Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Tshinela Eka Yehovha

 NDZIMA 15

Yesu U “Veka Vululami eMisaveni”

Yesu U “Veka Vululami eMisaveni”

1, 2. A ku endleka yini loko Yesu a hlundzuka, naswona ha yini a hlundzukile?

YESU u vonake a hlundzukile—naswona a ku ri ni xivangelo lexi twalaka. Swi nga ha ku tikela ku ringeta ku n’wi vona hi mahlo ya mianakanyo a hlundzuke hi ndlela leyi, hikuva a a ri munhu wo rhula swinene. (Matewu 21:5) A a swi kota ku tikhoma, kambe ku hlundzuka ka yena a ku ri loku lulameke. * Kambe munhu loyi wo rhandza ku rhula, i yini lexi a xi n’wi hlundzukise hi ndlela leyi? A a hlundzukisiwe hi ku vona vuhomboloki lebyi chavisaka.

2 Yesu a a yi rhandza swinene tempele ya le Yerusalema. Phela hi yona ntsena a yi ri ndhawu yo kwetsima emisaveni hinkwayo, leyi akeriweke vugandzeri bya Tatana wakwe wa le tilweni. Vayuda a va famba mpfhuka wo leha, va huma etindhawini to hambana-hambana, leswaku va ta eku gandzeleni kwalaho. Hambi ku ri Vamatiko lava chavaka Xikwembu a va ta, va fika va nghena exivaveni xa tempele lexi endleriweke vona. Kambe loko a ha ku sungula vutirheli byakwe, Yesu u nghene etempeleni kutani a kuma timhaka ti yime hi nhloko. Phela tempele leyi, a yi languteka tanihi ndhawu yo xavisela ku nga ri yindlu ya vugandzeri! A yi lo ntlwi, hi vaxavisi ni va cincisi va mali. Sweswo a a swi bihe kwihi? Hikuva eka vavanuna lava, tempele ya Xikwembu a ku ri ndhawu yo dyelela vanhu—ni ku va tekela swa vona hi vukanganyisi. Njhani?—Yohane 2:14.

3, 4. Hi byihi vukanganyisi bya makwanga lebyi a byi ri kona endlwini ya Yehovha, naswona Yesu u endle yini leswaku a lunghisa xiyimo xexo?

3 Varhangeri va vukhongeri a va veke nawu wa leswaku i muxaka wun’we ntsena wa mali lowu a wu ta tirhisiwa ku hakela xibalo etempeleni. Vaendzi a va fanele va cinca mali leswaku va ta kuma muxaka wolowo wa mali. Kutani ke, vacincisi va mali va veke matafula  endzeni ka tempele, va hakerisa ndzuvo eka mali yin’wana ni yin’wana leyi va yi cincaka. Bindzu ro xavisa swiharhi na rona a ri bindzurisa ngopfu. Vaendzi lava lavaka ku endla magandzelo a va ta swi kota ku xava eka muxavisi un’wana ni un’wana loyi a nga kona emutini, kambe vakulukumba va tempele loko va swi lava a va ta ma ala magandzelo ya vona, va ku a ma faneliki. Kambe, loko swifuwo swa kona swi xaviwe etempeleni, a swi nga ariwi nikatsongo. Leswi vanhu lava a ku nga ri na kun’wana laha va nga balekelaka kona, minkarhi yin’wana vaxavisi lava a va va durhisela ngopfu. * Leswi a swi bihe ngopfu. Kahle-kahle a ku ri vukhamba!

“Susani swilo leswi laha!”

4 Yesu a a nga ta byi tiyiselela vuhomboloki lebyi. Leyi a ku ri yindlu ya Tata wakwe! U endle nkharisa wa mapindza kutani a hlongola mintlhambi ya tihomu ni tinyimpfu etempeleni. Hiloko a kongoma vacincisi va mali kutani a wisetela matafula ya vona. Anakanya u ri karhi u vona mali ya nsimbi yi lo n’walala, ehansi laha a ku sasekisiwe hi mavulu! U holovele vanhu lava xavisaka matuva a ku: “Susani swilo leswi laha!” (Yohane 2:15, 16) Swi vonaka onge ku hava ni un’we la veke ni ntiya-nhlana wo kanetana ni wanuna loyi wa vurhena.

