Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Tshinela Eka Yehovha

 NDZIMA 23

“Hi Xona Xi Nga Sungula Xi Hi Rhandza”

“Hi Xona Xi Nga Sungula Xi Hi Rhandza”

1-3. I yini leswi endlaka leswaku rifu ra Yesu ri nga fani ni man’wana?

A KU ri ximun’wana, eka malembe ya kwalomu ka 2 000 lama hundzeke, loko wanuna un’wana la nga riki na nandzu, a tengisiwa, a tlhela a khomiwa hikwalaho ka nandzu lowu a nga wu tiviki, kutani a xanisiwa kukondza a fa. Loyi a a nga ri munhu wo sungula ku dlayiwa hi tihanyi a nga dyanga xa munhu; naswona a a nga ri wo hetelela. Kambe, rifu rero a ri nga fani ni man’wana.

2 Loko munhu yoloye a ri karhi a xaniseka ro hetelela, matilo hi woxe ma swi kombisile leswaku xiendlakalo lexi a xi ri xa nkoka. Hambileswi a ku ri nhlikanhi, munyama wu funengete misava hi xitshuketa. Hilaha n’wamatimu un’wana a swi vekaka ha kona, “ku voninga ka dyambu ku timekile.” (Luka 23:44, 45) Kutani, loko a ri ekusuhi ni ku fa, u vule marito lawa lama nga rivalekiki: “Swi hetisisiwile”! Ina, u endle nchumu wo saseka swinene, hi ku nyikela hi vutomi byakwe. Gandzelo rakwe a ku ri xikombiso lexikulu xa rirhandzu, lexi tlulaka hinkwaswo leswi nga tshama swi endliwa hi munhu.—Yohane 15:13; 19:30.

3 Ina, wanuna yoloye a ku ri Yesu Kreste. Vanhu vo tala va swi tiva kahle leswaku u tshame a xaniseka, a tlhela a fa, hi siku leri ra munyama, ra Nisan 14, 33 C.E. Hambiswiritano, ku ni mhaka ya nkoka leyi talaka ku rivariwa. Hambileswi Yesu a xanisekeke swinene, ku ni munhu un’wana la xanisekeke ku tlurisa. Kahle-kahle, ku ni munhu la nga endla nchumu lowukulu swinene hi siku rero—ku nga xikombiso lexikulu xa rirhandzu lexi tlulaka hinkwaswo leswi tshameke swi endliwa evuakweni hinkwabyo. Hi wihi nchumu wa kona? Nhlamulo ya kona yi endla xingheniso lexi fanelekaka eka mhaka ya nkoka swinene: ku nga rirhandzu ra Yehovha.

 Xikombiso Lexikulu Xa Rirhandzu

4. Xana socha ra Murhoma ri swi vonise ku yini leswaku Yesu a a nga ri munhu la tolovelekeke, naswona socha rero ri te yini?

4 Ndhuna ya vuthu, ya Murhoma leyi a yi kongomisa ku dlayiwa ka Yesu, yi hlamarisiwe hi munyama lowu veke kona loko Yesu a nga si fa, ni hi ku tsekatseka lokukulu ka misava loku landzeleke. Yi te: “Hakunene loyi a a ri N’wana wa Xikwembu.” (Matewu 27:54) Swi le rivaleni leswaku Yesu a a nga ri munhu la tolovelekeke. Socha leri ri hoxe xandla eku dlayiweni ka N’wana wa Xikwembu Lexi nge Henhla-henhla, la tswariweke a ri swakwe! Xana N’wana loyi a a rhandzeka ku fikela kwihi eka Tata wakwe?

