Skip to content

Skip to table of contents

 CHIIYO 46

Ulikubamba “Ntobo Mpati Yalusyomo” Lwako Kayisimide Na?

Ulikubamba “Ntobo Mpati Yalusyomo” Lwako Kayisimide Na?

“Amubweze ntobo mpati yalusyomo.”​—EF. 6:16.

LWIIMBO 119 Tweelede Kuba Alusyomo

ZITAYIIGWE *

1-2. (a) Kweendelana alugwalo lwa Baefeso 6:16, nkamboonzi nitweelede kuba ‘antobo mpati yalusyomo’? (b) Njiili mibuzyo njitutasandule muchiyo eechi?

ULAAYO na “ntobo mpati yalusyomo”? (Bala Baefeso 6:16.) Tusyoma kuti ulaayo. Mbuuli ntobo mpati mbiikwabilila mubili woonse, lusyomo lulatukwabilila kuzintu zibi zili mbuuli bwaamu, kulwana azimwi zintu ziteendelani akuyanda kwaLeza.

2 Tulikupona “kumazuba aamamanino” nkinkaako lusyomo lwesu luyoozumanana kusunkwa. (2 Tim. 3:1) Niinzi chinga chilakugwasya kubona kuti ntobo yako yalusyomo ilisimide na? Alubo nga ulachita biyeni kuti ntobo yako yalusyomo ikkale kayisimide? Lino atulange-lange nsandulo zyamibuzyo eeyi.

ILANGE-LANGE KABOTU NTOBO YAKO

Niyamana nkondo, masoja bakali kuba achoonzyo chakuti ntobo yabambululwa (Langa fuka 3)

3. Niinzi masoja nzibakali kuchita kuntobo zyabo alubo bakali kuzichitilaanzi?

3 Chiindi, masoja aakali kubelesya ntobo yakali kubikkwa chikumba ajulu. Alubo bakali kwiinanika mafuta kuchitila kuti chikumba chikkale kachili muchiimo chili kabotu akuti nsimbi itabi angula. Kuti musoja wabona kuti ntobo yakwe yafwa wakali kuba achoonzyo chakuti yabambululwa kuchitila kuti alibambile nkondo iitobela. Chikozyano eechi chituyiisyaanzi atala alusyomo lwesu?

4. Nkamboonzi nitweelede kulanga-langa ntobo yesu yalusyomo kuti ilisimide na, alubo nga tulazichita biyeni?

4 Mbuuli masoja aachiindi, tweelede kukkala katulanga-langa  akubambulula ntobo yesu yalusyomo kuchitila kuti tukkale katulibambilide kunkondo. Mbutuli maKristu, tuli kulwana nkondo yakumuuya alubo basinkondoma baswaanizya myuuya mibi. (Ef. 6:10-12) Takwe muntu ukonzya kukubambulwida ntobo yako yalusyomo. Niinzi chinga chilakugwasya kubona kuti lusyomo lwako lunoosimide nwazoosunkwa? Chakusaanguna, weelede kukomba kuli Leza kukumbila kuti akugwasye. Mpawo weelede kubelesya Jwi lyaLeza kuti ubone kuti ntobo yako ilisimide na. (Heb. 4:12) Bbayibbele lyaamba kuti: “Kosyoma Jehova amoyo wako woonse, utasyomi maano aako omwini pe.” (Tus. 3:5, 6) Yeeya atala akusala nkuwakachita lino-lino. Muchikozyano, kuli nwaakali waba apenzi lyamali na? Wakachiyeeya na chisyomezyo chaJehova chijanika muli Bahebrayo 13:5 chakuti: “Ziyume zitete, tandikakusiyi pe alimwi tandikakulekelezyi pe”? Chisyomesyo eechi chakapa kuti ube achoonzyo chakuti Jehova uyookugwasya na? Kuti kakuli boobo, kutondeezya kuti ntobo yako yalusyomo ilisimide.

5. Niinzi nzukonzya kubona nwaazwa kulanga-langa lusyomo lwako?

5 Nwaazwa kulanga-langa lusyomo lwako ulakonzya kugamba atala anzutabone. Ulakonzya kubona kuti kuli zintu nzutachichiti kabotu kutazi. Muchikozyano, ulakonzya kubona kuti kukataazikana, kubejelwa akumana manguzu zilikunyongania lusyomo lwako. Kuti eezi zyachitika, weelede kuchitaanzi kuti zitakunyonganyi loko?

