Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Tshinela Eka Yehovha

 NDZIMA 9

“Kreste I Matimba Ya Xikwembu”

“Kreste I Matimba Ya Xikwembu”

1-3. (a) Hi wihi nchumu wo chavisa lowu vadyondzisiwa va langutaneke na wona eLwandle ra Galeliya, naswona Yesu u endle yini? (b) Ha yini swi fanela leswaku Yesu a vitaniwa ‘Kreste, matimba ya Xikwembu’?

VADYONDZISIWA a va chuhe ngopfu. A va tluta va tsemakanya lwandle ra Galeliya loko hi xitshuketa ku fika xidzedze. A swi kanakanisi leswaku va tshame va hlangana ni swidzedze eka tiva leri—phela, van’wana va vona a va ri vamathwarivona eku phaseni ka tinhlampfi. * (Matewu 4:18, 19) Kambe lexi a ku ri “xidzedze lexikulu ngopfu,” kutani hi ku hatlisa xi dunga lwandle ri kariha swinene. Vavanuna lava va dodombisane ni byatso lebyi va ringeta ku byi kongomisa, kambe xidzedze a xi nga lavi ku twa nchumu. Magandlati lamakulu “ma ba byatso ma nghena,” kutani byi sungula ku tala hi mati. Hambileswi a va khoma-la-va-tshika, Yesu a a yile hi vurhongo encileni wa byatso, a a karhele endzhaku ko dyondzisa mintshungu. Hikwalaho ko chava ku fa, vadyondzisiwa va n’wi pfuxa, va n’wi kombela va ku: “Hosi, hi ponise, ha lova!”—Marka 4:35-38; Matewu 8:23-25.

2 Yesu a a nga chavi. U holovele bubutsa ni lwandle hi ku tiyiseka loku heleleke a ku: “Miyela! U ku whii!” Hiloko bubutsa ni lwandle swi ku whii—xidzedze xi hela, magandlati ya nyamalala, “hiloko ku va ni ku rhula lokukulu.” Kutani vadyondzisiwa va chava ku tlula mpimo. Va hlevetela va ku, “kahle-kahle loyi i mani?” Kunene, i munhu wa njhani wo kota ku holovela bubutsa ni lwandle onge hiloko a holovela n’wana la nga yingisiki?—Marka 4:39-41; Matewu 8:26, 27.

3 Kambe Yesu a a ri munhu wo hlawuleka. Yehovha u kombise matimba yakwe eka yena hi tindlela to hlawuleka, a tlhela a  tirhisa yena leswaku a ma kombisa. Swa fanela leswi Pawulo muapostola la huhuteriweke a vulavuleke hi yena a ku, “Kreste i matimba ya Xikwembu.” (1 Vakorinto 1:24) Xana matimba ya Xikwembu ma kombisiwe eka Yesu hi tindlela tihi? Naswona xana ku tirhisa ka Yesu matimba ku nga byi khumba njhani vutomi bya hina?

Matimba Ya N’wana Wa Xikwembu La Tswariweke A Ri Swakwe

4, 5. (a) Hi wahi matimba ni vulawuri lebyi Yehovha a byi nyikeke N’wana wakwe la velekiweke a ri swakwe? (b) I yini leswi N’wana a a swi tirhisa ku hetisisa swikongomelo swa Tata wakwe swa ku tumbuluxa?

4 Anakanya hi matimba lawa Yesu a a ri na wona a nga si va munhu wa nyama. Yehovha u tirhise “matimba ya [yena] lama nga riki na makumu” loko a tumbuluxa N’wana wakwe la nga swakwe, loyi vito rakwe ku nga Yesu Kreste. (Varhoma 1:20; Vakolosa 1:15) Hi ku famba ka nkarhi, Yehovha u nyike N’wana wakwe matimba lamakulu ni vulawuri, a n’wi nyika ntirho wo hetisisa swikongomelo Swakwe swo tumbuluxa. Loko Bibele yi vulavula hi N’wana yi ri: “Swilo hinkwaswo swi ve kona ha yena, naswona handle ka yena ku hava xilo ni xin’we lexi veke kona.”—Yohane 1:3.