“Ku Tlula Ka Mhala Ku Letela N’wana Wa Le Ndzeni”

5-7. (a) Xana vutomi bya Yesu a nga si va munhu wa nyama byi byi khumbe njhani vululami byakwe, naswona xana hi dyondza yini loko hi hlaya hi xikombiso xakwe? (b) Xana Kreste u lwisane njhani ni vuhomboloki lebyi khumbaka vuhosi bya Yehovha ni vito rakwe?

5 Ina, vaxavisi va tlhele va vuya. Endzhaku ka malembe manharhu, Yesu u tlhele a vulavula hi vuhomboloki lebyi fanaka, enkarhini lowu u tshahe marito ya Yehovha hi xiviri, loko a sola lava va endleke yindlu ya Yena yi va “bako ra swigevenga.” (Matewu 21:13; Yeremiya 7:11) Ina, loko Yesu a vona ku kanganyisiwa ka vanhu hikwalaho ka makwanga ni ku nyamisiwa ka tempele ya  Xikwembu, u titwe ku fana ni Tata wakwe. Sweswo a swi hlamarisi! Yesu u hete malembe ya ntsandza-vahlayi a ri karhi a dyondzisiwa hi Tata wakwe wa le tilweni. Hikwalaho u tekelele vululami bya Yehovha. Xisweswo u seketela ntiyiso wa xivuriso lexi nge, “Ku tlula ka mhala ku letela n’wana wa le ndzeni.” Kutani loko hi lava ku yi twisisa kahle mfanelo ya Yehovha ya vululami, ndlela yo antswa i ku anakanyisisa hi xikombiso xa Yesu Kreste.—Yohane 14:9, 10.

6 N’wana wa Yehovha loyi a tswariweke a ri swakwe a ri kona loko Sathana a vula leswaku Yehovha Xikwembu u ni mavunwa a tlhela a sola ku fuma ka Yena. Wa nga vona mavunwa yonghasi! Nakambe N’wana u twe ntlhontlho lowu Sathana a nga tlhela a wu vula wa leswaku a nga kona munhu loyi a nga tirhelaka Yehovha swi huma embilwini, handle ko lava ku vuyeriwa. Hakunene swihehlo leswi swi fanele swi yi vavisile mbilu leyinene ya N’wana. U fanele a tsakile swinene loko a twa leswaku hi yena a nga ta va ni vutihlamuleri byo lulamisa timhaka! (2 Vakorinto 1:20) Xana a a ta ti lulamisa njhani?

7 Hilaha hi dyondzeke ha kona eka Ndzima 14, Yesu Kreste u nyikele nhlamulo leyi khorwisaka eka xihehlo xa Sathana lexi hlaselaka ku tshembeka ka swivumbiwa swa Yehovha. Hi ku endla sweswo Yesu u veke xisekelo xa ku lweriwa ko hetelela ka vuhosi bya Yehovha ni ku kwetsimisiwa ka vito Rakwe. Leswi a nga Muyimeri-nkulu wa Yehovha, Yesu u ta simeka vululami bya Xikwembu evuakweni hinkwabyo. (Mintirho 5:31) Xisweswo, vutomi byakwe emisaveni byi kombise vululami bya Xikwembu. Yehovha u n’wi byele leswi: “Ndzi ta veka moya wa mina ehenhla ka yena, naswona vululami u ta byi hlamusela kahle eka matiko.” (Matewu 12:18) Xana Yesu u ma hetisise njhani marito wolawo?

