Kaʼax ja bʼa sbʼaʼal

Kaʼax ja bʼa xchabʼil menú

Kaʼax ja bʼa sbʼaʼali

Taʼumantiʼik bʼa Jyoba

tojol-abʼal

Ja Juʼun Cholumani (bʼa spaklajel)  |  Julio bʼa 2016

«Mok xiwan, [...] keʼn oj jkoltaya»

«Mok xiwan, [...] keʼn oj jkoltaya»

LA JPENSARAʼUKTIK wajumotik bʼa jun bʼej sok ochumxa akwal. Pe wa xkilatik ay maʼ yiʼonejan jpatiktik. Ta kʼotik tekʼan, wa xkʼot tekʼan. Ta bʼejyitik ligero, wa xcha kʼe bʼejyuk ligero. Anto ti wa xjul jkʼujoltik ja tiw tey ja snaj jun kamigotik. Sok ajnelxta wala wajtik man snaj. Yajni ja kamigotik wa sjama ja spwerta sok wa xya ochkotik, xlamami wa xwaj ja jkʼujoltik pes mixa jas oj ekʼ jbʼajtik.

Pe bʼobʼta ja it mini bʼa ekʼel jbʼajtika. Pe ay tuk wokolik wa x-ekʼ ja bʼa jsakʼaniltiki bʼa wa xya chamjkʼujoltik. Jastalik it, ¿wantik maʼ slejel modo yajelkan jun jpaltatik pe mi xlajxikujtik yajelkan? ¿Mey jun kaʼteltik sok wantik slejel pe mi xtaʼatik? ¿Wan maʼ ochel jpensartik yuja wantikxa awelaxeli sok oj kokotik chamel? ¿Ay maʼ tuk jastik wa xya chamjkʼujoltik?

Pe ama chikan jas wan ekʼel jbʼajtik yajni ay kamigotik bʼa wa smaklayotik sok wa skʼanawe oj skoltayotik jelni wa stuluwotik. ¿Ay maʼ jun kamigotik jastal jaw? Ayniʼa. Yeʼnani ja Jyoba. Ja yeʼn waj jun lekil yamigo ja tojil Abrahán, jastalni wa xkʼumantik ja bʼa Isaías 41:8-13. Ja bʼa bersikulo 10, ja Jyoba wa xyalakabʼtik: «Mok xiwan, yujni ja keʼn teyona moka. Mok jas chamuka kʼujol, yujni keʼnon jawa Dyosi. Keʼn ja maʼ oj jtsatsankʼujolana, jaʼi, keʼn oj jkoltaya, keʼn meran lek jyamuneja ja bʼa stojol jkʼabʼ bʼa oj kiʼa och ja bʼa toji». Sok ja bersikulo 13 wa xyala: «Keʼnani, ja Jyoba wa Dyosi, jyamunej lek ja stojol wa kʼabʼi, ja Maʼ wa xyalawabʼ: ‹Mok xiwan. Keʼn meran lek oj jkoltaya›».

«KEʼN MERAN LEK JYAMUNEJA»

Ja yaljelik it bʼa Jyoba wa xyala ja Isaías jel wa stuluwotik. Pe ¿jas mero wan yaljelkabʼtik ja Jyoba ja bʼa bersikulo it? Ta kilatik ja bersikulo mi jaʼuk wanuk yaljel bʼa wantik bʼejyel bʼa stsʼeʼel ja Jyoba sok bʼa yeʼn syamunej ja jkʼabʼtiki. Ta jachkʼa, oj syam ja spakaxil jkʼabʼtiki soka stojol skʼabʼi. Pe ja bersikulo wan yaljel ja yeʼn wa stima ja ‹stojol skʼabʼi› sok wa syama ja stojol jkʼabʼtiki bʼa lajansok wa stokʼowotikjan bʼa oj elkotik bʼa jun tsatsal wokol. Yajni ja yeʼn wa syama ja stojol jkʼabʼtiki, wa stsatsankʼujolanotik yaljelkabʼtik: «Mok xiwan. Keʼn meran lek oj jkoltaya».

¿Wan maʼ xkilatik ja Jyoba jastal jTatik sok jun mero kamigotik? ¿Wan maʼ xjipa jkʼujoltik bʼa oj skoltayotik ja yajni wan ekʼel jbʼajtik wokoli? Ja yeʼn meran wa xcham skʼujol jmoktik sok wa skʼana oj skoltayotik. Yajni wan ekʼel jbʼajtik wokol, wa skʼana oj ajyukotik laman. Pes yujni jel skʼanawotik. Ja yeʼn «juni koltajel bʼa wego wa xtax ja yajni wa xjak wokoliki» (Salmo 46:1).

