Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Tshinela Eka Yehovha

 NDZIMA 20

“Xi Ni Mbilu Yo Tlhariha”—Kambe Xa Titsongahata

“Xi Ni Mbilu Yo Tlhariha”—Kambe Xa Titsongahata

1-3. Ha yini hi tiyiseka leswaku Yehovha a nga tikukumuxi?

TATANA u lava ku nyika n’wana wakwe dyondzo ya risima swinene. U tiyimisele ku fikelela mbilu yakwe. Xana a nga swi endlisa ku yini? Xana u fanele a n’wi tseketsela? Kumbe u fanele a tiveka exin’weni xa n’wana loyi, kutani a vulavula na yena hi moya wo rhula? Handle ko kanakana, tatana la tlhariheke, la titsongahata, u ta hlawula ku vulavula hi moya wo rhula.

2 Xana Yehovha i Tatana wa njhani—wa tikukumuxa kumbe a nga tikukumuxi, wa kariha kumbe u ni moya wo rhula? Yehovha u tiva hinkwaswo naswona u ni vutlharhi hinkwabyo. Kambe, xana u tshame u swi xiya leswaku vutivi ni ku tlhariha a hi minkarhi hinkwayo swi endlaka leswaku vanhu va titsongahata? Hilaha Bibele yi swi vekaka ha kona, “vutivi bya tikukumuxa.” (1 Vakorinto 3:19; 8:1) Kambe Yehovha, loyi a nga “ni mbilu yo tlhariha,” a nga tikukumuxi. (Yobo 9:4) Leswi a swi vuli swona leswaku u le ka xiyimo xa le hansi, kambe ku tikukumuxa a hi swa yena nikatsongo. Ha yini?

3 Yehovha wa kwetsima. Kutani ku tikukumuxa, ku nga mfanelo leyi onhaka, a ku kona eka yena. (Marka 7:20-22) Ku tlula kwalaho, xiya leswi muprofeta Yeremiya a swi vuleke eka Yehovha: “Kunene moya-xiviri wa wena [Yehovha] wu ta tsundzuka, wu korhamela ehansi, eka mina.” * (Swirilo 3:20) Wa nga vona! Yehovha, Hosi Leyikulu ya vuako hinkwabyo a a tiyimiserile ku “korhamela ehansi,” kumbe ku tiveka exiyin’weni xa Yeremiya, leswaku a ta kota ku yingisela munhu la nga hetisekangiki. (Pisalema 113:7) Ina, Yehovha a nga tikukumuxi. Kambe ku titsongahata loku nga  ni vukwembu ku katsa yini? Xana ku fambisana njhani ni vutlhari? Naswona ha yini ku ri ka nkoka eka hina?

Ndlela Leyi Yehovha A Titsongahataka Ha Yona

4, 5. (a) Xana ku titsongahata swi vula yini, ku vonaka njhani naswona ha yini ku nga fanelanga ku tekiwa ku ri ku tsana kumbe ku pfumala ku titshemba? (b) Xana Yehovha u swi kombise njhani leswaku wa titsongahata loko a tirhisana na Davhida, naswona xana ku titsongahata ka Yehovha i ka nkoka eka hina hi ndlela yihi?

4 Ku titsongahata swi vula ku tiveka ehansi ka van’wana ni ku ka u nga tikukumuxi. Ku titsongahata i mfanelo ya le mbilwini, yi vonaka hi ku va ni moya wo rhula, ku lehisa mbilu ni ku twisisa. (Vagalatiya 5:22, 23) Kambe, timfanelo leti ti rhandzekaka eka Xikwembu a ti fanelanga ti tekiwa ti ri xikombiso xa ku tsana kumbe ku pfumala ku titshemba. Ti fambisana ni ku hlundzuka lokunene ka Yehovha kumbe ndlela leyi a ma tirhisaka ha yona matimba ya yena yo lovisa. Ematshan’weni ya sweswo, hi ku titsongahata ka yena swin’we ni moya wakwe wo rhula, Yehovha u kombisa leswaku wa swi kota ku tikhoma hambileswi a nga ni matimba yonghasi. (Esaya 42:14) Xana ku titsongahata ku fambisana njhani ni vutlhari? Buku yin’wana leyi vulavulaka hi Bibele yi ri: “Ku titsongahata swi vula . . . ku pfumala vutianakanyi naswona i rimitsu  ra vutlhari hinkwabyo.” Kutani ke, vutlhari bya ntiyiso a byi nge vi kona loko ku titsongahata ku nga ri kona. Xana ku titsongahata ka Yehovha ku hi pfuna njhani?

