Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?

 NDZIMA YA VUKHUME-KAYE

Tshama U Ri Karhi U Rhandza Xikwembu

Tshama U Ri Karhi U Rhandza Xikwembu
  • Xana swi vula yini ku rhandza Xikwembu?

  • Hi nga tshama hi ri karhi hi rhandza Xikwembu hi ndlela yihi?

  • Yehovha u ta va nyika yini lava tshamaka va ri karhi va n’wi rhandza?

Xana Yehovha u ta va khokholo ra wena eminkarhini leyi ya mangava?

1, 2. Hi kwihi laha hi nga kumaka vutumbelo lebyi sirhelelekeke namuntlha?

A HI nge u le ku fambeni epatwini naswona ku ni xidzedze lexikulu. Xibakabaka xi ya xi ku dzwii! Ku ba rihati, tilo ra dzindza kutani mpfula yi ku vuyavuyani! U ringeta ku hatlisela ku ya kuma vutumbelo. Ivi loko u ku wa languta, u vona ndhawu yo tumbela eka yona hala tlhelo ka patu. Yi tiyile, mpfula a yi ngheni naswona yi vonaka yi ri kahle. A swi kanakanisi leswaku u to vhela u tilongela eka yona!

2 Hi hanya eminkarhini ya mangava. Swiyimo swa misava swi ya swi nyanya ku biha. Kambe ku ni ndhawu leyi sirhelelekeke, leyi hi nga balekelaka eka yona ivi hi tshama hi sirhelelekile. Hi yihi ndhawu ya kona? Twana leswi Bibele yi swi dyondzisaka: “Ndzi ta vula eka Yehovha ndzi ku: ‘U vutumbelo bya mina ni khokholo ra mina, Xikwembu xanga, lexi ndzi nga ta tshembela eka xona.’”—Pisalema 91:2.

3. Hi nga endla njhani leswaku Yehovha a va khokholo ra hina?

3 Ehleketa hi mhaka leyi! Yehovha, Muvumbi ni Hosi ya vuako hinkwabyo i khokholo ra hina  leri tiyeke. A nga hi hlayisa hikuva u ni matimba yo hlula xin’wana ni xin’wana lexi nga hi hlaselaka. Hambiloko ho twisiwa ku vava, Yehovha u ta swi kota ku herisa ku vava koloko. Xana hi nga endla njhani leswaku Yehovha a va khokholo ra hina? Hi fanele hi n’wi tshemba. Ku tlula kwalaho, Rito ra Xikwembu ri hi khongotela ri ku: “Tihlayiseni erirhandzwini ra Xikwembu.” (Yudha 21) Ina hi fanele hi tihlayisa erirhandzwini ra Xikwembu, hi tshama hi ri karhi hi rhandza Tata wa hina wa le tilweni. Hi ndlela yoleyo, hi nga tiyiseka leswaku i khokholo ra hina. Kambe hi nga byi aka njhani vuxaka byo tano?

VONA RIRHANDZU RA XIKWEMBU U RI AMUKELA

4, 5. Hi tihi tindlela tin’wana leti Yehovha a kombiseke ha tona leswaku wa hi rhandza?

4 Leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandza Xikwembu, hi fanele hi twisisa ndlela leyi xi kombiseke ha yona leswaku xa hi rhandza. Anakanya hi tin’wana ta tidyondzo ta Bibele leti u ti dyondzeke ebukwini leyi. Leswi Yehovha a nga Muvumbi, u hi nyike misava leswaku yi va kaya ra hina leri tsakisaka. U endle leswaku yi va ni ndzalo ya swakudya ni mati, rifuwo ra ntumbuluko, swiharhi leswi tsakisaka, naswona kun’wana ni kun’wana laha hi langutaka kona hi vona swilo swo xonga ntsena leswi a swi vumbeke. Leswi Xikwembu xi nga Mutsari wa Bibele, xi hlavutele vito ra xona ni timfanelo ta xona eka hina. Tlhandlakambirhi, Rito ra xona ri paluxa leswaku xi rhumele Yesu emisaveni, N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku a ta hi fela. (Yohane 3:16) Kutani nyiko yoleyo yi vula yini eka hina? Yi endla leswaku hi va ni ntshembo wa leswaku vumundzuku bya hina byi ta va lebyi tsakisaka.

