Skip to content

Skip to table of contents

 CHAANDANO 6

Nkuukuli Nkutuya Kuti Twafwa?

Nkuukuli Nkutuya Kuti Twafwa?

1-3. Mibuzyoonzi bantu njibabuzya atala akufwa, alimwi zimwi zikombelo ziyiisyaanzi?

IBBAYIBBELE litusyomezya kuti bumwi buzuba “takukooyooba limbi lufu.” (Ciyubunuzyo 21:4) Muchaandano 5, twakayiiya kuti chinunuzyo chakachita kuti chikonzeke kuli ndiswe kujana buumi butamani. Pesi nikuba boobo, bantu balafwa. (Mukambausi 9:5) Eezi zipa kuti tubuzye mubuzyo uuyandikana wakuti, Niinzi chichitika kuli ndiswe kuti twafwa?

2 Insandulo yamubuzyo ooyu iyandikana loko, ikapati kuti kwafwa chibbululu chesu. Tulakonzya kulibuzya kuti: ‘Niinzi chachitika kuli nguwe? Ulitubwene na? kujana wakonzya na kutugwasya? Kuli nituyoomubona lubo na?’

3 Zikombelo zisandula mibuzyo eeyi munzila zisiyene-siyene. Zimwi ziyiisya kuti, ikuti kuli muntu uuli kabotu uya kujulu, alimwi kuti kuli muntu uuchita zibi uyaakupya mubbibi lyamulilo. Zimwi ziyiisya kuti, ikuti wafwa ngawaba muuya alimwi ngawaakukkala abazibbululu zyako zyakafwa chiindi. Alubo zimwi ziyiisya kuti, ikuti wafwa nga uya kukubetekwa, wazwaa kubetekwa nga wapona lubo pesi kuli aamubili uumbi, chimwi chiindi uba chimwi chintu naa kuti umwi muntu.

4. Zikombelo ziyiisya kali kaambo atala alufu?

4 Zikombelo zibonekaanga ziyiisya zintu zisiyene loko. Pesi zyoonse ziboneka kaziyiisya kaambo kamwi biyo. Ziyiisya kuti, chiindi muntu naafwa kuli chimwi chintu chisyaala kachipona. Ndisimpe na eelyo?

 NKUUKULI NKUTUYA KUTI TWAFWA?

5, 6. Niinzi chichitika kuti twafwa?

5 Jehova ulizi zichitika kuli ndiswe chiindi nitufwa, alimwi wakatubuzya kuti chiindi muntu naafwa, buumi bwakwe bulamana. Lufu nkutapona. Aboobo chiindi muntu nafwa, kulimvwa kwakwe akuyeeya taakwe nizisyaala pe kazipona kuli bumwi busena. * Ikuti twafwa tatukonzyi pe kubona, kumvwa, alubo ngatatuchikonzyi pe kuyeeya.

6 Mwaami Solomoni wakalemba kuti “pele bafwide tabezi cintu niciba comwe.” Bafwide tabakonzyi kuyanda nikuba kusulayika, alubo “taakwe milimo niiba miyeeyo neluba luzibo nebuba busongo mukabanda.” (Bala Mukambausi 9:5, 6, 10.) Alimwi muli Intembauzyo 146:4 iBbayibbele litubuzya kuti chiindi muntu naafwa, “makanze aakwe oonse” aalawo alamana.

JESU NZYAKAAMBA ATALA ALUFU

Jehova wakalengede bantu kuti bapone akutamani munyika

7. Jesu wakaambaanzi atalaa lufu?

7 Chiindi Lazaro mweenzinyina waJesu naakafwa, Jesu wakati kuli basikwiiya bakwe: “Mulongweesu Lazaro uloona.” Pesi Jesu taakali kwaamba kuti Lazaro uliikulyookezya. Jesu wakali kwaamba kuti: “Lazaro wazaya [wafwa].” (Johane 11:11-14) Eezi zyaamba kuti Jesu wakali kukozyanisya kufwa mbuli koona. Taakali kwaamba kuti Lazaro wakali kujulu naa kuti wakali kkede abazibbululu bakwe bakafwa chiindi. Alubo taakwe nakaamba kuti Lazaro wakali kupya mumulilo naa kuzyalwa lubo kali uumbi muntu naa kuti munyama. Peepe, Lazaro wakali mbuli kuti uliikoona mung’onzi. Amwi magwalo akozyanisya lufu mbuli koona ng’onzi. IBbayibbele lyaamba kuti Davida  wakakombelezya Jehova kati: “Bonya meso aangu, kuti ntaoni mulufu.” (Intembauzyo 13:3) Alimwi Daniele wakalemba kuti “bantu banji baona mubulongo bwaansi bayoobuka.”Daniele 12:2.

