Nghena endzeni

Hundzela eka leswi nga endzeni

Xana Mfumo Wa Xikwembu Wu Le Mbilwini Ya Munhu?

Xana Mfumo Wa Xikwembu Wu Le Mbilwini Ya Munhu?

 Xana Mfumo Wa Xikwembu Wu Le Mbilwini Ya Munhu?

Ebukwini yakwe leyi vuriwaka Jesus of Nazareth, Mupapa Benedict wa vu-16 u vule leswaku “loko mbilu ya munhu yi amukela Yesu kutani a va ni ripfumelo, yoleyo i ndlela leyi Mfumo wa Xikwembu wu taka ha yona.” Eka van’wana, Mfumo wa Xikwembu i ku va munhu a hundzula mbilu yakwe endzhaku ka loko a amukele Yesu Kreste kutani a kombisa ripfumelo. Xana Mfumo wa Xikwembu swi vula ku va munhu a hundzuka kutani wu va ‘embilwini yakwe’?

MFUMO a wu ri wa nkoka eka Yesu. Mupapa Benedict u vule leswaku Mfumo a ku ri “mhaka ya nkoka leyi Yesu a a vulavula ha yona loko a chumayela.” Hi nkarhi wa vutirheli byakwe lebyi a byi komile, Yesu u fambe etikweni hinkwaro, a “chumayela mahungu lamanene ya mfumo.” (Matewu 4:23) Ndlela leyi Yesu a a dyondzisa ha yona ni masingita lawa a ma endleke, swi swi veke erivaleni leswaku Mfumo a hi ku va munhu a amukela Xikwembu ni ku xi yingisa ntsena. Wu katsa vulawuri, vuavanyisi ni mikateko ya hilaha ku nga heriki.

Vulawuri Ni Vuavanyisi

Siku rin’wana loko Yesu a ri ekusuhi no heta vutirheli byakwe, mana wa Yakobo na Yohane lava a va ri vadyondzisiwa vakwe u n’wi tshinelerile kutani a ku: “Vula rito ra leswaku vana va mina lava vambirhi va tshama emfun’weni wa wena, un’wana evokweni ra wena ra xinene un’wanyana eka lera ximatsi.” (Matewu 20:21) Swi le rivaleni leswaku a a nga vulavuli hi nchumu lowu a wu ri endzeni ka timbilu ta vana vakwe. A a swi twisisa leswaku Yesu a a ri murhangeri wa Mfumo naswona a a lava leswaku vana vakwe va katseka eka wona. Entiyisweni, Yesu a a tshembise vaapostola vakwe vo tshembeka va 11 leswaku va ta va eMfun’weni wakwe naswona va ta “tshama eswiluvelweni” ni ku “avanyisa” na yena. (Luka 22:30) Eka valandzeri vakwe, Mfumo lowu Yesu a a chumayela ha wona a wu ri wa xiviri.

Ku vuriwa yini hi vanhu va le nkarhini wa Yesu? Xana a va ehleketa leswaku Mfumo i ku hundzuka ka munhu, kumbexana a va langutele swo tlula sweswo? Emahlweninyana ka Paseka ya 33 C.E., loko Yesu a nghena eYerusalema a khandziye ximbhongolwana, ntshungu wu n’wi amukerile naswona van’wana a va huwelela va ku: “Ha khongela, a ku ponisiwe N’wana wa Davhida!” (Matewu 21:9) Ha yini va huwelele hi ndlela yoleyo? Swi le rivaleni leswaku a va swi xiya leswaku Yesu i Mesiya la tshembisiweke nileswaku Xikwembu xi ta n’wi nyika Mfumo lowu nga ta fuma hilaha ku nga heriki, ku nga “xiluvelo xa Davhida tata wakwe.” A va swi langutele hi mahlo-ngati ku ponisiwa, ku kuma ku rhula ni vululami leswi a swi ta tisiwa hi Mfumo.—Luka 1:32; Zakariya 9:9.

Mikateko Ya Hilaha Ku Nga Heriki

Hambi ku ri vanhu lava a va nga lavi ku twa nchumu hi vutirheli bya Yesu, a va ti tiva tin’wana ta tidyondzo takwe. Loko Yesu a dlayiwa, xigevenga lexi a xi beleriwe etlhelo kakwe xi n’wi kombele xi ku: “Yesu, u ndzi tsundzuka loko u nghena emfun’weni wa wena.” Xana Yesu u angule njhani? U tiyisekise wanuna yoloye loyi a a ri eku feni a ku: “U ta va na mina eParadeyisini.”—Luka 23:42, 43.

Xigevenga xexo a xi swi tiva leswaku endzhaku ka loko Yesu a pfuxiwe eku feni, a a ta nyikiwa vulawuri bya Mfumo. Yesu a a nga ta va na matimba yo pfuxa wanuna yoloye ni van’wana va timiliyoni ntsena kumbe ku va hundzula, kambe sweswo a a ta swi endla hileswi na yena a a swi navela.  Loko Yesu a nyikiwa matimba yo va Mulawuri exivandleni xa moya, u ta nyika vanhu emisaveni hinkwayo mikateko ya hilaha ku nga heriki hi ku tirhisa Mfumo.—Yohane 5:28, 29.