Tatana wo tlhariha u tirhisana ni vana va yena hi ku titsongahata ni hi moya wo rhula

5 Hosi Davhida u yimbelelele Yehovha a ku: “U ta ndzi nyika xitlhangu xa wena xa ku ponisa, voko ra wena ra xinene ri ta ndzi seketela, ni ku titsongahata ka wena ku ta ndzi endla lonkulu.” (Pisalema 18:35) Kahle-kahle, Yehovha u tiveke exin’weni xa le hansi leswaku a ta kota ku pfuna munhu loyi, la nga hetisekangiki, a n’wi sirhelela ni ku n’wi tiyisa siku ni siku. Davhida u swi vonile leswaku a a ta kuma ku pona—kumbe ku humelela hi ndlela yo karhi tanihi hosi—loko ntsena Yehovha o tiyimisela ku titsongahata hi ndlela leyi. Ina, i mani eka hina loyi a a ta va ni ntshembo wa ku pona loko Yehovha a a nga titsongahati, a tiyimisela ku tiveka ehansi leswaku a tirhisana na hina tanihi Tatana la nga ni moya wo rhula ni wa rirhandzu?

6, 7. (a) Ha yini ku vuriwa leswaku Yehovha wa titsongahata? (b) Hi kwihi ku yelana loku nga kona exikarhi ka moya wo rhula ni vutlhari, naswona i mani la vekaka xikombiso lexi hetisekeke emhakeni leyi?

6 Ku titsongahata i mfanelo leyinene leyi vanhu va nga yi hlakulelaka. Yi fambisana ni vutlhari. Hi xikombiso, Swivuriso 11:2 yi ri: “Vutlhari byi ni lava va titsongahataka.” Hambiswiritano, Bibele a yi vuli leswaku Yehovha wa titsongahata ku fana ni vanhu. Ha yini? Matsalwa ma vula leswaku ku titsongahata swi vula leswaku munhu wa swi xiya leswaku ku na leswi a nga kotiki ku swi endla. Lowa Matimba hinkwawo a nga tsandziwi hi nchumu handle ka swilo leswi a hlawulaka ku ka a nga swi endli hikwalaho ka vululami byakwe. (Marka 10:27; Tito 1:2) Ku tlula kwalaho, leswi a nga La nge Henhla-henhla, a nga le hansi ka munhu wo karhi. Xisweswo, mhaka ya ku titsongahata a yi tirhi eka Yehovha.

7 Hambiswiritano, hi nga vula leswaku Yehovha wa titsongahata hikuva u tiyimiserile ku tirhisana ni vanhu va nyama. Nakambe, Yehovha u ni moya wo rhula. U dyondzisa malandza ya yena leswaku loko ma lava ku va ni vutlhari bya xiviri ma fanele ma va ni moya wo rhula. Rito ra yena ri vulavula hi “ku rhula loku fambisanaka ni vutlhari.” * (Yakobo 3:13) Xiya xikombiso xa Yehovha emhakeni leyi.

 Yehovha U Nyika Swivumbiwa Swakwe Malunghelo Naswona Wa Yingisa Loko Swi Vulavula

8-10. (a) Ha yini swi hlamarisa leswi Yehovha a tiyimiseleke ku nyika swivumbiwa swakwe malunghelo ni ku yingisa? (b) Xana Lowa Matimba Hinkwawo u titsongahate njhani loko a tirhisana ni tintsumi takwe?

