Julani

Lutani pa menyu yachiŵi

Lutani pa vo ve mukati

Akaboni aku Yehova

Chitonga (Malawi)

Chigongwi cha Alinda—Chakusambira  |  May 2015

Jani Masu Satana Wakhumba Kukumezani!

Jani Masu Satana Wakhumba Kukumezani!

“Khazgani: Diabolo yo, mphindikwa yinu, uli ndi nkharamu yakukoroma, wayingayinga ndi kupenja mweniyo wakamphe.”1 PET. 5:8.

1. Konkhoskani vo vinguchitika kuti mungelu munyaki waje Satana.

PAKWAMBA, mungelu munyaki wenga pa ubwezi wamampha ndi Yehova. Kweni pavuli paki, wangwamba kukhumbira kuti ŵanthu amusopengi. M’malu mwakukanizga maŵanaŵanu ngaheni ngenanga, iyu wanguzomerezga kuti ngakuwi mpaka wangubuda. (Yak. 1:14, 15) Tiziŵa kuti mungelu mwenuyu ndi Satana ndipu “we ndi kanthu ndi uneneska cha.” Iyu wangugarukiya Yehova ndipu wanguja “wuskewu wa ŵatesi.”Yoh. 8:44.

2, 3. Kumbi mazu ngakuti “Satana,” “Diabolo,” “njoka” ndi “nchalinda” ngatitiwovya kuziŵanji vakukwaskana ndi murwani mukulu waku Yehova?

2 Kutuliya po wangugarukiya, Satana walongo kuti ndi murwani mukulu waku Yehova ndipu watiŵayanja cha ŵanthu. Mazina ngo wakupaskika ngalongo kuti ngwakupusisa ukongwa. Mwakuyeruzgiyapu, zina lakuti Satana ling’anamuwa “Wakususka.” Ivi vilongo kuti wazomerezga cha kuti Chiuta ndiyu ngwakwenere kuwusa chilengedu chosi ndipu wasuska mwankhaza ukongwa. Satana wakhumbisiska kuti muwusu waku Yehova uleki kugwira nchitu.

3 Nge mo lemba la Chivumbuzi 12:9 likambiya, Satana wadanika  so kuti Diabolo, zina lo ling’anamuwa “Waboza.” Ivi vititikumbuska mo Satana wangunyoze Yehova mwakukamba kuti ngwaboza. Ndipu mazu ngakuti “njoka yo yamwaka” ngatitikumbuska vo vinguchitika mu Edene pa nyengu yo Satana wangugwiriskiya nchitu njoka kuti wanyengi Eva. Mazu ngakuti “nchalinda yo mukulu” ngalongo kuti Satana ngwakofya ukongwa ndipu wakhumba kutimbanyizga chilatu chaku Yehova kweniso kubaya ŵanthu Ŵaki.

4. Kumbi tikambiskanengenji m’nkhani iyi?

4 Kukamba uneneska, Satana wangachitiska kuti tileki kuja akugomezgeka kwaku Yehova. Ndichu chifukwa chaki, Bayibolo litititcheŵeska kuti: “Zizani, khazgani: Diabolo yo, mphindikwa yinu, uli ndi nkharamu yakukoroma, wayingayinga ndi kupenja mweniyo wakamphe.” (1 Pet. 5:8) Mu nkhani iyi, tikambiskanengi vinthu vitatu vo Satana waziŵika navu. Ivi vitiwovyengi kuja masu ndi murwani waku Yehova kweniso murwani widu yo ndi muheni ukongwa.

SATANA NGWANTHAZI UKONGWA

5, 6. (a) Perekani vakuwoniyapu vakulongo kuti angelu ndi “vilimbi vanthazi.” (b) Kumbi Satana walongo wuli kuti we ndi “nthazi ya nyifwa”?

5 Angelu ndi “vilimbi vanthazi.” (Sumu 103:20) Yiwu ŵe ndi nthazi ndipuso zeru zinandi kuluska ŵanthu. Angelu akugomezgeka agwiriskiya nchitu nthazi zawu pa vinthu vamampha. Mwakuyeruzgiyapu, nyengu yinyaki mungelu waku Yehova wangubaya asilikali 185,000 Achisiriya. Kukamba uneneska, munthu yumoza pamwenga gulu losi lankhondu la Ayisraele latingi lifiskengi cha kuchita ivi. (2 Ŵakar. 19:35) Pa nyengu yinyaki, mungelu wangugwiriskiya nchitu nthazi zaki kuti watuzgi akusambira aku Yesu m’jeri. Mungelu mwenuyu wangujula makhomu ngajeri ndikutuzgiya akusambira kubwalu, ndipu pavuli paki wangujala so makhomu. Kweni pa nyengu yosi iyi alonda a jeri wo ŵenga pafupi awonanga cha vo vachitikanga.Mac. 5:18-23.

6 Chinanga kuti angelu akugomezgeka agwiriskiya nchitu nthazi zawu pa vinthu vamampha, Satana watizigwirisiya nchitu pa vinthu viheni. Kumbi ndi vinthu wuli vo wachita ndi nthazi zaki? Malemba ngakamba kuti Satana ndi “muwusi wa charu ichi” ndipuso “Chiuta wa mgonezi wunu.” (Yoh. 12:31; 2 Ŵakor. 4:4) Satana Diabolo we ndi “nthazi ya nyifwa.” (Ŵah. 2:14) Ivi ving’anamuwa kuti wabaya ŵanthu wosi mwakuwoneke cha. Kweni wachitiska kuti ŵanthu anandi abayengi anyawu. Ŵanthu mbakubuda ndipu atufwa chifukwa chakuti Eva wanguvwiya boza laku Satana ndipuso Adamu wanguleka kuvwiya Chiuta. (Ŵar. 5:12) Ivi vilongo kuti Diabolo we ndi “nthazi ya nyifwa.” Ndipu Yesu wangumudana kuti “mubayaŵanthu.” (Yoh. 8:44) Mwaviyo, Satana ndi murwani widu wanthazi ukongwa!

