Ba Dr. Davey Loos mbaasyaazibwene mumakani aasayaansi baku Belgium. Aciindi cimwi, bakali kuzumbauzya kuti naa Mulengi nkwali, calo cakapa kuti batalike kusyoma mukusanduka kwazyintu. Mukuya kwaciindi, bakacinca mbobakali kuyeeya. Ncinzi cakapa syaazibwene ooyu kulanga-langa zyintu nzyaakali kusyoma kujatikizya matalikilo aabuumi? Balembi ba Sinsimuka! bakababuzya ba Dr. Loos kujatikizya lusyomo lwabo alimwi asayaansi.

Ino mwakatalika buti kuvwuntauzya makani aasayaansi?

Ciindi nindakali kuyunivesiti, ndakasala kwiiya chemistry. Ndakali kuyandisisya kapati kubuzyiba busani bwamumubili bwiitwa kuti protein alimwi amisamu iijanika muzyintu zipona yiitwa kuti nucleic acid, zyalo izikatazya kapati kumvwisya. Mukuya kwaciindi, ndakatalika kukkomanina kwiiya mbotuubelesya mumuni wazuba tuzunda tumwi.

Sena mwakali kusyoma muli Leza?

Nindakali mwana ndakali kusyoma muli Leza. Pele nikwakainda ciindi, ndakaunka kucikolo ciitwa kuti Catholic University of Leuven, kwalo nkondakaiya kuti zyintu zyoonse zipona zyakaba akaambo kakusanduka kwazyintu. Makani aali boobu, bamayi bakali kwayiisya munzila iikatazya kumvwisya. Bakali basyaazibwene musayaansi, calo cakandipa kuzisyoma nzyobakali kuyiisya. Mukuya kwaciindi, cakandiyumina kusyoma kuti Leza nkwali.

Ncinzi cakapa kuti mutalike kulanga-langa matalikilo aabuumi?

Mu 1999, ndakabonana amweenzuma ngondakali kwiiya limwi kucikolo iwakaba Kamboni wa Jehova, kumane ndakaunka anguwe kumiswaangano yabo. Alimwi aciindi ncicona eeco, Kamboni wa Jehova umwi wakandiswaya akundisiila bbuku lyamu Cingisi lijisi mutwe wakuti: Is There a Creator Who Cares About You? *

Ino bbuku eelyo mwakali kulibona buti?

Ndakakkomana kapati kubona buvwuntauzyi bwakacitwa mubbuku eelyo. Kumane, ndakatalika kuzumbauzya kuti naa njiisyo yakusanduka kwazyintu ilapandulula mbozyakalengwa zyintu nzyotubona.

 Ino nzilenge nzi zyakamukkomanisya kapati?

Mulimo wangu mbuli syaazibwene musayaansi wakali kubikkilizya akwiiya mbotupangidwe tuzunda tujanika mulwizi itwiitwa kuti cyanobacteria, ootu ntuzunda tusyoonto kapati itulipangila buya cakulya. Basikuvwuntauzya bamwi basyoma kuti tuzunda ootu ntotwakali twakusaanguna kubako aano aanyika. Kwiinda mukubelesya nguzu zizwa kuzuba, ootu tuzunda tulapanga cakulya munzila iikatazya kapati kumvwisya, ikusandula meenda alimwi amuya wa carbon dioxide kuba cakulya. Ndakagambwa kapati kubona tuzunda ootu mbotukonzya kukwaba akuuyobola nguzu zyamumuni.

Matuvwu aalo abelesya mumuni wazuba kupanga cakulya. Aboobo, ino ncinzi cigambya kapati kujatikizya tuzunda ooto?

Mbomuyaabuya ansi mulwizi, mumuni wazuba awalo ulaceya. Aboobo, tuzunda itukkala kunsi aalwizi tulacikonzya kuukwaba mumuni uuli woonse nouceya buti kwiinda mukubelesya cibeela camubili cilaanguzu kapati icibelesyegwa kukwaba mayuwe. Mumuni ngotukwaba tuzunda ootu ulatumwa kuzibeela zyamubili zili aanguzu kapati, imupangilwa cakulya. Ooku kucikonzya kukwaba akuyobola mumuni kwatuzunda ootu kwakabakkomanisya kapati basikupanga masola. Masimpe ngakuti, nzila zibelesyegwa atuzunda ootu tazikonzyi kweezyanisyigwa azijanika mumasola.

Ino eeco cakamupa kusinizya nzi?

Ndakali kubona mbuli basikupanga-panga zyintu mbobasola kwiiya kuzwa kububambe bujanwa muzyintu zipona, alimwi eeci cakandipa kusinizya kuti buumi bweelede kuti bwakatalisyigwa a Leza

Ndakali kubona mbuli basikupanga-panga zyintu mbobasola kwiiya kuzwa kububambe bujanwa muzyintu zipona, alimwi eeci cakandipa kusinizya kuti buumi bweelede kuti bwakatalisyigwa a Leza. Lusyomo lwangu tiilwakayeeme azyintu nzindakaiya musayaansi. Pele lwakayeeme akwiiya Bbaibbele cakusitikila.

Ncinzi cakamupa kusyoma kuti Bbaibbele lyakazwa kuli Leza?

Akati kazyintu zinji, cintu cakandipa kusyoma nkuzuzikizyigwa kwabusinsimi bwamu Bbaibbele. Mucikozyanyo, kakucili myaanda yamyaka kumbele, Isaya wakapandulula kabotu-kabotu icakali kuyoocitika kujatikizya lufwu alimwi akuzikkwa kwa Jesu. Tulizyi kuti businsimi oobu bwakalembwa katanafwa Jesu, akaambo kabbuku Lyakuvwunga lya Isaya ilyakajanwa ku Qumran, lyalo ilyakalembwa myaka minji Jesu katanazyalwa.

Businsimi oobo bwaamba kuti: “Wakabikwa mukabanda antoomwe abasizibi, wakazikwa amuvubi.” (Isaya 53:9, 12) Cigambya ncakuti, Jesu wakajaigwa azigwebenga, pele wakazikwa mucuumbwe camukwasyi uuvwubide. Eeci ncikozyanyo comwe buyo cabusinsimi bunji bwakazuzikizyigwa ibwakandipa kusyoma kuti Bbaibbele lyakalembwa kwiinda mukusololelwa a Leza. (2 Timoteyo 3:16) Mukuya kwaciindi, ndakaba Kamboni wa Jehova.

Nkaambo nzi ncomukkomene kuba Kamboni wa Jehova?

Lusyomo lwesu talukazyanyi amakani aasayaansi

Lusyomo lwesu talukazyanyi amakani aasayaansi. Alimwi injiisyo nzyotutobela zizwa mu Bbaibbele. Mbuli Kamboni wa Jehova, ndilikkomene kwaambila bamwi mulumbe wamu Bbaibbele uumbulizya alimwi akubagwasya kujana bwiinguzi kumibuzyo yabo.

^ munc. 9 Ilyakamwaigwa a Bakamboni ba Jehova.