Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

I Yini Leswi Hi Nga Swi Dyondzaka eBibeleni?

 NDZIMA 6

Hi Kwihi Laha Hi Yaka Kona Loko Hi Fa?

Hi Kwihi Laha Hi Yaka Kona Loko Hi Fa?

1-3. Hi swihi swivutiso leswi vanhu va swi vutisaka hi rifu naswona tikereke tin’wana ti swi hlamula njhani?

BIBELE yi hi tshembisa leswaku siku rin’wana “rifu a ri nge he vi kona.” (Nhlavutelo 21:4) Eka Ndzima 5, hi dyondze leswaku nkutsulo wu endla swi koteka leswaku hi kuma vutomi lebyi nga heriki. Kambe vanhu va ya emahlweni va fa. (Eklesiasta 9:5) Kutani xin’wana xa swivutiso leswi hi tivutisaka xona hi lexi nge, Ku endleka yini hi hina loko hi fa?

2 Nhlamulo ya xivutiso xexo i ya nkoka swinene loko ku fa munhu loyi hi n’wi rhandzaka. Hi nga ha tivutisa leswi: ‘Xana u ye kwihi? Xana wa hi vona? Xana a nga hi pfuna? Xana hi ta tlhela hi n’wi vona?’

3 Tikereke ti hlamula swivutiso sweswo hi tindlela leti nga faniki. Tin’wana ti dyondzisa leswaku loko u endla leswinene, u ya etilweni kambe loko u endla swo biha u ta tshwa etiheleni. Tin’wana ti vula leswaku loko u fa u hundzuka moya ivi u ya tshama ni swirho swa ndyangu wa ka n’wina leswi se swi feke. Kasi tin’wana ti vula leswaku endzhaku ka loko u file ni ku tlhela u avanyisiwa, u ta tlhela u velekiwa kumbe u tlhela u hanya u ri ni miri wun’wana, kumbexana u ri munhu un’wana kumbe xiharhi.

4. Hi wihi nchumu lowu tikereke ti wu dyondzisaka hi rifu?

4 Tikereke ti dyondzisa swilo leswi nga faniki. Kambe to tala ta tona ti pfumela nchumu wun’we. Ti dyondzisa leswaku loko munhu a fa, ku ni xiphemu lexi yaka emahlweni xi hanya. Xana wolowo i ntiyiso?

 HI KWIHI LAHA HI YAKA KONA LOKO HI FA?

5, 6. Ku endleka yini hi hina loko hi fa?

5 Yehovha wa swi tiva leswi endlekaka eka hina loko hi fa naswona u hi byele leswaku loko munhu a fa vutomi byakwe bya hela. Loko munhu a fa a nga ha hanyi. Kutani loko munhu a fa, ndlela leyi a titwaka ha yona ni leswi a swi anakanyaka a swi yi emahlweni swi hanya kun’wana. * Loko hi fa a hi koti ku vona, ku twa naswona a hi ehleketi.

6 Hosi Solomoni u tsale leswaku “lava feke, a va tivi nchumu nikatsongo.” Lava feke a va koti ku rhandza kumbe ku venga naswona ‘a ku na ntirho hambi ku ri kungu, vutivi kumbe vutlhari eSirheni.’ (Hlaya Eklesiasta 9:5, 6, 10.) Kutani eka Pisalema 146:4, Bibele yi hi byela leswaku loko munhu a fa, “miehleketo yakwe” ya fa.