5. Xana nkarhi wo tala lowu Yehovha ni N’wana wakwe va wu heteke va ri swin’we etilweni, wu nga fanisiwa hi yini?

5 Bibele yi vula leswaku Yesu i “mativula ya ntumbuluko hinkwawo.” (Vakolosa 1:15) Phela N’wana wa Yehovha a a ri kona loko vuako byi nga si va kona. Xana Tatana ni N’wana va hanye swin’we nkarhi wo tanihi kwihi? Vativi van’wana va sayense va ringanyeta leswaku vuako byi ni malembe ya 13 wa magidi ya timiliyoni. Xana wa swi kota ku vona leswaku i nkarhi wo tanihi kwihi lowu? Leswaku yi pfuna vanhu va twisisa malembe lawa vuako byi nga na wona, hilaha swi ringanyetiwaka ha kona hi van’wasayense, planetheriyamu yin’wana yi kombisa nxaxamelo wa nkarhi lowu nga leha timitara ta 110. Loko vavalangi va ri karhi va famba ekusuhi ni nxaxamelo lowu wa nkarhi, goza rin’wana ni rin’wana leri va ri baka ri yimela malembe ya 75 wa timiliyoni, ta vuako lebyi. Emakumu ka nxanxamelo lowu, malembe lawa munhu a ma tshameke laha misaveni ma yimeriwa hi mfungho wun’we, lowu ringanaka ni nsisi wa munhu hi ku lala! Ina, hambiloko xiringanyeto lexi xi ri ntiyiso, nxaxamelo lowu hinkwawo a wu nge ringani ku pima malembe lawa N’wana wa Yehovha a hanyeke wona! Xana nkarhi lowu hinkwawo a a endla yini?

6. (a) Xana N’wana wa Yehovha a a endla yini a nga si va munhu wa nyama? (b) Xana i xiboho xa njhani lexi nga kona exikarhi ka Yehovha ni N’wana wakwe?

6 N’wana a a tirha hi ku tsaka a ri “mutirhi la nga ni vuswikoti” wa Tata wa yena. (Swivuriso 8:30) Bibele yi ri: “Handle ka yena [N’wana] ku hava xilo ni xin’we lexi veke kona.” (Yohane 1:3) Kutani Yehovha ni N’wana wakwe va tirhe swin’we ku endla swilo leswin’wana hinkwaswo. Wa nga vona nkarhi lowu tsakisaka lowu  va veke na wona! Handle ko kanakana, vo tala va ta pfumela leswaku rirhandzu leri nga kona exikarhi ka mutswari ni n’wana ri ni matimba hi ndlela yo hlamarisa. Naswona rirhandzu “i xiboho lexi hetisekeke xa vun’we.” (Vakolosa 3:14) Kutani ke, i mani exikarhi ka hina loyi a nga ringetaka ku pima matimba ya xiboho lexi heteke nkarhi lowo leha swonghasi? Swi le rivaleni leswaku Yehovha Xikwembu ni N’wana wakwe va hlanganisiwe hi xiboho xa rirhandzu xo tiya swinene ku tlula hinkwaswo leswi tshameke swi va kona.

7. Loko Yesu a khuvuriwa, xana Yehovha u yi phofule njhani ndlela leyi a a titwa ha yona hi N’wana wakwe?

7 Nilokoswiritano, Tatana u rhumele N’wana wa yena emisaveni leswaku a ta tswariwa a ri munhu wa nyama. Leswi swi vula leswaku Yehovha a a ta tshama makume ya malembe a nga ri na yena N’wana wa yena la rhandzekaka etilweni. Loko a ri etilweni, a a tshama A langute Yesu loko a ri karhi a kula kukondza a va wanuna la hetisekeke. Loko a ri ni malembe ya kwalomu ka 30, Yesu u khuvuriwile. A swi kali swi lava leswaku hi mbambela ndlela leyi Yehovha a titweke ha yona ha yena. Tatana u vulavule a ri etilweni a ku: “Loyi i N’wananga, la rhandzekaka, loyi ndzi n’wi amukeleke.” (Matewu 3:17) Tata wakwe u fanele a tsakile swinene loko a vona Yesu a endla hinkwaswo leswi swi profetiweke, a tlhela a endla hinkwaswo leswi a komberiweke swona!—Yohane 5:36; 17:4.