5 Swa tika ku twisisa vukulu bya ntirho lowu a a nyikiwe wona. Anakanya leswaku ku laveka matimba yo tanihi kwihi leswaku ku tumbuluxiwa timiliyoni ta tintsumi ta matimba, vuako swin’we ni magidi ya timiliyoni ta swirimele leswi nga eka byona, ni misava ni tinxaka to hambana-hambana ta leswi hanyaka eka yona. N’wana la tswariweke a ri swakwe a a tirhisa matimba lamakulu ku tlula hinkwawo evuakweni—ku nga moya lowo kwetsima wa Xikwembu, leswaku a endla mintirho leyi. N’wana loyi a a tiphina hi ku va Mutirhi la nga ni Vuswikoti, loyi Yehovha a n’wi tirhisaka ku tumbuluxa swilo hinkwaswo.—Swivuriso 8:22-31.

6. Endzhaku ka ku fa ni ku pfuxiwa kakwe, xana Yesu u nyikiwe matimba ni vulawuri byihi?

6 Xana ma kona matimba ni vulavuri byin’wana, lebyi nga nyikiwaka N’wana la tswariweke a ri swakwe? Endzhaku ka rifu ra  Yesu ni ku pfuxiwa kakwe, u te: “Ndzi nyikiwe vulawuri hinkwabyo etilweni ni le misaveni.” (Matewu 28:18) Ina, Yesu u nyikiwe vuswikoti ni mfanelo yo lawula vuako hinkwabyo. Leswi a nga “Hosi ya tihosi ni Mufumi wa vafumi,” u nyikiwe matimba yo “heris[a] hulumendhe hinkwayo ni vulawuri ni vuhosi hinkwabyo”—lebyi vonakaka ni lebyi nga vonakiki—lebyi lwisanaka ni Tata wakwe. (Nhlavutelo 19:16; 1 Vakorinto 15:24-26) Xikwembu “a xi siyanga nchumu xi nga ri ehansi” ka Yesu—i Yehovha ntsena loyi a nga riki ehansi ka yena.—Vaheveru 2:8; 1 Vakorinto 15:27.

7. I yini lexi hi endlaka hi tiyiseka leswaku Yesu a nge pfuki a ma tirhise hi ndlela yo biha matimba lawa Yehovha a n’wi nyikeke wona?

7 Xana xi kona xivangelo xo anakanya leswaku Yesu a nga ha ma tirhisa matimba yakwe hi ndlela yo biha? Doo! Yesu u n’wi rhandza swinene Tata wakwe, naswona a nge endli nchumu lowu nga n’wi hlundzukisaka. (Yohane 8:29; 14:31) Yesu u swi tiva kahle leswaku Yehovha a nga ma tirhisi hi ndlela yo biha matimba yakwe lamakulu. Yesu u swi vone hi ya yena leswaku Yehovha u lava tindlela ta “leswaku a kombisa ntamu wakwe eka lava mbilu ya vona yi hetisekeke eka yena.” (2 Tikronika 16:9) Ina, Yesu u rhandza vanhu hilaha Tata wakwe a va rhandzaka ha kona, xisweswo hi nga tiyiseka leswaku minkarhi hinkwayo Yesu u ta tirhisa matimba yakwe ku endla leswinene. (Yohane 13:1) Yesu u tikombise a tshembeka emhakeni leyi. A hi kambisiseni matimba lawa a a ri na wona loko a ha ri emisaveni ni leswaku u ma tirhise njhani.

“Marito Ya Matimba”

8. Endzhaku ka loko Yesu a totiwile, xana u nyikiwe matimba yo endla yini naswona u ma tirhise njhani?

8 Swi tikomba onge Yesu a a nga endli masingita loko a ha ri xifanyetana eNazareta. Kambe timhaka ti cincile loko a khuvuriwa hi 29 C.E., loko a ri na kwalomu ka 30 wa malembe. (Luka 3:21-23) Bibele yi ri: “Xikwembu xi n’wi [tote] hi moya lowo kwetsima ni matimba, naswona u tsemakanye etikweni a endla leswinene ni ku horisa hinkwavo lava a va tshikileriwe hi Diyavulosi.” (Mintirho 10:38) “A endla leswinene”—xana sweswo a swi  kombisi leswaku Yesu u tirhise matimba ya yena kahle? Endzhaku ka loko a totiwile, u ve “muprofeta wa mintirho ni marito ya matimba.”—Luka 24:19.

9-11. (a) Hi kwihi laha Yesu a dyondziseke kona ngopfu, naswona i mintlhontlho yihi leyi a langutaneke na yona? (b) Ha yini mintshungu yi hlamarisiwe hi ndlela ya Yesu yo dyondzisa?