8 Ku ni vumbhoni lebyi khutazaka bya leswaku Yehovha wa titsongahata loko hi hala tlhelo a nyika swivumbiwa swakwe malunghelo ni ku yingisa loko swi vulavula. I mhaka leyi hlamarisaka leswaku wa swi endla sweswo; phela Yehovha a nga kali a lava ku tsundzuxiwa kumbe ku layiwa. (Esaya 40:13, 14; Varhoma 11:34, 35) Hambiswiritano, hi ku phindha-phindha Bibele yi hi kombisa leswaku Yehovha u tiveka eka xiyimo xa le hansi hi tindlela leti.

9 Hi xikombiso, xiya nchumu wo hlamarisa lowu humeleleke Abrahama. Abrahama a a ri ni vaendzi vanharhu, naswona un’wana wa vona u n’wi vitane leswaku i “Yehovha.” Entiyisweni vaendzi volavo a ku ri tintsumi, kambe yin’wana ya tona yi te hi vito ra Yehovha naswona a yi tivitana hi vito ra Yena. Leswi a swi vuriwa ni ku endliwa hi ntsumi yoleyo, kahle-kahle a swi endliwa hi Yehovha. Hi ku tirhisa yona, Yehovha u byele Abrahama leswaku U xi twile “xirilo xa ku vilela hi Sodoma na Gomora.” Yehovha u te: “Hakunene ndzi ta rhelela leswaku ndzi ya vona loko va endla hi ku helela hi ku pfumelelana ni xirilo lexi twakaleke eka mina, loko swi nga ri tano, ndzi ta swi tiva.” (Genesa 18:3, 20, 21) Kambe, marito ya Yehovha a ma nga vuli swona leswaku Lowa Matimba Hinkwawo a a ta “rhelela” hi byakwe. Ematshan’weni ya sweswo, u tlhele a rhuma tintsumi leswaku ti ya n’wi yimela. (Genesa 19:1) Ha yini? Xana Yehovha loyi a vonaka hinkwako a a nga ‘ta xi tiva’ xiyimo xa ndhawu yoleyo? Hakunene, a a ta xi tiva. Kambe ematshan’weni ya sweswo, Yehovha hi ku titsongahata u rhume tintsumi teto leswaku ti ya kambisisa xiyimo ni ku endzela Lota ni ndyangu wakwe eSodoma.

10 Ku tlula kwalaho, Yehovha wa yingisa. U tshame a kombela tintsumi takwe leswaku ti ringanyeta tindlela to hambana-hambana to lovisa Hosi Akabu lowo homboloka. Yehovha a a nga lavi mpfuno wo tano. Kambe, u amukele xiringanyeto xa ntsumi yin’wana kutani a yi rhuma ku endla tano. (1 Tihosi 22:19-22) Xana loku a hi ku titsongahata?

11, 12. Xana Abrahama u ku vone njhani ku titsongahata ka Yehovha?

 11 Nakambe Yehovha u tiyimiserile ku yingisela vanhu lava nga hetisekangiki lava navelaka ku phofula swivilelo swa vona. Hi xikombiso, eku sunguleni loko Yehovha a byela Abrahama hi makungu ya yena yo lovisa Sodoma na Gomora, wanuna yoloye wo tshembeka a nga swi twisisanga. Abrahama u te: “A hi swinene hi wena, xana Muavanyisi wa misava hinkwayo a nge endli leswi lulameke?” U vutise Yehovha loko a ta wu tshika muti loko o kuma vanhu lava lulameke va 50. Yehovha u n’wi tiyisekisile leswaku a ta wu tshika. Kambe Abrahama u tlhele a kombela, a hunguta nhlayo yi ya eka 45, kutani yi ya eka 40, sweswo-sweswo. Hambileswi Yehovha a n’wi tiyisekiseke, Abrahama u ye emahlweni a kombela ku kondza nhlayo yi fika eka khume. Kumbexana Abrahama a nga si swi twisisa kahle leswaku ntwela-vusiwana wa Yehovha i wukulu ku fikela kwihi. Hambiswiritano, Yehovha u titsongahatile, a lehisa mbilu, a pfumelela munghana tlhelo nandza wakwe Abrahama leswaku a phofula swivilelo swakwe hi ndlela leyi.—Genesa 18:23-33.

