Nghena endzeni

Hundzela eka leswi nga endzeni

Lexi Endlaka Ntanga Wa Edeni Wu Va Wa Nkoka Eka Wena

Lexi Endlaka Ntanga Wa Edeni Wu Va Wa Nkoka Eka Wena

 Lexi Endlaka Ntanga Wa Edeni Wu Va Wa Nkoka Eka Wena

MHAKA yin’wana leyi hlamarisaka leyi swidyondzi swi talaka ku tiyimelela ha yona malunghana ni mhaka ya le Edeni hileswi swi vulaka leswaku a hi Bibele hinkwayo leyi vulavulaka hileswi nga endleka entangeni. Hi xikombiso, Paul Morris la nga Profesa wa Tidyondzo ta Vukhongeri u ri: “Ku hava tindzimana ta Bibele leti vulavulaka hileswi nga endleka aEdeni hi ku kongoma.” Hambileswi swidyondzi swin’wana swi pfumelelanaka na yena, sweswo a swi vuli swona leswaku leswi a swi vuleke i ntiyiso.

Ku ni tindzimana to tala ta Bibele leti vulavulaka hileswi nga endleka entangeni wa Edeni, hi Adamu, hi Evha ni hi nyoka. * Kambe xihoxo lexi endliwaka hi swidyondzi swin’wana hileswi swona a swi lava leswaku ku va ni rungula ro tala leri vulavulaka hi mhaka leyi. Leswi varhangeri va vukhongeri ni vaxopaxopi va nga yi tekeriki enhlokweni mhaka leyi nga eka Genesa leyi vulavulaka hi ntanga wa Edeni, va ringeta ku endla leswaku vanhu va nga yi tekeli enhlokweni Bibele. Hi ndlela yihi?

Ku twisisa leswi nga endleka entangeni wa Edeni swi ta hi pfuna leswaku hi twisisa Bibele hinkwayo. Hi xikombiso, Rito ra Xikwembu ri endleriwe ku hi pfuna leswaku hi kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka swinene leswi vanhu va tivutisaka swona. Tinhlamulo ta swivutiso sweswo leti sekeriweke eBibeleni ti sekeriwe eka leswi nga endleka entangeni wa Edeni. Hi leswi swikombiso swin’wana.

Ha yini hi dyuhala hi tlhela hi fa? Loko Adamu na Evha a va yingise Yehovha, a va ta hanya hilaha ku nga heriki. Ku nga yingisi hi swona leswi endleke leswaku va fa. Hi siku leri va xandzukeke ha rona, Xikwembu xi vule leswaku va ta fa hi ku famba ka nkarhi. (Genesa 2:16, 17; 3:19) Leswi a va nga ha hetisekanga, va endle leswaku vana va vona va fa naswona va velekiwa va nga hetisekanga. Bibele yi ri: “Leswi xidyoho xi ngheneke emisaveni hi munhu un’we, ni rifu hikwalaho ka xidyoho, xisweswo rifu ri tlulele vanhu hinkwavo hikuva hinkwavo va dyohile.”—Varhoma 5:12.

Ha yini Xikwembu xi pfumelele vubihi leswaku byi ya emahlweni? Entangeni wa Edeni, Sathana u  vule leswaku Xikwembu i muhembi la nga swi naveleliki leswinene swivumbiwa swakwe. (Genesa 3:3-5) Xisweswo, a a kanakana ndlela leyinene leyi Yehovha a fumaka ha yona. Adamu na Evha va hlawule ku landzela Sathana; hi ndlela yoleyo va kombise leswaku a va lavi ku fumiwa hi Yehovha. Hi marito man’wana, a va tibyela leswaku munhu a nga tihlawulela leswi nga swinene ni leswi nga riki swinene. Leswi vululami ni vutlhari bya Yehovha swi nga hetiseka, u swi xiyile leswaku ndlela yin’we ntsena leyi a nga angulaka ha yona eka swihehlo leswi i ku nyika vanhu nkarhi wa leswaku va tifuma hilaha va tihlawuleleke hakona. Vubihi lebyi nga kona hikwalaho ka leswi Sathana a yaka emahlweni a fuma misava byi wu veke erivaleni ntiyiso wa marito lawa: Munhu a nge tifumi handle ko fumiwa hi Xikwembu.—Yeremiya 10:23.

Hi xihi xikongomelo xa Xikwembu hi misava? Entangeni wa Edeni, Yehovha u vumbe misava yi sasekile swinene. U lerise Adamu na Evha leswaku va tswalana va tata misava naswona ‘va yi fuma.’ Leswi a swi ta endla leswaku yi tshama yi sasekile naswona ku va ni vun’we emisaveni hinkwayo. (Genesa 1:28) Kutani xikongomelo xa Xikwembu hi misava hileswaku yi va paradeyisi leyi eka yona ku nga ta tshama vanhu lava hetisekeke, ku nga ndyangu lowu nga ta vumbiwa hi vatukulu va Adamu na Evha. Bibele yi vulavula ngopfu hi matshalatshala ya Xikwembu yo hetisisa xikongomelo xa xona xo sungula hi misava.