9 Xana Yesu a ri ni marito ya matimba hi ndlela yihi? A a tala ku chumayela erivaleni—emahlalukweni ni le switsungeni kun’we ni le switarateni ni le tindhawini ta ku xavisela. (Marka 6:53-56; Luka 5:1-3; 13:26) A swi ta olova leswaku vayingiseri vakwe va suka va tifambela loko leswi a swi vulaka swi nga va tsakisi. Leswi eka nguva yoleyo tibuku a ti nga si gandlisiwa, vayingiseri lava tlangelaka a va fanele va nghenisa marito ya yena emianakanyweni ni le timbilwini ta vona. Kutani leswi Yesu a swi dyondzisaka a swi fanele swi koka rinoko, swi twisiseka, naswona swi olova ku swi tsundzuka. Kambe sweswo a swi nga tiki eka Yesu. Hi xikombiso, anakanya hi Dyondzo ya yena ya le Ntshaveni.

10 Mixo wun’wana hi 31 C.E., ntshungu wu hlengeletane exitsungeni lexi nga ekusuhi ni Lwandle ra Galeliya. Van’wana a va huma eYudiya ni le Yerusalema, ku nga mpfhuka wa tikhilomitara ta 100 ku ya ka 110. Van’wana a va huma endhawini ya le kusuhi ni lwandle, eTiri ni le Sidoni, ku ya en’walungwini. Vavabyi vo tala va titshinete eka Yesu va n’wi khumba, kutani a va tshungula hinkwavo. Loko se ku nga ha ri na munhu na un’we la vabyaka ngopfu exikarhi ka vona, u sungule ku va dyondzisa. (Luka 6:17-19) Loko ku hundze nkarhinyana a hete ku vulavula, va sale va hlamarisiwa hi leswi va swi tweke. Ha yini?

11 Endzhaku ka malembe, un’wana loyi a tweke dyondzo yoleyo u tsarile: “Mintshungu yi hlamarisiwa hi ndlela yakwe yo dyondzisa; hikuva a a va dyondzisa kukota munhu la nga ni vulawuri.” (Matewu 7:28, 29) Yesu u vulavule hi ndlela leyi va kokeke rinoko. U vulavulele Xikwembu a tlhela a seketela dyondzo yakwe hi matimba ya Rito ra Xikwembu. (Yohane 7:16) Marito ya Yesu a ma twisiseka, a ma khumba mbilu, naswona a ma nga kaneteki. Marito ya yena a ma hlamusela mhaka hi xiheri naswona  a ma fikelela timbilu ta vayingiseri vakwe. U va dyondzise ndlela yo kuma ntsako, yo khongela, yo lava Mfumo wa Xikwembu, ni ku tilunghiselela vumundzuku lebyinene. (Matewu 5:3–7:27) Marito yakwe ma fikelele timbilu ta lava nga ni ndlala ya ntiyiso ni leswo lulama. Vanhu volavo a va tiyimiserile ku “titshika” kutani va fularhela hinkwaswo leswaku va n’wi landzela. (Matewu 16:24; Luka 5:10, 11) Wa nga vona ndlela leyi marito ya Yesu a ma ri ni matimba ha yona!

“Mintirho . . . Ya Matimba”

12, 13. Yesu a a ri ni “mintirho . . . ya matimba,” hi ndlela yihi, naswona masingita yakwe a ma hambane-hambane njhani?

12 Nakambe Yesu a a endla “mintirho . . . ya matimba.” (Luka 24:19) Tievhangeli ti vika masingita yo tlula 30—lawa hinkwawo a ma endleke hi “matimba ya Yehovha.” * (Luka 5:17) Masingita ya Yesu ma khumbe vutomi bya vanhu va magidi. A hi voneni masingita mambirhi ntsena—ku phamela vavanuna va 5 000 kutani endzhakunyana a phamela va 4 000, “ku nga hlayiwi vavasati ni vana lavatsongo”—mintshungu yoleyo kumbexana a yi fika eka 20 000!—Matewu 14:13-21; 15:32-38.

