Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Buku Ya Lembe Ya Timbhoni Ta Yehovha Ya 2014

 SIERRA LEONE NA GUINEA

1915 Ku Ya Fika Hi 1947 Eminkarhini Ya Khale (Xiyenge 1)

1915 Ku Ya Fika Hi 1947 Eminkarhini Ya Khale (Xiyenge 1)

 Rivoni Ra Ntiyiso Ri Sungula Ku Voninga

Mahungu lamanene ma fike eSierra Leone hi 1915 loko vaaki va kwalaho va vuya hi le Nghilandhi va ri ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni. Nandza wa Yehovha wo sungula la khuvuriweke u fike eFreetown kwalomu ka July lembe rero. A ku ri Alfred Joseph. A a ri ni malembe ya 31 naswona a a davuka eGuyana, le Dzongeni wa Amerika. A ha ku khuvuriwa eku sunguleni ka lembe rero eBarbados, le West Indies, a a kume ntirho wo lunghisa switimela eFreetown. Alfred a a tshama enkomponi leyi nga etlhelo ka xiporo xa le Dorobeni ra Cline, leri ku ya eka rona a swi teka kwalomu ka tikhilomitara tinharhu ku suka eMurhini wa Khotoni lowu nga eFreetown. U nambe a sungula ku chumayela vanhu lava a a tirha na vona.

Eka lembe leri landzelaka, Alfred u joyiniwe hi Leonard Blackman, khale ka mutirhi-kulobye loyi a a huma eBarbados, loyi mana wakwe loyi a vuriwaka Elvira Hewitt a dyondziseke Alfred ntiyiso. Leonard u ve muakelani wa Alfred naswona nkarhi na nkarhi a va hlangana va bula hi Bibele. Va tlhele va nyika vanghana va vona minkandziyiso ya Bibele swin’we ni vanhu van’wana lava tsakelaka.

Alfred na Leonard va xiye leswaku nsimu ya le Freetown a yi “basile leswaku [yi] tshoveriwa.” (Yoh. 4:35) Hi 1923, Alfred u tsalele entsindza wa Timbhoni ta Yehovha eNew York, a ku: “Ku ni vanhu vo tala lava tsakelaka rungula ra Bibele laha. Xana mi nga swi kota ku rhumela munhu leswaku a ta va khathalela ni ku pfuna ku ndlandlamuxa ntirho wo chumayela laha Sierra Leone?” U kume nhlamulo leyi nge: “Hi ta n’wi rhumela!”

William “Bible” Brown ni nsati wakwe Antonia

Alfred u ri: “Hi Mugqivela wun’wana nimadyambu, endzhaku ka tin’hweti to hlayanyana, ndzi kume riqingho leri a ndzi nga ri langutelanga.”

 “Munhu wa kona u te: ‘Xana hi wena u tsaleleke Sosayiti ya Watch Tower u kombela leswaku ku rhumeriwa vanhu vo ta chumayela?’

“Ndzi n’wi hlamule ndzi ku: ‘Wa vurisa.’

“Hiloko a ku: ‘Ku rhumeriwe mina.’

“Yoloye a ku ri William R. Brown. Yena ni nsati wakwe, Antonia, swin’we ni xinhwanyetana xa vona a va ha ku fika hi rona siku rero naswona a va tshama eHotela ya Gainford.

“Eka mixo lowu landzelaka, loko mina na Leonard ha ha khome dyondzo ya hina ya Bibele ya vhiki ni vhiki ku fike wanuna loyi a nga xitetemba ekaya ka mina. A ku ri William R. Brown. A a wu hisekela swinene ntiyiso naswona a a lava ku nyikela nkulumo ya le rivaleni hi siku leri landzelaka. Hi nambe hi hirha holo leyikulu eFreetown—Wilberforce Memorial Hall—kutani a endla xiyimiso xo nyikela nkulumo yo sungula eka leta mune leti a ti khomile hi Ravumune nimadyambu.

“Ntlawa wa hina lowutsongo a wu khomeke hi ku navetisa tinkulumo teto hi ku tirhisa phepha-hungu, ku nyika vanhu swirhambo ni ku va rhamba hi nomu. A hi nga swi tivi leswaku vanhu va kwalaho a va ta angula njhani, kambe a ku ri hava  xivangelo xo vilela. Ku te vanhu va kwalomu ka 500 eholweni yoleyo, ku katsa ni vafundhisi vo tala va le Freetown. A hi tsake ni swikunwana!”

Hi nkarhi wa nkulumo leyi tekaka awara, Makwerhu Brown a a tala ku tshaha Matsalwa ni ku tirhisa muchini wo tlangisa tisilayidi leswaku a komba vanhu tindzimana ta Bibele eka xikirini. Hi ku phindha-phindha a a vula marito lawa: “A hi Brown a vulaka sweswo kambe ku vula Bibele.” Vayingiseri va hlamarile naswona a va ba mavoko endzhaku ka yinhla yin’wana ni yin’wana. A ku nga ri hikwalaho ka vuswikoti bya Makwerhu Brown byo vulavula kambe a ku ri hikwalaho ka leswi a a tiyisekisa leswi a swi vulaka hi ku tirhisa Matsalwa. Muntshwa un’wana loyi a a dyondzela vufundhisi loyi a ri un’wana wa vayingiseri volavo u te: “Nkulukumba Brown wa yi tiva Bibele!”

1924

Tinkulumo ta Makwerhu Brown ti hlamarise vanhu va doroba rolero naswona vanhu va khitikanile leswaku va ya ti yingisela. Hi Sonto leyi landzelaka, holo a yi tele hi vanhu lava a va tele ku ta yingisela nkulumo leyi nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Ku Ya Ni Ku Vuya eTiheleni—Ku Na Vamani Kwale?” Ntiyiso wa le Bibeleni lowu Makwerhu Brown a va byeleke wona madyambu wolawo wu endle leswaku hambi ku ri vanhu lava nghenaka kereke va tshika tikereke ta vona.

Nkulumo ya vumune yo hetelela eka leta nxaxamelo leyi a yi ri ni nhloko-mhaka leyi nge “Timiliyoni Leti Hanyaka Sweswi Ti Nga Ka Ti Nga Fi,” yi koke ntshungu lowukulu lerova muaki un’wana wa le Freetown a ku: “Tikereke a ti fanele ti tshika minhlangano ya tona ya nimadyambu hikuva swirho hinkwaswo swa tona swi ta laha swi ta yingisela nkulumo ya Makwerhu Brown.”

Ndlela leyi Makwerhu Brown a a kandziyisa tindzimana ta Bibele ha yona yi endle leswaku vanhu va sungula ku n’wi vitana “Bible” Brown. Vanhu va nambe va n’wi vitana hi vito rero naswona ri sungule ku tiveka swinene eAfrika Vupela-dyambu. William R. Brown u tinyungubyise hi ku tiviwa hi vito rero kukondza loko a heta pfhumba rakwe ra laha misaveni.