YAJNI MI LA AJYITIK GUSTO YUJA JPALTATIKI

Jujuntik jmoj-aljeltik mi xyaʼawekan spensarajel  sbʼaja smulik skʼulunejeʼi sok wa sjobʼo sbʼaje ta kʼulajiyeta perdonar yuja Dyos. Ta jach wa xpensaraʼantik, la juljkʼujoltik ja tojil winik sbʼiʼil Job. Ja yeʼn yala staʼani smul ja keremto (Job 13:26). Chomajkil ja David yala jaman lek koʼ mulal ja keremto. Ja yuj skʼanayi ja Jyoba bʼa achʼay skʼujol ja smuli (Salmo 25:7). Yuja kibʼanaltik mulanumotiki, ja Biblia wa xyala: «Como huan nix chʼac jlee ja jmultica. ¿Machuncʼa oj slaj ja jastal jel toj ja Dios ba? ¡Mi ni june!» (Romanos 3:23).

Ja yaljelik bʼa Isaías 41 tsʼijbʼaxi sbʼaja israʼelenyoʼiki. Ja yeʼnle koʼye chaʼanik mulal, ja yuj ja Jyoba skʼulan kastigar sok yaʼakan aʼijuke mosoʼalik man Babilonia (Isaías 39:6, 7). Pe cha yala ja matik wa snaʼawe malaya sok wa xyaʼawekan skʼulajel ja malo ojni skoltaya (Isaías 41:8, 9; 49:8). Ja bʼa jtyempotiki, ja Jyoba wa syajtay sok wa snaʼa syajulal ja matik wa snaʼawe malaya sok wa skʼanawe yajel gustoʼaxuk (Salmo 51:1).

La kiltik ja jas ekʼ sbʼaj ja Takuya. * Ja yeʼn wani yajelkan skʼeljel ixuk winik bʼasan sok yixtalajel ja swinkil soka skʼabʼi. Pe wa xcha koʼ skʼulajel sok wa xyabʼ lajansok mixa xmakuni. Yajni wa spatayi skʼujol ja Jyoba bʼa oj kʼuljuk perdonar, wa xyabʼ jastal wa xtulji yuj. ¿Jastalxa wa skʼulan ja Jyoba? Wa xya makunuk ja ansyanoʼik. Ja ansyanoʼik yalawe yabʼ ja Takuya akʼumanuk bʼa telepono ta wa xyabʼ oj skʼuluki. Ja yeʼn wa xyala kʼixwelani sbʼaj ja yajni wa xkʼumani, pe yajni wa skʼulan, mas gusto wa x-ajyi. Jun kʼakʼu, ja ansyanoʼik yalawe yabʼ ja biajante bʼa oj yulatay ja Takuya. Yajni kʼot ja biajante, yala yabʼ ja Takuya tey bʼa snaj stsʼakatal yuja ansyanoʼiki pes aljiyabʼ bʼa oj yulatay. Ja Takuya wa xyala anima wan koʼel mulal, ja Jyoba ya makunuk ja ansyanoʼik bʼa oj koltajuk. Soka tyempo, yaʼakan skʼulajel ja malo sok och precursor. Soka wego ti wan koltanel bʼa jun naʼits Betel. Ja Jyoba skoltay ja jmoj-aljeltik it, sok jachni oj cha skʼulkitik ja keʼntiki ta jtaʼa jpaltatik.

YAJNI WA XCHAM JKʼUJOLTIK MI XTAʼA KAʼTELTIKI

Ay jujuntik jel chamkʼujol wa x-ajyiye yuja chʼayta yaʼteleʼi sok mi staʼawe pilan. La jpensaraʼuktik ja swokolil yabʼjel ja mi staʼawe soka wa x-aljiyabʼye mey aʼtel. Soka it jitsan bʼobʼta wa xyabʼye mixa xmakuniye. Ta jach wa x-ekʼ jbʼajtik, ¿jastal wa skoltayotik ja Jyoba? Bʼobʼta mini wego oj yakitik jun lekil kaʼteltik, pe wani xbʼobʼ ya juljkʼujoltik ja yaljelik it bʼa David: «Wajyon jun kerem sok ja wego awelonxa, pe mini kilunej june maʼ toj ay akʼubʼalkani, cha mini ja yuntikil bʼa wane slejel ekʼ pan» (Salmo 37:25). Ja Jyoba jel chaʼanyabʼalil xyilawotik. Ja yeʼn wa stima ja ‹stojol skʼabʼi› bʼa oj ajyukujtik ja jas wa xmakunikujtiki sok jachuk yaʼteltajel kongana.

¿Jastal wa xbʼobʼ skoltayotik ja Jyoba ta kantik mey kaʼteltik?

