Nghena endzeni

Hundzela eka leswi nga endzeni

I “Xikwembu Lexi Xi Swi Kurisaka”!

I “Xikwembu Lexi Xi Swi Kurisaka”!

 I “Xikwembu Lexi Xi Swi Kurisaka”!

“Loyi a byalaka a hi nchumu, hambi loyi a cheletaka, kambe i Xikwembu lexi xi swi kurisaka.”—1 KOR. 3:7.

1. Xana hi “vatirhi-kulobye ni Xikwembu” hi ndlela yihi?

“VATIRHI-KULOBYE ni Xikwembu.” Yoleyo i ndlela leyi muapostola Pawulo a hlamuseleke lunghelo leri hinkwerhu ka hina hi nga vaka na rona. (Hlaya 1 Vakorinto 3:5-9.) Ntirho lowu Pawulo a a vulavula hi wona i ntirho wo endla vadyondzisiwa. U wu fanise ni ku byala ni ku cheleta mbewu. Leswaku swilo swi hi fambela kahle entirhweni wolowo wa nkoka, hi fanele hi kuma mpfuno wa Yehovha. Pawulo u hi tsundzuxa leswaku i “Xikwembu lexi xi swi kurisaka.”

2. Ku tiva leswaku ‘Xikwembu hi xona xi swi kurisaka,’ swi hi pfuna njhani leswaku hi byi teka hi ndlela leyinene vutirheli bya hina?

2 Yinhla yoleyo ya nkoka yi hi pfuna leswaku hi va ni langutelo lerinene hi vutirheli bya hina. Hi nga ha gingiriteka swinene entirhweni wo chumayela ni wo dyondzisa, kambe eku heteleleni loko munhu a va mudyondzisiwa, ku dzuneka hinkwako ku ya eka Yehovha. Ha yini? Hikuva hambiloko ho tirha hi matimba, a hi nge swi koti ku swi twisisa hilaha ku heleleke leswaku munhu u byi aka njhani vuxaka bya yena ni Xikwembu naswona a hi nge byi lawuli. Hosi Solomoni u xi hlamusele kahle xiyimo lexi loko a tsala a ku: “A wu wu tivi ntirho wa Xikwembu xa ntiyiso, lexi endlaka swilo hinkwaswo.”—Ekl. 11:5.

3. Hi kwihi ku yelana loku nga kona exikarhi ka ntirho wa ku byala mbewu ya xiviri ni le ka ntirho wa ku endla vadyondzisiwa?

3 Xana leswi hi nga swi kotiki ku swi twisisa kahle leswaku munhu u byi aka njhani vuxaka bya yena ni Xikwembu swi hi heta matimba entirhweni wa hina? Doo! Ku ri na sweswo, swi wu endla wu tsakisa. Hosi Solomoni u te: “Byala mbewu ya wena nimixo, naswona u nga ri wisisi voko ra wena ku fikela nimadyambu; hikuva a wu swi tivi leswaku leswi swi ta lulama kwihi, laha kumbe lahaya, kumbexana haswimbirhi swi ta va leswinene.” (Ekl. 11:6) I ntiyiso leswaku loko hi byala mbewu ya xiviri, a hi swi tivi leswaku yi ta mila kwihi kumbe yi ta kula. Swilo swo tala a hi nge swi koti ku swi lawula. Ku humelela leswi fanaka entirhweni wo endla vadyondzisiwa. Yesu u kandziyise ntiyiso lowu eka swifaniso swimbirhi leswi hi tsaleriweke swona eka ndzima ya vumune ya Evhangeli ya Marka. A hi voneni leswi hi nga swi dyondzaka eswifanisweni sweswo swimbirhi.

Misava Yo Hambana-hambana

4, 5. Hlamusela hi ku komisa xifaniso xa Yesu xa muhaxi la haxaka mbewu.

