Nghena endzeni

Hundzela eka leswi nga endzeni

Ku Velekiwa Ka Yesu—Ndlela Leyi Ku Tisaka Ku Rhula Ha Yona

Ku Velekiwa Ka Yesu—Ndlela Leyi Ku Tisaka Ku Rhula Ha Yona

 Ku Velekiwa Ka Yesu—Ndlela Leyi Ku Tisaka Ku Rhula Ha Yona

KU HUWELERIWA ka ku “rhula exikarhi ka vanhu lava amukelekaka” a ku nga ri byona ntsena vuprofeta lebyi a byi fambisana ni ku velekiwa ka Yesu. Loko tintsumi ti nga si tivisa varisi rungula leri hlamarisaka malunghana na Yesu la ha ku velekiwaka, ku ni rungula ro huma eka Xikwembu leri ti ri byeleke Mariya na nuna wa yena Yosefa. Ku kambisisa marungula lawa swi ta hi pfuna ku va ni langutelo leri antswisiweke hi mhaka ya ku velekiwa ka Yesu ni ku twisisa nhlamuselo ya xiviri ya xitshembiso xa ku rhula lexi vuriweke hi tintsumi exikarhi ka vanhu.

Mariya u endzeriwe hi ntsumi leyi Bibele yi yi vitanaka Gabriyele, loko Yesu a nga si velekiwa ni loko Mariya a nga si tika. Ntsumi leyi yi n’wi xewete hi ndlela leyi: “Xewani, wena loyi a tsakeriweke swinene, Yehovha u na wena.” Hilaha u nga ha ehleketaka hakona, leswi swi n’wi karhate ngopfu Mariya naswona kumbexana swi n’wi chavisilenyana. Xana ku xeweta ko tano a ku vula yini?

Gabriyele u hlamuserile: “Waswivo, u ta tika embelekweni wa wena, u ta veleka n’wana wa jaha, vito ra yena u ta n’wi thya Yesu. Yena u ta va lonkulu naswona u ta vuriwa N’wana wa La nge Henhla-henhla; Yehovha Xikwembu u ta n’wi nyika xiluvelo xa Davhida tata wakwe, naswona u ta va hosi ehenhla ka yindlu ya Yakobe hi masiku, mfumo wakwe a wu nge vi na makumu.” Mariya u vutisile leswaku sweswo a swi ta endlekisa ku yini tanihi leswi a a ha ri nhwana, a a nga si tivana ni wanuna. Gabriyele u vule leswaku moya lowo kwetsima wa Xikwembu hi wona lowu a wu ta endla leswaku a tika. Loyi a a ta va n’wana wo hlawuleka.—Luka 1:28-35.

Hosi Leyi Ku Profetiweke Ha Yona

Marito ya Gabriyele ma fanele ma pfune Mariya ku twisisa leswaku n’wana wa jaha la nga ta n’wi veleka hi loyi ku vulavuriweke ha yena eka vuprofeta bya khale. Ku hlavuteriwa ka leswaku Yehovha a a ta nyika n’wana wa jaha wa Mariya “xiluvelo xa Davhida tata wakwe” a swi ta endla leswaku yena—swin’we ni munhu un’wana ni un’wana la nga Muyuda la tivaka Matsalwa—a ehleketa hi xitshembiso lexi Xikwembu xi xi endleke eka Hosi Davhida wa le Israyele.

Hi ku tirhisa muprofeta Natani, Yehovha u byele Davhida a ku: “Yindlu ya wena ni mfumo wa wena swi ta tserhama hilaha ku nga riki na makumu emahlweni ka wena; xiluvelo xa wena xi ta simekiwa xi tiya hilaha ku nga riki na makumu.” (2 Samuwele 7:4, 16) Yehovha u vule leswi malunghana na Davhida: “Kunene ndzi ta veka mbewu ya yena hi masiku ni xiluvelo xakwe tanihi masiku ya tilo. Mbewu ya yena yi ta tshama hilaha ku nga riki na makumu, ni xiluvelo xakwe xi ta fana ni dyambu emahlweni ka mina.” (Pisalema 89:20, 29, 35, 36) Xisweswo, a swi nga lo kotlana leswaku Mariya na Yosefa va va va rixaka ra yindlu ya Davhida.

