Nghena endzeni

Hundzela eka leswi nga endzeni

 XIHLOKO LEXI DYONDZIWAKA 26

Pfuna Lava Tshikilelekeke Leswaku Va Kota Ku Tiyisela

Pfuna Lava Tshikilelekeke Leswaku Va Kota Ku Tiyisela

“Hinkwenu ka n’wina vanani ni mianakanyo leyi fanaka, mi kombisa ntlhaveko wa xinakulobye, mi va ni xinakulobye xa vumakwerhu, mi va ni ntsetselelo lowukulu, mi titsongahata emianakanyweni.”1 PET. 3:8.

RISIMU 107 Xikombiso Xa Xikwembu Xa Rirhandzu

LESWI HI NGA TA SWI DYONDZA *

1. Hi nga n’wi tekelela njhani Yehovha, Tata wa hina la nga ni rirhandzu?

YEHOVHA wa hi rhandza swinene. (Yoh. 3:16) Hi lava ku tekelela Tata wa hina la nga ni rirhandzu. Hi tikarhatela ku ‘kombisa ntlhaveko wa xinakulobye, hi va ni xinakulobye xa vumakwerhu, hi va ni ntsetselelo lowukulu’ eka hinkwavo kambe ngopfu-ngopfu eka “lava nga swin’we na hina eripfumelweni.” (1 Pet. 3:8; Gal. 6:10) Hi lava ku pfuna vamakwerhu loko va tshikilelekile.

2. I yini leswi hi nga ta swi kambisisa exihlokweni lexi?

2 Vanhu hinkwavo lava lavaka ku va vagandzeri va Yehovha va nga ha boheka ku tiyisela ntshikilelo. (Mar. 10:29, 30) Hi fanele hi tiyisela miringo tanihi leswi makumu ma tshinelaka. Hi nga chavelelana njhani? A hi kambisiseni leswi hi nga swi dyondzaka eka swikombiso leswi nga eBibeleni swa Lota, Yobo na Nawomi. Hi ta tlhela hi kambisisa swiphiqo leswi vamakwerhu va nga na swona namuntlha ni ndlela leyi hi nga va pfunaka ha yona leswaku va kota ku swi tiyisela.

LEHISA MBILU

3. Hi ku ya hi 2 Petro 2:7, 8, hi xihi xiboho lexi hoxeke lexi Lota a xi endleke naswona ku ve ni vuyelo byihi?

3 Lota u teke xiboho lexi hoxeke loko a hlawule ku ya tshama eSodoma laha a ku ri ni vanhu va mahanyelo yo biha. (Hlaya 2 Petro 2:7, 8.) Tiko ra Sodoma a ri fuwile, kambe Lota u ve ni swiphiqo hikwalaho ko rhurhela etikweni rero. (Gen. 13:8-13; 14:12) Kumbexana nsati wakwe u sungule ku rhandza tiko ra Sodoma kumbe ku tolovelana ni vanhu lava nga yingisiki Yehovha.  U love swin’we ni muti wa Sodoma loko Xikwembu xi wu lovisa hi ndzilo. Nakambe ehleketa hi vana va Lota vambirhi va vanhwanyana. Vavanuna lava a va va vutile va file loko muti wa Sodoma wu lovisiwa. Lota u lahlekeriwe hi yindlu ni nhundzu yakwe hinkwayo kambe xo vava no tlurisa hi leswaku u feriwe hi nsati. (Gen. 19:12-14, 17, 26) Loko Lota a ri emaxangwini, xana Yehovha u n’wi helele mbilu? Nikatsongo.

Leswi Yehovha a nga ni ntwelavusiwana u rhumele tintsumi leswaku ti ya ponisa Lota ni ndyangu wakwe (Vona ndzimana 4)

