Nghena endzeni

Hundzela eka leswi nga endzeni

Varhumiwa Lava Rhumeriweke Ku Ya ‘Endla Vadyondzisiwa’

Varhumiwa Lava Rhumeriweke Ku Ya ‘Endla Vadyondzisiwa’

 Ku Thwasa Ka Ntlawa Wa Vu-128 Wa Le Giliyadi

Varhumiwa Lava Rhumeriweke Ku Ya ‘Endla Vadyondzisiwa’

“LESWAKU mahungu lamanene ma chumayeriwa ematikweni hinkwawo, Vakreste van’wana a va ta siya mindyangu ya vona ni makaya ya vona hi ku tirhandzela leswaku va ya chumayela mahungu lamanene ematikweni mambe.” Hi marito wolawo, David Splane la nga xirho xa Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha u endle leswaku vayingiseri va lunghekela nongonoko lowu tsakisaka ni lowu khutazaka.

Hi March 13, 2010, vanhu va kwalomu ka 8 000 a va hlengeletanile loko ku thwasa ntlawa wa vu-128 wa Xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower. Vanghana, swirho swa mindyangu ya swichudeni sweswo ni vaendzi vo huma ematikweni yo hambana-hambana ya 27 va ve kona eka nongonoko wolowo.

“Vadyondzisiwa A Va Nga Ta Tshama Emakaya”

Makwerhu Splane loyi a a ri mutshama-xitulu u pfule nongonoko hi ku hlamusela xileriso xa Yesu lexi nge: “Fambani mi ya endla vanhu va matiko hinkwawo va va vadyondzisiwa.” (Matewu 28:19, 20) U kandziyise mhaka ya leswaku Yesu u rhume vadyondzisiwa vakwe eka vanhu. Hi Pentekosta ya 33 C.E., vanhu vo huma eMesopotamiya, eAfrika N’walungu ni le swiphen’wini swa Mfumo wa Rhoma va ye eYerusalema leswaku va ya twa mahungu lamanene. Nilokoswiritano, xivulavuri xi vule leswaku “vadyondzisiwa a va nga ta tshama emakaya kutani va yimela leswaku vanhu vo huma ematikweni hinkwawo va ta eka vona. Leswaku va kuma vanhu, a va boheka ku ya exiphen’wini xa le kule swinene xa misava.”—Mintirho 1:8.

Makwerhu Splane u te: “Yesu a nga lo byela vadyondzisiwa vakwe ntsena leswaku va khongela, va chumayela ni ku va vadyondzisi lavanene, kambe u tlhele a va dyondzisa ndlela leyi va faneleke va swi endla ha yona sweswo.”

Loko mutshama-xitulu a vulavula ni vatswari va swichudeni sweswo, u tshahe marito lawa Yesu a ma byeleke vadyondzisiwa vakwe, loko a ku: “Maswivo, ndzi na n’wina masiku hinkwawo ku fikela emakumu ka mafambiselo ya swilo.” (Matewu 28:20) Makwerhu Splane u tiyisekise vayingiseri leswaku Yesu u ta hambeta a khathalela swichudeni ni loko swi ri eswiavelweni swa swona swa vurhumiwa.

‘Hambetani Mi Tibuma Hi Yehovha’

Anthony Morris la nga xirho xa Huvo leyi Fumaka u khutaze swichudeni sweswo leswaku “swi hambeta swi tibuma hi Yehovha.” U vule leswaku ku ni ku tibuma lokunene ni loku nga riki kunene. Ku tibuma loku nga riki kunene ku katsa ku endla swilo hi xikongomelo xo lava ku tidzunisa. Ku tibuma lokunene hi loku hlamuseriwaka eka 1 Vakorinto 1:31 leyi nge: “Loyi a tibumaka, a a tibume ha Yehovha.” Makwerhu Morris u te: “Hi fanele hi tibuma hi ku va ni vutivi lebyi kongomeke hi Yehovha Xikwembu. Lunghelo leri hinkwerhu hi nga na rona i ku byarha vito ro kwetsima, ku nga ku va Timbhoni ta Yehovha.”—Yeremiya 9:24.