8, 9. (a) I yini leswi Yesu a langutaneke na swona hi Nisan 14, 33 C.E., naswona Tata wakwe wa le tilweni swi n’wi khumbe njhani? (b) Ha yini Yehovha a pfumelele N’wana wakwe leswaku a xaniseka a tlhela a fa?

8 Kambe, Yehovha u titwe njhani hi Nisan 14, 33 C.E.? Xana u titwe njhani loko Yesu a xengiwa a tlhela a khomiwa hi ntshungu ni vusiku? U titwe njhani loko Yesu a siyiwe hi vanghana vakwe, a tlhela a tengisiwa swi nga ri enawini? Loko a ri karhi a hlekuriwa, a tshwuteleriwa ni ku himiwa hi swibakele? Loko a ri karhi a rimbiwa, nhlana wakwe a wu handzuleleka? Loko a beleriwa mavoko ni milenge emhandzini kutani a tshikiwa kwalaho, vanhu va ri karhi va n’wi tseketsela? Xana Tatana u titwe njhani loko N’wana wakwe la rhandzekaka a rila hikwalaho ka gome? Xana Yehovha u titwe njhani loko Yesu a fa, phela a ku ri ro sungula hi mpfhuka swilo hinkwaswo swi tumbuluxiwa, leswaku N’wana Wakwe la rhandzekaka a fa, a nga ha vi kona?—Matewu 26:14-16, 46, 47, 56, 59, 67; 27:38-44, 46; Yohane 19:1.

“Xikwembu . . . xi nyikel[e] hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe”

 9 Hi pfumala marito yo swi hlamusela. Leswi Yehovha a nga ni mintlhaveko, ku vava loku a ku tweke hikwalaho ka rifu ra N’wana wakwe a hi nge swi koti ku ku hlamusela. Kambe hi nga hlamusela leswaku ha yini Yehovha a swi pfumelerile leswaku swi humelela. Ha yini Tatana a titwise ku vava hi ndlela yoleyo? Yehovha u hi paluxela nchumu lowu tsakisa eka Yohane 3:16—ku nga ndzimana ya Bibele leyi nga ya nkoka swinene lerova yi vitaniwa nkatsakanyo wa Evhangeli. Yi ri: “Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki.” Kutani xivangelo xa Yehovha hi lexi: rirhandzu. Nyiko ya Yehovha—ku nga ku rhumela N’wana wakwe leswaku a ta xaniseka ni ku hi fela—a ku ri xikombiso lexikulu xa rirhandzu xo tlula hinkwaswo.

Ku Hlamuseriwa Ka Rirhandzu Ra Xikwembu

10. Vanhu va na xilaveko xa yini, naswona ku humelele yini hi nhlamuselo ya rito leri nge “rirhandzu”?

10 Rito leri nge “rirhandzu” ri vula yini? Rirhandzu ri hlamuseriwe tanihi xilaveko lexikulu lexi vanhu va nga na xona. Vanhu va tswariwa va ri ni torha ra rirhandzu, va nyuka loko va kombiwa rona, kasi va hela matimba va kondza va fa loko va nga ri kumi. Nilokoswiritano, swa tika ku ri hlamusela. Ina, vanhu va vulavula ngopfu hi rirhandzu. Ku ni tibuku, tinsimu ni swiphato swa ntsandza-vahlayi leswi vulavulaka hi rona. A hi minkarhi hinkwayo swilo leswi swi endlaka leswaku vanhu va twisisa leswaku rirhandzu i yini. Kahle-kahle, rito leri ri tirhisiwa ngopfu lerova nhlamuselo ya rona a ya ha tiviwi.

11, 12. (a) Hi kwihi laha hi nga dyondzaka swo tala hi rirhandzu, naswona ha yini ku ri kona ntsena? (b) Hi yihi mixaka ya rirhandzu leyi hlamuseriweke eka ririmi ra Xigriki xa khale, naswona hi rihi rito ra “rirhandzu” leri tirhisiwaka ngopfu eMatsalweni ya Vukreste ya Xigriki? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.) (c) Xana rito a·gaʹpe ri vula yini?