Ha yini Yesu Kreste a te emisaveni? Ku xandzuka loku veke kona entangeni wa Edeni ku endle leswaku Adamu na Evha va fa hi ku famba ka nkarhi. Swi ve tano ni le ka vatukulu va vona, kambe hi rirhandzu Xikwembu xi nyike vanhu ntshembo. Xi rhumele N’wana wa xona emisaveni leswaku a ta va leswi Bibele yi swi vulaka nkutsulo. (Matewu 20:28) Xana sweswo swi vula yini? Hi marito man’wana Yesu i “Adamu [wo] hetelela”; u endle leswi Adamu a tsandzekeke ku swi endla. Yesu u tshame a hetisekile hi ku yingisa Yehovha. Hi ku swi rhandza u nyikele hi vutomi byakwe leswaku byi va xitlhavelo kumbe nkutsulo, a endla leswaku vanhu hinkwavo vo tshembeka va rivaleriwa swidyoho swa vona kutani hi ku famba ka nkarhi va kuma vutomi lebyi Adamu na Evha a va tiphina ha byona entangeni wa Edeni loko va nga si dyoha. (1 Vakorinto 15:22, 45; Yohane 3:16) Kutani Yesu u tiyisekise leswaku xikongomelo xa Yehovha xa leswaku misava yi tlhela yi fana ni ntanga wa Edeni xi ta hetiseka. *

Xikongomelo xa Xikwembu a hi ntsheketo, i dyondzo ya xiviri. Tanihi leswi ntanga wa Edeni a wu ri kona kwala misaveni, wu ri ni swiharhi ni vanhu va xiviri, xitshembiso xa Xikwembu hi vumundzuku na xona a hi ntsheketo, xi ta hetiseka. Xana na wena u swi langutele hi mahlo-ngati ku tikuma u hanya emisaveni yoleyo ya xiviri? Swi titshege hi wena. Kambe Xikwembu xi lava leswaku vanhu vo tala va tikuma va hanya emisaveni yoleyo, hambi ku ri lava eku sunguleni a va ri vadyohi.—1 Timotiya 2:3, 4.

Loko Yesu a ri emhandzini ya nxaniso u vulavule ni wanuna loyi a a ri mudyohi. Wanuna loyi a a ri khamba; a a swi tiva leswaku vuavanyisi lebyi a byi kumeke bya n’wi fanela. Kambe u kombele Yesu leswaku a n’wi chavelela ni ku n’wi nyika ntshembo. Xana Yesu u angule njhani? U te: “U ta va na mina eParadeyisini.” (Luka 23:43) Loko Yesu a lava ku vona khamba rero eparadeyisini leyi fanaka ni ntanga wa Edeni ri pfuxiwile naswona ri ri ni ntshembo wo hanya hilaha ku nga heriki, xana a nga lavi leswi fanaka ni le ka wena? Entiyisweni u langutele sweswo! Tata wakwe na yena u langutele leswi fanaka! Loko u yi navela mikateko leyi, tikarhatele ku dyondza hi Xikwembu lexi endleke ntanga wa Edeni.

[Tinhlamuselo ta le hansi]

^ par. 8 Leswaku u dyondza swo tala hi nkutsulo wa Kreste, vona ndzima 5 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.

 [Bokisi/Swifaniso leswi nga eka tluka 10]

VUPROFETA LEBYI HLANGANISAKA BIBELE

“Ndzi ta veka vulala exikarhi ka wena [nyoka] ni wansati ni le xikarhi ka mbewu ya wena ni mbewu ya yena. Yi ta ku pfotlosa nhloko kutani wena u ta yi luma xirhendze.”—Genesa 3:15.

Lebyi i vuprofeta byo sungula eBibeleni lebyi Xikwembu xi byi vuleke entangeni wa Edeni. Xana swivumbiwa swa mune leswi ku nga wansati, mbewu yakwe, nyoka ni mbewu ya yona swi yimela yini? I “vulala” bya muxaka muni lebyi nga exikarhi ka swona?

NYOKA

I Sathana Diyavulosi.—Nhlavutelo 12:9.

WANSATI

I nhlengeletano ya Yehovha leyi vumbiwaka hi swivumbiwa swa le tilweni. (Vagalatiya 4:26, 27) Loko Esaya a vulavula hi “wansati” u profete leswaku a a ta veleka tiko ra moya.—Esaya 54:1; 66:8.

MBEWU YA NYOKA

Hi lava hlawulaka ku endla ku rhandza ka Sathana.—Yohane 8:44.

MBEWU YA WANSATI

I Yesu Kreste loyi a a huma enhlengeletanweni ya Yehovha ya le tilweni. Van’wana lava katsekaka eka “mbewu” i vamakwavo vakwe lava nga ta fuma na yena etilweni. Vakreste volavo lava totiweke va vumba tiko ra moya ku nga “Israyele wa Xikwembu.”—Vagalatiya 3:16, 29; 6:16; Genesa 22:18.

KU LUMIWA XIRHENDZE

Hiloko Mesiya a twisiwa ku vava, kambe ku nga ri hilaha ku nga heriki. Sathana u swi kotile ku endla leswaku Yesu a dlayiwa loko a ri laha misaveni. Kambe u pfuxiwile.

KU PFOTLOSIWA NHLOKO

Swi vula ku lovisiwa ka Sathana. Yesu u ta n’wi lovisa hilaha ku nga heriki. Kambe emahlweni ka sweswo, u ta rhanga hi ku herisa vubihi lebyi Sathana a byi sunguleke entangeni wa Edeni.—1 Yohane 3:8; Nhlavutelo 20:10.

Leswaku u kuma nkatsakanyo wo koma wa nhloko-mhaka ya Bibele, vona broxara leyi nge Bibele Yi Tamele Rungula Rihi? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.

[Xifaniso lexi nga eka tluka 11]

Adamu na Evha va langutane ni vuyelo byo biha hikwalaho ko dyoha