“Va vona Yesu a famba ehenhla ka lwandle”

13 Yesu u endle masingita yo hambana-hambana swinene. Madimona a a nga ma voni, a a ma hlongola hi ku olova. (Luka 9:37-43) A a ri ni matimba ehenhla ka swilo leswi vonakaka, u hundzule mati ma va vhinyo. (Yohane 2:1-11) U hlamarise vadyondzisiwa vakwe hi ku famba ehenhla ka Lwandle ra Galeliya leri ku tshamaka ku ri karhi ku hunga moya eka rona. (Yohane 6:18, 19) A a tshungula vavabyi, a hanyisa swilema, a tshungula mavabyi lama nga tshungulekiki ni lama nga ni khombo. (Marka 3:1-5; Yohane 4:46-54) Vutshunguri lebyi u byi endle hi tindlela to hambana-hambana. Van’wana va tshunguriwe va ri ekule swinene, kasi van’wana Yesu u va khumbe kunene. (Matewu 8:2, 3, 5-13) Van’wana va tshunguleke hi nkarhi wolowo, van’wana va tshunguleke hakatsongo-tsongo.—Marka 8:22-25; Luka 8:43, 44.

14. Yesu u swi kombise njhani leswaku u ni matimba yo pfuxa vafi?

 14 Lexi xiyekaka swinene, hi leswi Yesu a a ri ni matimba yo pfuxa vafi. Xiviko xi vula leswaku u pfuxe vafi vanharhu, u pfuxe xinhwanyetana xa malembe ya 12 a xi tlherisela eka vatswari va xona, u pfuxe ni n’wana la ngo va swakwe, eka mana wakwe la nga noni, ni buti la rhandziwaka hi vasesi wakwe. (Luka 7:11-15; 8:49-56; Yohane 11:38-44) A a nga tsandziwi hi nchumu. Xinhwanyetana lexi xa malembe ya 12 a ku nga ri khale xi file loko a xi pfuxa esangwini ra xona. U pfuxe n’wana wa mufana loyi mana wakwe a a ri noni, loyi a a rhwariwe hi rihlaka, loyi swi nga erivaleni leswaku a ha ku fa. Naswona u pfuxe Lazaro esirheni endzhaku ka loko a hete mune wa masiku a file.

Ku Tirhisa Matimba Handle Ka Vutianakanyi, Hi Vutlhari Ni Hi Ku Anakanyela

15, 16. I yini lexi kombisaka leswaku Yesu a a tirhisa matimba ya yena hi ndlela yo pfumala vutianakanyi?

15 Xana u ehleketa leswaku matimba lawa Yesu a nga na wona, loko a ma lo nyikiwa mufumi un’wana la nga hetisekangiki, a a ta va a ma tirhise hi ndlela yo biha ku fikela kwihi? Kambe Yesu a a nga ri na xidyoho. (1 Petro 2:22) U wu arile moya wa vutianakanyi, wo navela swikhundla, ni wa makwanga, lowu endlaka vanhu lava nga hetisekangiki leswaku va tirhisa matimba ya vona ku vavisa van’wana.

16 Yesu a a nga tshiki ku tirhisa matimba yakwe loko swi laveka, naswona a a nga ma tirhiseli ku tiendlela ndhuma. Loko a khomiwe hi ndlala, u arile ku hundzula maribye ma va xinkwa. (Matewu 4:1-4) Leswi a a ri ni swilo switsongo, swi le rivaleni leswaku matimba yakwe a a nga ma tirhiseli ku bindzula. (Matewu 8:20) Ku ni vumbhoni byin’wana lebyi kombisaka leswaku mintirho yakwe ya matimba a a yi endla swi huma embilwini. Loko a endla masingita, a a lahlekeriwa. Loko a tshungula lava vabyaka, a lahlekeriwa hi matimba yo karhi. A a swi twa loko matimba lawa ma huma, hambiloko a tshungula munhu un’we. (Marka 5:25-34) Hambiswiritano, u tshike mintshungu yi n’wi khumba, kutani yi hanyisiwa. (Luka 6:19) A a ri munhu wo pfumala vutianakanyi hakunene!

17. Yesu u swi kombise njhani leswaku a a ma tirhisa hi vutlhari matimba ya yena?

 17 Yesu a a ma tirhisa hi vutlhari matimba yakwe. A nga kalanga a endla mintirho ya matimba leswaku a tiendlela ndhuma kumbe ku tiendlela vito. (Matewu 4:5-7) U arile ku endla swikombiso leswaku a enerisa ku navela ka Heroda. (Luka 23:8, 9) Yesu a a nga swi lavi ku bombisa matimba yakwe, naswona hakanyingi a a lerisa lava a va tshunguleke leswaku va nga byeli munhu. (Marka 5:43; 7:36) A a nga swi lavi leswaku vanhu va n’wi amukela hikwalaho ko nyanyuriwa hi swiviko leswi va swi tweke.—Matewu 12:15-19.