Yesu U Hlamusela ‘Leswi Vululami Byi Nga Swona’

8-10. (a) Xana milawu ya varhangeri va vukhongeri bya Vayuda, leyi vuriwaka hi nomu, yi swi khutaze njhani leswaku vanhu lava nga riki Vayuda swin’we ni vavasati, va nyefuriwa? (b) Xana milawu leyi vuriwaka hi nomu, yi endle nawu wa Yehovha wa Savata leswaku wu va ndzhwalo hi ndlela yihi?

8 Yesu a a rhandza Nawu wa Yehovha naswona a a hanya hi  wona. Kambe varhangeri va vukhongeri va le sikwini rakwe va soholote Nawu lowu ni ku wu tirhisa hi ndlela yo biha. Yesu u vulavule na vona a ku: “Khombo eka n’wina, vatsari ni Vafarisi, vakanganyisi, . . . mi honise timhaka ta ntikelo lowukulu ta Nawu, ku nga vululami, tintswalo ni vutshembeki.” (Matewu 23:23) Vadyondzisi lava va Nawu wa Xikwembu, hi vomu, a va nga swi veki erivaleni ‘leswi vululami byi nga swona.’ Ku ri na sweswo, a va avanyisa hi ndlela yo homboloka. Njhani? Xiya swikombiso swi nga ri swingani?

9 Yehovha u lerise vanhu va yena leswaku va tihambanisa ni matiko ya vahedeni lava a va akelane na vona. (1 Tihosi 11:1, 2) Hambiswiritano, varhangeri van’wana va vukhongeri, lava hisekelaka etlhelo, va khutaze vanhu leswaku va nyefula vanhu lava nga riki Vayuda. Mishnah yona yi tlhele yi katsa ni nawu lowu nge: “Tihomu ti nga siyiwi emitini ya vamatiko hikuva va nga ha endla vuxaka bya rimbewu na tona.” Ku vengiwa ka vanhu hinkwavo lava nga riki Vayuda a swi nga fanelanga naswona a swi nga pfumelelani ni Nawu wa Muxe. (Levhitika 19:34) Nawu wun’wana lowu endliweke hi vanhu a wu tsongahata vavasati. Nawu lowu a wu vula leswaku wansati u fanele a famba endzhaku ka nuna wakwe, a nga fambi etlhelo kakwe. Wanuna a nga fanelanga a vulavula ni wansati emahlweni ka vanhu, hambi ku ri nsati wakwe. Vavasati a va fana ni mahlonga, hikuva a va nga pfumeleriwi ku nyikela vumbhoni ehubyeni. Nakambe a ku ri ni xikhongelo xa ximfumo lexi eka xona vavanuna a va nkhensa Xikwembu hikwalaho ka leswi va nga riki vavasati.

10 Varhangeri va vukhongeri va khubumete Nawu wa Xikwembu hi milawu ni swinawana leswi endliweke hi vanhu. Hi xikombiso, nawu wa Savata, a wu ala leswaku ku tirhiwa hi Savata, siku rero a ri vekeriwe vugandzeri, ku phyuphyisiwa hi tlhelo ra moya ni ku wisa. Kambe Vafarisi va endle nawu wolowo wu va ndzhwalo. Va tinyike matimba yo vula leswaku “ntirho” i yini. Va tsale swiendlo swa 39, swo tanihi ku tshovela kumbe ku hlota, va vula leswaku ku endla swona i ku tirha. Ku xaxametiwa ka swiendlo leswi ku endle leswaku vanhu va vutisa swivutiso swa ntsandza-vahlayi. Loko munhu o dlaya nhongana hi Savata, xana a a ri eku hloteni? Loko munhu a ri karhi a tifambela, kutani a kha tindzoho a  dya, xana wo tshovela? Loko a hanyisa la vabyaka, xana wo tirha? Swivutiso leswi swi hlamuriwe hi ku tirhisa swinawana swo tika swinene.

11, 12. Xana Yesu u kombise njhani leswaku wa yi kaneta milawu ya Vafarisi leyi nga riki ya matsalwa?

