ERİTRE’DEKİ insan hakları ihlallerini araştıran BM’e bağlı bir soruşturma komisyonunun Ekim ayının sonunda BM Genel Kurulu’na ülkedeki son durum hakkında sözlü bir bildirimde bulunması planlandı. Haziran 2014 tarihinde kurulan bu komisyon, Eritre’deki vatandaşların hak ve özgürlüklerinin ciddi şekilde kısıtlanmasıyla ilgili araştırma yapması için bir yıllığına görevlendirildi. *

BM Eritre’deki İnsan Haklarını Soruşturma Komisyonu, araştırmaları sırasında Eritre’de “sistematik, yaygın olarak ve büyük çapta insan hakları ihlallerinin” yaşandığına karar verdi. 23 Haziran 2015’te bu soruşturma komisyonu bulgularını ve önerilerini Cenevre’deki BM İnsan Hakları Konseyi’ne (İHK) sundu. 29 Ekim 2015’te BM Eritre’deki İnsan Haklarını Soruşturma Komisyonu, BM Genel Kurulu’nun Üçüncü Komitesi’ne * (New York) ülkedeki son durum hakkında sözlü olarak bildirimde bulunacak.

Yehova’nın Şahitlerinin Yaşadığı Zulüm

İHK’ya sunulan raporun yanı sıra komisyon, araştırma sırasındaki bulgularını içeren ve Yehova’nın Şahitlerinin maruz kaldığı ayrımcı ve kötü muameleye dikkat çeken 484 sayfalık ayrıntılı bir ek rapor sundu. Eritre hükümeti bağımsızlığını kazandığı 1993 yılından beri, siyasi açıdan tarafsız oldukları ve askerlik hizmeti yapmayı vicdanen reddettikleri için Şahitlere zulmediyor. Şahitler işkenceye maruz kalıyor ve çok zor hapishane koşullarında uzun süre tutuluyorlar. Hükümet Şahitleri vatandaşlıktan çıkarıyor, kimlik belgelerine el koyuyor, devlet dairelerinde çalışanları işten atıyor, işyeri ruhsatlarını iptal ediyor ve kamu hizmetlerinden yararlanmalarını engelliyor.

“Yehova’nın Şahitleri hariç tüm Eritrelilere yiyecek alabilmeleri için karne veriliyor. Kimliğimiz olmadığından biz karne alamıyoruz, çünkü Eritre vatandaşı olarak görülmüyoruz” (Bir Yehova’nın Şahidinin sözleri)

Soruşturma komisyonu, raporda yer alan birçok tavsiyenin yanı sıra Eritre hükümetiyle ilgili şunları belirtti:

“Yehova’nın Şahitleri gibi belirli dinsel gruplara uygulanan zulmü sona erdirmek için gereken tüm adımlar bir an önce atılmalı ... ve onların vatandaşlık ve benzer hakları derhal geri verilmelidir.”

“Yehova’nın Şahitleri gibi yasal olarak tanınmayan ve silahlı mücadeleye katılmayan dinlere karşı uygulanan zorunlu tahliyelere son verilmelidir.” *

İnsan Hakları Konseyi’nin Kararı

Soruşturma komisyonunun Cenevre’de sunduğu rapordan sonra, İHK 30 Haziran 2015’te “Eritre hükümetinin insan haklarını sistematik, yaygın olarak ve büyük çapta ihlal etmesini şiddetle kınayan” bir karar verdi. * İHK kararında, Eritre hükümetini soruşturma komisyonu tarafından verilen ve Yehova’nın Şahitlerini de etkileyen “tavsiyeleri bir an önce ve somut şekilde uygulamaya” davet etti. Konsey ayrıca Eritre hükümetinin şu adımları atması gerektiğini ifade etti:

  • “Vatandaşlarına uyguladığı keyfi tutuklamalara, ayrıca işkenceye, insanlık dışı, zalim ve aşağılayıcı diğer davranış ve cezalara son vermelidir.”

  • “Gözaltında olanların bağımsız yargı sisteminden ücretsiz ve adil şekilde yararlanmasını sağlamalı ve hapishane koşullarını iyileştirmelidir.”

  • “Herkesin ifade özgürlüğüne, düşünce, vicdan, din ve inanç özgürlüğüne, dernek kurma ve barış içinde toplanma özgürlüğüne saygı göstermelidir.”

Yehova’nın Şahitlerine Yapılan Muamele Değişecek mi?

Şu an Eritre’de tutuklu durumda olan 54 Yehova’nın Şahidi var. Onlardan üçü 21 yıldan uzun süredir hapiste. İçlerinden hiçbiri hakkında resmi bir suçlamada bulunulmadı veya hiçbiri yargılanmadı. Hapisteki bazı Şahitler metal yük konteynerlerinde, bazıları ise yarısına kadar yere gömülü binalarda tutuluyor; Şahitler çok zor koşullara ve aşırı sıcaklara dayanmak zorunda kalıyor. Dünya çapındaki Yehova’nın Şahitleri Eritre’deki iman kardeşlerinin maruz kaldığı acıların farkındadır ve hükümetin onlara uyguladığı zulmün sona ereceğini umuyorlar.

^ p. 2 Eritre’deki İnsan Haklarını Soruşturma Komisyonu, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin 26/24 sayılı kararı kapsamında 27 Haziran 2014 tarihinde kurulmuştur.

^ p. 3 Üçüncü Komite, dünya çapında insanları etkileyen sosyal ve insani meselelerle ve insan hakları konularıyla ilgilenir.

^ p. 8 Eritre’deki İnsan Haklarını Soruşturma Komisyonu’nun detaylı raporu (Taslak), A/HRC/29/CRP.1, p. 1530(c) ve 1531(c).

^ p. 10 Karar A/HRC/29/L.23.