4 Hilaha swi tsariweke hakona eka Marka 4:1-9, Yesu u hlamusela muhaxi loyi a haxaka mbewu leyi welaka etindhawini to hambana-hambana, a ku: “Yingisani. Maswivo! Muhaxi u humile ku ya haxa. Naswona loko a ri karhi a haxa, mbewu yin’wana yi wela etlhelo ka gondzo, kutani tinyenyana ti ta ti yi dya hinkwayo. Mbewu yin’wana yi wela endhawini ya maribye, ina, a yi kumanga misava yo tala, kutani yi huma hi ku hatlisa hikwalaho ka leswi misava a yi nga entanga. Kambe loko dyambu ri huma, yi vavuleka, xisweswo yi vuna hikwalaho ka ku pfumala timitsu. Naswona mbewu yin’wana yi wela exikarhi ka mitwa, kutani mitwa yi kula yi yi kamanyeta, ivi yi nga veki mihandzu. Kambe tin’wana ti wela emisaveni leyinene, kutani ti mila ti tlhela ti kula, ti sungula ku veka mihandzu, ti tswala hilaha ku phindhiweke ka 30, na ka 60 na ka 100.”

5 Eminkarhini ya Bibele, mbewu a yo haxiwa kunene. Muhaxi a a hoxa mbewu engubyeni yakwe  kumbe exibyeni kutani a yi haxa. Kutani exifanisweni lexi, muhaxi a nga haxi mbewu hi vomu eka misava yo hambana-hambana. Kambe mbewu leyi hi yona yi welaka etindhawini to hambana-hambana.

6. Yesu u xi hlamusele njhani xifaniso xa muhaxi?

6 A swi kali swi lava hi mbambela leswi xifaniso lexi xi vulaka swona. Yesu u ye emahlweni a xi hlamusela hilaha swi tsariweke hakona eka Marka 4:14-20: “Muhaxi u haxa rito. Kutani, leyi, hi lava nga etlhelo ka gondzo laha rito ri haxiweke kona; kambe hi ku hatlisa loko va ri twile, Sathana a ta kutani a teka rito leri haxiweke eka vona. Hi ku fanana leyi hi lava haxiweke etindhawini ta maribye: hi ku hatlisa loko va twe rito, va ri amukela hi ntsako. Kambe a va na rimitsu eka vona, kambe va tshama nkarhinyana; kutani hi ku hatlisa loko ku pfuka nhlomulo kumbe nxaniso hikwalaho ka rito, va khunguvanyeka. Nakambe ku ni yin’wana leyi haxiweke exikarhi ka mitwa; leyi hi lava va tweke rito, kambe mivilelo ya mafambiselo lawa ya swilo ni matimba ya vuxisi bya rifuwo ni ku navela swilo leswin’wana hinkwaswo swi va phasaphasa, swi kamanyeta rito, kutani ri nga veki mihandzu. Eku heteleleni, leyi nga haxiwa emisaveni leyinene, vona hi lava va yingisaka rito ivi va ri amukela hi mavoko mambirhi kutani va veka mihandzu hilaha ku phindhiweke ka 30, ka 60, ka 100.”

7. Xana mbewu ni misava yo hambana-hambana swi yimela yini?

7 Xiya leswaku Yesu a nga vulanga leswaku ku haxiwa timbewu to hambana-hambana. Kambe u vulavula hi muxaka wun’we wa mbewu leyi welaka emisaveni yo hambana-hambana, ivi yin’wana ni yin’wana yi kula hi ndlela ya yona. Misava yo sungula yi tiye ngopfu; leya vumbirhi yi ni maribye; leya vunharhu yi tlhumile hi mitwa; kasi leya vumune i yinene ngopfu, yi humesa mihandzu ya kahle. (Luka 8:8) Mbewu i yini? I rungula ra Mfumo leri kumekaka eRitweni ra Xikwembu. (Mat. 13:19) Xana misava leyi yo hambana-hambana yi yimela yini? Yi yimela vanhu lava nga ni swiyimo swa timbilu swo hambana-hambana.—Hlaya Luka 8:12, 15.