Xivulavuri xi kandziyise nkoka wo endla leswaku vito ra Xikwembu ri tiviwa hi ku hlamusela ntokoto wa murhumiwa un’wana wa le Afrika. Murhumiwa yoloye swin’we ni nsati wakwe a va ya dyondza Bibele ni munhu la tsakelaka. Loko va fika endzilakaneni, socha rin’wana ri kombetele makwerhu yoloye hi xibamu kutani ri n’wi vutisa leswaku hi yena mani. Nsati wakwe u tsundzuke leswi va swi dyondzeke exikolweni xa Giliyadi, hiloko a hlevela nuna wakwe a ku, “N’wi byele leswaku u Mbhoni ya Yehovha naswona u ya dyondza Bibele ni munhu un’wana.” Murhumiwa yoloye u vule leswi nsati wakwe a n’wi byeleke swona hiloko va pfumeleriwa ku hundza. Hi siku leri landzeleke, loko mpatswa wolowo wu ri eku yingiseleni ka xiya-ni-moya, wu twe leswaku presidente wa tiko rero u lerise masocha leswaku ma dlaya vanhu hinkwavo lava tivulaka varhumiwa! Mpatswa wolowo wu pone ri ahlamile hi ku va wu vule leswaku i Timbhoni ta Yehovha ematshan’weni yo vula leswaku i varhumiwa. Makwerhu Morris u gimete nkulumo yakwe  hi marito lawa: “Loko mi fika eswiavelweni swa n’wina hambetani mi tibuma hi Yehovha. Tibumeni hileswi Yehovha a nga ta swi hetisisa hi ku tirhisa n’wina leswaku a vangamisiwa hilaha ku nga heriki.”

“Xana Mi Ta Wu Hetisisa Ntirho Wa N’wina?”

Geoffrey Jackson, la nga xirho xa Huvo leyi Fumaka naswona a tshameke a va murhumiwa, u pfune swichudeni leswaku swi anakanyisisa hi xivutiso lexi nga laha henhla. U te: “Hi vula yini loko hi ku munhu i murhumiwa?” U hlamusele leswaku rito “murhumiwa” ri huma eka rito ra Xilatini leri vulaka munhu un’we kumbe ntlawa wa vanhu lava nyikiweke swiavelo swo hlawuleka. Tanihi Timbhoni ta Yehovha hi ni vutihlamuleri byo chumayela mahungu lamanene ni ku pfuna vanhu hi tlhelo ra moya. Loko hi endla ntirho lowu, hi va hi tekelela Yesu Kreste, loyi a a rhangisa wona loko a ri laha misaveni. Yesu u byele Pontiyo Pilato Ndhuna-nkulu ya Murhoma a ku: “Leswi ndzi teleke swona emisaveni i ku ta nyikela vumbhoni malunghana ni ntiyiso.”—Yohane 18:37.

Xivulavuri xi pfune swichudeni sweswo leswaku swi anakanyisisa hi rungula ra le Bibeleni leri vulavulaka hi ku mbundzumuxiwa ka marhangu ya muti wa Yeriko. Vaisrayele va hete masiku ya tsevu va ri karhi va pfuka nimpundzu swinene, va hloma kutani va gwirima va rhendzela muti wa Yeriko ivi va tlhela. Xivulavuri xi tlhele xi ku: “Hi ku ya hi langutelo ra munhu, ntirho lowu a wu tikomba wu ri wa hava.” Xi tlhele xi vula leswaku masocha man’wana a ma tibyela leswi, ‘Hi tidyela nkarhi.’ Nilokoswiritano, hi siku ra vunkombo Vaisrayele va lerisiwe ku rhendzela muti ka nkombo endzhaku ka loko ku biwe hungwe ra nyimpi. Xana vuyelo byi ve byihi? Marhangu ya Yeriko ma mbundzumukile!—Yoxuwa 6:13-15, 20.