UTAKATAAZIKANI LOKO, UTABEJELWI ALUBO UTAMANI MANGUZU

6. Nkuuli kukataazikana kuli kabotu?

6 Kumwi kukataazikana kuli kabotu. Muchikozyano, tulakonzya kukataazikana atala akuyanda kubotezya Jehova aJesu. (1 Kor. 7:32) Kuti twachita chibi chipati tulakonzya kukataazikana kuti nga tulabubambulula biyeni bweenzuma mbutuli aabo aLeza. (Int. 38:18) Alubo tulakonzya kukataazikana atala mbutukonzya kubotezya muntu ngutukwetenaawe ambutukonzya kugwasya bamumpuli naakuti bakombima.​—1 Kor. 7:33; 2 Kor. 11:28.

7. Kweendelana amajwi ali muli Tusimpi 29:25, nkamboonzi nituteelede kuyoowa bantu?

7 Kubbazu limwi, kukataazikana zyiindilide kulakonzya kunyongania lusyomo lwesu. Muchikozyano, tulakonzya kukataazikana zyiindilide atala ambutukonzya kujana chakulya azyakuzwaata. (Mt. 6:31, 32) Nkinkaako eezi zilakonzya kupa kuti tuyanduule bunoti. Alubo tulakonzya kuba amuuya wakuyandisya mali. Eezi zilakonzya kupa kuti lusyomo lwesu lucheye akuti tutalike kuchiswa mubukombi. (Mk. 4:19; 1 Tim. 6:10) Alubo chimwi chikonzya kupa kuti tukataazikane loko nkuyeeyesesya atala ambubatubona bamwi. Eezi zilakonzya kupa kuti tutalike kuyoowa kusekwa akupenzegwa kwiinda kuyoowa kubisizya Jehova. Kuti tutalinjizyi mukakole aaka, tweelede kukumbila Jehova kuti atupe lusyomo achibindi chakuzunda masunko.​—Bala Tusimpi 29:25; Lk. 17:5.

(Langa fuka 8) *

8. Tweelede kuchitaanzi kuti umwi muntu kayanda kutubuzya zyakubeja atala aJehova abakombima?

8 Saatani ‘wisi wabubeji’ ubelesya bantu mbayendelezya kuti baambe zintu zyakubeja atala aJehova abakombima. (Joh. 8:44) Muchikozyano, basiluleyo bali kupupulula twaambo twakubeja atala ambunga yaJehova kababelesya Intaneti, maTV azimwi zintu. Kubeja ooku njiimwi “mivwi . . . iiyaka mulilo iifwuswa amubi.” (Ef. 6:16) Tweelede kuchitaanzi kuti umwi muntu kayanda kutubuzya zyakubeja atala aJehova abakombima? Tatweelede kumuswiilila pe. Nkamboonzi?  Nkaambo tulamusyoma Jehova abakombima. Tatuyandi kuliswaanizya abasiluleyo naakuti kuswiilizya nzibalikwaamba. Alubo tatuyandi kuzumizya muntu naakuti kuba aachiyandisyo chakuziba kuti kupe kuti tuyande kukazyania abasiluleyo.

9. Niinzi chikonzya kuchitika kuti twamana manguzu?

9 Kumana manguzu kulakonzya kupa kuti lusyomo lwesu lucheye. Nisimpe kuti tulakonzya kukataazikana nituli mumapenzi. Pesi kuchita oobo takwaambi kuti tatukwe manguzu. Chimwi chiindi tulakonzya kukataazikana pesi tatweelede kuzumizya kukataazikana ooku kuti kutumane manguzu. Kuti twakulekela kulakonzya kupa kuti tubule bulangilizi. (Ciy. 21:3, 4) Alubo kumana manguzu kulakonzya kupa kuti kutuyumine kuzumanana kubelekela Jehova. (Tus. 24:10) Nkinkaako, tatweelede kuzumizya zintu zili boobu kuti zituchitikile.

