Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

NOVEMBER 18, 2013
TIMHAKA TA NAWU EMISAVENI HINKWAYO

Tsundzukani Lava Nga eKhotsweni

Tsundzukani Lava Nga eKhotsweni

Xiyenge 18 xa Ntwanano wa Matiko Hinkwawo wa Timfanelo ta Vuaka-tiko ni ta Tipolitiki * xi ri: “Mfanelo ya ku va ni ntshunxeko wa miankanyo, ripfalo ni vukhongeri” i mfanelo ya xisekelo ya munhu. Ematikweni man’wana, loko Timbhoni ta Yehovha ti tirhisa timfanelo leti ta xisekelo ta khotsiwa ni ku khomiwa hi tihanyi swinene. Vo tala va lava khotsiweke i vantshwa lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona. Kasi van’wana va khotsiwa ntsena hileswi va hanyaka hi ku ya hi ripfumelo ra vona.

Kambe nxaniso a wu swi koti ku tshikisa Timbhoni ta Yehovha ku hanya hi ku ya hi ripfumelo ra tona. Ematshan’weni ya sweswo, nxaniso wu onha vito ra mimfumo leyi tsandzekaka ku xixima timfanelo ta munhu. Chati leri nga laha hansi ri xaxameta matiko lama khotseke Timbhoni ta Yehovha ni malembe lawa ti ma heteke etikweni ha rin’we.

TIKO?

NHLAYO YA LAVA KHOTSIWEKE

 Eritrea

52

 Korea Dzonga

599

 Nagorno-Karabakh

1

 Singapore

18

 Turkmenistan

9

Ntsengo

679

Nxaxamelo wa lava khotsiweke loko va hlayiwa hi November 12, 2013

 ERITREA

Eka xiviko xo hetelela, Timbhoni ta Yehovha ta 52 ta xinuna ni ta xisati ti khotsiwile ehansi ka swiyimo swo tika. Hambileswi ni yin’we ya tona yi nga hehliwangiki kumbe ku tengisiwa ximfumo, ti khotsiwile hikwalaho ko ala ku ya evusocheni, hikwalaho ka ntirho wa tona wo chumayela kumbe hikwalaho ka swivangelo leswi nga boxiwangiki. Vavanuna vanharhu, Paulos Eyassu, Isaac Mogos na Negede Teklemariam, va khotsiwile hileswi va aleke ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona malembe lama lavaka ku ringana 20—ku sukela hi September 24, 1994. Misghina Gebretinsae na Yohannes Haile, ku nga Timbhoni timbirhi ta Yehovha leti nga ni malembe yo tlula 60, ti file loko ta ha khotsiwile. Hi mpfhuka tiko ra Eritrea ri kume ntshunxeko hi 1993, ri tshamela ku khotsa, ku xanisa ni ku karhata Timbhoni ta Yehovha.

 KOREA DZONGA

Sweswi ku ni majaha ya 599 lama nga Timbhoni, lawa ha rin’we ra wona ri gweviweke tin’hweti ta 18 ekhotsweni hileswi ma aleke ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra wona. Ku sukela hi nkarhi wa Nyimpi ya Tiko ra Korea Dzonga na Korea N’walungu ku fikela sweswi, tiko ra Korea Dzonga ri tengisa majaha lama nga Timbhoni, lama alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra wona naswona a ri va nyiki mintirho yin’wana yo korhokela tiko leswaku yi ntlhantlha xiphiqo lexi. Enkarhini wolowo hinkwawo, tiko ra Korea Dzonga ri gweve Timbhoni ta 17 549 malembe ya 43 100 ekhotsweni loko ma hlanganile hileswi ti alaka ku ya evusocheni. Tiko leri ri tsandzekile ku fambisana ni milawu ya ntwanano wa matiko hinkwawo naswona ri arile ku xixima timfanelo ta xisekelo ta lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo. Loko u lava rungula leri engetelekeke, hlaya xihloko lexi nge Ku Pfumaleka Ka Vululami eKorea Dzonga Swi Vilerisa Matiko Ya Misava.

 NAGORNO-KARABAKH

Jaha leri nga ni malembe ya 20 leri nga Mbhoni ri khotsiwile hileswi ri alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo hikuva etikweni ra Nagorno-Karabakh ku hava lunghiselelo ro mintirho yin’wana yo korhokela tiko. Hi December 30, 2011, ri gweviwe ku tshama ekhotsweni tin’hweti ta 30 naswona hi January 29, 2013, xikombelo xa rona xo hatla ri ntshunxiwa hikwalaho ko tikhoma kahle xi bakanyeriwe etlhelo. Xikombelo xo va ri ntshunxiwa leswaku ri ta tikhathalela hikwalaho leswi ri tshamelaka ku vabya xi bakanyeriwe etlhelo hi valawuri va khotso.

 SINGAPORE

Mfumo wa Singapore wu sindzisa vanhu ku ya evusocheni naswona a wu ti tekeli enhlokweni timfanelo ta vanhu to ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo. Kutani majaha ya 18 lama nga hlanganyelaka ni Timbhoni ta Yehovha ma pfaleriwe eKhotsweni ra Masocha, laha jaha ha rin’we ri gweviweke tin’hweti ta 39, hileswi ma tiyimiseleke ku nga kanyi ripfalo ra wona leri leteriweke hi Bibele. Mbhoni yin’wana yi ntshunxiwile hi August 2013 endzhaku ko heta lembe ekhotsweni hikwalaho ko ala ku ya evusocheni.

 TURKMENISTAN

Timbhoni ta kaye ti le khotsweni sweswi etikweni ra Turkmenistan—ta nhungu ti khomeriwe ku ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo kasi yin’we yi khomeriwe swihehlo swa mavunwa. Vavanuna lava va gweviwe tin’hweti leti sukelaka eka 12 ku ya eka 24 naswona hakanyingi va bukuteriwa hi varindzi va khotso ni masocha. Loko va ntshunxiwa, minkarhi yin’wana va tlhela va khomiwa hi xivangelo lexi fanaka ivi va pfaleriwa emakhotsweni lawa vabohiwa va kona va khomiwaka hi tihanyi swinene.

^ ndzim. 2 Nakambe hlaya Xiyenge 18 xa United Nations Universal Declaration of Human Rights ni Xiyenge 9 xa European Convention on Human Rights.