A ku nga ri vuprofeta lebyi ntsena bya le Matsalweni ya Xiheveru lebyi vulavulaka hi n’wana wa jaha wa Davhida loyi a a ta va hosi. Mariya na yena a a byi toloverile vuprofeta bya Esaya lebyi nge: “Hi velekeriwe n’wana, hi nyikiwe n’wana wa jaha; naswona ku fuma ka vuhosana ku ta va ekatleni ra yena. Kutani vito ra yena u ta thyiwa Mutsundzuxi wo Hlamarisa, Xikwembu xa Matimba, Tatana La Nga Riki Na Makumu, Hosana ya Ku Rhula. Ku tala ka ku fuma ka vuhosana ni ku rhula a swi nge vi na makumu, exiluvelweni xa Davhida ni le mfun’weni wa yena leswaku a wu simeka wu tiya ni ku wu seketela hi vululami ni hi ku tshembeka, ku sukela sweswi ku ya enkarhini lowu nga riki na makumu. Ku hiseka ka Yehovha wa mavuthu ku ta swi endla.”—Esaya 9:6, 7.

Hikwalaho, rungula leri Gabriyele a ri tiviseke Mariya a ri nga vulavuli ntsena hi ta ku velekiwa hi singita ka n’wana wa mufana. N’wana wakwe  a a ta va mudyandzhaka wa le vuhosini wa Hosi Davhida—mudyandzhaka wa hilaha ku nga heriki wa Mfumo lowu vekiweke hi Xikwembu. Vuprofeta bya Gabriyele malunghana ni xiphemu xa Yesu xa nkarhi lowu taka, i bya nkoka swinene eka hina hinkwerhu.

Loko Yosefa a twe leswaku nhwanyana loyi a a ta va nsati wakwe u tikile, u endle xiboho xo herisa vuxaka bya vona. A a swi tiva leswaku n’wana yoloye a a nga ri wa yena hikuva yena ni nhwanyana loyi a va nga si tshama va va ni vuxaka bya rimbewu. Yosefa swi fanele swi n’wi tikele ngopfu ku tshemba loko Mariya a n’wi hlamusela ndlela leyi a tikeke ha yona. Rungula ra Evhangheli ri ri: “Ntsumi ya Yehovha yi humelela eka yena hi norho, yi ku: ‘Yosefa, n’wana wa Davhida, u nga chavi ku teka Mariya nsati wa wena u famba na yena ekaya, hikuva leswi a xurheke swona swi vangiwe hi moya lowo kwetsima. Yena u ta veleka n’wana wa jaha, naswona u fanele u n’wi thya vito ra Yesu, hikuva u ta ponisa vanhu va ka vona eswidyohweni swa vona.’”—Matewu 1:20, 21.

Bibele a yi vuli leswaku Yosefa u yi twisise ku fikela kwihi ndlela leyi n’wana loyi a a ta “ponisa vanhu va ka vona eswidyohweni swa vona” ha yona. Hambiswiritano, rungula leri a ri ringene ku tiyisekisa Yosefa leswaku manana loyi se a a tikile a a nga ri na nandzu wa xidyoho xihi na xihi. U endle hilaha ntsumi yi n’wi leriseke hakona kutani a teka Mariya a n’wi yisa ekaya, ku nga xiendlo lexi a xi fana ni mucato.