11 Eka swiyimo swo tano, xana Yesu a a ta va pfuna njhani vanhu leswaku va twisisa leswi vululami byi nga swona? Hi ku dyondzisa ka yena ni ndlela leyi a a hanya ha yona, u lwisane ni varhangeri lava va vukhongeri hi xivindzi. Vona tin’wana ta tidyondzo takwe. U yi kanetile hi ku kongoma milawu ya vona ya ntsandza-vahlayi leyi endliweke hi vanhu, a ku: “Mi endla rito ra Xikwembu ri nga tirhi hi ndhavuko wa n’wina lowu mi wu hundziseleke.”—Marka 7:13.

12 Yesu u swi kombise kahle leswaku Vafarisi a va hoxile malunghana ni nawu wa Savata—kahle-kahle a a va nga wu twisisi leswaku wu vula yini. U hlamusele leswaku Mesiya hi yena “Hosi ya savata,” xisweswo u ni mfanelo yo hanyisa vanhu hi Savata. (Matewu 12:8) Leswaku a kandziyisa yinhla leyi, u tirhise vuswikoti byakwe byo endla masingita, a hanyisa vanhu hi Savata a ri karhi a voniwa hi vanhu. (Luka 6:7-10) Ku hanyisa loku, a ku fanekisela ku hanyisa loku a nga ta ku endla emisaveni hinkwayo hi nkarhi wa ku Fuma ka yena ka Gidi ra Malembe. Gidi ra Malembe ri ta va Savata yo hetelela, leyi eka yona vanhu hinkwavo vo tshembeka va nga ta koka moya endzhaku ko heta malembe-xidzana yo tala va ri karhi va xaniseka hikwalaho ka xidyoho ni rifu.

13. Xana vutirheli bya Kreste bya laha misaveni byi endle leswaku ku va ni nawu wihi, naswona a wu hambana njhani ni lowo sungula?

13 Nakambe Yesu u swi veke erivaleni leswaku vululami i yini hi ku sungula nawu lowuntshwa, “nawu wa Kreste,” lowu simekiweke endzhaku ka loko a byi hetile vutirheli bya yena laha misaveni. (Vagalatiya 6:2) Ku hambana ni Nawu wa Muxe, nawu lowu wuntshwa a wu nga tiseketelanga hi nxaxamelo wa milawu leyi tsariweke, kambe wu tiseketele hi misinya ya milawu. Kambe, a wu katsa milawu leyi kongomeke. Wun’wana wa wona Yesu u wu vitane “xileriso lexintshwa.” Yesu u dyondzise valandzeri va yena hinkwavo leswaku va rhandzana tanihi leswi a va rhandzeke. (Yohane 13:34, 35) Ina, rirhandzu ra ku titshika a ri  fanele ri va mfungho wa hinkwavo lava va hanyaka hi “nawu wa Kreste.”

Xikombiso Lexi Hanyaka Xa Vululami

14, 15. Xana Yesu u swi kombise njhani leswaku wa swi tiva swipimelo swa vulawuri bya yena, naswona ha yini leswi swi hi khutaza?

14 Yesu u endle swo tala handle ko dyondzisa hi rirhandzu. U hanye hi “nawu wa Kreste.” A wu vonaka eka ndlela leyi a a hanya ha yona. Xiya tindlela tinharhu leti Yesu a kombiseke ha tona leswaku vululami i yini.