18-20. (a) I yini lexi a xi lawula ndlela leyi Yesu a a tirhisa matimba ya yena ha yona? (b) Xana u titwisa ku yini hi ndlela leyi Yesu a n’wi tshunguleke ha yona wanuna la feke tindleve?

18 Yesu, i wanuna wa matimba, la nga faniki ni vafumi volavo lava loko va fuma va nga riki na mhaka ni swilaveko ni ku xaniseka ka vanhu va n’wana. Yesu a ri ni mhaka ni vanhu van’wana. Loko a vona vanhu va xaniseka a a vaviseka swinene lerova a endla swo karhi ku va pfuna. (Matewu 14:14) A a anakanyela mintlhaveko ni swilaveko swa vona naswona rirhandzu ra yena ri n’wi endle leswaku a ma tirhisa kahle matimba ya yena. Xikombiso lexi xiyekaka xi kumeka eka Marka 7:31-37.

19 Eka xiendlakalo lexi, mintshungu leyikulu yi lave Yesu yi n’wi kuma kutani yi tisa vavabyi vo tala eka yena, hiloko a va hanyisa hinkwavo. (Matewu 15:29, 30) Kambe Yesu u hlawule ku nyikela nyingiso eka wanuna un’we. Wanuna loyi a a fe tindleve naswona a a nga vulavuli. Yesu a nga ha va a swi vonile leswaku wanuna loyi u chuhile naswona u ni tingana. Hi ku n’wi anakanyela, Yesu u teke wanuna loyi a ya na yena etlhelo—ekule ni ntshungu—laha ku nga riki na munhu. Kutani Yesu u vulavule na yena hi mavoko a n’wi byela leswi a nga ta swi endla. “A nghenisa tintiho takwe etindleveni ta munhu loyi, loko a tshwuterile, a khumba ririmi rakwe.” * (Marka 7:33) Endzhaku ka sweswo, Yesu u langute  etilweni kutani a khongela. Leswi a swi endleke swi byele wanuna loyi leswaku, ‘Leswi ndzi nga ta swi endla eka wena sweswi, ndzi ta swi endla hi matimba ya Xikwembu.’ Eku heteleleni, Yesu a ku: “Pfuleka.” (Marka 7:34) Hiloko wanuna loyi a sungula ku twa ni ku vulavula kahle.

20 Swa tsakisa swinene ku vona leswaku loko Yesu a tirhisa matimba lawa a nyikiweke wona hi Xikwembu ku tshungula lava lamaleke, u va kombise leswaku wa yi anakanyela mintlhaveko ya vona! Xana a swi khutazi ku tiva leswaku Yehovha u veke Mfumo wa Mesiya emavokweni ya Mufumi loyi a khathalaka hi vanhu?

Xikombiso Xa Swilo Leswa Ha Taka

21, 22. (a) Xana masingita ya Yesu a ma ri xikombiso xa yini? (b) Leswi Yesu a kotaka ku lawula matimba ya ntumbuluko, i yini leswi hi nga swi langutelaka ehansi ka Mfumo wakwe?

21 Mintirho ya matimba leyi endliweke hi Yesu emisaveni a yi ri xikombiso xa swilo leswinene leswi a nga ta swi endla loko a fuma tanihi hosi. Emisaveni leyintshwa ya Xikwembu, Yesu u ta tlhela a endla masingita—kambe emisaveni hinkwayo! Xiya swilo swin’wana leswi tsakisaka leswa ha taka.

22 Yesu u ta endla leswaku misava ni swilo leswi nga eka yona swi tlhelela eka xiyimo lexi hetisekeke. Tsundzuka leswaku u kombise matimba yakwe yo lawula swilo swa ntumbuluko hi ku miyeta xidzedze. Kunene, ehansi ka Mfumo wa Kreste, vanhu a va nge chavi ku vavisiwa hi swidzedze, ku tsekatseka ka misava, tivholkheno, kumbe makhombo man’wana ya ntumbuluko. Leswi Yesu a nga Mutirhi la nga ni Vuswikoti loyi Yehovha a n’wi tirhiseke ku tumbuluxa misava ni leswi hanyaka eka yona, u yi tiva kahle ndlela leyi misava yi nga xiswona. Wa yi tiva ndlela yo tirhisa swilo leswi nga eka yona. Loko se ku fuma yena, misava leyi hinkwayo yi ta endliwa Paradeyisi.—Luka 23:43.

