Skip to content

Skip to table of contents

 CHAANDAANO 8

Jehova Uyanda Kuti Bakombi Bakwe Kabasalala

Jehova Uyanda Kuti Bakombi Bakwe Kabasalala

“Kumuntu uusalala ulalibonya mbuli uusalala.”—INTEMBAUZYO 18:26.

1-3. (a) Nkamboonzi mwanakazi nayanda kuti mwanaakwe aboneke kabotu? (b) Nkamboonzi Jehova nayanda kuti bakombi bakwe kabasalala?

YEEYA atala amwanakazi uuli aluyando, uubambila mwanaakwe kuti aye kuchikolo. Ulamusanzya akumuzwaatika zigogo zitakwe tombe ziboneka kabotu. Kuchita oobo kukwabilila mwana kuti atajatwi amalwazi alubo kutondeezya kuti bazyali bakwe balamuyanda.

 2 Taateesu Jehova, uyanda kuti katusalala. (Intembauzyo 18:26) Ulizi kuti kusalala kugwasya ndiswe. Kukkala katusalala kupa kuti Jehova alemekwe.—Ezekiele 36:22; bala 1 Petro 2:12.

3 Kusalala chambaanzi? Alubo kutugwasya biyeni? Kulanga-langa mibuzyo eeyi, kuyootugwasya kubona mputweelede kubambulula.

NKAMBOONZI NITWEELEDE KUSALALA?

4, 5. (a) Nkamboonzi nitweelede kusalala? (b) Zintu zyakalengwa zitondeezya kuti Jehova ukubona biyeni kusalala?

4 Jehova utuyiisya kuti tusalale muzyiimo zyoonse. (Levitiko 11:44, 45) Kamwi kaambo kapa kuti tusalale nkakuti, tuyanda ‘kwiiya Leza.’—BaEfeso 5:1.

5 Zintu zyakalengwa zitondeezya Jehova mbakubona kusalala. Jehova wakalenga zintu zipa kuti muuya ngutuyoya amaanzi zitasofwaali. (Jeremiya 10:12) Yeeya atala anyika mbiilisalazya nikuba kuti bantu balayisofwaazya. Muchikozyano, Jehova wakalenga tuuka tuniini loko tuboneka amunchina luzutu. Tuuka ootu tuchincha zintu zisofweede zijaya akuba zintu zilikabotu. Eezi zilagambya. Basayensi babelesya tuuka ootu kuti muuya ngutuyoya utasofwaali loko.—BaRoma 1:20.

6, 7. Mulawu waMusa utondeezya biyeni kuti bakombi baJehova beelede kusalala kumubili?

6 Umwi Mulawu Jehova ngwaakapede maIsrayeli kabelesya Musa utondeezya mbukuyandikana kusalala kumubili. Muchikozyano, bantu bakeelede kusalala kumubili kuti Jehova abutambule bukombi bwabo. Mubuzuba Bwakumaninsya Milandu, mupayizi mupati wakeelede kusamba tubili. (Levitiko 16:4,  23, 24) Alubo, bamwi bapayizi bakeelede kusamba kumaboko akumawulu kabatanatuula zituuzyo. (Kulonga 30:17-21; 2 Makani 4:6) Zimwi ziindi bantu bakatali kutobelezya milawu yaLeza bakali kujayigwa.—Levitiko 15:31; Myeelwe 19:17-20.

7 Kutegwani mazubaano? Tulakonzya kwiiya zyiingi atala azyeelelo zyaJehova muMulawu. (Malaki 3:6) Mulawu ooyu wakali kutondeezya antanganana kuti bakombi baJehova bakeelede kusalala kumubili. Zyeelelo zyaJehova tazinachincha pe. Nikuba mazubaano, uchiyanda kuti bakombi bakwe kabasalala.—Jakobo 1:27.

KUSALALA CHAMBAANZI?

8. Kusalala chambaanzi?

8 Kweendelana amaboneno aJehova, kusalala kuswaanizya zintu zyiingi kutali kusamba, kuwacha zigogo akusalazya myuunzi yesu luzutu. Kusalala kuswaanizya maponeno eesu woonse. Alubo kuswaanizya bukombi bwesu, mbutulijata anzituyeeya. Kuti Jehova abutambule bukombi bwesu, tweelede kusalala muzyiimo zyoonse.