LESWI YESU A SWI VULEKE HI RIFU

Yehovha u vumbe vanhu leswaku va hanya hilaha ku nga heriki laha misaveni

7. Xana Yesu u te yini hi rifu?

7 Loko munghana wakwe lonkulu Lazaro a file, Yesu u byele vadyondzisiwa vakwe a ku: ‘Lazaro nakulorhi u etlele.’ Kambe Yesu a a nga vuli swona leswaku Lazaro u le ku wiseni. Yesu u ye emahlweni a ku: “Lazaro u file.” (Yohane 11:11-14) Kutani Yesu u fanise rifu ni ku etlela. A nga vulanga swona leswaku Lazaro a a ri etilweni kumbe a ri ni swirho swa ndyangu wa ka vona leswi feke. Nakambe a nga vulanga swona leswaku Lazaro a a ri eku xanisekeni etiheleni kumbe a ta tlhela a velekiwa a ri munhu un’wana kumbe xiharhi. Kambe a swi fana ni loko Lazaro a etlele vurhongo lebyikulu. Matsalwa man’wana ma fanisa rifu ni vurhongo lebyikulu. Bibele yi vula leswaku loko Stefano a dlayiwile ‘u etlele eku feni.’ (Mintirho 7:60) Muapostola Pawulo u  tlhele a tsala leswaku Vakreste van’wana va “etlele eku feni.”—1 Vakorinto 15:6.

8. Hi swi tivisa ku yini leswaku Xikwembu a xi vumbanga vanhu leswaku va fa?

8 Xana Xikwembu xi vumbe Adamu na Evha leswaku va fa eku heteleleni? Doo! Yehovha u va vumbe leswaku va tiphina hi vutomi hilaha ku nga heriki va ri ni rihanyo leri hetisekeke. Loko Yehovha a vumba vanhu, u va endle va ri ni ku navela ku hanya hilaha ku nga heriki. (Eklesiasta 3:11) Vatswari a va swi lavi ku vona vana va vona va dyuhala ni ku fa kutani Yehovha u titwa hi ndlela leyi fanaka hi hina. Kambe loko ku ri hileswaku Xikwembu xi hi vumbe leswaku hi hanya hilaha ku nga heriki, ha yini hi fa?

 HA YINI HI FA?

9. Ha yini xileriso lexi Yehovha a xi nyikeke Adamu na Evha a xi nga tiki?

9 Entangeni wa Edeni, Yehovha u byele Adamu a ku: “U nga ha tidyela u eneriseka eka murhi wun’wana ni wun’wana wa ntanga. Kambe loko ku ri murhi wa ku tiva leswinene ni leswo biha u nga tshuki u wu dya hikuva siku u nga ta wu dya, u ta fa hakunene.” (Genesa 2:9, 16, 17) Xileriso xexo lexi nga erivaleni a xi nga tiki lerova munhu a nga ta tsandzeka ku xi yingisa naswona Yehovha a a ri ni mfanelo yo byela Adamu na Evha leswinene ni leswi nga riki swinene. Hi ku yingisa Yehovha, a va ta kombisa leswaku va xixima vulawuri byakwe. Nakambe a va ta kombisa leswaku va tlangela nchumu wun’wana ni wun’wana lowu a va nyikeke wona.

10, 11. (a) Xana Sathana u va hambukise njhani Adamu na Evha? (b) Ha yini Adamu na Evha a va nga ta rivaleriwa hikwalaho ka leswi va swi endleke?

10 Lexi twisaka ku vava, Adamu na Evha va hlawule ku ka va nga n’wi yingisi Yehovha. Sathana u vutise Evha a ku: “Xana hakunene i ntiyiso leswaku Xikwembu xi vule leswaku mi nga tshuki mi dya eka murhi wun’wana ni wun’wana wa ntanga?” Evha u hlamule a ku: “Mbhandzu wa mirhi ya ntanga hi nga dya. Kambe loko ku ri ku dya mbhandzu wa murhi lowu nga exikarhi ka ntanga, Xikwembu xi te, ‘mi nga tshuki mi dya eka wona, e-e, mi nga tshuki mi wu khumba leswaku mi nga fi.’”—Genesa 3:1-3.