23. Xana Yesu u ta swi enerisa njhani swilaveko swa vanhu tanihi Hosi?

23 Ku vuriwa yini hi swilaveko swa vanhu? Leswi Yesu a swi koteke ku phamela magidi ya vanhu va xurha, hi swakudya switsongo, swa hi tiyisekisa leswaku loko se a fuma, ndlala a yi nge he vi kona. Ina, swakudya swo tala leswi kumekaka hinkwako, swi ta herisa ndlala hi laha ku nga heriki. (Pisalema 72:16) Vuswikoti  bya yena byo tshungula vuvabyi byi hi kombisa leswaku lava vabyaka, lava nga voniki, lava feke tindleve, timbheveve ni swilema swi ta hanyisiwa—hi laha ku hetisekeke. (Esaya 33:24; 35:5, 6) Vuswikoti bya yena byo pfuxa vafi, bya hi tiyisekisa leswaku matimba lawa a nga na wona tanihi Hosi ya le tilweni u ta tirhisa wona ku pfuxa vanhu va ntsandza-vahlayi lava Tata wakwe a nga ta tsakela ku va tsundzuka.—Yohane 5:28, 29.

24. Loko hi ri karhi hi kambisisa matimba ya Yesu, hi fanele hi tsundzuka yini naswona ha yini?

24 Loko hi ri karhi hi kambisisa matimba ya Yesu, hi nga rivali leswaku N’wana loyi u tekelela Tata wakwe hi ku hetiseka. (Yohane 14:9) Kutani ke, leswi Yesu a ma tirhisisaka xiswona matimba ya yena, swi yi kombisa kahle ndlela leyi Yehovha a ma tirhisaka ha yona matimba ya yena. Hi xikombiso, anakanya hi musa lowu Yesu a wu kombiseke, loko a hanyisa munhu la nga ni nhlokonho. Hi ku susumetiwa hi ntwela-vusiwana, Yesu u khumbe wanuna loyi kutani a ku: “Ndza swi lava.” (Marka 1:40-42) Hi timhaka to fana ni leti, Yehovha kahle-kahle u hi byela leswaku, ‘Leyi hi yona ndlela leyi ndzi ma tirhisaka ha yona matimba ya mina!’ Xana leswi a swi ku endli leswaku u navela ku dzunisa Xikwembu xa hina xa matimba hinkwawo ni ku xi nkhensa hikwalaho ka leswi xi tirhisaka matimba ya xona hi ndlela leyi ya rirhandzu?

^ ndzim. 1 Swi tolovelekile leswaku ku va ni swidzedze hi xitshuketa eLwandle ra Galeliya. Leswi lwandle leri ri nga ehansi swinene (kwalomu ka timitara ta 200 ehansi ka vuandlalo bya lwandle), moya wa kona wu hisa ku tlula tindhawu leti nga ekusuhi, kutani leswi swi endla leswaku ku va ni swihuhuri. Swihuhuri swi tsemakanya swi huma hi le Ntshaveni ya Herimoni leyi nga en’walungwini, swi ya eNkoveni wa Yordani. Swidzedze swa kwalaho swo tlhandlamana kunene.

^ ndzim. 12 Ku engetela kwalaho, minkarhi yin’wana Tievhangeli ti katsakanya masingita yo tala. Hi xikombiso, “muti hinkwawo” wu tile wu ta n’wi vona kutani a tshungula vavabyi “vo tala.”—Marka 1:32-34.

^ ndzim. 19 Ku tshwutelela marha a ku ri ndlela kumbe xikombiso xo tshungula lexi amukelekaka exikarhi ka Vayuda ni Vamatiko, naswona ku tshungula hi ku tirhisa marha a swi tsariwile ematsalweni ya varhabi. Swi nga ha endleka Yesu a tshwutele marha ku komba wanuna loyi leswaku u lava ku n’wi hanyisa. Hambiswiritano, Yesu a a nga hanyisi hi ku tirhisa marha.

DYONDZA SWO TALA

“Mfumo Wa Wena A Wu Te”—Xana Wu Ta Fika Rini?

Ha yini hi nga tiyisekaka leswaku Hosi leyi totiweke hi Xikwembu yi ta teka magoza lama engetelekeke leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku ta endliwa hi ku helela emisaveni?