4. Yehovha u lehisele Lota mbilu hi ndlela yihi? (Vona xifaniso xa xifunengeto.)

4 Hambileswi Lota a lo tihlawulela ku ya tshama eSodoma, Yehovha u n’wi twele vusiwana hi ku rhumela tintsumi leswaku ti ya n’wi ponisa swin’we ni ndyangu wakwe. Hambiswiritano, ematshan’weni yo yingisa xileriso xa xihatla xa tintsumi xa leswaku a huma eSodoma, Lota u ‘hambete a nonoka.’ Tintsumi ti boheke ku n’wi khoma hi voko swin’we ni ndyangu wakwe kutani ti va humesela ehandle ka muti. (Gen. 19:15, 16) Tintsumi ti va byele leswaku va balekela etintshaveni. Kambe Lota a nga swi lavi ku ya lomu Yehovha a n’wi leriseke kona, u kombele ku ya emutini lowu nga ekusuhi. (Gen. 19:17-20) Yehovha u lehisele Lota mbilu kutani a n’wi pfumelela ku ya emutini wolowo. Endzhakunyana, Lota u sungule ku chava ku tshama emutini wolowo kutani a rhurhela etintshaveni, kwale Yehovha a n’wi lerise ku ya kona eku sunguleni. (Gen. 19:30) Hakunene Yehovha u n’wi lehisele mbilu Lota! Hi nga n’wi tekelela njhani?

5-6. Loko hi ri karhi hi tekelela Yehovha, hi nga ri tirhisa njhani tsalwa ra 1 Vatesalonika 5:14?

5 Ku fana na Lota, makwerhu a nga ha endla swiboho leswi hoxeke kutani ku va ni vuyelo byo vava. Loko sweswo swi humelela, i yini leswi hi nga swi endlaka? Hi nga ha tikuma hi n’wi byele leswaku i mhangu ku tilavela, hambileswi sweswo ku nga ntiyiso. (Gal. 6:7) Kambe a hi fanelanga hi vula sweswo. Hi fanele hi tekelela ndlela leyi Yehovha a pfuneke Lota ha yona. Njhani?

6 Yehovha u rhume tintsumi leswaku ti lemukisa Lota ni ku n’wi pfuna leswaku a balekela khombo leri a ri ta wela Sodoma. Hilaha ku fanaka, hi nga ha lemukisa makwerhu loko hi xiya leswaku u endla swilo leswi nga ta n’wi hoxa ekhombyeni. Hi nga ha tlhela hi n’wi pfuna leswaku a papalata khombo. Hambiloko a hlwela ku tirhisa ndzayo ya le Bibeleni leyi a nyikiweke yona, hi fanele hi n’wi lehisela mbilu. Tekelela tintsumi letiya timbirhi. Hi nga heleli makwerhu mbilu kutani hi n’wi papalata, hi fanele hi lava tindlela to n’wi pfuna. (1 Yoh. 3:18) Tihomu ta rilana, hikwalaho hi fanele hi pfuna makwerhu a tirhisa ndzayo leyi a nyikiweke yona.—Hlaya 1 Vatesalonika 5:14.

7. Xana hi nga yi tekelela njhani ndlela leyi Yehovha a a titwa ha yona hi Lota?

7 Yehovha a a ta va a langute swihoxo swa Lota. Ematshan’weni ya sweswo u huhutele muapostola Petro ku vula leswaku Lota i munhu wo lulama. A hi ku tsakisa ka swona, ku tiva leswaku Yehovha u swi ba hi makatla swihoxo swa hina! (Ps. 130:3) Xana hi nga yi tekelela njhani ndlela leyi Yehovha a a titwa ha yona hi Lota? Loko hi tikarhatela ku xiya swilo leswinene eka vamakwerhu hi ta va lehisela mbilu. Kutani loko hi va pfuna, va ta swi amukela hi ku olova.

VANA NI NTWELAVUSIWANA

8. Ntwelavusiwana wu ta hi susumetela ku endla yini?

8 Yobo a nga xanisekanga hikwalaho ko endla swiboho leswi hoxeke hilaha swi veke hakona eka Lota. U weriwe hi maxangu lama hlomulaka mbilu, u lahlekeriwe hi rifuwo rakwe hinkwaro, ndhuma ni rihanyo lerinene. Lexi vavaka no tlurisa hileswaku yena ni nsati wakwe va fele hi vana hinkwavo. Yobo u tlhele a  hehliwa hi vanghana vakwe vanharhu. I yini lexi endleke leswaku vanghana vanharhu va Yobo va nga n’wi tweli vusiwana? A va ringetanga ku twisisa leswi kahlekahle a swi ri karhi swi endleka eka Yobo. Va sungule ku ehleketa swilo leswi hoxeke kutani va n’wi avanyisa hi tihanyi. Hi nga swi papalata njhani ku endla swihoxo leswi fanaka? Tsundzuka leswaku i Yehovha ntsena loyi a tivaka xiyimo xa munhu hi ku helela. Rhiya ndleve loko munhu loyi a xanisekaka a ri karhi a tiphofula. U nga yingiseli ntsena leswi a swi vulaka; tlhela u ringeta ku twisisa ndlela leyi a titwaka ha yona. Kutani u ta kota ku twelana ni makwerhu.