Makwerhu Jackson u vulavule hi tinhla ta mune leti hi ti dyondzaka eka rungula leri ra le Yeriko. (1) Ku yingisa i swa nkoka. Hi fanele hi endla swilo hilaha Yehovha a lavaka hakona ku nga ri ku ehleketa leswaku ndlela ya hina ya antswa ku ri na ya yena. (2) Ripfumelo ni ku tshembela eka Yehovha i swa nkoka. “Hi ripfumelo marhangu ya Yeriko ma wile,” ku nga ri hi ku tirhisa swilo swo gemba makhumbi. (Vaheveru 11:30) (3) Hi fanele hi lehisa mbilu. Hi ku famba ka nkarhi, nkateko wa Yehovha wu ta va ‘na wena.’ (Deteronoma 28:2) (4) U nga heli matimba. U nga wu rivali ntirho wa wena. Makwerhu Jackson u gimete nkulumo yakwe hi ku vula marito lawa, “Loko mi tshama mi ri karhi mi titsundzuka tinhla leti, mi ta dzunisa Yehovha ni ku n’wi vangamisa loko mi ri karhi mi endla ntirho wa n’wina.”

Tinhla Tin’wana Ta Nongonoko

“Rhandza Bibele Ni Mutsari Wa Yona.” Leyi i nhloko-mhaka leyi nga nyikeriwa hi Maxwell Lloyd, la nga xirho xa Komiti ya Rhavi ra le United States. U byele swichudeni a ku: “Mi fanele mi yi teka yi ri ya nkoka Bibele.” Endzhaku ka sweswo, u swi khutaze hi marito lawa: Mi nga pfumeli leswaku ndlela leyi mi n’wi rhandzaka ha yona Yehovha Xikwembu yi tsana. Mi nga ehleketi leswaku vanhu hinkwavo va ta swi twisisa leswi mi nga ta va dyondzisa swona. Dyondzisani ntiyiso wa Bibele hi ndlela yo olova leswaku wu ta dzika etimbilwini ta swichudeni swa n’wina. Titsongahateni. Mi nga endli onge mi ni vutivi byo tlula bya vanhu hinkwavo. Va vekeleni xikombiso lexinene vanhu lava mi va dyondzisaka. Onge swichudeni swa n’wina swi nga swi vona leswaku mi rhandza Bibele hi timbilu ta n’wina hinkwato.

“Xiyisisani Mawukuwuku.” Michael Burnett, la nga muleteri wa swichudeni naswona a tshameke a va murhumiwa, u nyikele nkulumo leyi nga ni nhloko-mhaka leyi nga laha henhla. U vule leswaku minkarhi yin’wana swilo swi ta swi tikela. Kambe swi fanele swi tsundzuka ndzayo ya Yesu leyi nge: “Xiyisisani mawukuwuku leswaku a ma byali mbewu kumbe ku tshovela, . . . kambe Xikwembu xa ma wundla.” (Luka 12:24) Hi ku ya hi ntwanano wa Nawu, mawukuwuku a ma nyamile naswona a ma nga fanelanga ma dyiwa. A ma tekiwa ma ri lama nyenyetsaka. (Levhitika 11:13, 15) Ku nga khathariseki xiyimo xa wona, Xikwembu xa ma wundla. Makwerhu Burnett u te: “Loko mi langutana ni swiphiqo leswikulu enkarhini lowu taka, tsundzukani mawukuwuku. Loko Xikwembu xi khathalela xinyenyana lexi nga basangiki ni lexi nyenyetsaka, swi le rivaleni leswaku na n’wina xi ta mi khathalela tanihi leswi mi baseke eka xona.”