8. (a) Muhaxi u fanekisela vamani? (b) Ha yini vanhu va nga ri amukeli hi ndlela leyi fanaka rungula ra Mfumo?

8 Muhaxi u fanekisela vamani? U fanekisela vatirhi-kulobye ni Xikwembu, lava huwelelaka mahungu lamanene ya Mfumo. Ku fana na Pawulo na Apolosi, va byala va tlhela va cheleta. Kambe hambileswi va tirhaka hi matimba, vuyelo lebyi va byi kumaka bya hambana. Ha yini? Hikwalaho ka swiyimo swa timbilu leswi nga faniki swa lava twaka rungula. Exifanisweni, muhaxi a nga swi koti ku lawula ndlela leyi mbewu yi milaka ha yona. Hakunene leswi swa chavelela, ngopfu-ngopfu eka vamakwerhu vo tshembeka lava se va nga ni malembe yo tala kumbe makume ya malembe va ri karhi va tirha kambe swi tikomba ku nga ri na vuyelo lebyi nyawulaka! * Ha yini swi chavelela?

9. Hi wihi ntiyiso lowu chavelelaka lowu muapostola Pawulo na Yesu va wu kandziyisaka?

 9 Leswaku mubyari u tshembekile a swi voniwi hi vuyelo bya ntirho wa yena. Pawulo a a vulavula hi mhaka yoleyo loko a ku: “Un’wana ni un’wana u ta kuma hakelo ya yena hi ku ya hi ntirho wa yena.” (1 Kor. 3:8) Hakelo yi fambisana ni ntirho, ku nga ri hi ku ya hi vuyelo bya ntirho wolowo. Hilaha ku fanaka Yesu u kandziyise yinhla leyi loko vadyondzisiwa va yena va vuya etsimeni ro chumayela. A va tsake ngopfu hikwalaho ka leswi ni madimona a ma va yingisela loko va tirhisa vito ra Yesu. Hambileswi sweswo a a swi va tsakise ngopfu, Yesu u te: “Swi nga tshuki swi mi tsakisa leswi, leswaku mimoya ya titsongahata eka n’wina, kambe tsakisisani hileswaku mavito ya n’wina ma tsariwile etilweni.” (Luka 10:17-20) Hambiloko ntirho wa muhaxi wu nga humesi vadyondzisiwa vo tala lavantshwa, sweswo a swi vuli swona leswaku a a nga gingiriteki kumbe a a nga tshembekanga ngopfu. Minkarhi yo tala, vuyelo byi titshega hi mbilu ya munhu loyi a yingisaka mahungu lamanene. Kambe eku heteleleni, i Xikwembu lexi xi swi kurisaka!

Vutihlamuleri Bya Lava Twaka Rito

10. I yini leswi kombisaka loko mutwi wa rito a ta fanekisela misava leyinene kumbe yo biha?

10 Ku vuriwa yini hi lava va twaka rito? Xana se swi kungahatiwile leswaku va ta angula njhani? Doo! Leswaku va ta va misava ya njhani swi le ka vona. I ntiyiso leswaku mbilu ya munhu yi nga hundzuka yi va leyinene kumbe yo biha. (Rhom. 6:17) Yesu, exifanisweni xakwe u vule leswaku “hi ku hatlisa loko [van’wana] va twe” rito, Sathana wa ta kutani a ri teka. Kambe leswi a swi bohi leswaku swi va tano. Eka Yakobo 4:7, Vakreste va khutaziwa ku “kaneta Diyavulosi,” kutani u ta va balekela. Yesu u hlamusele leswaku van’wana eku sunguleni va amukele rito hi ntsako kambe hi ku famba ka nkarhi va khunguvanyeka hikwalaho ka leswi ‘va nga riki na timitsu eka vona.’ Kambe malandza ya Xikwembu ma tsundzuxiwa leswaku ma “dzima timitsu ni ku simekiwa emasungulweni” leswaku ma kota ku twisisa “ku anama ni ku leha ni ku tlakuka ni ku enta, ni ku tiva rirhandzu ra Kreste leri tlulaka vutivi.”—Efe. 3:17-19; Kol. 2:6, 7.