11 Hambiswiritano, Bibele yi dyondzisa rirhandzu hi ndlela leyi twisisekaka. Expository Dictionary of New Testament Words ya Vine, ya hlamusela: “Rirhandzu ri nga voniwa ntsena hi swiendlo swa rona.” Swiendlo swa Yehovha leswi hlamuseriweke eBibeleni swi hi dyondzisa swo tala hi rirhandzu ra yena—ku nga rirhandzu lerikulu leri a nga na rona eka swivumbiwa swakwe. Hi xikombiso,  i yini lexi nga paluxaka swo tala hi mfanelo leyi handle ka xiendlo lexi tlakukeke xa rirhandzu ra Yehovha lexi hlamuseriweke eku sunguleni? Eka tindzima leti landzelaka, hi ta vona swikombiso swo tala swa rirhandzu ra Yehovha. Ku engetela kwalaho, hi nga kuma swin’wana loko hi kambisisa marito yo sungula lama tirhisiweke eBibeleni, lama hundzuluxeriweke va ku “rirhandzu.” Eka ririmi ra Xigriki xa khale, a ku ri ni marito ya mune lama vulaka “rirhandzu.” * Eka wona, leri tirhisiwaka swinene eka Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki hi leri nge a·gaʹpe. Xihlamusela-marito xin’wana xa Bibele xi ri leri i “rito leri nga ni matimba ku tlula hinkwawo, ro hlamusela rirhandzu.” Ha yini?

12 Rito A·gaʹpe ri kombetela eka rirhandzu leri lawuriwaka hi misinya ya milawu. Kutani a ri yi hi mintlhaveko ntsena. Ri anamile, ra anakanyela naswona ri ni ku tiyimisela. Ku engetela kwalaho, a·gaʹpe a ri na vutianakanyi nikatsongo. Hi xikombiso, tlhela u vona Yohane 3:16. Xana i yini “misava” leyi Xikwembu xi yi rhandzeke swonghasi xi kondza xi rhumela N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe? Kahle-kahle i vanhu lava lavaka nkutsulo. Eka vanhu lava ku ni vo tala lava va hanyaka hi vudyoho. Xana Yehovha u rhandza un’wana ni un’wana wa hina tanihi munghana, hi ndlela leyi a a rhandza Abrahama wo tshembeka ha yona? (Yakobo 2:23) Doo, kambe Yehovha u kombisa vunene bya yena eka hinkwavo, hambi loko swi n’wi koxa swo karhi. U lava leswaku hinkwerhu, hi hundzuka, ni ku tshika tindlela ta hina. (2 Petro 3:9) Vo tala va hundzuka. Volavo u va amukela tanihi vanghana vakwe.

13, 14. I yini leswi kombisaka leswaku hakanyingi a·gaʹpe ri katsa xinakulobye?

13 Kambe van’wana a va ri twisisi rito leri nge a·gaʹpe. Va ehleketa leswaku ri vula rirhandzu ra nomu, leri nga humiki embilwini. Ntiyiso wa kona hi leswaku rito a·gaʹpe minkarhi yo tala ri katsa ku  rhandza munhu un’wana. Hi xikombiso, loko Yohane a ku, “Tatana u rhandza N’wana,” u tirhise rito ra a·gaʹpe. Xana rirhandzu rero i ra nomu ntsena? Xiya leswaku Yesu u te, “Tatana u ni xinakulobye eka N’wana,” a tirhisa rito phi·leʹo. (Yohane 3:35; 5:20) Hakanyingi rirhandzu ra Yehovha ri katsa xinakulobye. Hambiswiritano, rirhandzu rakwe a ri lawuriwi hi mintlhaveko. Minkarhi hinkwayo ri kongomisiwa hi misinya ya yena ya milawu ya vutlhari ni leyi lulameke.

14 Hilaha hi swi voneke ha kona, timfanelo hinkwato ta Yehovha ti tlakukile, ti hetisekile naswona ta rhandzeka. Kambe rirhandzu hi rona ri rhandzekaka ku tlurisa. Hi rona ri hi kokelaka swinene eka Yehovha. Lexi tsakisaka, rirhandzu i mfanelo ya yena leyikulu ku tlula letin’wana. Hi swi tivisa ku yini sweswo?