8. Tuzi biyeni kuti Leza taakwe naakalenga bantu kuti kabafwa?

8 Ani Leza wakalenga Adamu aEva kuti mukuya kwachiindi bazoofwe na? Peepe! Jehova wakabalengela kuti babotelwe buumi bumaninide butamani. Chiindi Jehova naakalenga bantu, wakabapede chiyandisyo chakupona kutamani. (Mukambausi 3:11) Mbuli bazyali mbubatabotelwi kubona bana babo kabachembala akufwa, alakwe Jehova mbalimvwa notuchembala akufwa. Ikuti Jehova wakatulengela  kuti tupone kukabe kutamani, nkaamboonzi nitufwa?

NKAAMBOONZI NITUFWA?

9. Nkaamboonzi mulawu Jehova ngwaakapa Adamu aEva niwakatali muyumu kuutobela?

9 Mumuunda waEdeni, Jehova wakabuzya Adamu aEva kuti: “Misamu yoonse yamumuunda ncobeni uyooilya, cita musamu wakuziba bubotu abubi. Toelede kulya kulinguwo pe, nkaambo mubuzuba obo mboyoolya kulinguwo ncobeni uyoofwa.” (Matalikilo 2:9, 16, 17) Mulawu ooyu tewakali muyumu kuuswiilila, alubo Jehova wakalaa cheelelo chakubabuzya chintu chibotu achibi. Kwiinda mukuswiilila Jehova, bakali kunotondeezya kuti balemeka bweendelezi bwakwe. Alubo bakali kunotondeezya kuti balalumba kuzintu zyoonse nzyaakabachitila.

10, 11. (a) Saatani wakabeena biyeni baAdamu a Eva? (b) Nkaamboonzi baAdamu nibatakwe chitamizyo kuli zezyo nzibakachita?

10 Chiwusisya nchakuti, Adamu aEva bakasala kutaswiilila Jehova. Saatani wakati kuli Eva: “Sa ncobeni Leza wakaamba kuti, tamweelede kulya misamu yoonse yamumuunda?” Elyo mwanakazi wakaambila nzoka kuti, “Micelo yamisamu yamumuunda tulailya, pele micelo yamisamu oyo uuli mukati kamuunda, Leza waamba kuti, ‘tamweelede kulya njiyo pe, alimwi tamweelede kwiiguma, kuti mutafwi.’”Matalikilo 3:1-3.

11 Mpawo Saatani wakati: “Ne! tamukonzyi kufwa pe. Nkaambo Leza ulizi kuti mubuzuba obo mbubonya mbomuyooulya, meso anu ayoojuka [julika], lino muyooba mbuli Leza, muyooziba bubotu abubi mbububede.” (Matalikilo 3:4, 5) Saatani wakali kuyanda kuti Eva alisalile chibotu a chibi. Muchiindi eecho, Saatani wakabeja zyakali kuyoochitika aawo Eva naakali kuzooleka kuswiilila Leza. Saatani wakati Eva taakali kuzoofwa pe, aboobo Eva wakalya imwi yamichelo mpo wasikupa mulumaakwe.  Adamu a Eva bakalizi kuti Jehova wakali wabaambila kuti batalyi muchelo. Nibakalya, bakasala kutaswiilila mulawu wakali muuba. Kwiinda mukulya, bakatondeezliya kutalemeka Wisi wabo wakujulu. Taakwe chakutamizya atala anzibakachita!

12. Nkaamboonzi nizichisa kuziba kuti Adamu aEva bakatondeezya kutaswiilila Jehova?

12 Yeeya kuti zyakamunyeemya biyeni Mulengi wabo azezyo bazyali besu bakusaanguna nzibakachita! Wali kunoomvwa biyeni chiindi nubeleka changuzu kukukomezya mwana musimbi amulombe, mpawo bakupapila akuchita zisiyene kulizezyo nzwaakababuzya kuti kabachita? Teezyakali kunookuchisya moyo na?

Adamu wakazwa kubulongo, alimwi wakabweeda kubulongo

13. Jehova wakali kwaambaanzi naakati “kubulongo nkoelede kupiluka”?

13 Chiindi baAdamu nibakataswiilila Jehova, bakasweekelwa choolwe chakupona kutamani. Jehova wakabuzya Adamu kuti: “Nkaambo uli bulongo buyo akooko kubulongo nkoelede kupiluka.” (Bala Matalikilo 3:19.) Eezi zyaamba kuti Adamu wakali kuzooba bulongo lubo, mbuli kuti taakwe naakalengedwe pe. (Matalikilo 2:7) Kuzwa naakabisya Adamu, wakafwa alimwi taakwe naakapona lubo pe.

14. Nkaamboonzi nitufwa?

14 Kaansinga Adamu a Eva bakamuswiilila Leza, nikunga bachipona ambuli sunu. Pesi chiindi nibakatamuswiilila, bakabisya, mpawo bakazoofwa. Chibi chili mbuli bulwazi bubi loko  mbutwakakona kuzwa kubazyali besu bakusaanguna. Toonse tulazyalwa katulaa chibi, alimwi nkikaambo nchitufwa. (BaRoma 5:12) Pesi aaya tee ngimakanze pe Leza ngalaawo kubantu. Leza taakwe naakayandide kuti bantu kabafwa, alimwi nchichicho iBbayibbele nchilyaamba lufu kuti ngu “sinkondonyina.”1 BaKorinto 15:26.