15 Yo sungula, Yesu u papalata ku endla vuhomboloki byihi ni byihi. Kumbexana u swi xiyile leswaku vuhomboloki byo tala byi endleka loko vanhu lava nga hetisekangiki va ya va tikukumuxa kutani va tlula swipimelo swa vulawuri bya vona. Yesu a nga swi endlaka sweswo. Enkarhini wun’wana, wanuna un’wana u tshinelele Yesu kutani a ku: “Mudyondzisi, byela makwerhu leswaku a ndzi avela ndzhaka.” Xana Yesu u hlamule njhani? “Munhu ndziwena, i mani la nga ndzi veka ku va muavanyisi kumbe muaveri wa n’wina?” (Luka 12:13, 14) Xana sweswo a swi hlamarisi? Vutlhari bya Yesu, vuavanyisi bya yena hambi ku ri vulawuri bya yena lebyi a byi nyikiweke hi Xikwembu a byi tlula bya mani na mani laha misaveni; kambe, u arile ku nghenelela emhakeni leyi, hikuva a a nga nyikiwanga vulawuri byo endla sweswo. Minkarhi hinkwayo Yesu a a ri ni vukheta hi ndlela leyi, hambi ku ri eka magidi ya malembe ya vutomi bya yena a nga si va munhu wa nyama. (Yudha 9) Yi hlamusela mhaka ya nkoka mayelana ni leswaku Yesu a a tshika Yehovha leswaku ku va yena a vulaka leswi lulameke.

16, 17. (a) Yesu u byi kombise njhani vululami loko a chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu? (b) Xana Yesu u swi kombise njhani leswaku a a ri ni musa?

16 Ya vumbirhi, Yesu u kombise vululami hi ndlela leyi a a chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu ha yona. A a nga yi hi nghohe. Ematshan’weni ya sweswo, a a hisekela ku fikelela vanhu va mixaka hinkwayo hambi va ri swigwili kumbe swisiwana. Ku hambana ni sweswo, Vafarisi a va nga ri na mhaka na swona swisiwana, a va swi vitana hi vito ro tsongahata leri nge ʽam-ha·ʼaʹrets, kumbe “vanhu va tiko.” Yesu u lwisane ni vuhomboloki  lebyi hi vurhena. Loko a dyondzisa vanhu mahungu lamanene—kumbe, hambiloko a ri karhi a dya na vona, a va phamela, a va hanyisa, kumbe loko a va pfuxa eku feni—a a kombisa vululami bya Xikwembu lexi lavaka leswaku ku fikeleriwa “vanhu va mixaka hinkwayo.” *1 Timotiya 2:4.

17 Ya vunharhu, hi leswaku Yesu a a ri ni tintswalo swinene. U pfune vadyohi. (Matewu 9:11-13) U pfune vanhu lava a va nga ri na matimba yo tisirhelela. Hi xikombiso, Yesu a nga pfumelelananga na wona moya wa varhangeri va vukhongeri lowu khutazaka leswaku Vamatiko va nga tshembiwi. U va pfunile ni ku va dyondzisa hikwalaho ka musa wakwe, hambi leswi kahle-kahle a a tele ku pfuna Vayuda. U pfumerile ku hanyisa hi singita loko a komberiwile hi ndhuna ya vuthu ya Murhoma, a ku: “Ku hava ni un’we eIsrayele loyi ndzi nga n’wi kuma a ri ni ripfumelo lerikulu swonghasi.”—Matewu 8:5-13.

18, 19. (a) Yesu u va xixime njhani vavasati? (b) Xikombiso xa Yesu xi hi pfuna njhani ku vona ku yelana loku nga kona exikarhi ka vurhena ni vululami?

18 Hi laha ku fanaka, Yesu a nga yi seketelanga ndlela leyi hi ntolovelo vavasati a va tekiwa ha yona. Ematshan’weni ya sweswo, u endle leswi lulameke hi vurhena. Vavasati va Vasamariya a va tekiwa va ri lava nyameke ku fana ni vanhu va Matiko. Kambe, Yesu a nga kanakananga ku chumayela wansati wa Musamariya exihlobyeni ya Sikari. Entiyisweni, hi le ka wansati loyi laha Yesu a titiviseke hi ku kongoma ro sungula leswaku hi yena Mesiya la tshembisiweke. (Yohane 4:6, 25, 26) Vafarisi va vule leswaku vavasati a va fanelanga va dyondzisiwa Nawu wa Xikwembu, kambe Yesu u tirhise nkarhi ni matimba ya yena leswaku a dyondzisa vavasati. (Luka 10:38-42) Hambileswi ndhavuko a wu vula leswaku vavasati a va nge swi koti ku nyikela vumbhoni lebyi tshembekaka, Yesu u xixime vavasati vo hlaya hi lunghelo ro va vo sungula ku n’wi  vona loko a pfuxiwile eku feni. U va lerise leswaku va ya byela vadyondzisiwa va yena va xinuna mayelana ni xiendlakalo lexi xa nkoka!—Matewu 28:1-10.