9, 10. Kusalala mubukombi chambaanzi?

9 Kusalala mubukombi. Tatweelede kuliswaanizya nikuba aniini mubukombi bwakubeja. MaIsrayeli nibakali mubuzike kuBbabbiloni, bakali kukkala abantu bakali kukomba baleza bakubeja. Isaya wakasinsima kuti maIsrayeli bakali kuyoobweeda kulimbabo kuti bakabusilizye bukombi bwakasimpe. Jehova wakababuzya kuti: “Muzwe okuno. Mutaampi cintu niciba cimwi cisofweede. Amuzwe mulinguwo,  musalale.” Kuchita oobo kwakali kuyoopa kuti bukombi bwabo butasofwaazigwi anjiisyo aziyanza zyabukombi bwakubeja bwakuBbabbiloni.—Isaya 52:11.

10 MaKristu bakasimpe abalabo beelede kubutantamuka bukombi bwakubeja. (Bala 1 BaKorinto 10:21.) Bantu biingi mazubaano basyoma ziyanza atunsiya-nsiya tweendelana anjiisyo zyabukombi bwakubeja. Muchikozyano, mutunsiya-nsiya twiingi, bantu basyoma kuti kuli chimwi chintu chichaala kachipona kuti muntu wafwa alubo basyoma zintu zisiyene-siyene mukaambo aaka. (Mukambausi 9:5, 6, 10) MaKristu beelede kututantamuka tunsiya-nsiya ootu. Bamumpuli balakonzya kutusinikizya kuti tuliswaanizye mumichito eeyi. Nikuba boobo, tatweelede kuzumina pe nkaambo tuyanda kuchita zintu zibotezya Jehova.—Incito 5:29.

11. Kusalala mukulijata chambaanzi?

11 Kusalala mukulijata. Kuti tukkale katusalala mumeso aJehova, tweelede kutantamuka michito yoonse yakutalilemeka mumakani aakoonana. (Bala BaEfeso 5:5.) Kwiinda muJwi lyakwe, Jehova utubuzya kuti: “Amucije bwaamu.” Alubo wakaamba kuti bantu batalilemeki mumakani aakoonana “tabakonzyi kuyoovuba Bwami bwa-Leza.”—1 BaKorinto 6:9, 10, 18; langa Makani Aakumamanino 22.

12, 13. Nkamboonzi nitweelede kusalala mumizeezo?

12 Kusalala mumizeezo. Tuchita zintu nzituyeeya. (Matayo 5:28; 15:18, 19) Kuba amizeezo iisalala kupa kuti tuchite zilikabotu. Chimwi chiindi, tulakonzya kuba amizeezo iitali kabotu nkaambo  tatumaninide. Kuti twatalika kuba amizeezo mibi, tweelede kwiigwisya chakufwambaana. Pesi kuti twayilekela, ilakonzya kusofwaazya myoyo yesu. Eezi ziyoopa kuti tuchite zintu zibi. Nkinkaako, tweelede kukkala katuyeeya zintu zilikabotu. (Bala BaFilipi 4:8.) Tweelede kutantamuka zyakulikondelezya zisumpula mizeezo yakoonana akulwana. Alubo, tweelede kuchenjelela zintu nzitubala, nzitweebela anzitwaambuula.—Intembauzyo 19:8, 9.

13 Kuti tukkale katuli muluyando lwaLeza, tweelede kusalala mubukombi, mukulijata amumizeezo. Alubo Jehova uyanda kuti katusalala nikuba kumubili.

TWEELEDE KUCHITA BIYENI KUTI TUSALALE KUMUBILI?

14. Nkamboonzi nitweelede kusalala kumubili?

14 Kusalala kumubili akusalazya mputukkala, kugwasya ndiswe abantu mbitukkalaabo. Kuchita oobo, kupa kuti tupone buumi bulikabotu alubo bantu banooyanda kukkala andiswe. Kwiinda zyoonse, kusalala kumubili kupa kuti Jehova alemekwe. Muchikozyano, kuti wabona mwana uukkala kali atombe, ulakonzya kuba amaboneno aatali kabotu atala abazyali bakwe. Mbukubede andiswe, bantu balakonzya kuba amaboneno aatali kabotu atala aJehova kuti twakkala katuli atombe. Pawulu wakati: “Swebo tatubiki imfumpu niiba yomwe munzila yamuntu, kuti milimo yesu itasampauki, pele muzintu zyoonse tulatondezya kuti tuli basimilimo benibeni ba-Leza.”—2 BaKorinto 6:3, 4.