10. Twiiyaanzi kuzwa kulugwalo lwakalembwa awumwi muchizi?

10 Atubone umwi muchizi wakuUnited States ulookuzumanana kuba alusyomo lusimide nikuba kuti mulumaakwe ulookuchiswa loko. Wakalembela bakumawofesi mapati lugwalo kati: “Chimwi chiindi nga twakataazikana akumana manguzu pesi tulaabulangilizi. Alubo tulalumba akaambo kamalayilile atugwasya kusimya lusyomo lwesu akutusungwaazya. Tulaayanda malayilile akusungwaazigwa ooku nkaambo kupa kuti tuzumanane kubelekela Jehova akuti tulisimye kumasunko ayetwa aSaatani.” Chikozyano chamuchizi ooyu chituyiisya kuti tulakonzya kuzunda kumana manguzu! Nga tulakuzunda biyeni? Utalubi kuti mapenzi ngituswaana masunko azwa kuli Saatani. Alubo baachoonzyo chakuti Jehova nguwe uukonzya kutuumbulizya. Nkinkaako weelede kubelesya chakulya chamubukombi nchatupa.

Ulikwiibamba kabotu na “ntobo mpati yalusyomo” lwako? (Langa fuka 11) *

11. Njiili mibuzyo njitweelede kulibuzya kuti tubone kuti lusyomo lwesu lulisimide na?

11 Kuli mpwabona na ayelede kubambululwa kuntobo yako yalusyomo? Mumyeezi miche yakayinda, kuli nwaakali wazunda penzi lyakukataazikana na? Kuli nwaakali wakaka na  kuswiilila naakuti kukazyania abasiluleyo atala azintu zyakubeja nzibaamba? Kuli nwaakalisimya kupenzi lyakumana manguzu na? Kuti kakuli boobo, lusyomo lwako lulisimide. Pesi tweelede kuchenjela nkaambo Saatani ulakonzya kubelesya zimwi nzila kutulwana. Atubone imwi nzila njabelesya.

UTAYANDISYI BUNOTI

12. Niinzi chikonzya kuchitika kuti twayandisya bunoti?

12 Kuyandisya bunoti kulakonzya kunyongania lusyomo lwesu akupa kuti tukachilwe kubelekela Jehova amoyo woonse. Mwaapostolo Pawulu wakati: “Muntu uubeleka mulimo wabusikalumamba tatoli lubazu mumakwebo aabuumi obuno, kutegwa akkomanisye yooyo wakamunjizya busikalumamba.” (2 Tim. 2:4) Masoja aakuRoma taakali kuzumizigwa pe kuchita bbizinesi. Niinzi chakali kukonzya kuchitika kuti musoja waleka kuswiilila malayilile aaya?

13. Nkamboonzi musoja natayelede kuchita bbizinesi?

13 Atuteedi masoja afumina kukufundila kulwana kabelesya mapanga aabo pesi umwi wabo tawo pe. Musoja utawo waya kukuuzya zintu kuchintoolo. Mpawo goko masoja oonse alookulanga-langa zilwanisyo zyabo akunona mapanga aabo. Pesi musoja utawo ulookubamba zintu nzyatazoowuzye buzuba butobela. Mpawo mubuzuba butobela kabatayeeyeli pe basinkondonyina babusya nkondo. Nguuli musoja nguyeeyela kuti uyookonzya kulwana kabotu akubotezya mupati wakwe? Alubo nguuli musoja nguyanda kweendaawe, ukkala kalibambilide na naakuti uchita bbizinesi?

14. Niinzi chiyandikana loko mbukunga tuli masoja aKristu?

14 Mbuuli masoja, tatweelede kuchita zintu zipa kuti tutatambuliki kuBapati besu, Jehova aKristu. Kuchita zintu zipa kuti tutambulike kuli Jehova tukubona kakuyandikana loko kwiinda kuyandisya zintu zili munyika yeendelezegwa aSaatani. Tatuyandi kuchita zintu zipa kuti tubule chiindi amanguzu akubelekela Jehova pesi tuyanda kuti ntobo yesu yalusyomo azimwi zilwanisyo zikkale kazisimide.

15. Njiili nchenjezyo njaakatupa Pawulu alubo nkamboonzi?

 15 Tweelede kukkala katulibambilide! Nkamboonzi? Mwaapostolo Pawulu wakatuchenjezya kuti, “aabo bakanzide kuvwuba” balakonzya ‘kuleya kulusyomo.’ (1 Tim. 6:9, 10) Mabala aakuti ‘kuleya kulusyomo’ atondeezya kuti kuyandisya zintu zili munyika kulakonzya kutunyongania. Eezi zilakonzya kupa kuti moyo wesu ube ‘azisusi zinji zyabufwubafwuba alimwi ziletela macise.’ Muchiindi chakuzumizya zintu eezi kuti zikkalilile mumyoyo yesu, tweelede kuzibona kazili zilwanisyo zyaSaatani zikonzya kutuchisa.