12 I vangani vanhu vo tlhariha lava dyondzekeke lava va nga yingisaka munhu la nga ni vutlhari byitsongo? * Xikwembu xa hina xi titsongahata hi ndlela yo tano. Eka mbulavurisano lowu, Abrahama u tlhele a vona ni leswaku Yehovha hi “la hlwelaka ku hlundzuka.” (Eksoda 34:6) Kumbexana hi ku vona leswaku a a nga ri na mfanelo yo vutisa swiendlo swa La nge Henhla-henhla, Abrahama u kombele kambirhi a ku: “Yehovha, ndza ku kombela u nga hlundzuki ngopfu.” (Genesa 18:30, 32) Ina, Yehovha a nga hlundzukanga. Hakunene, u ni “ku rhula loku fambisanaka ni vutlhari.”

Yehovha Wa Anakanyela

13. Xana rito leri nge “ku anakanyela” ri vula yini, hi ku ya hi ndlela leyi ri tirhisiweke ha yona eBibeleni, naswona ha yini rito leri ri faneleka eka ku hlamusela Yehovha?

13 Ku titsongahata ka Yehovha nakambe ku kombisiwa hi mfanelo yin’wana yo saseka—ku nga ku anakanyela. Khombo ra kona, mfanelo leyi ya kayivela eka vanhu lava nga hetisekangiki. Yehovha  a nga lunghekelanga ku yingisa swivumbiwa swa yena leswi tlhariheke ntsena, kambe u lunghekele ni ku swi tshika swi endla hi ku ya hi mavonelo ya swona, loko ma nga lwisani ni misinya ya milawu yo lulama. EBibeleni rito leri nge “ku anakanyela” hi ku kongoma ri vula “ku pfumelelana ni swiyimo.” Mfanelo leyi na yona i xikombiso xa vutlharhi bya Xikwembu. Yakobo 3:17 yi ri: ‘Vutlhari lebyi humaka ehenhla bya anakanyela.’ Xana Yehovha la nga ni vutlhari hinkwabyo u anakanyela hi ndlela yihi? Ndlela yin’wana hi leswaku u pfumelelana ni swiyimo. Tsundzuka leswaku vito ra yena hi roxe, ri hi dyondzisa leswaku Yehovha u endla swin’wana ni swin’wana leswi lavekaka leswaku a hetisisa xikongomelo xa yena. (Eksoda 3:14) Xana sweswo a swi kombisi ku pfumelelana ni swiyimo ni ku anakanyela?

14, 15. Xivono xa Ezekiyele xa golonyi ya Yehovha ya le tilweni xi hi dyondzisa yini hi nhlengeletano ya Yehovha ya le tilweni, naswona yi hambana njhani ni tinhlengeletano ta misava?

14 Ku ni xiyenge leyi xiyekaka eBibeleni lexi hi pfunaka ku vona vuswikoti bya Yehovha bya ku pfumelelana ni swiyimo. Muprofeta Ezekiyele u nyikiwe xivono xa nhlengeletano ya Yehovha ya le tilweni, ya swivumbiwa swa moya. U vone golonyi leyikulu swinene, ku nga “golonyi” ya Yehovha, yi ri karhi yi lawuriwa hi Yena nkarhi hinkwawo. Lexi tsakisaka ngopfu a ku ri ndlela leyi a yi famba ha yona. Mavhilwa lamakulu a ya ri ni matlhelo ya mune naswona a ma tele hi mahlo ematlhelo hinkwawo leswaku ma ta kota ku vona kun’wana ni kun’wana, naswona a ma kota ku cinca ma ya eka tlhelo rin’wana hi xitshuketa, ma nga yimanga kumbe ku jika. Golonyi leyi leyikulu a swi nga kali swi lava leswaku yi ya hala ni hala ku fana ni movha lowu nga lawulekiki, lowu endliweke hi munhu. A yi famba hi rivilo ra rihati naswona a yi swi kota ku jika yi languta eka tlhelo rin’wana! (Ezekiyele 1:1, 14-28) Ina, nhlengeletano ya Yehovha, ku fana ni mulawuri wa yona, ku nga Hosi ya Matimba Hinkwawo, yi pfumelelana ni swiyimo hi ndlela leyi hlamarisaka, yi langutana ni swiyimo swin’we ni swilaveko leswi vaka kona.