Mbutuli bakombi baJehova, tweelede kukkala katusalala kumubili akusalazya mputukkala

15, 16. Tweelede kuchitaanzi kuti tukkale katusalala?

 15 Mibili yesu anzituzwaata. Tweelede kubeleka changuzu kuti tukkale katusalala chiindi choonse. Muchikozyano, tweelede kusamba mazuba woonse. Tweelede kusambya ansipa kumaboko, kapati katutanatalisya kujika, kulya anitwazwa kubelesya chimbuzi anitwajisi chimwi chintu chili atombe. Nikuba kuti kusamba kumaboko kulakonzya kubonekaanga nchintu chiniini, pesi kugwasya kuti tutatabukilwi malwazi. Alubo kupa kuti tutafwi kufwambaana. Pesi kuti kakutakwe chimbuzi, tulakonzya kubelesya imwi nzila yakuti katuvumba tombe. MaIsrayeli teebakalikwe zimbuzi pesi tombe bakali kulivwikka munyika, kule ampubakali kukkala akwakali maanzi.—Deuteronomo 23:12, 13.

 16 Zigogo nzituzwaata tazyeelede kuba zeeziya zidula loko naakuti zyaajulu loko. Pesi zyeelede kulangika kabotu. (Bala 1 Timoteo 2:9, 10.) Nzituzwaata zyeelede kupa kuti Jehova alemekwe.—Tito 2:10.

17. Nkamboonzi nitweelede kubona kuti myuunzi yesu azintu nzitubelesya zilasalala?

17 Myuunzi yesu azintu nzitubelesya. Myuunzi yesu yeelede kusalala kufumbwa nkutukkala. Alubo tweelede kubona kuti moota, midududu, azimwi zyeenzyo nzitubelesya nituya kukukambawuka akumiswaangano zili muchiimo chili kabotu. Nitukambawuka, tuyiisya bantu kuti bayoopona munyika yaparadayizi iitakwe tombe. (Luka 23:43; Ciyubunuzyo 11:18) Mbiiboneka myuunzi yesu azintu nzitubelesya, zitondeezya kuti tulikulibambila kuyookkala munyika mpya iitakwe tombe.

18. Nkamboonzi masena ngitukombela naayelede kukkala kaasalala?

18 Masena ngitukombela. Tutondeezya kuti kusalala kulayandikana chiindi nitusalazya masena ngitukombela aswaanizya Maanda aBwaami amasena ngituchitila miswaangano mipati. Chiindi chiingi bantu baswaya kuNg’anda yaBwaami kakusaanguna ngababona kuti tayikwe tombe. Eezi zipa kuti Jehova alemekwe. Bamumbungano bali achilongezyo chakusalazya Ng’anda yaBwaami akubambulula zifwide.—2 Makani 34:10.

KUTANTAMUKA MICHITO IISOFWEEDE

19. Niinzi nchitweelede kutantamuka?

19 Nikuba kuti Bbayibbele talyaambi michito yoonse njitweelede kutantamuka, pesi lili amalayilile aatugwasya  kumvwisisisya Jehova mbayibona michito eeyi. Jehova tayandi pe kuti katufwepa, katunywa bukande zyiindilide akubelesya minsamu iikola. Kuti katuyanda kuba beenzinyina baLeza, tweelede kwiitantamuka michito eeyi. Nkamboonzi? Nkaambo tulabulemeka buumi. Michito eeyi ilakonzya kupa kuti tutaponi kwachiindi chilamfu akunyongania mibili yesu abantu mbitukkalaabo. Bamwi bantu batantamuka michito eeyi nkaambo bayoowa kuba amalwazi. Pesi beenzinyina baJehova balisiyene ambubayeeya bamwi nkaambo balamuyanda Leza. Umwi mwanakazi wakati: “Jehova wakandigwasya kuti ndikonzye kuchincha maponeno aangu akuleka michito mibi yakali kundikataazya kwiileka. . . . Alubo tandiboni pe kuti ndakali kuzookonzya kuchincha kaansinga Jehova taakandigwasya.” Kwalino atulange-lange njiisyo zizwa muBbayibbele zili musanu zikonzya kugwasya muntu kuti atantamuke michito iisofweede.