“A Ndzi Ku Endlanga Nchumu Lexi Hoxeke.” Mark Noumair, loyi na yena a nga muleteri wa swichudeni, u pfune hinkwavo lava a va ri kona ku  kambisisa xifaniso lexi Yesu a vulavuleke ha xona xa vatirhi va le nsin’wini ya vhinya. Vatirhi van’wana va tirhe hi matimba siku hinkwaro. Kasi van’wana va tirhe awara ntsena. Kambe hinkwavo va kume muholo lowu ringanaka! Leswi swi endle leswaku lava nga tirha nkarhi wo leha va gungula. N’wini wa nsimu ya vhinya u va byele a ku: “A ndzi ku endlanga nchumu lexi hoxeke. U pfumelelane na mina hi denari, a hi swona ke? Teka leswi nga swa wena u famba.” (Matewu 20:13, 14) Hi dyondza yini emhakeni leyi? U nga tiringanisi ni vanhu van’wana. Makwerhu Noumair u te: “Ku tiringanisa ni vanhu van’wana swi nga fanelanga swi ta endla leswaku u nga tsaki. Ku tlula kwalaho, swi nga endla leswaku u tshika xiavelo xa wena.” Xivulavuri xi tsundzuxe swichudeni leswaku Yesu hi yena la endlaka leswaku ku va ni ntshovelo namuntlha naswona valandzeri vakwe a nga va tirhisa hi ndlela leyi a lavaka ha yona. Loko Yehovha na Yesu va tirhisa van’wana ku tlula wena, a va ku endlanga nchumu lexi hoxeke. Tinyiketele entirhweni wa wena, naswona u nga pfumeleli ‘muholo’ wa van’wana wu ku sivela ku endla ntirho lowu Yehovha a ku nyikeke wona.

Mintokoto Ni Mimbulavurisano

Loko swichudeni swa le xikolweni xa Giliyadi swi nga ri etlilasini kumbe swi nga ri eku endleni ka ntirho wa xikolo lowu endleriwaka ekaya, a a swi ya entirhweni wo chumayela ni mavandlha ya le kusuhi ya Timbhoni ta Yehovha. Sam Roberson, loyi na yena a nga un’wana wa valeteri va swichudeni, u vulavurisane ni swichudeni swo hlayanyana leswaku swi hlamusela mintokoto ya swona. Hi xikombiso, makwerhu un’wana wa xisati la vuriwaka Alessandra Kirchler u hlangane ni wansati loyi a a karhatiwa hi ndlela leyi n’wana wakwe wa jaha a godzomberiweke ha yona hi fole. Loko Alessandra a tlhelela eka wansati yoloye u n’wi khomele magazini wa Xalamuka! lowu vulavulaka hi mhaka yoleyo. Hambileswi a nga kumangiki munhu, u wu siyile magazini wolowo. Eku heteleleni, u n’wi kumile wansati yoloye hiloko a n’wi amukela. Loko wansati yoloye a n’wi nkhensa u te, “Minkarhi yo tala a ndzi tivutisa leswaku i yini leswi Xikwembu xi ringetaka ku ndzi dyondzisa swona hi maxangu lawa xi ma tshikaka ma ndzi hlasela.” Alessandra u n’wi pfunile hi ku tirhisa Bibele leswaku Xikwembu a xi endli leswaku hi weriwa hi swilo swo biha. (Yakobo 1:13) Sweswi wansati yoloye swin’we ni n’wana wakwe va tiphina hi ku dyondza Bibele.

Melvin Jones la tirhaka eka Ndzawulo ya Ntirho, u vulavurisane ni vamakwerhu lava tshameke va va swichudeni swa le xikolweni xa Giliyadi: Jon Sommerud, la averiweke ku ya tirha eAlbania; Mark Anderson, la averiweke ku ya tirha eKenya; na James Hinderer, la tirhaka eka Ndzawulo ya Swikolo swa Vutirheli bya le Tilweni. Hinkwavo va pfumerile leswaku loko swichudeni swi ya exikolweni xa le Giliyadi a swo dyondza ntsena mintiyiso ya le Bibeleni, kambe swi tlhela swi dyondza ni ndlela leyi swi nga ta yi tirhisa ha yona mintiyiso yoleyo ku nga khathariseki leswaku swi averiwe ku ya tirha kwihi.