15 Vanhu va nga ha ringeta ku tekelela vuswikoti lebyi, lebyi hetisekeke bya ku pfumelelana ni swiyimo. Kambe, hakanyingi vanhu ni tinhlengeletano ta vona, va sihalala ematshan’weni yo pfumelelana ni swiyimo. Hi xikombiso: Xikepe lexikulu kumbe xitimela  xo rhwala nhundzu xi nga ha languteka xi ri xikulu naswona xi ri ni matimba. Kambe, xana xi kona lexi nga swi kotaka ku jika hi xitshuketa? Loko ko wa xanchumu emahlweni ka xitimela xo rhwala nhundzu ivi xi hingakanya xiporo, xitimela a xi nge swi koti ku jika. A swi olovi leswaku xi yima hi ku hatlisa. Xitimela lexi rhwalaka nhundzu xi nga ha famba tikhilomitara timbirhi ku ri kona xi yimaka endzhaku ka loko tibiriki ti pyanyiwile! Hilaha ku fanaka, xikepe lexikulu xo rhwala nhundzu, xi nga famba nhungu wa tikhilomitara endzhaku ka loko tinjhini ti timiwile. Hambiloko gere ya xikepe yo nghenisiwa eka rhivhese leswaku xi ya endzhaku, xikepe lexi xi nga ha tama xi famba ku ringana tikhilomitara tinharhu! Swi tano na hi tinhlengeletano ta vanhu leti talaka ku sihalala. Hikwalaho ka ku tikukumuxa, hakanyingi vanhu va ala ku cinca leswaku va pfumelelana ni swilaveko kumbe swiyimo swo karhi. Ku sihalala ko tano ku wise tikhampani ku tlhela ku wisa ni tihulumendhe. (Swivuriso 16:18) Hi fanele hi tsaka swinene hikuva Yehovha ni nhlengeletano ya yena a va tano!

Ndlela Leyi Yehovha A Kombisaka Ku Anakanyela Ha Yona

16. Xana Yehovha u swi kombise njhani leswaku wa anakanyela loko a tirhisana na Lota emahlweni ko lovisa Sodoma na Gomora?

16 Tlhela u xiya ku lovisiwa ka Sodoma na Gomora. Lota ni ndyangu wakwe va amukele swiletelo leswi twisisekaka swo huma eka ntsumi ya Yehovha: “Balekelani endhawini ya tintshava.” Kambe, Lota a nga swi lavanga ku ya etintshaveni. U komberile a ku: “Yehovha, ndza ku kombela, ku nga ri sweswo!” A a vona onge u ta fa loko o balekela etintshaveni, Lota u kombele leswaku yena ni ndyangu wakwe va pfumeleriwa ku ya emutini lowu nga ekusuhi lowu vitaniwaka Sowara. Tsundzuka leswaku Yehovha a a tiyimisele ku lovisa muti wolowo. Ku tlula kwalaho, Lota a a nga fanelanga a chava. Handle ko kanakana Yehovha a ta swi kota ku langutela Lota le tintshaveni! Hambiswiritano, Yehovha u pfumelelane ni xikombelo xa Lota kutani a ponisa Sowara. Hiloko ntsumi yi byela Lota yi ku: “Ndza ku ehleketelela nakambe ni le ka leswi.” (Genesa 19:17-22) Xana Yehovha a a nga kombisi ku anakanyela?

17, 18. Yehovha u swi kombise njhani leswaku wa anakanyela, loko a lava ku lovisa vanhu va le Ninivha?