5 Ntshembo wa hina wa nkarhi lowu taka wu titshege ni hi nchumu wun’wana lowu Xikwembu xi wu endleke. Yehovha u simeke hulumendhe ya le tilweni, ku nga Mfumo wa Mesiya. Ku nga ri khale, wu ta herisa ku xaniseka hinkwako kutani wu endla misava yi va paradeyisi. Anakanya hi mhaka leyi! Hi nga hanya eka yona hi ku rhula ni hi ntsako hilaha ku nga heriki. (Pisalema 37:29) Loko ha ha rindze nkarhi wolowo, Xikwembu xi hi nyika nkongomiso wa ndlela leyi ha yona hi nga hanyaka vutomi byo antswa swinene namuntlha. Xi tlhele xi hi nyika nyiko ya xikhongelo, ku nga ndlela yo vulavurisana na xona nkarhi wun’wana ni wun’wana hi nga kavanyetiwi hi nchumu. Leti ko va tindlela  tin’wana leti Yehovha a kombisaka ha tona leswaku wa va rhandza vanhu hinkwavo ku katsa na wena.

6. U fanele u endla yini ku kombisa leswaku u nkhensa rirhandzu leri Yehovha a ku kombiseke rona?

6 Xivutiso xa nkoka lexi u faneleke u xi dyela marhambu ya nhloko hi lexi: Leswi Yehovha a ndzi rhandzaka, ndzi ta angurisa ku yini? Vo tala va ta ku: “Na mina ndzi fanele ndzi n’wi rhandza.” Xana na wena u vula tano? Yesu u vule leswaku xileriso lexikulu eka hinkwaswo hi lexi nge: “U fanele u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi mianakanyo ya wena hinkwayo.” (Matewu 22:37) Hakunene u ni swivangelo swo tala swo rhandza Yehovha Xikwembu. Kambe, xana ku rhandza Yehovha hi mbilu hinkwayo, moya-xiviri hinkwawo ni mianakanyo hinkwayo, swi vula ntsena ku titwa u n’wi rhandza?

7. Xana ku ni swin’wana leswi lavekaka emhakeni ya ku rhandza Xikwembu handle ko titwa u xi rhandza ntsena? Hlamusela.

7 Hilaha Bibele yi swi kombiseke hakona, ku rhandza Xikwembu a hi mhaka ya ku titwa u n’wi rhandza ntsena. Entiyisweni, hambileswi swi nga swa nkoka ku titwa leswaku u rhandza Yehovha, ndlela yoleyo u titwaka ha yona ko va masungulo ntsena ya rirhandzu ra xiviri. U nge wu byali murhi wa maapula u nga ri na mbewu ya kona. Hambiswiritano, loko u navele apula, xana u nga tsaka loko munhu o ku nyika mbewu ya kona ntsena? Nikatsongo! Hilaha ku fanaka, ku titwa u rhandza Yehovha Xikwembu ko va masungulo ntsena. Bibele yi ri: “Hikuva ku rhandza Xikwembu, hi kona ku hlayisa swileriso swa xona; kasi loko swi ri swileriso swa xona a swi tiki.” (1 Yohane 5:3) Leswaku hakunene ha xi rhandza Xikwembu, rirhandzu rolero ri fanele ri veka mihandzu leyinene. Ri fanele ri vonaka hi swiendlo.—Matewu 7:16-20.

8, 9. Hi nga kombisa njhani leswaku hi tlangela rirhandzu ni vunene lebyi Xikwembu xi hi endleleke byona?

