Julani

Lutani pa menyu yachiŵi

Lutani pa vo ve mukati

Akaboni aku Yehova

Chitonga (Malawi)

Chigongwi cha Alinda  |  January 2015

 KUKAMBISKANA NKHANI YA M’BAYIBOLO

Kumbi Ufumu Waku Chiuta Ukwamba Zuŵanji Kuwusa? (Chigaŵa 2)

Kumbi Ufumu Waku Chiuta Ukwamba Zuŵanji Kuwusa? (Chigaŵa 2)

Nkhani iyi yilongongi mo Kaboni wangakambiskiyana nkhani ya m’Bayibolo ndi munthu yo watimupharazgiya. Tiyeruzgiyi kuti Kaboni munyaki zina laki Wanangwa wawere kuchikambiskana ndi Joni.

KUKONKHOSKA MWAKUDUMUWA LOTU LAKU NEBUKADANEZARA

Wanangwa: Ndakondwa kuti takumana so Joni. Ndikondwa ukongwa chifukwa cha sambiru la Bayibolo lo tichita sabata yeyosi. * Kweni we wuli ayise?

Joni: Ini nde umampha.

Wanangwa: Ndawonga kuti we umampha. Ulendu wajumpha, tingukambiskana chifukwa cho Akaboni aku Yehova akambiya kuti Ufumu waku Chiuta ukwamba kuwusa mu 1914. * Nge mo tingukambiskiyana, tinguwona ukaboni wa fundu iyi mu uchimi wo usanirika m’buku la Danyele chaputala 4. Kumbi ukumbuka vo chaputala ichi chikamba?

Joni: Chikamba va lotu la chimiti chikulu lo Fumu Nebukadanezara yingulota.

Wanangwa: Mphenipo nadi. Iyu wangulota chimiti chikulu cho chingufika mpaka kuchanya. Ndipu wanguvwa mungelu waku Chiuta wachilangula kuti chimiti ichi chitemeke pasi. Kweni Chiuta wangukamba kuti chisina chaki chingagobolekanga cha. Ndipu pavuli pa “nyengu zinkhondi ndi ziŵi,” chimiti ichi chazamume so. * Tingukambiskana so chifukwa cho tikambiya kuti uchimi uwu ufiskika m’vigaŵa viŵi. Kumbi chigaŵa chakwamba utichikumbuka?

Joni: Ungufiskikiya Nebukadanezara, asi viyo? Ndipu wangufuntha kwa vyaka 7.

Wanangwa: Hinya nadi. Kwa nyengu yimanavi, Nebukadanezara wangufuntha ndipu muwusu waki ungutimbanyizgika. Kweni kufiskika kukulu, nkhutimbanyizgika kwa muwusu waku Chiuta kwa nyengu zinkhondi ndi ziŵi. Nge mo tinguwone, nyengu zinkhondi ndi ziŵi izi zingwamba mu 607 B.C.E., pa nyengu yo Yerusalemu wangubwangandulikiya. Kutuliya pa nyengu iyi, pengavi so mafumu nganyaki ngo ngamiyanga Yehova Chiuta pakuwusa ŵanthu ŵaki. Kweni pakumaliya pa nyengu zinkhondi ndi ziŵi, Chiuta wangusankha Wakuwusa munyaki kuti wawusi ŵanthu ŵaki, kweni wangumusankha kutuliya kuchanya. Ndipu tingakamba so kuti pa nyengu yo nyengu zinkhondi ndi ziŵi zingumaliya, ndipu Ufumu waku Chiuta ungwambiya kuwusa. Kweniso tikukambiskana kali nyengu yo nyengu zinkhondi ndi ziŵi zingwambiya. Ndipu asani tingaziŵa nyengu yo nyengu zinkhondi ndi ziŵi zikumaliya, tingasuzgika cha kuziŵa nyengu yo Ufumu waku Chiuta ungwambiya kuwusa. Te limoza, anthu?

Joni: Ya, ndipu mwandiwovya kuti ndikumbuki vo tingukambiskana ulendu waluta.

Wanangwa: Chamampha. Sonu tiyeni tiyambi kukambiskana kuti tiwoni utali wa nyengu zinkhondi ndi ziŵi. Ndamaliza ŵaka kuŵerenga nkhani iyi kuti ndikumbuki fundu zikuluzikulu. Ndiyesesengi kuzikonkhoska  umampha kuti nawi uvwisi.