11. Munhu loyi a twaka rito ra Mfumo a nga yi sivela njhani mivilelo ya vutomi ni rifuwo leswaku swi nga kamanyeti rito?

11 Van’wana lava tweke rito va hlamuseriwa tanihi lava pfumelelaka “mivilelo ya mafambiselo lawa ya swilo ni matimba ya vuxisi bya rifuwo” swi kamanyeta rito. (1 Tim. 6:9, 10) Va nga swi papalata njhani leswi? Muapostola Pawulo wa hlamula: “Mukhuva wa n’wina wa vutomi a wu pfumale rirhandzu ra mali, mi ri karhi mi eneriseka hi swilo leswi nga kona. Hikuva xi te: ‘Ndzi nga ka ndzi nga ku tshiki naswona ndzi nga ka ndzi nga ku fularheli.’”—Hev. 13:5.

12. Ha yini lava fanisiwaka ni misava leyinene va veka mihandzu hi mpimo lowu nga ringaniki?

12 Eku heteleleni Yesu u vule leswaku lava va haxiweke emisaveni leyinene “va veka mihandzu hilaha ku phindhiweke ka 30, ka 60, ka 100.” Hambileswi van’wana lava amukeleke rito va nga ni timbilu letinene naswona va vekaka mihandzu, leswi va kotaka ku swi endla leswaku va huwelela mahungu lamanene swi ya hi swiyimo swa vona. Hi xikombiso, ku dyuhala kumbe mavabyi swi nga ha endla leswaku va nga hlanganyeli ngopfu entirhweni wo chumayela. (Ringanisa Marka 12:43, 44.) Nakambe, muhaxi a nga yi lawuli ndlela leyi mbewu yi milaka ha yona, kambe wa tsaka loko a vona Yehovha a yi kurisa.—Hlaya Pisalema 126:5, 6.

Muhaxi La Etlelaka

13, 14. (a) Hlamusela hi ku komisa xifaniso xa Yesu xa wanuna la haxaka mbewu. (b) I mani la fanekiselaka muhaxi, naswona mbewu i yini?

13 Eka Marka 4:26-29, hi kuma xifaniso xin’wana xa muhaxi, lexi nge: “Hi ndlela leyi mfumo wa Xikwembu wu fana ni loko munhu a haxa mbewu emisaveni, a etlela nivusiku, a pfuka loko ri xile, kutani mbewu yi huma yi kula yi tlhela yi leha, kambe a nga yi tivi ndlela leyi swi endlekeke ha yona. Misava yi tivekela mihandzu hi yoxe hakatsongo-tsongo, yi sungula hi xikhava, ku landza xichocho xa rihlanga, ku hetelela tindzoho to tala exichochweni. Kambe hi ku hatlisa loko mihandzu yi swi pfumelela, u tlhotlhometa rihwevo, hikuva nkarhi wo tshovela wu fikile.”

14 I mani muhaxi loyi? Van’wana eVujaganini  va pfumela leswaku u fanekisela Yesu hi byakwe. Kambe, xana ku nga vuriwa njhani leswaku Yesu wa etlela naswona a nga yi tivi ndlela leyi mbewu yi kulaka ha yona? Entiyisweni Yesu wa yi tiva ndlela leyi mbewu yi kulaka ha yona! Ku ri na sweswo, muhaxi loyi, tanihi loyi a boxiweke eku sunguleni, u fanekisela muhuweleri ha un’we wa Mfumo, ku nga lava va haxaka mbewu ya Mfumo hi ku va va chumayela hi ku hiseka. Mbewu leyi weleke emisaveni i rito leri vahuweleri va Mfumo va ri dyondzisaka. *

15, 16. Hi kwihi ku fana loku nga kona eka ku kula ka mbewu ya xiviri ni ya moya loku Yesu a vulavuleke hakona exifanisweni xa muhaxi?