8 Loko hi yingisa swileriso swa Xikwembu hi tlhela hi hanya hi misinya ya milawu ya xona, hi va hi kombisa leswaku ha xi rhandza. Sweswo a swi tiki. Ku ri na sweswo, milawu ya Yehovha yi endleriwe ku hi pfuna leswaku hi tiphina hi vutomi, hi titwa hi  enerisekile, ku nga ri ku hi tikisela. (Esaya 48:17, 18) Loko hi hanya hi ku pfumelelana ni nkongomiso wa Yehovha, hi kombisa Tata wa hina wa le tilweni leswaku hakunene ha swi tlangela hinkwaswo leswi a hi endlelaka swona. Swi twisa ku vava leswi vanhu vo tala va nga swi tlangeliki swilo swo tano. A hi swi lavi ku va lava nga tlangeliki, hi fana ni vanhu van’wana va le nkarhini wa Yesu loko a ha ri la misaveni. Yesu u tshungule vanhu va khume lava a va ri ni nhlokonho, kambe ku lo vuya un’we ntsena a ta nkhensa. (Luka 17:12-17) A swi kanakanisi leswaku hina hi lava ku fana ni wanuna luya un’we loyi a vuyeke a ta nkhensa, ku nga ri lavaya va kaye lava nga nkhensangiki!

9 Kutani ke, hi swihi swileriso swin’wana swa Yehovha leswi hi faneleke hi swi yingisa? Hi bule hi swo hlayanyana ebukwini leyi, kambe a hi pfuxeteni swin’wana swa swona. Ku yingisa swileriso swa Xikwembu swi ta hi pfuna leswaku hi tshama hi ri karhi hi xi rhandza.

TSHINELA SWINENE EKA YEHOVHA

10. Hlamusela leswaku ha yini swi ri swa nkoka ku hambeta hi nghenisa vutivi ha Yehovha Xikwembu.

10 Ku dyondza hi Yehovha i goza ra nkoka ro tshinela eka yena. I  nchumu lowu munhu a faneleke a hambeta a wu endla. A hi nge u le ku orheni ka ndzilo ehandle nivusiku naswona xirhami xo bee, xana u nga tshika ndzilo wolowo wu timeka? Nikatsongo! U ta hambeta u hlanganyetela tihunyi leswaku wu tshama wu ri karhi wu pfurha. Phela, loko wo timeka u nga fa! Swi tano ni hi vutomi bya wena, tanihi leswi tihunyi ti endlaka leswaku ndzilo wu tshama wu ri karhi wu pfurha, “vutivi bya Xikwembu” byi ta tiyisa rirhandzu ra hina eka Yehovha.—Swivuriso 2:1-5.

Ndlela leyi u rhandzaka Yehovha ha yona yi fana ni ndzilo lowu faneleke wu tshama wu ri karhi wu hlanganyeteriwa leswaku wu nga timeki

11. Xana leswi Yesu a swi dyondziseke swi ve ni vuyelo byihi eka valandzeri va yena?

11 Yesu a a lava leswaku valandzeri va yena va hambeta va rhandza Yehovha ni Rito ra Yena ra risima nileswaku va tshama va tiyile. Endzhaku ka ku pfuxiwa ka yena, Yesu u dyondzise vadyondzisiwa va yena vambirhi byin’wana bya vuprofeta lebyi kumekaka eMatsalweni ya Xiheveru, lebyi hetisekeke eka yena. Vuyelo bya kona byi ve byihi? Endzhaku ka nkarhi va te: “Xana timbilu ta hina a ti nga pfurhi loko a ri karhi a vulavula na hina egondzweni, loko a hi pfulela Matsalwa hi ku helela?”—Luka 24:32.

12, 13. (a) Xana vanhu vo tala namuntlha va titwisa ku yini hi Xikwembu ni hi Bibele? (b) Hi nga endla njhani leswaku rirhandzu ra hina ri nga holi?

12 Loko u swi twa ro sungula leswi Bibele yi swi dyondzisaka hakunene, xana sweswo a swi ku endlanga leswaku u tsaka, ivi u hisekela ku endla ku rhandza ka Xikwembu? Kunene swi ve tano! Va tele lava titweke hi ndlela yoleyo. Lexi tikaka i ku hambeta u rhandza Xikwembu ni ku endla leswaku rirhandzu rero ri ya ri kula. A hi lavi ku fana ni vanhu va misava leyi hi hanyaka eka yona. Yesu u profete a ku: “Rirhandzu ra vo tala ri ta hola.” (Matewu 24:12) U nga swi sivela njhani leswaku rirhandzu ra wena ha Yehovha ni tidyondzo ta Bibele ri nga holi?