9. Ntwelavusiwana wu ta hi pfuna leswaku hi papalata yini naswona hikwalaho ka yini?

9 Ntwelavusiwana wu ta hi pfuna leswaku hi nga hlevi hi swiphiqo leswi vamakwerhu va nga na swona. Munhu loyi a hlevaka a nga ri aki vandlha; wa ri mbundzumuxa. (Swiv. 20:19; Rhom. 14:19) A nga na musa kambe u vulavula handle ko anakanya naswona marito yakwe ma nga tlhava loyi a nga emaxangwini. (Swiv. 12:18; Efe. 4:31, 32) Hakunene i swa nkoka ku languta swilo leswinene eka munhu ni ku anakanyisisa hi ndlela leyi hi nga n’wi pfunaka ha yona leswaku a tiyisela maxangu lama n’wi weleke!

Rhiya ndleve loko makwerhu a vula swilo leswi “humeke endleleni” naswona u n’wi byela marito lama chavelelaka (Vona tindzimana 10-11) *

10. Marito lama nga eka Yobo 6:2, 3, ma hi dyondzisa yini?

10 Hlaya Yobo 6:2, 3Mikarhi yin’wana Yobo a vulavula swilo leswi “humeke endleleni.” Endzhakunyana u swi xiyile leswaku leswi a nga swi vula a swi hume endleleni. (Yobo 42:6) Ku fana na Yobo, munhu loyi a tshikilelekeke a nga ha vula swilo leswi humeke endleleni kumbe a vula swilo leswi hi ku famba ka nkarhi a nga ta tisola ha swona. Hi fanele hi angula njhani? Ematshan’weni yo n’wi xopaxopa hi fanele hi n’wi twela vusiwana. Tsundzuka leswaku a hi  xikongomelo xa Yehovha leswaku hi weriwa hi swiphiqo ni maxangu lama hi kayakayisaka. Kutani swa twisiseka loko malandza ya Yehovha yo tshembeka ma vulavula handle ko anakanya loko ma tshikilelekile. Hambiloko a vula swilo leswi hoxeke hi Yehovha kumbe hi hina a hi fanelanga hi hatlisela ku n’wi hlundzukela kumbe ku n’wi avanyisa hikwalaho ka leswi a swi vuleke.—Swiv. 19:11.

11. Vakulu va nga n’wi tekelela njhani Elihu loko va nyikela ndzayo?

11 Mikarhi yin’wana munhu loyi a nga ni swiphiqo leswi tshikilelaka a nga ha nyikiwa ndzayo kumbe switsundzuxo leswi nga n’wi pfunaka. (Gal. 6:1) Vakulu va nga swi endlisa ku yini sweswo? Va fanele va tekelela xikombiso xa Elihu loyi a yingiseleke Yobo a ri karhi a n’wi twela vusiwana swinene. (Yobo 33:6, 7) Elihu u nyike Yobo ndzayo endzhaku ka loko a twisise ndlela leyi Yobo a a ehleketa ha yona. Vakulu va tekelela Elihu loko va rhiya ndleve ni ku ringeta ku twisisa xiyimo lexi munhu a nga eka xona. Hikwalaho, loko va nyika munhu ndzayo yi ta n’wi fikelela mbilu.

VULAVULA HI NDLELA LEYI CHAVELELAKA

12. Nawomi u titwe njhani hi ku feriwa hi nuna ni hi majaha yakwe mambirhi?

12 Nawomi a a ri wansati wo tshembeka loyi a rhandza Yehovha. Kambe endzhaku ko feriwa hi nuna ni vana vakwe vambirhi va majaha a lava ku cinca vito rakwe ri va “Marha,” leswi vulaka “Swo Vava.” (Rhu. 1:3, 5, 20) Rhuti, makoti wa Nawomi u tshame na Nawomi hi nkarhi wa maxangu yakwe hinkwawo. Rhuti u pfune Nawomi hi swiendlo a tlhela a vulavula na yena hi ndlela leyi chavelelaka. Rhuti u kombise Nawomi rirhandzu ni ku n’wi seketela hi marito ya musa.—Rhu. 1:16, 17.