17 Nakambe, Yehovha u amukela ku hundzuka loku humaka  embilwini, minkarhi hinkwayo u kombisa tintswalo naswona u endla leswi lulameke. Xiya leswi humeleleke loko muprofeta Yonasi a rhumiwe emutini lowu hombolokeke wa Ninivha, lowu nga ni madzolonga. Loko Yonasi a ri karhi a rhendzeleka ni switarata swa Ninivha, rungula leri huhuteriweke, leri a a ri twarisa, a a ri olova swinene: Muti lowu wa matimba a wu ta lovisiwa endzhaku ka masiku ya 40. Hambiswiritano, xiyimo xi cince hi ku hatlisa. Vanhu va Ninivha va hundzukile!—Yonasi, ndzima 3.

18 Ku ni dyondzo leyi hi yi kumaka loko hi pimanisa ndlela leyi Yehovha a anguleke ha yona ni ndlela leyi Yonasi a anguleke ha yona, endzhaku ka ku cinca ka swiyimo. Emhakeni leyi, Yehovha u pfumelelane ni swiyimo, a tikombisa a ri Murivaleri wa swidyoho ematshan’weni ya ku va “nhenha ya nyimpi.” * (Eksoda 15:3) Hi hala tlhelo, Yonasi a a nga anakanyeli naswona a a nga ri na ntwela-vusiwana. Ematshan’weni yo anakanyela ku fana na Yehovha, u endle ku fana ni xitimela kumbe xikepe lexikulu xo rhwala nhundzu, leswi ku vulavuriweke ha swona eku sunguleni. U twarise leswaku va ta lovisiwa, xisweswo a va fanele va lovisiwa! Kambe, Yehovha u lehise mbilu a dyondzisa muprofeta wakwe la nga ni magugu, mhaka yo anakanyela ni ku va ni ntwela-vusiwana.—Yonasi, ndzimana 4.

Yehovha wa anakanyela naswona wa ku twisisa ku tsana ka hina

19. (a) Hikwalaho ka yini hi tiyiseka leswaku Yehovha wa anakanyela eka leswi a swi languteleke eka hina? (b) Xana Swivuriso 19:17 yi swi kombisa njhani leswaku Yehovha i N’wini ‘lonene ni loyi a anakanyelaka’ ni leswaku wa titsongahata swinene?

19 Xo hetelela, wa anakanyela eka leswi a swi languteleke eka hina. Hosi Davhida u te: “Hikuva yena u ku tiva kahle ku vumbeka ka hina, wa tsundzuka leswaku hi ntshuri.” (Pisalema 103:14) Yehovha wa ku tiva ku tsana ka hina ni ku nga hetiseki ka hina ku tlula ndlela leyi hina hi ku tivaka ha yona. A nga langutelanga leswaku hi endla leswi nga riki ematimbeni ya hina. Bibele yi kombisa ku hambana exikarhi ka vini volavo “lavanene ni lava anakanyelaka” ni vini lava “swi nonon’hwaka ku va tsakisa.” (1 Petro 2:18) Xana Yehovha i N’wini wa njhani? Xiya leswi Swivuriso 19:17  yi swi vulaka: “Loyi a kombisaka xisiwana tintswalo u lomba Yehovha.” Ina, n’wini loyi a xiyaka xiendlo xin’wana ni xin’wana lexinene lexi kombisiwaka xisiwana, hakunene u fanele a ri n’wini lonene ni la anakanyelaka. Ku tlula kwalaho, tsalwa leri ri ringanyeta leswaku Muvumbi wa vuako hinkwabyo, kahle-kahle, u titeka a ri loyi a kolotaka vanhu lava, lava endlaka swiendlo sweswo swa tintswalo! Loku i ku titsongahata lokukulu hakunene.