13 Hambeta u nghenisa vutivi bya Yehovha Xikwembu ni bya Yesu Kreste. (Yohane 17:3) Anakanyisisa hi leswi u swi dyondzaka eRitweni ra Xikwembu, u tivutisa: ‘Xana leswi swi ndzi dyondzisa yini ha Yehovha Xikwembu? Hi swihi swivangelo swin’wana leswi ndzi susumetelaka leswaku ndzi n’wi rhandza hi mbilu ya mina hinkwayo, mianakanyo ya mina hinkwayo ni hi moya-xiviri wa mina hinkwawo?’ (1 Timotiya 4:15) Ku anakanyisisa hi ndlela leyi swi ta endla leswaku u tshama u ri karhi u rhandza Yehovha.

14. Xana xikhongelo xi nga hi pfuna njhani leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandza Yehovha?

 14 Ndlela yin’wana leyi u nga endlaka leswaku rirhandzu leri u rhandzaka Yehovha ha rona ri tshama ri ri karhi ri hisa i ku khongela minkarhi hinkwayo. (1 Vatesalonika 5:17) Eka Ndzima 17 ya buku leyi, hi dyondze leswaku xikhongelo i nyiko ya risima leyi humaka eka Xikwembu. Tanihi leswi vanhu va tiyisaka vunghana bya vona hi ku tshama va ri karhi va vulavurisana hi ku ntshunxeka, ni vuxaka bya hina na Yehovha byi ta tshama byi tiyile loko hi vulavula na yena hi xikhongelo minkarhi hinkwayo. I swa nkoka leswaku swikhongelo swa hina swi nga hundzuki risimu ra chela—ku nga ku phindha-phindha marito lama fanaka kambe ma nga vuli nchumu. Hi fanele hi vulavula na Yehovha ku fana ni n’wana loko a vulavula ni tata wa yena la n’wi rhandzaka. Kambe hi fanele hi vulavula na yena hi xichavo, hi ntshunxekile naswona hi phofula leswi nga etimbilwini ta hina. (Pisalema 62:8) Ina, dyondzo ya munhu hi yexe ya Bibele ni xikhongelo lexi humaka embilwini i swilo swa nkoka evugandzerini bya hina naswona swi hi pfuna leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandza Xikwembu.

TIPHINE EVUGANDZERINI BYA WENA

15, 16. Ha yini swi fanerile leswaku hi teka ntirho wo chumayela hi Mfumo wu ri lunghelo ni xuma?

15 Dyondzo ya munhu hi yexe ya Bibele ni xikhongelo i swiendlo swa vugandzeri leswi hi nga swi endlaka exihundleni. Hambiswiritano, ku ni xiendlo xin’wana xa vugandzeri lexi hi nga xi endlaka erivaleni: ku nga ku vulavula ni van’wana hi leswi hi swi pfumelaka. Xana se va kona lava u vulavuleke na vona hi tidyondzo ta Bibele? Loko swi ri tano, u ve ni lunghelo ra risima. (Luka 1:74) Loko hi byela van’wana hi tidyondzo leti hi ti dyondzeke malunghana na Yehovha Xikwembu, hi endla ntirho wa nkoka swinene lowu nyikiweke Vakreste hinkwavo va ntiyiso—ku nga ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu.—Matewu 24:14; 28:19, 20.

16 Muapostola Pawulo a a teka ntirho wa yena wo chumayela wu ri wa risima, a a wu vitana xuma. (2 Vakorinto 4:7) Ku vulavula ni vanhu hi Yehovha Xikwembu ni hi swikongomelo swa yena i ntirho wo antswa ku tlula mintirho leyin’wana hinkwayo. A nga kona Muthori la fanaka na Yehovha naswona hi vuyeriwa swinene leswi  hi n’wi tirhelaka. Loko u endla ntirho lowu, u pfuna vanhu va timbilu letinene leswaku va tshinela eka Tata wa hina wa le tilweni nileswaku va famba endleleni leyi yisaka evuton’wini! Kunene a wu kona ntirho lowu enerisaka ku fana na wona. Ku tlula kwalaho, ku chumayela hi Yehovha ni hi Rito ra yena, swi tiyisa ripfumelo  ra wena ni rirhandzu ra wena eka yena. Yehovha na yena wa ma tlangela matshalatshala ya wena. (Vaheveru 6:10) Ku tshama u khomekile entirhweni lowu swi ku pfuna leswaku u tshama u ri karhi u rhandza Xikwembu.—1 Vakorinto 15:58.

