Skip to content

Skip to secondary menu

Skip to table of contents

Ol Witnes Bilong Jehova

Tok Pisin

Kirap!  |  Oktoba 2015

Banis bilong taun Itchan Kala long Khiva

 OL KANTRI NA OL MANMERI

Visitim Usbekistan

Visitim Usbekistan

I GAT planti nem ol i kolim bilong makim kantri Usbekistan, em “graun bilong lain Usbekistan.” Sampela bilong ol dispela nem em Tartary, Transoxania, Turkistan, na graun i stap namel long ol wara (Land Between the Rivers). Kirap long yia 1450 C.E. samting, planti bisnisman i stap long Usbekistan na ol i save bihainim Rot Slika (Silk Road), em ol rot i go long Saina na Mediterenian. I gat planti bisnis bilong salim koten long Usbekistan. Ol i save salim ol naispela kapet em ol i wokim long koten, wul, na silk.

Ol man bilong ol narapela kantri i bin kam long Usbekistan, olsem na ol asples lain i gat kain kain kalsa. Ol paitman bilong bipo na strongpela lain ami bilong ol i wokabaut long ol maunten na ples nating bilong kantri Usbekistan. Sampela bilong ol dispela man em Bikpela King Aleksander, em i bungim meri bilong em Roxane long dispela hap. Na tu, Genghis Khan bilong kantri Mongolia, na Timur (sampela i kolim em olsem Tamerlane), em asples man bilong dispela kantri i bin bosim planti hap long dispela taim.

Ol man i pasim bilas bilong ples

Ol man i yusim ol ston i gat gutpela disain na kala long en bilong wokim raunpela rup bilong ol haus long taun bilong Usbekistan. Planti bilong ol dispela kain haus i stap long ol skul.

 Rot Slika. Paslain long taim bilong ol aposel, ol bisnisman i yusim Rot Slika long raun long ol narapela kantri. Dispela rot i go namel long kantri nau ol i kolim Usbekistan, na i bin helpim tru wok bisnis bilong ol man long bipo. Tasol long pinis bilong yia 1500 C.E. samting, ol bisnisman i kirap long raun long ol sip i go olsem long India.

Ol meri i wokim kapet long silk

Raunwara Aral. Raunwara Aral em wanpela bilong ol 4-pela bikpela raunwara long graun olgeta, tasol dispela raunwara i wok long i go drai, long wanem, ol man i stiaim ron bilong en i go long ol gaden bilong ol. Lain Usbekistan i wok bung wantaim ol arapela kantri long Sentral Esia long stretim dispela hevi.

Ol leta alfabet bilong Usbekistan i senis. Ol man long Usbekistan i save mekim planti tokples, tasol taim lain Islam i bosim ol long yia 750 C.E. samting ol i kirap long mekim tok Arabik. Bihain long Usbekistan i kamap hap bilong Soviet Yunion, ol i yusim ol leta alfabet bilong tok Latin na long 1937 samting ol i yusim alfabet long tok Sirilik. Long 1993, gavman i kamapim nupela lo olsem ol i mas yusim ol leta alfabet bilong Usbekistan, em ol i kisim long ol rait bilong Latin.

Salim ol prut i drai long maket