19 Ina, Yesu u swi veke erivaleni eka matiko leswi vululami byi nga swona. Eminkarhini yo tala, a a veka vutomi bya yena ekhombyeni leswaku a endla leswi. Xikombiso xa Yesu xi hi pfuna ku vona leswaku ku namarhela vululami bya ntiyiso swi lava xivindzi. Hilaha ku faneleke, u vitaniwe “nghala leyi nga ya nyimba ya Yuda.” (Nhlavutelo 5:5) Tsundzuka leswaku nghala yi fanekisela vululami bya vurhena. Kambe ku nga ri khale, Yesu u ta tisa vululami lebyikulu. U ta “veka vululami emisaveni” hi ndlela leyi hetisekeke.—Esaya 42:4.

Hosi Ya Vumesiya Yi “Veka Vululami eMisaveni”

20, 21. Enkarhini wa hina, xana Hosi ya Vumesiya yi byi kondletele njhani vululami emisaveni hinkwayo ni le vandlheni ra Vukreste?

20 Ku sukela loko Yesu a ve Hosi ya Vumesiya hi 1914, u kondletele vululami emisaveni. Njhani? U seketele ku hetiseka ka vuprofeta loku kumekaka eka Matewu 24:14. Valandzeri va Yesu va laha misaveni va dyondzise vanhu va matiko hinkwawo ntiyiso mayelana ni Mfumo wa Yehovha. Ku fana na Yesu, na vona va dyondzise hi ndlela leyi yo lulama naswona va nga yi hi nghohe, va lava ku nyika un’wana ni un’wana—lontsongo kumbe lonkulu, xigwili kumbe xisiwana, wanuna kumbe wansati—nkarhi wa ku tiva Yehovha, Xikwembu xa vululami.

21 Nakambe Yesu u kondletela vululami evandlheni ra Vukreste, leri a nga Nhloko ya rona. Hi laha swi profetiweke ha kona, u nyike “tinyiko leti nga vanhu,” ku nga vakulu vo tshembeka lava nga Vakreste, lava rhangelaka evandlheni. (Vaefesa 4:8-12) Loko va ri karhi va risa ntlhambi lowu rhandzekaka wa Xikwembu, vavanuna lava va tekelela xikombiso xa Yesu Kreste xa ku kondletela vululami. Nkarhi hinkwawo a va rivali leswaku Yesu u lava leswaku tinyimpfu ta yena ti khomiwa kahle—ku nga khathariseki xikhundlha, ndhuma, kumbe swilo swa vona leswi vonakaka.

22. Xana Yehovha u titwisa ku yini hi vuhomboloki lebyi teleke emisaveni namuntlha, naswona u veke N’wana wakwe leswaku a endla yini ha byona?

22 Kambe, ku nga ri khale, Yesu u ta kombisa vululami emisaveni  hi ndlela leyi nga si tshamaka yi voniwa. Vuhomboloki byi tele emisaveni leyi yo homboloka. A swi nga fanelanga leswaku ku va ni vana lava dlayiwaka hi ndlala, ngopfu-ngopfu loko hi anakanya hi mali ni nkarhi leswi tirhisiwaka hi vusopfa leswaku ku endliwa matlhari ya nyimpi ni leyi tirhisiwaka ku tsakisa vanhu lava hlongorisaka ntsako. Ku fa ka vanhu va timiliyoni lembe ni lembe handle ka xivangelo lexi twalaka ko va xikombiso xin’we ntsena xa vuhomboloki byo tala lebyi nga kona, naswona hinkwabyo byi endla leswaku Yehovha a hlundzuka. U veke N’wana wakwe leswaku a lwa nyimpi yo lulama ni leswaku a herisa mafambiselo lawa yo biha ya swilo hinkwawo ni vuhomboloki hinkwabyo hi laha ku heleleke.—Nhlavutelo 16:14, 16; 19:11-15.