17. Ha yini ntirho wa Vakreste wo chumayela wu ri wa xihatla namuntlha?

17 I swa nkoka ku tsundzuka leswaku ntirho wo chumayela hi Mfumo i wa xihatla. Bibele yi ri: “Chumayela rito, u va eka rona hi xihatla.” (2 Timotiya 4:2) Ha yini swi ri swa nkoka namuntlha leswaku hi chumayela hi xihatla? Rito ra Xikwembu ri ri: “Siku lerikulu ra Yehovha ri le kusuhi. Ri le kusuhi, naswona ra hatlisa swinene.” (Sofaniya 1:14) Ina, nkarhi wa leswaku Yehovha a herisa mafambiselo lawa ya swilo wu tshinele. Vanhu va fanele va lumiwa ndleve! Va fanele va swi tiva leswaku lowu i nkarhi wa leswaku va hlawula Yehovha tanihi Hosi ya vona. Makumu ‘a ma nge hlweli.’—Habakuku 2:3.

18. Ha yini hi fanele ku gandzela Yehovha erivaleni swin’we ni Vakreste va ntiyiso?

18 Yehovha u lava leswaku hi n’wi gandzela erivaleni swin’we ni Vakreste va ntiyiso. Hi yona mhaka leyi Rito ra yena ri nge: “A hi khathalelaneni leswaku hi khutazana erirhandzwini ni le mintirhweni leyinene, hi nga fularheli ku hlengeletana ka hina, hilaha ku nga ntolovelo wa van’wana, kambe hi khutazana, naswona hi endla tano hilaha ku engetelekeke ngopfu tanihi leswi mi vonaka siku ri tshinela.” (Vaheveru 10:24, 25) Loko hi hlangana ni vapfumeri-kulorhi eminhlanganweni ya Vukreste, hi va ni lunghelo leri tsakisaka ro dzunisa ni ku gandzela Xikwembu xa hina lexi rhandzekaka. Nakambe ha akana ni ku khutazana.

19. Hi nga endla njhani leswaku ku va ni rirhandzu leri tiyeke evandlheni ra Vukreste?

19 Loko hi ri karhi hi hlangana ni vagandzeri van’wana va Yehovha, rirhandzu ni vuxaka bya hina evandlheni swa tiya. I swa nkoka leswaku hi languta timfanelo letinene eka van’wana, hilaha Yehovha a endlaka hakona eka hina. U nga languteli leswaku vapfumeri-kuloni va va lava hetisekeke. Tsundzuka leswaku hinkwavo ka vona, va siyasiyana eku kuleni ka vona hi tlhelo ra moya naswona hinkwerhu ha swi endla swihoxo. (Vakolosa 3:13) Aka vuxaka lebyikulu ni lava va rhandzaka Yehovha hi mbilu hinkwayo, sweswo swi ta ku endla leswaku u kula emoyeni. Ina,  ku gandzela Yehovha swin’we ni vamakwenu va moya swi ta ku pfuna leswaku u tshama u ri karhi u rhandza Xikwembu. Xana Yehovha u va nyika yini lava n’wi gandzelaka hi ku tshembeka naswona va tshamaka va ri karhi va n’wi rhandza?

TIVEKELE PAKANI YO FIKELELA ‘VUTOMI BYA XIVIRI’

20, 21. I yini “vutomi bya xiviri” naswona ha yini wu tsakisa ntshembo wo kuma vutomi byebyo?