11 Kutani Sathana u te: “Entiyisweni mi nga ka mi nga fi. Hikuva Xikwembu xi tiva leswaku siku mi nga ta dya eka wona, mahlo ya n’wina ma ta pfuleka kutani mi ta fana ni Xikwembu, mi ta tiva leswinene ni leswo biha.” (Genesa 3:4-6) Sathana a lava leswaku Evha a ehleketa leswaku u fanele a tiendlela xiboho xa leswinene ni leswi nga riki swinene. Hi nkarhi lowu fanaka, u xise Evha hileswi a swi ta endleka loko a nga xi yingisi Xikwembu. Sathana u vule  leswaku Evha a nge fi, kutani u dye wun’wana wa mbhandzu wolowo ivi wun’wana a wu nyika nuna wakwe. Adamu na Evha a va swi tiva leswaku Yehovha u va byele leswaku va nga dyi mbhandzu. Loko va wu dya, va hlawule ku nga xi yingisi xileriso lexi nga erivaleni ni lexi twisisekaka. Hi ku wu dya, va kombise leswaku a va n’wi xiximi Tata wa vona wa le tilweni loyi a nga ni rirhandzu. A va nga ta rivaleriwa hikwalaho ka leswi va swi endleke!

12. Ha yini swi twisa ku vava leswi Adamu na Evha va nga n’wi yingisangiki Yehovha?

12 Hakunene swi twisa ku vava leswi vatswari va hina vo sungula va nga n’wi xiximangiki Muvumbi wa vona! Xana a wu ta titwa njhani loko a wu tirhe hi matimba ku kurisa n’wana wa jaha ni wa nhwanyana kutani va nga ku yingisi va endla leswi hambaneke ni leswi u va kombeleke ku swi endla? Xana a swi nga ta ku twisa ku vava?

Adamu a huma entshurini kutani u tlhelele entshurini

13. Xana Yehovha a vula yini loko a ku “u ta tlhelela entshurini”?

13 Leswi va nga yingisangiki, Adamu na Evha va lahlekeriwe hi lunghelo ro hanya hilaha ku nga heriki. Yehovha u byele Adamu a ku: “Hikuva u ntshuri u ta tlhelela entshurini.” (Hlaya Genesa 3:19.) Leswi swi vula leswaku Adamu a ta tlhela a va ntshuri, onge hiloko a nga kalanga a vumbiwa. (Genesa 2:7) Endzhaku ka loko Adamu a dyohile, u file naswona a nga ha yanga emahlweni a hanya.

14. Ha yini hi fa?

14 Loko Adamu na Evha a va yingise Xikwembu,  a va ta va va ha hanya ninamuntlha. Kambe leswi va nga yingisangiki, va dyohile kutani va fa eku heteleleni. Xidyoho xi fana ni vuvabyi lebyi dlayaka lebyi hi tluletiweke byona hi vatswari va hina vo sungula. Hinkwerhu hi velekiwa hi ri vadyohi kutani hi yona mhaka hi faka. (Varhoma 5:12) Kambe xexo a hi xona xikongomelo xa Xikwembu hi vanhu. Xikwembu a a xi nga lavi leswaku vanhu va fa naswona Bibele yi vula leswaku rifu i “nala.”—1 Vakorinto 15:26.

NTIYISO WA HI NTSHUNXA

15. Xana ku tiva ntiyiso hi rifu swi hi ntshunxa hi ndlela yihi?

15 Ku tiva ntiyiso hi rifu swi hi ntshunxa eka tidyondzo to tala ta mavunwa. Bibele yi hi dyondzisa leswaku lava feke a va twi ku vava kumbe ku va ni gome. A hi nge swi koti ku vulavula na vona naswona a va nge vulavuli na hina. A hi nge swi koti ku pfuna vanhu lava feke kasi na vona a va nge hi pfuni. A va nge swi koti ku hi vavisa, kutani a hi fanelanga hi va chava. Hambiswiritano, tikereke to tala ti vula leswaku vafi va hanya kun’wana nileswaku hi nga kota ku va pfuna loko hi hakela mali eka vafundhisi kumbe lava tekiwaka tanihi vanhu lava kwetsimaka. Kambe loko hi tiva ntiyiso hi rifu, a hi xisiwi.