“Xikwembu I Rirhandzu”

15. Xana i yini leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni mfanelo ya Yehovha ya rirhandzu, naswona xivulwa lexi xi hlawuleke hi ndlela yihi? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.)

15 Bibele yi vula swin’wana hi rirhandzu, leswi yi nga swi vuliki, loko yi hlamusela timfanelo tin’wana letikulu ta Yehovha. Matsalwa a ma vuli leswaku Xikwembu i matimba kumbe leswaku Xikwembu i vululami kumbe leswaku Xikwembu i vutlhari. Xi na tona timfanelo leti, naswona hi xona xi nga xihlovo xa tona naswona a xi nge pimanisiwi na tona ha tinharhu. Kambe, eka mfanelo leyi ya vumune, ku vuriwa nchumu wun’wana lowu xiyekaka: “Xikwembu i rirhandzu.” * (1 Yohane 4:8) Xana swi vula yini sweswo?

16-18. (a) Ha yini Bibele yi vula leswaku “Xikwembu i rirhandzu”? (b) Eka swivumbiwa hinkwaswo leswi nga emisaveni, ha yini munhu a faneleka ku fanekisela mfanelo ya Yehovha ya rirhandzu?

16 Nhlamuselo leyi nge “Xikwembu i rirhandzu” a yi vuli swona leswaku xi nga pimanisiwa ni rirhandzu, onge hi loko “Xikwembu xi ringana ni rirhandzu.” A hi nge yi hundzuli nhlamuselo leyi, yi  ku “rirhandzu i Xikwembu.” Yehovha a nge fanisiwi ni mfanelo yo karhi. I munhu la nga ni mintlhaveko yo hambana-hambana ni timfanelo tin’wana ku engetela eka rirhandzu. Kambe, rirhandzu ri dzike swinene eka Yehovha. Xisweswo, mayelana ni ndzimana leyi, buku yin’wana yi ri: “Xikwembu xi ni rirhandzu.” Hi ntolovelo hi nga ha swi veka hi ndlela leyi: Matimba ya Yehovha ma n’wi endla leswaku a teka goza. Vululami byakwe ni vutlhari byakwe byi lawula ndlela leyi a endlaka swilo ha yona. Kambe rirhandzu ra Yehovha ri n’wi susumetela ku teka goza. Naswona rirhandzu ra yena minkarhi hinkwayo ri lawula ndlela leyi a tirhisaka timfanelo letin’wana ha yona.

17 Hakanyingi ku vuriwa leswaku Yehovha i rirhandzu. Hikwalaho, loko hi lava ku dyondza hi misinya ya milawu ya rirhandzu, hi fanele hi dyondza hi Yehovha. Ina, mfanelo leyi yo xonga yi kona ni le ka vanhu. Kambe ha yini u ri na yona? Hi nkarhi wa ku tumbuluxiwa ka swilo, Yehovha u vulavule ni N’wana wakwe a ku: “A hi endle munhu hi xifaniso xa hina, a fana na hina.” (Genesa 1:26) Eka swivumbiwa hinkwaswo leswi nga emisaveni, i vavanuna ni vavasati ntsena lava nga hlawulaka ku rhandza, xisweswo va tekelela Tata wa vona wa le tilweni. Tsundzuka leswaku Yehovha u tirhise swivumbiwa swo hambana-hambana ku fanekisela timfanelo takwe letikulu. Kambe, Yehovha u hlawula ku fanekisela mfanelo Yakwe leyikulu ya rirhandzu, hi xivumbiwa xa yena lexi tlakukeke, ku nga munhu.—Ezekiyele 1:10.

