1 AĞUSTOS 2019
RUANDA
Ruanda Soykırımının 25. Yılı
1994’te Ruanda’da Tutsilere karşı yapılan soykırım çağdaş tarihin en hızlı ilerleyen ve en korkunç soykırımlarından biriydi. Birleşmiş Milletler yaklaşık 100 gün içinde 800.000 ila 1.000.000 kişinin öldürüldüğünü tahmin ediyor. Öldürülenlerin çoğu Tutsi olsa da, onların öldürülmesini desteklemeyen bazı Hutular da bu katliamın hedefi oldular. Bu da Ruanda’daki 2.500 Yehova’nın Şahidinden her birinin ölüm tehlikesiyle yüz yüze kalması anlamına geliyordu.
Soykırımda çoğu Tutsi olmak üzere, yaklaşık 400 Ruandalı kardeşimiz hayatını kaybetti. Ama ölenler arasında başkalarına zarar vermeyi ve Hıristiyan kardeşlerini saldırganların ellerine bırakmayı akıllarından bile geçirmeyen sevgi dolu Hutu Şahitler de vardı.
25 yıl önce yaşanan bu soykırımda sağ kalan Charles Rutaganira adında Tutsi bir birader bir pazar sabahı yaşananları; ölümle nasıl burun buruna geldiğini ve iman kardeşlerinin özverili sevgisinin nasıl hayatını kurtardığını hâlâ çok net hatırlıyor.
O sabah yaklaşık 30 saldırgan evinin etrafını sarmıştı. Charles birader gözlerine inanamadı. Şöyle anlatıyor: “Çoğu benim komşumdu. Her gün birbirimize selam verirdik.” Ama o gün evine geldiklerinde Charles birader onların ne kadar değişmiş olduğunu fark etti. Şunları diyor: “Gözleri kıpkırmızıydı ve nefret doluydu. Avlarını parçalayıp yutmak için can atan hayvanlara benziyorlardı.”
Adamlar, sırf bir Tutsi olduğu için Charles biradere palalarla, mızraklarla ve çivili sopalarla saldırdılar. Sonra onu sürükleyerek sokağa taşıdılar ve orada ölüme terk ettiler. Charles birader yarı baygın halde kanlar içinde yatarken ellerinde küreklerle birkaç kişi onu gömmek için yanına geldi. Aralarından biri Charles biraderi tanıdı, onun barışsever bir Hıristiyan olduğunu biliyordu. “Bu Yehova’nın Şahidini neden öldürdüler?” diye sordu ama kimse cevap vermedi. Tam o anda şiddetli bir yağmur başladı ve adamlar oradan ayrıldılar.
Yakınlarda yaşayan ve bir Hutu olan Samuel Rwamakuba birader, Charles biraderin başına gelenleri duydu. O şiddetli yağmurda oğlunu göndererek Charles biraderi evlerine getirtti. Başka iki Hutu Şahit de tehlikeli sokakları cesaretle aşarak Charles biradere ilaç ve sargı bezi götürdü. Daha sonra saldırganlar geri geldiler. Charles biraderi bir Hutu’nun evinde bulunca grubun lideri “Yarın gelip hepinizin icabına bakacağız” diyerek kardeşleri tehdit etti.
Bütün Hutu kardeşler bir Tutsi’ye iyilik yapmanın ölümle sonuçlanabileceğini biliyordu. Charles birader şunları söylüyor: “Eğer öldürülmesi gereken birinin hayatını kurtarmaya çalışırsanız, o kişiyle birlikte sizi de kesinlikle öldürürlerdi.”
Samuel birader bir Hutu olduğu için, yollarda gece gündüz silahlı askerlerin durduğu barikatları kolaylıkla aşıp kaçabilirdi. Ama yaralı durumdaki Tutsi kardeşinin yanından ayrılmadı ve ona “Seni bırakmayacağım. Sen nerede ölürsen ben de orada öleceğim” dedi.
Ertesi gün, sabahın erken saatlerinde muhalif askerlerle saldırganlar arasında bir çatışma çıktı ve saldırganlar kaçtı.
Charles birader iyileştikten sonra evine geri döndü. Cemaatindeki kardeşlerin birçoğu sevdiklerini nedensiz yere kaybetmiş olmanın acısını yaşıyordu. Bazılarıysa işkence ya da tecavüze uğradığı için duygusal ve fiziksel travmalarla mücadele ediyordu. Şöyle diyor: “Soykırımdan sonraki ilk birkaç ay özellikle çok zordu.” Ancak Hutu ve Tutsi kardeşler sevgi ve anlayışla birbirlerinin yaralarını sardılar. Charles birader “Aralarında hiçbir ayrımcılığın, bölünmenin olmaması için büyük bir çaba gösterdiler” diyor.
Nisan 2019’da Atlanta’daki (Georgia) Sivil ve İnsan Hakları Ulusal Merkezi’nde düzenlenen bir sergide Ruanda’daki soykırımda ölen ve hayatta kalan kardeşlerimizin hikâyeleri anlatıldı
Yaşadıkları korkunç acılara rağmen Ruanda’daki kardeşlerimiz ibadetlerine ve duyuru faaliyetlerine yeniden başladılar. Ruhen yardıma muhtaç birçok kişi buldular. Onlardan bazıları, sevdikleri canice katledildiği için büyük bir acı içindeydi. Korkunç şeyler yapan bazılarıysa büyük bir vicdan azabı duyuyordu. Ruanda’daki birçok insan komşuları, siyasi liderleri ve özellikle de kiliseleri tarafından uğradıkları ihanetin acısını yaşıyordu. (“ Ruanda’daki Soykırımda Kiliselerin Rolü” başlıklı çerçeveye bakın.)
Birçok Ruandalı soykırım sırasında Yehova’nın Şahitlerinin ne kadar barışçı kişiler olduğunu gördü. Katolik olan Tutsi bir öğretmen altı çocuğuyla birlikte çok az tanıdığı Şahit bir ailenin evine sığındı. O şöyle diyor: “Yehova’nın Şahitlerine tüm yüreğimle minnettarım. . . . İnsanların çoğu onların soykırımda hiçbir payları olmadığının farkındaydı.”
Soykırımda yaşanan korkunç olayların ardından Ruandalılar Şahitlerin ibadetlerine akın etmeye başladı. Her müjdeci ortalama üç tetkik idare ediyordu. 1996 hizmet yılında Ruanda’daki müjdeci sayısında yüzde 60’ın üzerinde artış oldu. Çünkü insanlar acılarına merhem olacak Krallık mesajına muhtaçtı.
Soykırımın 25. yıldönümünde birçok kişi, özellikle de sağ kalanlar yaşananları düşünüyor. Charles birader ve soykırımın diğer görgü tanıkları, o gün olduğu gibi bugün de gerçek Hıristiyanlara özgü sevginin ırksal nefretten çok daha güçlü olduğundan eminler. Charles birader şunları söylüyor: “İsa, takipçilerine birbirlerini kendilerinden daha çok sevmeyi öğretmişti. Ben bugün hâlâ hayattaysam bunun sebebi Yehova’nın toplumundaki bu sevgidir” (Yuhanna 15:13).