16. Hi wahi mavunwa lawa tikereke to tala ti ma dyondzisaka hi vafi?

16 Sathana u tirhisa vukhongeri bya mavunwa leswaku a hi xisa ni ku hi endla hi ehleketa leswaku vafi va ha hanya. Hi xikombiso, tikereke tin’wana ti dyondzisa leswaku loko hi fa, ku ni nchumu wo karhi eka hina lowu yaka emahlweni wu hanya kun’wana. Xana kereke ya wena yi dyondzisa sweswo kumbe yi dyondzisa leswi Bibele yi swi vulaka hi rifu? Sathana u tirhisa mavunwa leswaku vanhu va nga n’wi yingisi Yehovha.

17. Ha yini dyondzo ya leswaku vanhu va tshwa etiheleni yi hlundzukisa Yehovha?

17 Leswi tikereke to tala ti swi dyondzisaka swi tsema  nhlana. Hi xikombiso, tin’wana ti dyondzisa leswaku vanhu lava endlaka swo biha va ta tshwa hilaha ku nga heriki etiheleni. Mavunwa wolawo ma hlundzukisa Yehovha. A nge pfuki a pfumelele vanhu leswaku va xaniseka hi ndlela yoleyo! (Hlaya 1 Yohane 4:8.) Xana a wu ta titwa njhani hi munhu loyi a xupulaka n’wana wakwe hi ku n’wi hisa mavoko endzilweni? A wu ta ehleketa leswaku u ni nsele. A wu nga ta lava ku endla xinghana ni munhu wo tano. Kutani Sathana u lava leswaku hi titwa hi ndlela yoleyo hi Yehovha!

18. Ha yini hi nga fanelanga hi chava vafi?

18 Tikereke tin’wana ti dyondzisa leswaku loko vanhu va fa, va hundzuka mimoya. Tikereke to tano ti dyondzisa leswaku hi fanele hi xixima hambi ku ri ku chava mimoya yoleyo hikuva yi nga hundzuka vanghana lavakulu kumbe valala lavakulu. Vanhu vo tala va ma pfumela mavunwa lawa. Va chava vafi, kutani va gandzela vona ematshan’weni yo gandzela Yehovha. Tsundzuka leswaku vafi a va swi koti ku twa kumbe ku vona, kutani a hi fanelanga hi va chava. Yehovha i Muvumbi wa hina. I Xikwembu xa ntiyiso naswona hi fanele hi gandzela yena ntsena.—Nhlavutelo 4:11.

19. Xana ku tiva ntiyiso hi rifu swi hi pfuna njhani?

19 Loko hi tiva ntiyiso hi rifu, hi ntshunxeka eka mavunwa ya tikereke. Nakambe ntiyiso lowu wu hi pfuna ku twisisa switshembiso leswinene leswi Yehovha a swi endleke hi vutomi ni vumundzuku bya hina.

20. I yini leswi hi nga ta swi dyondza eka ndzima leyi landzelaka?

20 Eka malembe yo tala lama hundzeke, nandza wa Xikwembu loyi a vuriwaka Yobo u vutise a ku: “Xana loko munhu la tiyeke emirini a fa a nga tlhela a hanya?” (Yobo 14:14) Xana hakunene swa koteka leswaku munhu loyi a feke a tlhela a hanya? Nhlamulo leyi Xikwembu xi hi nyikaka yona ku suka eBibeleni ya tsakisa swinene. Hi ta dyondza hi yona eka ndzima leyi landzelaka.

^ ndzim. 5 Van’wana va tshemba leswaku moya wu ya emahlweni wu hanya endzhaku ka loko munhu a file. Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, vona Nhlamuselo ya le hansi 17 na 18.