Joni: Chamampha.

NYENGU ZINKHONDI NDI ZIŴI ZIMALA NDIPU MAZUŴA NGAKUMALIYA NGATAMBA

Wanangwa: Mu kufiskika kwakwamba kwa uchimi uwu, nyengu zinkhondi ndi ziŵi zamiyanga vyaka 7 chayivu. Kweni mu kufiskika kukulu kwa uchimi uwu, ko kukwaska Ufumu waku Chiuta, nyengu zinkhondi ndi ziŵi zitenere kuja vyaka vinandi kujumpha vyaka 7 chayivu.

Joni: Nchifukwa wuli ukamba viyo?

Wanangwa: Kuluwa cha kuti nyengu zinkhondi ndi ziŵi zingwamba mu 607 B.C.E., Yerusalemu wati wabwangandulika. Asani tingaŵerengese kutuliya m’chaka ichi, vyaka 7 chayivu vikwaniya m’chaka cha 600 B.C.E. Kweni pengavi chinthu chapade chakukwaskana ndi muwusu waku Chiuta cho chinguchitika m’chaka ichi. Kweniso, nge mo tingukambiskiyana pakwamba, pati pajumpha vyaka vinandi po Yesu wenga pacharu chapasi, wangukamba kuti nyengu zinkhondi ndi ziŵi zenga zechendamali.

Joni: Hinya nadi. Ndakumbuka sonu.

Wanangwa: Nyengu zinkhondi ndi ziŵi zimiya vyaka chayivu cha, kweni ndi nyengu yitali.

Joni: Ndi nyengu yitali wuli?

Wanangwa: Buku la Chivumbuzi lo likonkhoska fundu zakukolerana ndi za m’buku la Danyele, lititovya kuziŵa utali wa nyengu zinkhondi ndi ziŵi. Likamba kuti nyengu zitatu ndi hafu zimiya mazuŵa 1,260. * Ivi vilongo kuti nyengu zitatu ndi hafu ziselemu kaŵi mu nyengu zinkhondi ndi ziŵi. Asani ndi viyo, ndikwesa nyengu zinkhondi ndi ziŵi zikwana mazuŵa 2,520. Te limoza?

Joni: Ya, te limoza. Kweni ndivwisa cha kuti venivi vilongo wuli kuti Ufumu waku Chiuta ukwamba kuwusa chaka cha 1914.

Wanangwa: Okhe, tiyeni tiwoni kukoliyana kwaki. Nyengu zinyaki, m’Bayibolo, zuŵa limoza limiya chaka. * Asani tingaŵerengese mwakugwiriskiya nchitu fundu yakuti zuŵa limoza limiya chaka chimoza, ndikwesa nyengu zinkhondi ndi ziŵi zikwana vyaka 2,520. Sonu asani tingayamba kuŵerengese kutuliya m’chaka cha 607 B.C.E., vyaka 2,520 vikwaniya m’chaka cha 1914. * Ivi ndivu vititichitiska kuti tikambengi kuti nyengu zinkhondi ndi ziŵi zikumala mu 1914. Ndipu Yesu wakwamba kuwusa nge Fumu ya Ufumu waku Chiuta m’chaka chenichi. Ndipu kutuliya mu chaka cha 1914, kwaja kuchichitika vinthu vikuluvikulu vapade vo Bayibolo lingukambiya limu kuti vazamuchitika m’mazuŵa ngakumaliya.

Joni: Ndi vinthu wuli vo vingwamba kuchitika?

Wanangwa: Wona vo Yesu wangukamba pa Mateyu 24:7. Pakukonkhoska vo vazamuchitika asani wayamba kuwusa kuchanya, Yesu wangukamba kuti: “Mtundu uyukiyengi pa mtundu, ndi ufumu pa ufumu: ndipu viŵengepu vilala ndi viyewuyewu mu malu ndi malu.” Ungawona kuti Yesu wangukambiya limu kuti m’nyengu iyi, kwazamukuŵa nja kweniso viyewuyewu. Ndipu masuzgu ngenanga ndingu ngaja ngachichitika pacharu chosi chapasi m’vyaka venivi, asi viyo?