15 Yesu u vule leswaku muhaxi wa “etlela nivusiku, a pfuka loko ri xile.” Leswi a swi vuli swona leswaku muhaxi wa honisa. Swi fanekisela swilo leswi vanhu vo tala va swi endlaka hi ntolovelo. Marito lama tirhisiweke eka ndzimana leyi ma kombisa ku tshamela ku tirha ninhlikanhi ni ku etlela nivusiku ku ringana nkarhi wo karhi. Yesu u hlamusele leswi humeleleke hi nkarhi wolowo. U te: “Mbewu yi huma yi kula yi tlhela yi leha.” A tlhela a ku: “A nga yi tivi ndlela leyi swi endlekeke ha yona.” Laha ku kandziyisiwa leswaku mbewu ya ‘tikulela hi yoxe.’ *

16 Xana Yesu a a vula yini laha? Xiya leswaku u kandziyisa ku kula ka mbewu hakatsongo-tsongo. U ri: “Misava yi tivekela mihandzu hi yoxe hakatsongo-tsongo, yi sungula hi xikhava, ku landza xichocho xa rihlanga, ku hetelela tindzoho to tala exichochweni.” (Mar. 4:28) Mbewu yi kula hakatsongo-ntsongo. A yi nge sindzisiwi kumbe ku hatlisisiwa leswaku yi kula. Swi tano ni hi vanhu lava hundzukaka vadyondzisiwa. Leswi swi endleka hakatsongo-tsongo loko Yehovha a ri karhi a pfumelela ntiyiso leswaku wu kula embilwini ya munhu la nga ni mboyamelo lowunene.—Mint. 13:48; Hev. 6:1.

17. I vamani va tsakaka loko mbewu ya ntiyiso yi humesa mihandzu?

17 Muhaxi u tshovela njhani ‘hi ku hatlisa loko mihandzu yi wupfile’? Loko Yehovha a endla leswaku ntiyiso wa Mfumo wu mila etimbilwini ta vadyondzisiwa lavantshwa, va hetelela va endle nhluvuko lerova ndlela leyi va rhandzaka Xikwembu ha yona yi va susumetela ku tinyiketela eka xona. Va kombisa ku tinyiketela ka vona hi ku khuvuriwa ematini. Vamakwerhu lava hambetaka va endla nhluvuko hakatsongo-tsongo va kota ku byarha vutihlamuleri lebyi engetelekeke evandlheni.  Mihandzu ya Mfumo yi tshoveriwa hi mubyari wo sungula swin’we ni hi vahuweleri va Mfumo lava swi nga endlekaka va nga haxanga mbewu hi ku kongoma, leyi humeseke mudyondzisiwa yoloye. (Hlaya Yohane 4:36-38.) Hakunene, “muhaxi ni . . . mutshoveri va tsaka swin’we.”

Leswi Hi Swi Dyondzaka Namuntlha

18, 19. (a) Ku pfuxetiwa ka swifaniso leswi swa Yesu swi ku khutaze njhani? (b) Ku ta kambisisiwa yini eka xihloko lexi landzelaka?