Hi ku pfuniwa hi rungula leri kumekaka etindzimaneni tin’wana ta le Matsalweni, hi nga swi twisisa leswi ntsumi a yi vula swona. Eku sunguleni ka matimu ya vanhu, ntsumi leyi xandzukeke yi tlhontlhe vuhosi bya Yehovha. Matsalwa ya Xiheveru ma kombisa leswaku swin’wana swa swihehlo leswi vuriweke hi muxandzuki loyi a ku ri leswaku ndlela leyi Xikwembu xi fumaka ha yona a yi lulamanga nileswaku a ku na munhu la nga tshamaka a tshembekile eka Yehovha loko a langutane ni miringo. (Genesa 3:2-5; Yobo 1:6-12) Un’wana la nga byi hlayisangiki vutshembeki byakwe a ku ri Adamu. Hikwalaho ka xidyoho xakwe, vanhu hinkwavo va velekiwe va ri ni xidyoho naswona vuyelo bya xidyoho xexo i rifu. (Varhoma 5:12; 6:23) Hambiswiritano, Yesu u velekiwe a nga ri na xidyoho hikuva a a nga ri na yena tatana  la nga munhu wa nyama. Leswi a nyikeleke vutomi bya yena lebyi hetisekeke hi ku swi rhandza tanihi nkutsulo lowu ringanaka kahle ni leswi lahliweke hi Adamu, Yesu u swi kotile ku ponisa vanhu eswidyohweni swa vona kutani a va nyika ntshembo wa vutomi lebyi nga heriki.—1 Timotiya 2:3-6; Tito 3:6, 7; 1 Yohane 2:25.

Hi nkarhi wa vutirheli bya yena bya laha misaveni, Yesu u yi kombise katsongo ndlela leyi ku susiwa ka vuyelo bya xidyoho a swi ta vula swona. U hanyise vanhu lava a va ri ni mavabyi yo hambana-hambana naswona u pfuxe ni vafi. (Matewu 4:23; Yohane 11:1-44) Masingita wolawo a ku ri xikombiso xa leswi a nga ta swi endla enkarhini lowu taka. Yesu hi byakwe u te: “Nkarhi wa ta lowu hinkwavo lava nga eka masirha-bako ya xitsundzuxo va nga ta twa rito ra [mina] kutani va huma.”—Yohane 5:28, 29.

Xitshembiso lexiya xa ku pfuxiwa ka vafi ka le nkarhini lowu taka xi hlamusela leswaku ha yini ku velekiwa—ngopfu-ngopfu rifu ra Yesu ri ri ra nkoka swinene eka hina. Yohane 3:17 yi vula leswaku Xikwembu xi rhumele N’wana wa xona emisaveni “leswaku misava yi ponisiwa ha yena.” Mahungu lawa yo tsakisa ma hi tsundzuxa marito lama byeriweke varisi lava a va risa mintlhambi ya vona hi vusiku lebyi Yesu a velekiweke ha byona.

“Mahungu Lamanene Ya Ntsako Lowukulu”

Loko tintsumi ti tivise hi ta ku velekiwa ka “Muponisi, loyi a nga Kreste Hosi,” wolawo a ku ri “mahungu lamanene ya ntsako lowukulu” eka vanhu hakunene. (Luka 2:10, 11) N’wana loyi a a ta va Mesiya, Muprofeta lonkulu ni Mufumi loyi vanhu va Xikwembu a va n’wi languterile ku sukela khale. (Deteronoma 18:18; Mikiya 5:2) Vutomi ni rifu rakwe emisaveni a swi ta hetisisa xiphemu xa nkoka swinene eku lweriweni ka vuhosi bya Yehovha bya vuako hinkwabyo, leswaku tintsumi ti ta ku: “Ku vangama a ku ve ehenhla-henhla eka Xikwembu.”—Luka 2:14.

Yesu loyi Bibele yi n’wi vitanaka “Adamu lowo hetelela” u swi kombisile leswaku swa koteka ku va munhu a tshembeka eka Yehovha hambiloko a ri ehansi ka miringo leyi tikaka swinene. (1 Vakorinto 15:45) Xisweswo u kombise leswaku Sathana i muhembi lowo homboloka. Xexo ku ve xivangelo lexi endleke leswaku tintsumi leti tshembekeke etilweni ti tsaka.