KASIMPE KALATWAANGUNUNA

15. Kasimpe kali atala lufu katwaangununa biyeni?

15 Kasimpe kali atala alufu kalatwaangununa kutwaambo twakubeja. IBbayibbele lituyiisya kuti bafwide tabamvwi kuchisa nikuba kuumbaala. Tatukonzyi pe kwaambuula ambabo, alubo tabakonzyi pe kwaambuula andiswe. Tatukonzyi pe kugwasya bafwide, alubo abalabo bafwide tabakonzyi pe kutugwasya. Tabakonzyi pe kutuchisa, nkikaako tatweelede kubayoowa pe. Aboobo, zikombelo zyiingi ziyiisya kuti, bafwide balapona kuli bumwi busena akuti tulakonzya kubagwasya kuti twabbadala mali kubapayizi bazikombelo naa kuli babo baambwa kuti mbasalali. Pesi kuti twaziba kasimpe atala alufu, taakwe nituyooyenwa pe akubeja kuli boobo.

16. Nkuukuli kubeja zikombelo zyiingi nkuziyiisya atala abakafwa?

16 Saatani ubelesya zikombelo zyakubeja kukutubejela akutuchitya kuti tuyeeye aanga bafwide bachipona. Muchikozyano, zikombelo zimwi ziyiisya kuti, chiindi nitufwa chimwi chibeela chamubili wesu chilasyaala kachipona kuli bumwi busena. Chikombelo chako chiyiisya oobo na? naa kuti chikuyiisya eezyo iBbayibbele nzilyaamba atala abakafwa? Mbuli mbaakachita kuli Eva, ambuli sunu Saatani uchibelesya kubeja kutegwa apambule bantu kuzwa kuli Jehova.

17. Nkaamboonzi ikaambo kakuumpa bantu mubbibi lyamulilo nikali kakusampuula Jehova?

17 Zikombelo zyiingi nchiziyiisya zilayoosya.  Muchikozyano, zimwi ziyiisya kuti bantu batali kabotu bayaakupya mubbibi lyamulilo uutamani. Ooku nkutukila Jehova. Taakwe nanga ulazumina kuti bantu bapenzegwe munzila iili boobu! (Bala 1 Johane 4:8.) Umvwa biyeni atala amuntu uupenzya mwana kwiinda mukumuumpa maboko mumulilo? Nisimpe kuti ulamusulayika muntu uuli boobo. Taakwe niwali kunooyanda kumvwa azyamuntu ooyo. Eezi nzinzizyo loko Saatani nzyayanda kuti tumvwe atala aJehova!

18. Nkaamboonzi nituteelede kuyoowa bafwide?

18 Zimwi zikombelo ziyiisya kuti chiindi bantu nibafwa baba myuuya. Zikombelo zili bobo ziyiisya kuti tweelede kulemeka alimwi akuyoowa myuuya eeyo, nkaambo ilakonzya kuba beenzuma balaanguzu nikuba kuti basinkondoma bayoosya. Bantu biingi balakusyoma kubeja ooku. Balabayoowa bafwide, nkikaako balabakomba mubusena bwakukomba Jehova. Yeeya kuti bantu bafwide tabakonzyi kumvwa, aboobo tatweelede kubayoowa. Jehova Mulengi wesu. NguLeza wakasimpe, nguwe alikke ngutweelede kukomba luzutu.Ciyubunuzyo 4:11.

19. Kuziba kasimpe atala alufu kutugwasyaanzi?

19 Ikuti twakaziba kasimpe atala abafwide tulaangununwa kuzwa kutwaambo twakubeja twazikombelo. Alimwi kasimpe aaka katugwasya kuti tumvwisisisye izisyomezyo zigambya eezyo Jehova nzyaakatuchitila atala abuumi bwesu abwajuunza.

20. Tuyooyiiyaanzi muchaandano chitobela?

20 Kwaminyaka miingi loko yakiinda mubelesi waLeza wazina lyaJobu wakabuzya kuti: “Ikuti naa muntu wafwa, sena inga wapona alimwi?” (Jobu 14:14, NW) Zilakonzeka na choonzyo kuti muntu wafwa ulakonzya kupona lubo? Eezyo Leza nzyatubuzya muBbayibbele zilabotezya. Tuyoobona kuti nkaamboonzi nichili boobo muchaandano chitobela.

^ par 5 Bamwi basyoma kuti muuya ulasyaala kawupona chiindi umwi muntu naafwa. Kuti ujane makani miingi, langa Makani Aakumamanino 17 a 18.