23. Endzhaku ka Armagedoni, xana Kreste u ta byi kondletela njhani vululami hi laha ku nga heriki?

23 Hambiswiritano, vululami bya Yehovha a byi koxi ku herisiwa ka vanhu vo biha ntsena. Nakambe u veke N’wana wakwe leswaku a fuma tanihi “Hosana ya Ku Rhula.” Endzhaku ka nyimpi ya Armagedoni, mfumo wa Yesu wu ta simeka ku rhula emisaveni hinkwayo, naswona u ta fuma “hi vululami.” (Esaya 9:6, 7) Yesu u ta tsakela ku herisa vuhomboloki hinkwabyo lebyi vangeke maxangu ni ku xaniseka emisaveni. U ta namarhela vululami bya Yehovha lebyi hetisekeke hi ku tshembeka hi laha ku nga heriki. Kutani ke, i swa nkoka leswaku hi lwela ku tekelela vululami bya Yehovha sweswi. A hi voneni leswaku sweswo hi nga swi endlisa ku yini.

^ ndzim. 1 Hi ku kombisa vukarhi lebyi lulameke, Yesu a a fana na Yehovha, hikuva wa va “karihela” lava endlaka leswo biha. (Nahume 1:2) Hi xikombiso, loko Yehovha a a hete ku byela vanhu vakwe lava hambukaka leswaku va endle yindlu yakwe yi va “bako ra swigevenga,” u te: “Ku hlundzuka ka mina ni vukarhi bya mina swi chuluriwa endhawini leyi.”—Yeremiya 7:11, 20.

^ ndzim. 3 Hi ku ya Mishnah, endzhaku ka malembe yo hlayanyana, vanhu va kombise ku vilela hikwalaho ko durhisiwa swinene ka matuva lawa a ma xavisiwa etempeleni. Hiloko nxavo wu hungutiwa hi tiphesente ta 99 hi ku hatlisa! I vamani lava a va vuyeriwa ngopfu eka bindzu leri? Van’wamatimu van’wana va ringanyeta leswaku vuxaviselo bya le tempeleni a byi lawuriwa hi ndyangu wa Anasi, Muprista Lonkulu, naswona a a byi engetela rifuwo leri ndyangu wa vaprista ana a wu ri na rona.—Yohane 18:13.

^ ndzim. 16 Vafarisi a va vula leswaku vanhu lava nga wu tiviki Nawu, va ‘rhukaniwile.’ (Yohane 7:49) Va vule leswaku, munhu a nga fanelanga a dyondzisa vanhu vo tano hambi ku ri ku endla bindzu na vona kumbe ku dya na vona hambi ku ri ku khongela na vona. Loko munhu o pfumela leswaku n’wana wa yena wa xisati a tekiwa hi un’wana wa vona, sweswo a swi ta va swi bihe ku tlula ku n’wi nyiketa eka swivandzana. Va vule leswaku vanhu volavo a wu kona ntshembo wa leswaku va ta pfuxiwa.

DYONDZA SWO TALA

U Vuyeriwe Njhani Eka Malembe Ya 100 Ya Ku Fuma Ka Yesu?

Hi nga vuyeriwa njhani eka Mfumo wa Xikwembu? Twana ndlela leyi Hosi leyi nga Mesiya yi tengisaka, yi dyondzisa yi tlhela yi hlela valandzeri va yona.