18 Loko hi kombisa rirhandzu handle ka vutianakanyi, kambe hi ri kombisa hi ku landza misinya ya milawu, hi va hi kombisa mfanelo leyikulu ya Yehovha. Swi hilaha muapostola Yohane a tsaleke ha kona: “Loko ku ri hina, hi ni rirhandzu, hikuva hi xona xi nga sungula xi hi rhandza.” (1 Yohane 4:19) Kambe Yehovha u ve wo sungula ku hi rhandza hi tindlela tihi?

Yehovha Hi Yena A Veke Wo Sungula Ku Teka Goza

19. Ha yini ku nga vuriwaka leswaku rirhandzu hi rona ri susumeteleke Yehovha leswaku a tumbuluxa?

19 Rirhandzu a hi nchumu wuntshwa. Kasi i yini lexi susumeteleke Yehovha leswaku a sungula ku tumbuluxa? A hi swona leswaku a a ri ni xivundza kumbe leswaku a a lava munghana. Yehovha u hetisekile, ku hava lexi munhu un’wana a nga n’wi endlelaka xona.  Kambe rirhandzu ra yena, ku nga mfanelo leyi n’wi endlaka a teka goza, ri n’wi susumetele leswaku a lava ku nyika swivumbiwa swa yena leswo tlhariha vutomi, leswaku na swona swi tiphina. N’wana la tswariweke a ri swakwe a a ri “masungulo ya ntumbuluko wa Xikwembu.” (Nhlavutelo 3:14) Kutani Yehovha u tirhise Mutirhi loyi la nga ni Vuswikoti ku vumba swilo leswin’wana, ku sungula hi tintsumi. (Yobo 38:4, 7; Vakolosa 1:16) Leswi swivumbiwa leswi swa matimba swi nyikiweke ntshunxeko, vutlhari ni mintlhaveko, swi ve ni lunghelo ra ku rhandza—swa rhandzana hi swoxe, ku tlula kwalaho, swi rhandza Yehovha Xikwembu. (2 Vakorinto 3:17) Xisweswo swa rhandza, hikuva na swona swi sungule swi rhandziwa.

20, 21. I yini lexi endleke Adamu na Evha va swi vona leswaku Yehovha wa va rhandza, kambe va angule njhani?

20 Swi ve tano ni hi vanhu. Ku sukela eku sunguleni, Adamu na Evha a vo hlambela erirhandzwini, hi ndlela yo fanekisela. Hinkwako laha a va hoxa mahlo ya vona kona, ekaya ra vona ra Paradeyisi ya le Edeni, a va vona xikombiso xa rirhandzu leri Tata wa vona a va rhandzaka ha rona. Xiya leswi Bibele yi swi vulaka: “Yehovha Xikwembu a rima ntanga aEdeni hi tlhelo ra le vuxeni kutani a veka kona munhu loyi a n’wi vumbeke.” (Genesa 2:8) Xana u tshama u va entangeni wo xonga ngopfu? I yini lexi ku tsakiseke ngopfu? Xana u tsakisiwe hi ku vonakala loku nghenaka hi le xikarhi ka matluka ya mirhi loko u ri le ndzeni ka khwati? Hi mihlovo yo hambana-hambana ya swiluva leswi nga nava? Hi mpfumawulo wa mati lama khulukaka exinambyanini, swinyenyana leswi yimbelelaka, ni swifufunhunu leswi rilaka? Hi nun’hwelo wa mirhi, mihandzu ni wa swiluva? Hambi swo yini, namuntlha a wu kona ntanga lowu nga fanisiwaka ni wa le Edeni. Ha yini?

21 Ntanga wolowo a wu endliwe hi Yehovha! Handle ko kanakana a wu xonge hi ndlela leyi nga hlamuselekiki. Murhi wun’wana ni wun’wana wo xonga kumbe wa mihandzu yo phomisa marha, a wu kumeka kwalaho. Ntanga wolowo a wu cheletiwa kahle, a wu pfulekile, naswona a wu ri ni tinxaka-xaka ta swiharhi. Adamu na Evha a va ri na xin’wana ni xin’wana lexi nga va endlaka va tiphina hi vutomi, ku katsa ni ntirho ni vunghana lebyi hetisekeke. Yehovha hi yena a nga sungula a va rhandza, na vona a swi fanele swi va oloverile leswaku va n’wi rhandza. Kambe va tsandzekile ku n’wi rhandza. Ematshan’weni yo yingisa Tata wa vona wa le tilweni, vona va lo n’wi xandzukela.—Genesa, ndzima 2.

