakisa, swo tala leswi u swi vonaka swi endleriwe ku pfuxa ku navela ka wena ko lava ku xava. Yana exitolo ntsena loko ku ri ni nchumu wo karhi lowu u lavaka ku wu xava naswona u endla hilaha u kunguhateke hakona.

  4. Hlawula vanghana va wena hi vutlhari. Mahanyelo ni mavulavulelo ya vanghana va wena swi nga va ni nkucetelo eka ndlela leyi u yi tirhisaka ha yona mali ya wena. Loko ku ri leswaku u tirhisa mali hi vusopfa hi xikongomelo xo lava ku tiringanisa ni vanghana va wena, kutani hlawula vanghana lava nga vulavuliki ngopfu hi mali ni rifuwo.

  5. Tirhisa makhadi ya swikweleti hi vutlhari. Makhadi ya swikweleti ma endla leswaku swi ku olovela ku xava handle ko anakanyisisa hi vuyelo bya kona. Ringeta ku hakela ntsengo hinkwawo lowu saleke wa makhadi ya wena ya swikweleti n’hweti ni n’hweti. Tiva mali leyi engetelekeke leyi khadi ra wena ri faneleke ri yi hakelela ni leyi lavekaka leswaku u ri kuma, kutani u pimanisa tindhawu leti u nga kotaka ku kuma khadi ra xikweleti eka tona ivi u vona leswaku hi yihi leyi chipeke. Xalamukela makhadi lawa ma lavaka ntswalo wo tala kambe ma vuyerisa hi swilo leswi u nga swi laviki. Ematshan’weni yo xava swilo hi xikweleti, hlengeleta mali leswaku u ta papalata ku xava hi xikweleti.

  6. Tiva xiyimo xa wena xa timali. Swa olova ku tirhisa mali yo tala loko u nga xi tivi kahle xiyimo xa wena xa timali. Nkarhi ni nkarhi kambela rhekhodo ya wena ya timali naswona u tiva mali hinkwayo leyi u nga na yona. Tiendlele xiyimiso xa mali leyi u lavaka ku yi tirhisa n’hweti ni n’hweti hi ku ya hi muholo wa wena ni mali leyi u yi tirhiseke enkarhini lowu hundzeke. Xiyisisa ndlela leyi u yi tirhisaka ha yona mali ya wena kutani u yi pimanisa ni ndlela leyi u kunguhataka ku yi tirhisa ha yona. Kombela munghana loyi u n’wi tshembaka leswaku a ta ku pfuna u twisisa timhaka to karhi ta timali leti u nga tolovelanangiki na tona.