16. Njiili mibuzyo njitukonzya kuba aayo kuti twabala lugwalo lwa Marko 10:17-22?

16 Atuteedi ulaamali nyiingi, unooli wabisya na kuti wawula zimwi zintu nikuba kazitayandikani loko? Teekubisya pe. Pesi weelede kulibuzya kuti: Nikuba kuti ndilaamali yakuula zimwi zintu pesi ndilaacho na chiindi amanguzu akuzibelesya akuzibamba? Alubo tandinookkali kandiyeeya nzizyo na chiindi choonse? Kuyandisya bunoti takukapi kuti ndichite mbuuli mulombe wakakaka kutamba kwaJesu kwakuti ayungizye mulimu wakubelekela Leza na? (Bala Marko 10:17-22.) Nkinkaako tweelede kupona buumi  buuba kuchitila kuti tujane chiindi amanguzu miingi aakuchita kuyanda kwaLeza.

ZUMANANA KUBWEZA NTOBO YAKO YALUSYOMO

17. Niinzi nchituteelede kuluba?

17 Tatweelede kuluba pe kuti tuli kulwana nkondo nkinkaako tweelede kukkala katulibambilide mazuba oonse. (Ciy. 12:17) Bakwesu abachizi tabakonzyi pe kutubwezela ntobo yesu yalusyomo. Nkinkaako tweelede kuzumanana kubweza ntobo yesu.

18. Nkamboonzi masoja naakeelede kuzumanana kubweza ntobo zyabo?

18 Chiindi, musoja wakali kulemekwa akaambo kakuba achibindi munkondo. Pesi wakali kufwa bweeme kuti wabweeda kumuunzi katakwe ntobo. Umwi sikulanga-langa zyachiindi wakuRoma utegwa Tacitus wakati: “Kwakali kufwisya bweeme kuti musoja wachija kunkondo akusiya ntobo yakwe.” Akaambo kazeezi masoja akeelede kuzumanana kubweza ntobo zyabo.

Muchizi ulikuzumanana kubamba ntobo yakwe mpati yalusyomo kwiinda mukubala Jwi lyaLeza, kunjila miswaangano yambungano akutola lubazu mumulimu wakukambawuka (Langa fuka 19)

19. Nga tulachita biyeni kuti tuzumanane kubweza ntobo yesu yalusyomo?

19 Kunjila miswaangano yambungano akubuzya bamwi atala azina lyaJehova aBwaami bwakwe kupa kuti tuzumanane kubweza ntobo yesu yalusyomo. (Heb. 10:23-25) Alubo tubala Jwi lyaLeza buzuba abuzuba akukomba kuli Jehova kuti atugwasye kubelesya nzitubala muzintu zyoonse nzituchita. (2 Tim. 3:16, 17) Kuti twachita zintu eezi, takwe chilwanisyo chibelesegwa aSaatani chikonzya kutukachizya kuyoojana buumi butamani. (Is. 54:17) “Ntobo mpati yalusyomo” lwesu iyootukwabilila. Tuyoozumanana kubelekela Jehova katulaamwi abakwesu abachizi. Alubo kuti twachita oobo tuyoozunda nkondo njitulwana buzuba abuzuba alubo tuyooba kubbazu lyaJesu chiindi naakazunda Saatani ababo bamutobela.​—Ciy. 17:14; 20:10.

LWIIMBO 118 “Kotuyungizyila Lusyomo”

^ par 5 Masoja aakali kulikwabilila antobo kuti atalichisi munkondo. Lusyomo lwesu luli mbuuli ntobo. Mbuuli ntobo, lusyomo lwesu lweelede kukkala kalusimide. Muchiyo eechi tulalanga-langa kuti niinzi nzitweelede kuchita kuti “ntobo mpati yalusyomo” lwesu ikkale kayili kabotu.

^ par 58 BUPANDULUZI BWACHIFANIKISYO: Mpuli yaBakamboni yazima TV chiindi nikwazwa lipoti yaambuula atala amakani akubeja aambwa abasiluleyo atala aBakamboni baJehova.

^ par 60 BUPANDULUZI BWACHIFANIKISYO: Mukuya kwachiindi, mukwesu ulikubelesya Bbayibbele kusimya lusyomo lwampuli yakwe mukukomba kwampuli.