Ja bʼa chonabʼ Colombia, jun jmoj-aljeltik sbʼiʼil Sara yila jastal koltaji yuja Jyoba. Ja yeʼn ti wa x-aʼtiji bʼa tyempo tsʼikan bʼa jun niwan negosyo sok jel skʼulan ganar takʼin. Pe wani skʼana yaʼteltajel mas ja Jyoba. Ja yuj yaʼakan ja yaʼteli sok och precursora. Yuja mi staʼa jun yaʼtel bʼa nalan  tyempo, sjama jun snegosyo bʼa nieve. Pe chʼak ja stakʼini sok slutu ja snegosyo. Ja yeʼn wa xyala jelni wokol yabʼ ekʼ ja oxe jabʼili, pe yabʼ jastal jel koltaji yuja Jyoba. Ja yeʼn snebʼa kechanta oj sman ja jastik meran wa xmakuniyuji sok jasa skʼulajel bʼa mi jel chamkʼujol ajyel soka jas oj ekʼuk ja jecheli (Mateo 6:33, 34). Soka tyempo, ja spatron ajyi bʼa yaʼteli skʼuman bʼa yaljelyabʼ akumxuk aʼtel. Ja Sara yala yabʼ oj kumxuk ta kechan nalan kʼaʼuj oj aʼtijuki sok ta yayi libre bʼa oj wajuk ja bʼa stsomjeli soka bʼa niwan tsomjeliki. Ja spatroni skʼananiʼa. Ja wego, ja Sara mi jel skʼulan ganar takʼin jastal ajyi, pe precursoraniʼa. Ja yeʼn wa xyala jastal tsamalxta koltaji yuja Jyoba ja bʼa tyempo jel tsats ekʼ sbʼaj wokoli.

YAJNI WA XCHAM JKʼUJOLTIK JA WANTIKXA AWELAXELI

Jitsan ja matik wa xcham skʼujole yuja wanexa awelaxeli sok yuja bʼobʼta ojxta kʼuljuke jubilari. Wa sjobʼo sbʼaje ta ojto ajyuk stakʼine bʼa oj ekʼyujile gusto ja sakʼanile. Wa xcham skʼujole ta mi jel oj koʼuke chamel. Bʼobʼta jani ja David ja maʼ spatayi skʼujol ja Jyoba: «Moka waʼonkan ja yajni awelonxa; moka jiponkan ja yajni mixa ay lek kipi» (Salmo 71:9, 18).

¿Jas oj bʼobʼ skʼuluke ja matik wane awelaxeli bʼa mi jel chamkʼujol ajyel yuja jastik oj ekʼ sbʼajeʼi? Jani yajel tsatsbʼuk ja jastal wa xyilawe sbʼaje soka Dyos sok sjipjel skʼujole bʼa oj koltajuke yuja yeʼn. Jujuntik jel smanawe jastik yajni ajyi stakʼineʼi, pe ja wego bʼobʼta ojni yil-e jastal mi jel oj xchʼake takʼin sok malxel soka jastik wa xlajxiyujile smanjeli. Bʼobʼta ojni yil-e mas lek yabʼjel jun sekʼ itaj yuj jun sekʼ bʼakʼet bʼa jel x-ajbʼani (Proverbios 15:17). Ta ja wa xwaj jkʼujoltik yaʼteltajel ja Jyoba, ja yeʼn ojni yakitik spetsanil ja jastik wa xmakunikujtik ja yajni la awelaxitiki.

Ja José soka Rose teye soka Tony soka Wendy

La jpensaraʼuktik sbʼaja José soka Rose, jun nupanum bʼa ayxa 65 jabʼil wane yaʼteltajel ja Jyoba bʼa tyempo tsʼikan. Bʼa spetsanil ja tyempo jaw ekʼel sbʼaje tsatsal wokolik. Jun sjejel, kʼot stalnaye ja stat ja Rose, bʼa wani skʼana oj talnajuk snajtil kʼaʼuj sok snajtil akwal. Chomajkil, ja José tʼilan kʼulji operar yuj cáncer sok tikʼan wa xwaj yiʼ aʼan bʼa loktor sbʼiʼil quimioterapia. ¿Jastal skoltay ja Jyoba ja nupanum it? Sok chabʼ Taʼumantiʼ sbʼiʼil Tony sok Wendy. Ja yeʼnle ayiʼoj jun yal kwarto bʼa mey swinkil sok wa skʼanawe yajelyi majan ja precursoriki. Ja Tony wani xjul skʼujol ja yajni tito ay bʼa eskwela tikʼanxta wa xyila man sbentana ja José soka Rose wane xcholjel. Jeltoni tsamal xyila ja kongana wa xcholowe yabʼ ja ixuk winiki. Ja José soka Rose jitsanxa jabʼil wane yaʼteltajel ja Jyoba. Ja yuj, ja Tony soka xcheʼumi skʼapaweyi ja yal kwarto. Ja yeʼnle junxa 15 jabʼil skoltuneje ja José soka Rose, ja wego ja yeʼnle ayxa yiʼoje junuk 85 jabʼil. Ja yeʼnle wa xyilawe ja Tony soka Wendy juni majtanal bʼa Jyoba.

Ja Jyoba wa skʼapakitik ja it: «Mok xiwan, yujni ja keʼn teyona moka». Sok cha wa stima ja ‹stojol skʼabʼi›. Ja yuj, ¿oj maʼ cha jtimtik ja jkʼabʼtiki bʼa syamjel ja sbʼaji?

^ par. 11 Ja bʼa artikulo it, jujuntik ja bʼiʼilal tukbʼesnubʼal.