Joni: Hinya nadi.

Wanangwa: Pa lemba ili, Yesu wangukamba kuti pa nyengu yakuŵapu kwaki nge Fumu ya Ufumu waku Chiuta, kwazamukuŵa so nkhondu. Buku la Chivumbuzi lingukambiya so limu kuti mu nyengu ya umari kwazamuja nkhondu yo yazamukwaska charu chimoza pe cha kweni charu chosi chapasi. * Kumbi utichikumbuka chaka cho nkhondu yakwamba yapacharu chosi yinguchitikiya?

Joni: Yingwamba mu chaka cha 1914, ndipu  wakamba kuti ndichu chaka cho Yesu wangwambiya kuwusa! Ndaziŵanga cha kuti vikolerana viyo.

Wanangwa: Asani tingavwisa umampha fundu yakukwaskana ndi nyengu zinkhondi ndi ziŵi kweniso mauchimi nganyaki ngakukwaskana ndi nyengu ya umari, visuzga cha kuwona kukolerana kwaki. Akaboni aku Yehova asimikizga ndi mtima wosi kuti Yesu wakwamba kuwusa nge Fumu ya Ufumu waku Chiuta, mu 1914 ndipu mazuŵa ngakumaliya nangu ngangwamba mu chaka chenichi. *

Joni: Nditesesa kuti ndivwisi vosi vo takambiskana.

Wanangwa: Muchita umampha abwana. Nge mo ndingukukambiyanipu kali, nani vingunditole nyengu yitali kuti ndivwisi umampha. Kweni ndiwona kuti vo takambiskana vakuwovyaku viyo kuvwisa kuti chinanga kuti chaka cha 1914, chikuzumbulika cha m’Bayibolo, kweni vo Akaboni aku Yehova agomezga vakukwaskana ndi chaka ichi, vituliya m’Malemba.

Joni: Kukamba uneneska, Mwakaboni mutindikondweska ukongwa chifukwa nyengu zosi mulongo ukaboni wa m’Malemba wa fundu zo mukonkhoska. Kuti mukonkhoska ŵaka va m’mutu cha. Kweni ndizizwa kuti nchifukwa wuli nkhani iyi takambiskana njakusuzga viyo? Nchifukwa wuli Chiuta wakuleka kutikambiya m’Bayibolo kuti Yesu wakwamba kuwusa kuchanya mu 1914?

Wanangwa: Mwafumba fumbu lamampha ukongwa abwana. Ndipu pe vinthu vinandi vo Malemba ngakonkhoska cha fundu zaki zosi. Sonu muwona kuti nchifukwa wuli Chiuta wakulemba Bayibolo m’nthowa yakuti ŵanthu ayesesengi kufufuza kuti alivwisi? Ndiwona kuti tizikambiskani fundu yeniyi ulendu wamawa.

Joni: Vingazija umampha ukongwa.

Kumbi pe nkhani yinyaki ya m’Bayibolo yo mutiyivwisa umampha cha? Kumbi mukhumba kuvwisa umampha visambizu vinyaki va Akaboni aku Yehova? Asani ndi viyo, fumbani Akaboni aku Yehova mwaliŵi. Yiwu angayanja ukongwa kukambiskana namwi nkhani zo mukhumba.

^ ndimi 5 Kanandi Akaboni aku Yehova asambira Bayibolo ndi ŵanthu kwawezi ndipu akambiskana nawu nkhani zakupambanapambana za m’Bayibolo.

^ ndimi 7 Wonani nkhani ya mutu wakuti “Kukambiskana Nkhani ya M’Bayibolo—Kumbi Ufumu Waku Chiuta Ukwamba Zuŵanji Kuwusa?—Chigaŵa 1,” mu Chigongwi cha Alinda cha November-December 2014.

^ ndimi 9 Wonani Danyele 4:23-25.

^ ndimi 24 Wonani Maŵerengedu 14:34; Ezekiele 4:6.

^ ndimi 24 Wonani tchati cha “Lotu Laku Nebukadanezara la Chimiti.”

^ ndimi 30 Wonani mutu 9 m’buku la, Kumbi Bayibolo Lisambizanji Weniukongwa? lakupharazgika ndi Akaboni aku Yehova.