20 Yehovha u nyika malandza ya yena lama tshembekaka vutomi, kambe vutomi bya muxaka muni? Xana u nga vula leswaku wa hanya hakunene sweswi? Vo tala hi nga ha vula leswaku swi le rivaleni leswaku ha hanya. Phela, ha hefemula, ha dya naswona ha nwa. Sweswo swi vula leswaku ha hanya. Naswona minkarhi yin’wana loko swilo swi hi fambela kahle hi nga ku, “Kunene hi le ku tiphineni hi vutomi!” Kambe, Bibele yi vula leswaku a nga kona loyi hakunene a hanyaka.

Yehovha u lava leswaku u tiphina hi “vutomi bya xiviri.” Xana u ta tiphina?

21 Rito ra Xikwembu ri hi khutaza leswaku hi “khomelela swinene evuton’wini bya xiviri.” (1 Timotiya 6:19) Marito wolawo ma kombisa leswaku “vutomi bya xiviri” hi ta byi kuma enkarhini lowu taka. Ina, loko se hi hetisekile, hi kona hi nga ta tiphina hi vutomi hilaha ku heleleke hikuva hi ta va hi hanya hi ndlela leyi Xikwembu a xi lave leswaku hi hanya ha yona ku sukela eku sunguleni. Loko hi ta va hi hanya emisaveni leyi nga paradeyisi, hi hanye kahle, hi ri ni ku rhula naswona hi tsakile, hi kona hi nga ta va hi tiphina hi “vutomi bya xiviri”—ku nga vutomi lebyi nga heriki. (1 Timotiya 6:12) Xana ntshembo wolowo a wu tsakisi?

22. Hi yihi ndlela leyi u nga ‘khomelelaka swinene ha yona evuton’wini bya xiviri’?

22 Hi yihi ndlela leyi u nga ‘khomelelaka swinene ha yona evuton’wini bya xiviri’? Eka rona tsalwa rero, Pawulo u khutaze Vakreste leswaku va “endla leswinene” ni ku “fuwa hi mintirho leyinene.” (1 Timotiya 6:18) Kutani, swi le rivaleni leswaku swi titshege hi ndlela leyi hi swi tirhisaka ha yona leswi hi swi dyondzeke eBibeleni. Kambe, xana Pawulo u vule leswaku loko hi endla mintirho leyinene hi ta kuma “vutomi bya xiviri”? Doo, hikuva entiyisweni ntshembo wolowo lowu tsakisaka wu titshege hi “musa lowu nga faneriwiki” wa Xikwembu. (Varhoma 5:15) Hambiswiritano, Yehovha u lava ku hakela lava n’wi tirhelaka va tshembekile. U lava leswaku u hanya “vutomi bya xiviri.” Lava  tshamaka va ri karhi va rhandza Xikwembu va ta kuma vutomi byo tano lebyi nga heriki, lebyi tsakisaka ni byo rhula.

23. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandza Xikwembu?

23 I swinene leswaku un’wana ni un’wana wa hina a tivutisa leswi, ‘Xana ndzi gandzela Xikwembu hi ndlela leyi xi yi hlamuseleke eBibeleni?’ Loko ho tiyiseka leswaku siku ni siku nhlamulo ya hina i ina, eka xivutiso lexi, hi ta va hi ri endleleni leyi yisaka evuton’wini. Hi nga tiyiseka leswaku Yehovha i khokholo ra hina. U ta sirhelela vanhu va yena lava tshembekaka eka masiku ma nga ri mangani lama seleke ya mafambiselo lawa ya khale ya swilo. Yehovha u ta tlhela a hi kutsula hi nghena emafambiselweni ya swilo lamantshwa lama tsakisaka, lama nga kwala nyongeni. Mawaku ndlela leyi hi nga ta tiphina ha yona loko se hi tikuma hi hanya enkarhini wolowo! Naswona hi ta tsaka ngopfu leswi hi nga ta va hi endle swiboho swa vutlhari emasikwini lawa yo hetelela! Loko wo endla swiboho swo tano sweswi, u ta tiphina hi “vutomi bya xiviri,” vutomi lebyi ku sukela eku sunguleni Yehovha Xikwembu a a lava leswaku byi va xiswona hilaha ku nga heriki!

DYONDZA SWO TALA

Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?

Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?