Hambiswiritano, a hi tlheleleni eka xivutiso lexi nge, “Xana wu kona ntshembo wa xiviri wa leswaku mhaka leyi vuriweke hi tintsumi hi vusiku lebyi Yesu a velekiweke ha byona yi ta kala yi hetiseka?” Nhlamulo ya kona i ina la tiyeke! Ku rhula i ka nkoka eku hetisekeni ka xikongomelo xa Xikwembu hi misava, lexi katsaka ku vuyeteriwa ka xiyimo lexi nga paradeyisi. Loko sweswo swi ta hetiseka emisaveni hinkwayo, vanhu hinkwavo va ta susumeteriwa hi rirhandzu ni hi vutshembeki. Hikwalaho ku hetiseka ka xikongomelo xa Yehovha ku tlhela ku vula ku herisiwa ka vanhu hinkwavo lava lwisanaka ni vuhosi bya yena. Lawa a hi mahungu lamanene eka un’wana ni un’wana la seketelaka Sathana emhakeni ya leswaku milawu ya Yehovha yi ni khombo. Eka vona swi ta vula ku lovisiwa.—Pisalema 37:11; Swivuriso 2:21, 22.

Hi kombela u xiya leswaku tintsumi a ti byelanga varisi leswaku vanhu hinkwavo va ta va ni ku rhula va tlhela va amukeleka. Ku ri na sweswo, ti tivise hi ku “rhula exikarhi ka vanhu lava amukelekaka.” Sweswo swi vula leswaku, ku rhula ku ta kumiwa hi lava amukelekaka eka Xikwembu ntsena. Lava kombisaka ripfumelo ra xiviri eka Yehovha va va valandzeri vo tshembeka ni vatekeleri va Yesu. Vavanuna ni vavasati volavo va tiyimisele ku kombisa moya wo hanana ni ku va ni xinghana ni van’wana, ku nga ri swa xinkarhana kambe siku rin’wana ni rin’wana.

Xana Va Kombisa Moya Wa Vukreste Siku Ni Siku?

Matimba ya mahungu lamanene lawa Yesu a ma chumayeleke ma khumbe vutomi bya vanhu vo tala. Vo tala va amukele misinya ya milawu ya Vukreste etimhakeni hinkwato ta vutomi bya vona. Vanhu lava va tshameke va va ni vutianakanyi va sungule ku vutisa leswaku Yesu a a ta va a endle yini loko a a ri ehansi ka swiyimo leswi va langutaneke na swona. Van’wana lava a va rhandza rifuwo ni mintsako se va wu xiyile nkoka wa mimpimanyeto ya moya ni wo bula hi yona ni vaakelani va vona. Vanhu lava endlaka leswi va tikarhatela ku kombisa moya wo hanana ni musa siku rin’wana ni rin’wana. Xana sweswo a hi swona  leswi a wu ta swi langutela eka Vakreste va ntiyiso?

Loko vanhu hinkwavo va timbilu letinene a vo anakanya hi nkoka ni nhlamuselo ya rungula ra ku rhula leri vuriweke hi tintsumi ni ku endla hi ku pfumelelana na rona, a swi kanakanisi leswaku misava a yi ta va ndhawu leyinene ngopfu.

Vuprofeta lebyi vulavulaka hi ku velekiwa ka Yesu byi tiyisekisa lava amukelekaka eka Xikwembu leswaku va nga va ni ku rhula ka ntiyiso hilaha ku nga heriki. Xana sweswo a hi swona leswi u swi navelaka? Hi nga tiyiseka leswaku vuprofeta lebyi vangamaka bya ku twarisiwa ka ku rhula lebyi vuriweke hi tintsumi loko Yesu a velekiwa byi ta hetiseka hakunene. Ematshan’weni yo va marito lama nga riki na nhlamuselo hi nkarhi wa Khisimusi, ku rhula ku ta va nchumu wa xiviri lowu nga ta tshama hilaha ku nga heriki.

[Marito lama tshahiweke exihlokweni lama nga eka tluka 7]

Moya wa Vukreste wu fanele wu kombisiwa nkarhi wun’wana ni wun’wana wa lembe