20. Hi xihi xitiyisekiso xa leswaku Yehovha wa swi twa swikhongelo swa hina naswona wa swi hlamula?

20 Yehovha wa ha ri ni moya wo rhula naswona wa ha anakanyela loko a tirhisana ni malandza ya yena namuntlha. Loko hi khongela hi ripfumelo, wa yingisela. Hambileswi a nga rhumeliki tintsumi leswaku ti ta vulavula na hina, a hi fanelanga hi anakanya leswaku swikhongelo swa hina a nga swi hlamuli. Tsundzuka leswaku loko muapostola Pawulo a kombele vagandzeri-kulobye leswaku ‘va hambeta va khongela’ leswaku a ta ntshunxiwa ekhotsweni, u tlhela a ku: “Leswaku ndzi ta vuyisiwa eka n’wina hi ku hatlisa.” (Vaheveru 13:18, 19) Kutani swikhongelo swa hina swi nga ha endla leswaku Yehovha a endla leswi a a nga ta swi endla!—Yakobo 5:16.

21. I yini leswi hi nga fanelangiki hi swi ehleketa mayelana ni ku titsongahata ka Yehovha, kambe i yini leswi hi faneleke hi tsaka ha swona malunghana na yena?

21 Kambe, ku titsongahata ka Yehovha hi tindlela leti—ku nga  moya wakwe wo rhula, ku tiyimisela kakwe ku yingisa, ku lehisa kakwe mbilu, ku anakanyela kakwe—a ku vuli swona leswaku Yehovha u honisa misinya yakwe ya milawu, yo lulama. Vafundhisi va Vujagana va nga ha ehleketa leswaku va anakanyela, loko va nyangalata tindleve ta mintlhambi ya vona hi ku honisa milawu ya Yehovha ya mahanyelo. (2 Timotiya 4:3) Kambe mboyamelo wa munhu wo honisa swilo hi ku lava ku hatlisisa timhaka, a wu fambisani ni ku anakanyela ka Xikwembu. Yehovha wa kwetsima; naswona a nga yi thyakisi milawu ya yena yo lulama. (Levhitika 11:44) Kutani ke, a hi rhandzeni ku anakanyela ka Yehovha—tanihi leswi ku nga xikombiso xa ku titsongahata ka yena. Xana a wu tsaki, u tsakisisa, hi leswi Yehovha Xikwembu, Munhu la tlhariheke ku tlula vanhu hinkwavo evuakweni, a titsongahata hi ndlela leyi yo hlamarisa? Swa tsakisa ku tshinela eka Xikwembu lexi, lexi chavisaka, kambe xi nga ni moya wo rhula, xi lehisaka mbilu naswona xi anakanyelaka!

^ ndzim. 3 Vatsari va khale, va cince ndzimana leyi leswaku yi twala onge i Yeremiya loyi a korhamelaka ehansi ku nga ri Yehovha. Handle ko kanakana a va vona swi nga faneli ku vula leswaku Xikwembu xa titsongahata. Hikwalaho ka leswi, vuhundzuluxeri byo tala byi endla leswaku ntiyiso wa ndzimana leyi wu nga vi erivaleni. Hambiswiritano, The New English Bible yi veka mhaka kahle loko yi boxa marito ya Yeremiya, loko a byela Xikwembu a ku: “Tsundzuka, oho tsundzuka, kutani u ndzi nkhinsamela.”

^ ndzim. 7 Vuhundzuluxeri byin’wana byi vula leswaku i “ku titsongahata loku humaka eka vutlhari” ni “ku titsongahata loku ku kombisaka vutlhari.”

^ ndzim. 12 Lexi tsakisaka, Bibele yi kombisa ku hambana exikarhi ka ku lehisa mbilu ni ku titlakusa. (Eklesiasta 7:8) Ku lehisa mbilu ka Yehovha, ku hi nyika vumbhoni lebyi engetelekeke bya ku titsongahata ka yena.—2 Petro 3:9.

^ ndzim. 18 Eka Pisalema 86:5, ku vuriwa leswaku Yehovha hi “lonene naswona u lunghekele ku rivalela.” Loko pisalema leyi yi hundzuluxeriwa yi ya eka Xigriki, xiga lexi nge u “lunghekele ku rivalela” xi hundzuluxeriwe va ku e·pi·ei·kesʹ, kumbe “ku anakanyela.”