18 Xana hi dyondze yini loko hi ri karhi hi pfuxeta swifaniso leswi swimbirhi leswi kumekaka eka Marka ndzima ya vumune? Hi nga swi vona leswaku hi ni ntirho lowu hi faneleke hi wu endla, ku nga ntirho wo byala. A hi fanelanga hi pfumelela ku tilandzula ni swiphiqo swo karhi leswi hi nga ha hlanganaka na swona swi hi sivela ku endla ntirho lowu. (Ekl. 11:4) Kambe, hi nkarhi lowu fanaka, ha ri vona lunghelo lerikulu leri hi nga na rona ra ku vuriwa vatirhi-kulobye ni Xikwembu. Yehovha hi yena loyi a endlaka leswaku vanhu va va vadyondzisiwa, a katekisa matshalatshala ya hina ni ya lava va amukelaka rungula. Ha swi xiya leswaku a hi nge swi koti ku sindzisa munhu wihi na wihi leswaku a va mudyondzisiwa. Hi tlhela hi swi xiya leswaku a hi fanelanga hi titwa hi hele matimba kumbe hi tshoveke timbilu hikwalaho ka leswi vanhu va nga laviki ku va vadyondzisiwa. Swa chavelela hakunene ku tiva leswaku ku humelela ka hina ku titshege hi ku tshembeka ka hina eka Yehovha ni le ka lunghelo leri a hi nyikeke rona ra ku chumayela “mahungu lamanene ya mfumo . . . leswaku byi va vumbhoni ematikweni hinkwawo.”—Mat. 24:14.

19 I yini swin’wana leswi Yesu a hi dyondziseke swona malunghana ni ku va vanhu va va vadyondzisiwa lavantshwa ni hi ntirho wa Mfumo? Nhlamulo ya xivutiso lexi yi kumeka eka swifaniso swin’wana leswi tsariweke eka swiviko swa Tievhangeli. Hi ta kambisisa swin’wana swa swifaniso leswi eka xihloko lexi landzelaka.

[Tinhlamuselo ta le hansi]

^ par. 8 Kambisisa xikombiso xa Makwerhu Georg Fjölnir Lindal la chumayeleke le Iceland, lexi kumekaka eka Buku Ya Lembe Ya Timbhoni Ta Yehovha Ya 2005, matluka 210-211, ni mintokoto yin’wana ya malandza yo tshembeka lama chumayeleke malembe yo tala eIreland kambe ku nga vi na vuyelo bya xihatla, leyi kumekaka eka Buku Ya Lembe Ya Timbhoni Ta Yehovha Ya 1988 (ya Xinghezi) matluka 82-99.

^ par. 14 Khale, eka Xihondzo xo Rindza a ku vuriwa leswaku mbewu yi fanekisela timfanelo ta vumunhu leti faneleke ti kula, kambe ti kamanyetiwa hi swiyimo swa ndhawu. Hambiswiritano, swi fanele swi xiyiwa leswaku exifanisweni xa Yesu mbewu a yi hundzuki mbewu yo biha kumbe mbhandzu wo bola. Yo kula yi wupfa.—Vona Xihondzo xo Rindza (xa Xinghezi) xa June 15, 1980, matluka 17-19.

^ par. 15 Ndzimana yin’wana leyi marito lawa ma tirhisiweke eka yona ntsena i Mintirho 12:10, laha ku vuriweke leswaku nyangwa ya nsimbi yi ‘tipfulekerile.’

Wa Tsundzuka Xana?

• Hi kwihi ku yelana loku nga kona exikarhi ka ku haxa mbewu ya xiviri ni ku chumayeriwa ka rungula ra Mfumo?

• Yehovha u ku vona njhani ku tshembeka ka muchumayeri wa Mfumo?

• Hi kwihi ku yelana loku Yesu a ku kandziyiseke exikarhi ka ku kula ka mbewu ya xiviri ni ku kula hi tlhelo ra moya?

• Xana “muhaxi ni mutshoveri va tsaka [njhani] swin’we”?

[Swivutiso Swa Dyondzo]

[Swifaniso leswi nga eka tluka 13]

Ha yini Yesu a fanise muchumayeri wa Mfumo wa Xikwembu ni muhaxi wa mbewu?

[Swifaniso leswi nga eka tluka 15]

Lava va fanekiseriwaka hi misava leyinene va hlanganyela hi mbilu hinkwayo eku chumayeleni hi Mfumo hi ku ya hi swiyimo swa vona

[Swifaniso leswi nga eka tluka 16]

I Xikwembu lexi xi hambetaka xi swi kurisa