20, 21. Njiili michito Jehova njatubuzya kuti twiitantamuke?

20 “Lino nubayandiki, mbuli mbutujisi zisyomezyo ezi, atulisonzole busofwaazi boonse nibuba bwamubili nibuba bwamoyo, atulondole busalazi bwesu cakuyoowa Leza.” (2 BaKorinto 7:1) Jehova uyanda kuti tutantamuke michito iikonzya kutunyongania kumubili amumizeezo.

21 Majwi aakuti “atulisonzole busofwaazi boonse” alapandululwa mulugwalo lwa2 BaKorinto 6:17, 18, lwaamba kuti: “Mutaampi cintu citasalali.” Alubo Jehova wakaamba kuti: “Nzoomubeda mbuli Usowanu, anywebo muzoondibeda bana bangu baalumi abanakazi.” Jehova uyootuyanda mbuuli wisi mbayanda  bana bakwe, kuti twatantamuka michito iisofweede njatayandi.

22-25. Nziizili njiisyo zyamuBbayibbele zitugwasya kutantamuka michito iisofweede?

22 “Yanda Leza Jehova wako amoyo wako woonse, amoya wako woonse, amumiyeeyo yako yoonse.” (Matayo 22:37) Mulawu ooyu uyandikana loko kumaKristu woonse. (Matayo 22:38) Tweelede kuyanda Jehova amoyo woonse. Zilachita na kuyanda Jehova kumwi katuchita zintu zipa kuti tutaponi kwachiindi chilamfu kazinyongania mizeezo yesu? Tweelede kuchita zintu zitondeezya kuti tulachilemeka chipo chabuumi.

23 “[Jehova] nguubapa boonse buumi, amuuya, azintu zyoonse.” (Incito 17:24, 25) Kuti mweenzinyokwe wakupa chipo ulachisowa na, naakuti kuchitenta? Buumi nchipo chiyandikana loko chizwa kuli Jehova. Tulamulumba akaambo kachipo eechi. Nkinkaako, tweelede kupona munzila iipa kuti Jehova alemekwe.—Intembauzyo 36:9.

24 “Yanda mweenzinyoko mbuli mboliyanda omwini.” (Matayo 22:39) Michito mibi tayinyonganyi ndiswe luzutu. Ilakonzya kunyongania bantu mbituyanda ambitukkalaabo chiindi chiingi. Muchikozyano, muntu ukkala amuntu ufwepa ulakonzya kujatwa bulwazi akaambo kakuyoya busi bwapolya. Kutantamuka michito mibi kutondeezya kuti tulabayanda mbitukkalaabo.—1 Johane 4:20, 21.

25 ‘Kobayeezya kuti kabanga kabalichesya kubabetesi akubaami.’ (Tito 3:1) Muli zimwi zisi kubelesya imwi minsamu takuzumizigwi pe. Milawu eeyi  tulayitobela nkaambo Jehova utuyiisya kuti tulemeke baami bazisi.—BaRoma 13:1.

Kukkala katusalala kupa kuti Jehova alemekwe

26. (a) Tweelede kuchitaanzi kuti tube beenzinyina baJehova? (b) Nkamboonzi kusalala muzyiimo zyoonse nikuyandikana?

26 Kuti katuyanda kuba beenzinyina baJehova tuyoobona mputweelede kubambulula. Alubo tweelede kuchita oobo chakufwambaana. Tulakonzya kuzwidilila nikuba kuti kuleka michito mibi tekuuba pe. Jehova utusyomezya kuti ulatugwasya. Utubuzya kuti: “Ndime Jehova Leza wako. Ndime uukwiiyisya kuti ugwasigwe. Ndime uukweenzya munzila njoelede kutola.” (Isaya 48:17) Kusalala muzyiimo zyoonse kuyoopa kuti Leza ngutukomba alemekwe.