22. Ndlela leyi Yehovha a anguleke ha yona eka nxandzuko wa le Edeni yi swi kombise njhani leswaku rirhandzu ra tshembeka?

 22 Yehovha u fanele a vaviseke swinene loko sweswo swi endleka! Xana ku xandzuka koloko ku herise rirhandzu leri a a ri na rona embilwini yakwe? Nikatsongo! “Hikuva musa wakwe wa rirhandzu [kumbe “rirhandzu leri tshembekaka,” nhlamuselo ya le hansi ya NW] i wa hilaha ku nga riki na makumu.” (Pisalema 136:1) Xisweswo, hi ku hatlisa u endle malunghiselelo yo kutsula vana va Adamu na Evha lava nga ni timbilu letinene. Hilaha hi swi voneke ha kona, malunghiselelo wolawo ma katsa gandzelo ra nkutsulo wa N’wana wakwe la rhandzekaka, naswona leswi swi koxe Tata wakwe swinene.—1 Yohane 4:10.

23. Hi xihi xivangelo xin’wana lexi endlaka Yehovha a va “Xikwembu lexi tsakeke,” naswona hi xihi xivutiso xa nkoka lexi xi nga ta hlamuriwa eka ndzima leyi landzelaka?

23 Ina, ku sukela eku sunguleni, Yehovha u ve wo sungula ku teka goza ro kombisa rirhandzu eka vanhu. “Hi xona xi nga sungula xi hi rhandza,” hi tindlela to tala. Rirhandzu ri endla leswaku ku va ni ku rhula ni ntsako, hi yona mhaka leyi Yehovha a hlamuseriwaka tanihi “Xikwembu lexi tsakeke.” (1 Timotiya 1:11) Hambiswiritano, ka ha ri ni xivutiso xa nkoka. Xana Yehovha wa n’wi rhandza un’wana ni un’wana wa hina? Ndzima leyi landzelaka yi ta vulavula hi mhaka leyi.

^ ndzim. 11 Riendli leri nge phi·leʹo, leri vulaka “ku rhandza, ku tsakela kumbe vunakulobye (hilaha munhu a rhandzaka munghana wakwe kumbe makwavo ha kona),” ri tirhisiwa swinene eMatsalweni ya Vukreste ya Xigriki. Rito leri nge stor·geʹ, kumbe rirhandzu ra le ndyangwini, eka 2 Timotiya 3:3 ri tirhiseriwa ku kombisa leswaku rirhandzu rolero ri ta pfumaleka swinene emasikwini yo hetelela. Rito leri nge Eʹros, kumbe rirhandzu exikarhi ka vanhu va rimbewu leri hambaneke, a ri kona eMatsalweni ya Vukreste ya Xigriki, hambileswi muxaka wolowo wa rirhandzu ku vulavuriwaka ha wona eBibeleni.—Swivuriso 5:15-20.

^ ndzim. 15 Ku ni tinhlamuselo tin’wana leti nga eMatsalweni leti yimeke hi ndlela leyi yelanaka ni leyi. Hi xikombiso, “Xikwembu i ku vonakala” ni leyi nge “Xikwembu . . . i ndzilo lowu herisaka.” (1 Yohane 1:5; Vaheveru 12:29) Kambe tinhlamuselo leti ti fanele ti tekiwa ti ri swigego hikuva ti fanisa Yehovha ni swilo swo karhi. Yehovha u fana ni ku vonakala, hikuva wa kwetsima naswona u lulamile. Eka yena a ku na “munyama” kumbe thyaka. Nakambe a nga ha fanisiwa ni ndzilo hikwalaho ka ku tirhisa matimba ya yena ya ku lovisa.