13. Hikwalaho ka yini munhu loyi a feriweke hi nuna kumbe nsati a lava ku chaveleriwa?

13 Loko makwerhu a feriwa hi nuna kumbe hi nsati hi fanele hi n’wi chavelela. Vatekani va nga fanisiwa ni misinya leyi byariweke ekusuhi ni kusuhi. Loko malembe ma ri karhi ma famba timitsu ta yona ta bohabohana. Loko ku tsuvuriwa wun’wana, lowun’wanyana wu nga ha vuna. Hilaha ku fanaka loko munhu a feriwa hi nuna kumbe hi nsati a nga ha va ni gome malembe yo tala. Paula, * loyi a feleke hi nuna hi xitshuketa u te: “Vutomi bya mina byi cince swinene naswona a ndzi titwa ndzi nga ha ri na matimba. Ndzi lahlekeriwe hi munghana wa mina lonkulu. A ndzi vulavula ni nuna wa mina xin’wana ni xin’wana. A tsaka na mina a tlhela a ndzi chavelela hi mikarhi yo tika. A rhiya ndleve loko ndzi tiphofula. Ndzi titwe onge ndzi kayivela xo karhi.”

Hi nga va seketela njhani lava nga ha riki na vona vanghana va vukati? (Vona tindzimana 14-15) *

14-15. Hi nga n’wi chavelela njhani munhu la feriweke hi nuna kumbe nsati?

14 Hi nga n’wi chavelela njhani munhu la feriweke hi nuna kumbe nsati? Xo sungula, i ku vulavula na yena hambiloko hi nga swi tivi leswi hi nga swi vulaka. Paula, loyi ha ha ku bulaka ha yena u ri: “Ndza swi twisisa leswaku rifu ri endla vanhu va nga tivi xo xi vula. Va chava leswaku va nga vula swilo leswi nga vavisaka lava feriweke. Kambe lexi vavaka ngopfu hi loko vanhu va nga vuli nchumu.” Swi nga endleka munhu la feriweke a nga langutelanga leswaku hi vula swo tala. Paula u ri: “Swa ndzi chavelela loko vanghana va ndzi byela va ku, ‘Hi rila na wena.’”

15 William loyi a feriweke hi nsati emalembeni lama hundzeke u ri: “Swa ndzi chavelela loko van’wana va ndzi byela swilo leswinene leswi a va swi rhandza hi nsati wa mina; leswi swi endla ndzi swi xiya leswaku a rhandziwa ni ku xiximiwa. Sweswo swi ndzi chavelela ngopfu. Marito yo tano ya ndzi chavelela swinene hikuva nsati wa mina a a ri wa nkoka ngopfu evuton’wini bya mina.” Noni leyi vuriwaka Bianca, yi ri: “Swa ndzi chavelela loko van’wana va khongela  na mina ni ku ndzi hlayela tsalwa rin’we kumbe mambirhi. Ndza swi rhandza ku va twa va vulavula hi nuna wa mina kumbe va rhiya ndleve loko ndzi vulavula ha yena.”

16. (a) I yini lexi hi nga xi endlaka leswaku hi pfuna vanhu lava feriweke? (b) Hi ku ya hi Yakobo 1:27, hi byihi vutihlamuleri lebyi hi nga na byona?

16 Tanihi leswi Rhuti a hambeteke a seketela Nawomi loyi a ri noni, na hina hi fanele hi hambeta hi seketela lava feriweke. Paula loyi hi buleke ha yena u ri: “Endzhaku ka loko nuna wa mina a file, vanhu vo tala va ndzi chavelerile. Swi nga si ya kwihi vanhu va sungule ku khomeka hi mitirho ya vona ya siku ni siku. Kambe vutomi bya mina a byi cince hi ku helela. Swa pfuna swinene loko van’wana va swi xiya leswaku munhu la feriweke u lava ku seketeriwa ku ringana tin’hweti to karhi kumbe malembe endzhaku ko feriwa.” I ntiyiso leswaku vanhu a va fani. Van’wana va hatla va hlakarhela. Kasi van’wana loko va endla swilo leswi a va tolovele ku swi endla swin’we swi va pfuxela mabibi ya mbilu. Vanhu va va ni gome hi tindlela leti nga faniki. Yehovha u hi nyika lunghelo ni vutihlamuleri byo chavelela lava feriweke hi vanghana va vona va vukati.—Hlaya Yakobo 1:27.

