Nghena endzeni

Hundzela eka leswi nga endzeni

Xana Hi Tiva Swilo Swo Tala?

Xana Hi Tiva Swilo Swo Tala?

 Xana Hi Tiva Swilo Swo Tala?

Mpatswa lowu nga varhumiwa lowu a wu tshame eribuweni le Afrika Vupela-dyambu, a wu hlalele n’weti lowu a wu voninga kahle. Nuna wa kona u te: “Xana munhu u tiva rungula ro fika kwihi malunghana ni n’weti, naswona xana wa ha fanele a dyondza swo fikela kwihi malunghana na wona?”

Nsati wakwe u te: “Anakanya leswaku hi nga hlalela misava yi ri karhi yi rhendzeleka hi ndlela leyi—xana vanhu se va ni vutivi byo fikela kwihi, naswona va ha fanele va dyondza swo tanihi kwihi? Naswona anakanya! A hi misava ntsena yi rhendzelekaka hi dyambu kambe ni ndyangu wa dyambu wu le ku rhendzelekeni. Leswi swi vula leswaku swi nga ha endleka hi nga ha tlheli hi va endhawini leyi fanaka evuakweni. Entiyisweni, ndhawu leyi hi nga eka yona hi vona hi yi toloverile hileswi hi vonaka dyambu ni tinyeleti. Swilo swin’wana hi swi tiva hi mpimo wo karhi, kambe hi nga vula leswaku a hi ku tivi laha hi nga kona!”

TIMHAKA toleto ti khumba mintiyiso yin’wana ya xisekelo. Swi tikomba ku ri ni swo tala leswi faneleke swi dyondziwa. Ina, un’wana ni un’wana wa hina u dyondza swilo leswintshwa siku ni siku. Hambiswiritano, ku nga khathariseki leswaku hi dyondza swilo swo tanihi kwihi, a hi koti ku dyondza hinkwaswo leswi a hi ta lava ku swi dyondza hi ku hatlisa hilaha a hi ta swi lava hakona.

I ntiyiso, ku engetela eka vuswikoti byo nghenisa rungula lerintshwa, mpimo wo hlayisa vutivi wu kule ngopfu. Vutivi bya munhu lebyi hlayisiweke byi kurile hikwalaho ka thekinoloji. Tidiskete ta khompyuta sweswi ti kota ku nghenisa rungula ro tala swinene lerova swi bohe leswaku ku vumbiwa marito lamantshwa ya tinhlayo lama hlamuselaka tidiskete toleto. CD-ROM yi nga hlayisa rungula ro tala swinene; vukulu bya yona i ti-megabyte ta 680 kumbe ku tlula. DVD leyi tolovelekeke yi nga nghenisa rungula leri phindhiweke ka nkombo ku tlula CD-ROM, naswona tin’wana leti nga nghenisaka rungula leri tlulaka rero ti sungula ku kumeka.

Ndlela leyi munhu a hundzisaka rungula ha yona manguva lawa a hi nge yi twisisi. Michini yo gandlisa yi ni rivilo lerikulu, yi kandziyisa maphepha-hungu, timagazini ni tibuku. Rungula ro tala swinene ri nga kumeka hi ku tlhokonya khompyuta eka Internet. Hi tindlela leti ni tin’wana to tala, ku hangalasiwa ka rungula ka andza hi xihatla ku tlula ndlela leyi munhu a nga nghenisaka rungula ha yona. Minkarhi yin’wana rungula leri ri fanisiwe ni lwandle, ri tele swinene lerova hi fanele hi dyondza ku hlambela eka rona, hi ndlela yo fanekisela, kambe hi ringeta ku nga ri nghenisi hinkwaro. Ndlela leyi ri nga tala ha yona yi endla hi boheka ku ri hlawula kahle.

 Xivangelo xin’wana lexi endlaka hi boheka ku hlawula hileswi rungula leri nga kona ri nga pfuniki minkarhi hinkwayo. Hakunene, rin’wana ra rona ri ni khombo naswona a swi bohi leswaku hi kala hi ri tiva. Tsundzuka leswaku vutivi i rungula—hambi i rinene kumbe ri bihile, hambi ra aka kumbe a ri aki. Lexi endlaka leswaku swi pfilunganya swinene, swilo swin’wana leswi tekiwaka hi vanhu vo tala swi ri ntiyiso swi va swi nga ri ntiyiso. Hakanyingi timhaka leti vuriweke hambi ku ri hi valawuri lava xiximekaka endzhakunyana ti kumeka ti hoxile kumbe ti ri mavunwa! Hi xikombiso, anakanya hi mulanguteri wa muti wa le Efesa wa khale, loyi handle ko kanakana vanhu a va n’wi teka tanihi mutirhela-mfumo la nga ni vutivi. U te: “Kunene i mani exikarhi ka vanhu loyi a nga swi tiviki leswaku muti wa Vaefesa i muhlayisi wa tempele ya Artemi lonkulu ni wa xifaniso lexi weke xi huma etilweni?” (Mintirho 19:35, 36) Hambileswi munhu un’wana ni un’wana a yi tiva mhaka leyi—vo tala a va vula tano naswona swi nga kanetiwi—a ku nga ri ntiyiso leswaku xifaniso lexi a xi we hi le tilweni. Swi fanerile leswi Bibele yo Kwetsima yi tsundzuxaka Vakreste leswaku va tivonela eka “leswi vuriwaka ‘vutivi’ hi mavunwa.”—1 Timotiya 6:20.

Xivangelo lexikulu lexi endlaka hi boheka ku byi hlawula vutivi lebyi, hi leswi hi hanyaka nkarhi wo koma. Ku nga khathariseki leswaku u ni malembe mangani, a swi kanakanisi leswaku ku ni swilo swo tala leswi u nga tsakelaka ku swi kambisisa, kambe wa swi xiya leswaku a wu nge hanyi nkarhi wo leha lerova u kota ku swi kambisisa hinkwaswo.

Xana xiphiqo lexi lexikulu xi ta kala xi hundzuka? Xana byi kona vutivi lebyi nga ta kota ku lehisa vutomi bya vanhu kumbe ku endla leswaku va hanya hi masiku? Xana vutivi byo tano se byi kona? Loko byi ri kona, xana byi ta kumiwa hi munhu un’wana ni un’wana? Xana ri ta kala ri fika siku leri vutivi hinkwabyo byi nga ta va ni leswi hi swi languteleke—ku nga ntiyiso? Mpatswa wa varhumiwa lowu boxiweke hala henhla wu kume tinhlamulo leti enerisaka ta swivutiso sweswo, na wena u nga ti kuma. Hi kombela u hlaya xihloko lexi landzelaka, lexi nga ta ku nyika ntshembo wo nghenisa vutivi hilaha ku nga heriki.