Mfumo Wu Le Xikarhi Ka Vona

Xana Yesu a nga vulanga a ku: “Mfumo wa Xikwembu wu le xikarhi ka n’wina”? Marito wolawo ya Yesu ma kumeka eka Luka 17:21. Entiyisweni, vuhundzuluxeri byin’wana bya Bibele byi vula leswaku “mfumo wa Xikwembu wu le ndzeni ka n’wina,” loko byin’wana byi vula leswaku “wu kona exikarhi ka n’wina.” (Hi xikombiso, vona King James Version na Bibele—Mahungu Lamanene.) Xana Yesu a a vula yini hi marito wolawo?

Mongo wu kombisa leswaku Yesu a a kongomisa marito lawa eka ntlawa wa varhangeri va vukhongeri bya Vayuda vo sihalala lava a va vuriwa Vafarisi. A va ri ni langutelo ra vona malunghana na Mesiya ni Mfumo wakwe. Hi ku ya hi langutelo ra vona, Mesiya a a ta ta hi le “mapapeni ya le matilweni” tanihi Hosi leyi vangamaka, leswaku a ta kutsula Vayuda eka Varhoma kutani a vuyetela mfumo wa Israyele. (Daniyele 7:13, 14) Hambiswiritano, Yesu u paluxe xihoxo xa vona hi ku va byela a ku: “Mfumo wa Xikwembu a wu ti hi ku vonakala ko hlawuleka.” U tlhele a ku: “Maswivo, mfumo wa Xikwembu wu le xikarhi ka n’wina.”—Luka 17:20, 21.

Hambileswi Yesu a dyondziseke ni ku endla masingita lama swi vekeke erivaleni leswaku i Hosi leyi tshembisiweke ya Mfumo, Vafarisi lava a va ri ni timbilu ta maribye naswona va nga ri na ripfumelo ra xiviri, va lo ya va n’wi kaneta swinene. A va kanakana leswaku Yesu i Mesiya. Kambe u va byele ntiyiso lowu: Mfumo lowu yimeriwaka hi Hosi leyi hlawuriweke a wu ri ‘exikarhi ka vona.’ A nga va byelanga swona leswaku wu le timbilwini ta vona. * Yesu ni vadyondzisiwa vakwe a va yime emahlweni ka vona. U te: “Mfumo wa Xikwembu wu na n’wina.”—Luka 17:21, Contemporary English Version.

Mfumo I Wa Nkoka Eka Hina

Hambileswi Mfumo wa Xikwembu wu nga riki etimbilwini ta vanhu lava nga hetisekangiki, wu fanele wu va wa nkoka eka hina. Hi ku dyondzisa kakwe ni hi mintirho yakwe ya matimba, Yesu a a tiyimisele ku pfuna vayingiseri vakwe leswaku va kombisa ripfumelo eka Mfumo lowu nga ta tisa ku rhula ka ntiyiso ni nsirhelelo. A a lava leswaku va va ni ripfumelo leri a ri ta va pfuna leswaku va va ni vutomi byo antswa. Entiyisweni, u va dyondzise ku khongela va ku: “Tata wa hina la nge matilweni, vito ra wena a ri kwetsimisiwe. Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.” (Matewu 6:9, 10) Vayingiseri vo tala va Yesu va khumbiwe hi marito yakwe naswona va ve ni ripfumelo leri va susumeteleke ku n’wi landzela leswaku va ta kuma mikateko ya Mfumo wa Xikwembu.

Xana wa swi lava ku va ni ripfumelo ro tano? I yini leswi u faneleke u swi endla leswaku u va na rona? Tsundzuka marito yo sungula ya Yesu lawa a ma vuleke eDyondzweni yakwe leyi dumeke ya le Ntshaveni lama nge: “Va tsaka lava khathalaka hi xilaveko xa vona xa moya, hikuva mfumo wa matilo i wa vona.” (Matewu 5:3) Ha yini u nga amukeli xirhambo xo dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha, leti ku nyikeke magazini lowu? Kutani u ta va ni ntshembo, ku nga ri wa ku hundzuriwa ka vanhu ntsena, kambe ni le ka vulawuri lebyinene ni lebyi lulameke, ku nga Mfumo lowu nga ta tisa ku rhula ni nsirhelelo eka vanhu hinkwavo.

[Nhlamuselo ya le hansi]

^ par. 13 Risivi leri nge “n’wina” eka xiga lexi hundzuluxeriweke xi va “wu le xikarhi ka n’wina,” eka vuhundzuluxeri byin’wana bya Bibele bya Xigriki xo sungula ri le ka vunyingi naswona ri kombetela eka Vafarisi lava Yesu a a vulavula na vona. Kutani swi nga ha endleka leswaku Yesu a a vulavula hi ku hundzuka ka Vafarisi kumbe ku cinca ka timbilu ta vona.

[Marito lama tshahiweke exihlokweni lama nga eka tluka 11]

Xana Mfumo wa Xikwembu a wu ri etimbilwini ta vakaneti va Yesu vo sihalala ni lava nga ni tihanyi?