INO TWIIYA NZI KUJATIKIZYA BANTU MBOBAKALENGWA?

Woola lyakusaanguna kuzwa ciindi mwana naazyalwa, nciindi ciyandika kapati kuti mutumbu kamuguma-guma mwanaakwe. Nkaambo nzi? Kuguma-guma mwana munzila eeyi kupa kuti akomene kabotu. *

Ino ncinzi cipa kuti mutumbu kamubikkila maano kapati mwanaakwe muvwanda? Mubbuku litegwa The Journal of Perinatal Education, syaazibwene wazina lya Jeannette Crenshaw wakaamba kuti kuvwula kwahomoni iitegwa oxytocin “kupa kuti mukaintu amana kutumbuka kamuyanda mwanaakwe ciindi namuguma-guma, namulanga alimwi anamunyonsya.” Homoni aimbi iijanika aciindi eeci “igwasya mutumbu kubikkila maano kumwanaakwe” calo cipa kuti kamuyanda kapati. Nkaambo nzi eeci ncociyandika?

Mulengi wesu siluyando, Jehova Leza, * nguwakapa kuti kakuba luyando luli boobu akati kamwana muvwanda abanyina. Mwami Davida wakamulumba Leza akaambo ‘kakumugusya mwida lyabanyina’ alimwi akumupa kuliiba mumaanza aabanyina.’ Wakapaila kuti: “Ndakabikkwa mumaanza aako kuzwa nindakazyalwa; kuzwa nindakali mwida lyabaama, nduwe Leza wangu.”—Intembauzyo 22:9, 10.

AMULANGE-LANGE KAAMBO AAKA: Ikuti naa Leza wakabikka bubambe bugambya ibuli boobu kutegwa mutumbu kakonzya kumulanganya kabotu mwanaakwe akumupa ziyandika, sena tacili camaano kuti aswebo Leza ulatubikkila maano kapati, ‘tobana bakwe’?—Milimo 17:29.

NCOLITUYIISYA BBAIBBELE KUJATIKIZYA MBWATUBIKKILA MAANO KAPATI LEZA

Jesu Kristo, walo uumuzyi kabotu Mulengi kwiinda muntu uuli woonse, wakayiisya kuti: “Sena tutiiti tobilo tatusambalwi kakkobili komwe kajisi mpindu nsyoonto? Nokuba boobo, kunyina nokaba komwe kayoowida ansi Uso katakonzyi kuzyiba. Pele naaba masusu aakumutwe wanu alibalidwe oonse. Aboobo, mutayoowi pe; nywebo mulayandika kwiinda tutiiti tunji.”—Matayo 10:29-31.

Tobanji tatubikkili maano kutuyuni tusyoonto-syoonto ntotubona, aboobo tatukonzyi kubikkila maano kuti ‘kawida ansi nokaba komwe.’ Pele Taateesu uuli kujulu ulakabikkila maano kamwi akamwi kantuto. Alimwi tuyuni, nokuba kuti ntunji buti, tatujisi mpindu kwiinda muntu omwe. Aboobo ciiyo cilisalede cakuti: Tamweelede ‘kuyoowa’ kuti ambweni Leza tamubikkili maano. Muciindi caboobo, ulamubikkila maano kapati!

Leza ulatubikkila maano kapati alimwi ulatulangilila caluyando

 Magwalo atusyomezya kuti

  • “Meso aa Jehova ali kumasena oonse, alalangilila bantu babi alimwi ababotu.”—TUSIMPI 15:3.

  • “Meso aa Jehova alangide balulami, alimwi matwi aakwe alaswiilila nibakwiila kuti bagwasyigwe.”—INTEMBAUZYO 34:15.

  • “Ndilakondwa kapati muluyando lwako lutamani, nkaambo wakubona kupenga kwangu; waazyiba mapenzi aangu mapati.”—INTEMBAUZYO 31:7.

“NDAKALI KULIMVWA KUTI JEHOVA TANDIYANDI PE”

Sena inga cagwasya kuzyiba kuti Leza ulatubikkila maano kapati akuti ulatulangilila caluyando? Masimpe cilagwasya, kweelana ambobakaamba ba Hannah, * baku England, balo ibakapandulula kuti:

“Kwaziindi zinji, ndakali kulimvwa kuti Jehova tandiyandi akuti mipailo yangu tiiyakali kwiingulwa pe. Ndakali kuyeeya kuti cakali boobo akaambo kakuti tiindakajisi lusyomo. Ndakali kulimvwa kuti ndakali kusubulwa buya naa kutabikkilwa maano akaambo kakuti tiindakali kuyandika. Ndakali kulimvwa kuti Leza tanaakali kundibikkila maano naaceya.”

Nokuba boobo, ba Hannah tabacidooneki kuti Jehova ulabayanda alimwi akuti ulababikkila maano. Ino ncinzi cakapa kuti bacince mbobakali kulimvwa? Bakaamba kuti: “Eeci cakacitika asyoonto-syoonto. Myaka minji yainda, ndilayeeya mbwaakandijatikizya makani aamwi aamu Bbaibbele alo aakali kwaamba kujatikizya cinunuzyo ca Jesu, makani aayo akandigwasya kuzyiba luyando lwa Jehova. Ciindi nondibona mbwayiingula mipailo yangu, kanji-kanji ndilalila nkaambo ndilazyiba kuti ani Jehova ulandiyanda ncobeni. Kuyungizya waawo, kwiinda mukwiiya Bbaibbele akuunka kumiswaangano ya Bunakristo, ndaiya zinji kujatikizya Jehova, bube bwakwe alimwi ambwalimvwa kujatikizya ndiswe. Lino ndalibonena caantangalala Jehova mbwatugwasya ambwatuyanda toonse alimwi ambwalibambilide kutulanganya umwi aumwi wesu kumugama.”

Ncobakaamba ba Hannah cilakulwaizya. Pele ino inga mwasinizya buti kuti Leza ulibuzyi kabotu bukkale bwanu akuti ulizyi mbomulimvwa? Cibalo citobela cilawiingula mubuzyo ooyu.

^ munc. 3 Bamatumbu bamwi ibaba apenzi lyakuusa cainda ciindi cakutumbuka (postpartum depression) inga cabayumina kuyandana amwanaabo muvwanda. Nokuba boobo, tabeelede kulimvwa kuba amulandu. Kweelana aba U.S. National Institute of Mental Health, kuusa ikuboola cainda ciindi cakutumbuka (postpartum depression) “kanji-kanji kulaboola akaambo kazintu zicitika mumubili alimwi amumizeezo . . . ikutali kuti kulacitika akaambo kakuti kuli cintu ncacita mutumbu naa ncataciti.” Ikuti kamuyanda kuzyiba zinji kujatikizya makani aaya, amubone cibalo cijisi mutwe wakuti “Understanding Postpartum Depression” mumagazini ya Sinsimuka! yamu Chingisi ya June 8, 2003.

^ munc. 5 Jehova ndezina lya Leza kweelana ambolyaamba Bbaibbele.—Intembauzyo 83:18.

^ munc. 15 Mazyina aamwi mucibalo eeci acincwa.