17. Hikwalaho ka yini lava tshikiweke hi vanghana va vona va vukati va lava ku seketeriwa?

17 Van’wana va lwisana ni ntshikilelo lowu vangiwaka hi ku tshikiwa hi vanghana va vona va vukati. Joyce loyi nuna wakwe a nga n’wi tshika kutani a ya tshama ni nsati un’wana u ri: “Ndzi twe ku vava ngopfu loko nuna wa mina a ndzi tshika, kahlekahle ndzi twa onge ku vava loku ndzi ku tweke ku tlula ku vava loku a ndzi  ta ku twa loko a lo fa. Loko a lo fa hikwalaho ka mhangu yo karhi kumbe mavabyi a ndzi ta swi twisisa leswaku a nga lo tihlawulela. Kambe nuna wa mina u hlawule ku ndzi tshika. Swi endle ndzi titwa ndzi ri xikangalafula.”

18. Hi nga va pfuna njhani lava nga ha riki na vona vanghana va vukati?

18 Loko hi va ni musa eka vanhu lava nga ha riki na vona vanghana va vukati, hi va pfuna ni hi swilo leswitsongo, va ta swi xiya leswaku hakunene ha va rhandza. Va lava vanghana lavanene ku tlula rini na rini. (Swiv. 17:17) Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi vanghana va vona? U nga ha va rhamba eswakudyeni. U nga tinyika nkarhi wo hungasa na vona kumbe mi tirha swin’we nsimu. Xin’wana lexi u nga xi endlaka i ku va rhamba leswaku va ta khoma vugandzeri bya ndyangu na n’wina. Loko u endla tano u ta tsakisa Yehovha hikuva “u le kusuhi ni lava va tshovekeke mbilu” naswona ‘u sirhelela tinoni.’—Ps. 34:18; 68:5.

19. 1 Petro 3:8 yi hi byela leswaku hi endla yini?

19 Ku nga ri khale, Mfumo wa Xikwembu wu ta fuma misava naswona ‘maxangu hinkwawo ma ta rivariwa.’ Loko nkarhi wolowo wu fika “swilo swo sungula a swi nge tsundzukiwi, hambi embilwini a swi nge ti.” (Esa. 65:16, 17) Loko ha ha rindzele nkarhi wolowo, a hi khathalelaneni hi kombisa leswaku hi rhandza vamakwerhu hi marito ni hi swiendlo.—Hlaya 1 Petro 3:8.

RISIMU 111 Leswi Hi Endlaka Hi Tsaka

^ par. 5 Lota, Yobo na Nawomi a va tirhela Yehovha hi ku tshembeka, kambe va langutane ni ntshikilelo evuton’wini bya vona. Xihloko lexi xi vulavula hi leswi hi nga swi dyondzaka eka leswi va humeleleke. Xi tlhela xi hlamusela leswaku hikwalaho ka yini swi ri swa nkoka leswaku hi lehisa mbilu hi tlhela hi va ni ntwelavusiwana naswona hi chavelela vamakwerhu loko va langutane ni swiphiqo.

^ par. 13 Mavito lama nga exihlokweni lexi ma cinciwile.

^ par. 57 NHLAMUSELO YA XIFANISO: Nkulu u rhiye ndleve loko makwerhu la hlundzukeke a ri karhi a vulavula swilo leswi “humeke endleleni.” Endzhakunyana ka loko makwerhu a rhulise mbilu, nkulu u n’wi nyika ndzayo hi musa.

^ par. 59 NHLAMUSELO YA XIFANISO: Vatekani lava ha riki vantshwa va endzele makwerhu loyi a ha ku feriwaka hi nsati. Va bula hi swilo leswinene hi mufi.