Loko nongonoko wu fika emakumu, xin’wana xa swichudeni xi hlaye papila leri humaka eka swichudeni hinkwaswo. Endzhaku ka sweswo, John Barr la nga ni malembe ya 96 naswona ku nga yena lonkulu eka swirho hinkwaswo swa Huvo leyi Fumaka, u gimete nongonoko hi xikhongelo, a kombela Yehovha leswaku a katekisa ntirho lowu nga ta endliwa hi ntlawa wa vu-128 wa Giliyadi.

 [Chati/Mepe lowu nga eka tluka 31]

TINHLAYO TA NTLAWA

8 matiko lama yimeriweke

54 swichudeni

27 mimpatswa leyi tekaneke

35,2 xiringaniso xa malembe

19,1 xiringaniso xa malembe va khuvuriwile

13,8 xiringaniso xa malembe evutirhelini bya nkarhi hinkwawo

[Mepe]

(Leswaku u vona rungula leri hleriweke hi ku helela, vona nkandziyiso wa kona)

Swichudeni swi averiwe ematikweni ya 25 hilaha swi kombisiweke hakona laha hansi:

SWIAVELO SWA VARHUMIWA

HONDURAS

GUATEMALA

NICARAGUA

DOMINICAN REPUBLIC

ARUBA

GUYANA

ECUADOR

BOLIVIA

PARAGUAY

LATVIA

ROMANIA

KOSOVO

SERBIA

ALBANIA

GUINEA

LIBERIA

CÔTE D’IVOIRE

GHANA

NAMIBIA

RWANDA

MADAGASCAR

MONGOLIA

TAIWAN

CAMBODIA

INDONESIA

(SWIAVELO LESWI LANGUTERIWAKA HI RHAVI RA LE AUSTRALIA)

[Xifaniso lexi nga eka tluka 30]

Loko swichudeni swa le xikolweni xa Giliyadi swi ri karhi swi kombisa yin’wana ya mintokoto leyi swi veke na yona entirhweni wo chumayela

[Xifaniso lexi nga eka tluka 31]

Ntlawa Wa Vu-128 Lowu Thwasaka Wa Xikolo Xa Bibele Xa Giliyadi Xa Watchtower

Eka nxaxamelo lowu nga laha hansi, tilayeni ti hlayeriwa ku suka emahlweni ku ya endzhaku, naswona mavito ma xaxametiwe ku suka eximatsini ku ya exineneni eka layeni yin’wana ni yin’wana.

(1) Keller, E.; Ostopowich, I.; Jacobsen, S.; Arias, M.; Dieckmann, Y.; Tanaka, J.; Harada, K.

(2) Camacho, L.; Kirchler, A.; Rodríguez, S.; Ward, B.; Trenalone, K.; Victoria, V.; Oxley, F.; Nguyen, K.

(3) Oxley, O.; De Dios, A.; Lindström, C.; Allen, J.; Meads, T.; Waddington, J.; Victoria, E.

(4) Harada, H.; Lindström, A.; Orsini, E.; Logue, D.; Missud, T.; Bergeron, S.; Camacho, G.; Ward, T.

(5) Kirchler, W.; Nguyen, H.; Kremer, E.; Burgaud, C.; Titmas, N.; De Dios, C.; Rodríguez, A.; Waddington, M.

(6) Dieckmann, J.; Allen, C.; Titmas, R.; Arias, J.; Bergeron, E.; Keller, J.; Ostopowich, F.; Burgaud, F.

(7) Tanaka, K.; Kremer, J.; Jacobsen, R.; Trenalone, J.; Logue, J.; Meads, D.; Missud, D.; Orsini, A.