7. Kumbi mademoni ngalongo wuli kuti nganthazi?

7 Asani tisuska Satana, ndikuti tisuska so wosi wo ŵe kuchigaŵa chaki wo alimbana ndi muwusu waku Yehova. Yiwu asazgapu angelu akugaruka pamwenga mademoni. (Chiv. 12:3, 4) Kwamba kali, angelu yaŵa alongo kuti ŵe ndi nthazi ukongwa ndipu atombozga ŵanthu. (Mat. 8:28-32; Marko 5:1-5) Mungazideleranga cha nthazi za angelu aheni ŵenaŵa pamwenga zaku Satana, “mweni demoni.” (Mat. 9:34) Kukamba uneneska, tingamupunda cha Satana kwambula kuwovyeka ndi Yehova.

SATANA NGWANKHAZA

8. (a) Kumbi Satana wakhumbanji? (Wonani chithuzi cho che papeji 9.) (b) Kumbi yimwi muwona kuti charu chilongo wuli mtima wankhaza wo Satana we nawu?

8 Wakutumika Petro wanguyeruzgiya Satana ndi “nkharamu yakukoroma.” Mwakukoliyana ndi vo buku linyaki lingukamba, mazu ngachigiriki ngo akungafwatuliya kuti “yakukoroma” ngang’anamuwa “chinyama chakofya cho  che ndi nja yikulu.” Ivi viyanana ukongwa ndi nkhaza zo Satana wachita! Chinanga kuti iyu ndiyu wawusa charu ichi, kweni wapenja mbwenu ŵanthu anyaki kuti aje kuchigaŵa chaki. (1 Yoh. 5:19) Satana wawona kuti ŵanthu anyaki wakuŵameza kali ndipu sonu waŵika maŵanaŵanu ngaki ngosi pa Akhristu akusankhika wo ŵeche pacharu chapasi kweniso a “mbereri zinyaki.” (Yoh. 10:16; Chiv. 12:17) Iyu wakhumba kuti wamezi ŵanthu aku Yehova. Ndipu wakwamba mu nyengu ya akutumika kutombozga akulondo aku Yesu. Ivi vilongo nadi kuti Satana ngwankhaza ukongwa.

9, 10. (a) Kumbi Satana wangulongo wuli kuti wakhumbanga cha kuti chilatu chaku Chiuta chifiskiki m’nyengu ya Ayisraele? (Perekani vakuwoniyapu.) (b) Nchifukwa wuli Satana wakhumbanga kuti Ayisraele agarukiyi Yehova? (c) Kumbi muwona kuti Satana watuvwa wuli asani mteŵeti waku Yehova wabuda mazuŵa nganu?

9 Pe so nthowa yinyaki yo Satana walongore kuti ngwankhaza pa nkhani yakukhumba kuti chilatu chaku Yehova chileki kufiskika. Nkharamu yo ye ndi nja yikulu yiŵavi chitima. Ndipu yija ndi lisungu cha asani yikhumba kubaya nyama pamwenga asani yabaya. Mwakuyana ŵaka, Satana wachita chitima cha ndi ŵanthu wo wakhumba kuŵameza. Mwakuyeruzgiyapu, ŵanaŵaniyani mo Satana Diabolo wakondwiyanga asani Ayisraele achita ureŵi kweniso asani ayamba mbunu. Ndipu asani muŵerenga nkhani yakukwaskana ndi vo vinguchitika chifukwa cha ureŵi wo Ziuri wanguchita ndipuso mbunu zaku Gehazi, “mungawona” mo Satana wangukondwe nge nkharamu yakukoroma yo yameza nyama.Maŵ. 25:6-8, 14, 15; 2 Ŵakar. 5:20-27.

Satana wakondwa ukongwa asani mteŵeti waku Yehova wabuda (Wonani ndimi 10)

10 Satana wenga ndi chifukwa cho wakhumbiyanga kuti Ayisraele a m’nyengu yakali agarukiyi Yehova. Iyu waziŵanga kuti Mesiya wakhumbikanga kutuliya m’mtundu wenuwu ndipu iyu ndiyu watingi waphwanyengi Satana ndi kutumbika muwusu waku Yehova. (Chiy. 3:15) Mwaviyo,Satana wakhumbanga kuti mtundu wa Ayisraele umali, ndipu wayesesanga kuti achiti ubudi. Iyu wanguchitapu chitima cha Davidi wati wachita ureŵi pamwenga kuja ndi lisungu Mosese wati watondeka kuchisere m’Charu Chakulayizgika. Kweniso, Satana wasekere ukongwa asani mteŵeti waku Chiuta  wachita ubudi ukulu. Iyi ndi nthowa yimoza yo Diabolo wagwiriskiya nchitu kuti wanyozi Yehova.Nthanthi 27:11.

11. Kumbi Satana wakhumbanga kuti Sara wachitenji?

11 Satana waŵatinkhanga ukongwa apapi aku Mesiya. Mwakuyeruzgiyapu, ŵanaŵaniyani vo vinguchitika Abrahamu wati waziŵiskika kuti wajengi “mtundu ukulu.” (Chiy. 12:1-3) Pa nyengu yo Abrahamu ndi Sara ŵenga ku Egipiti, Farao wangudana Sara kuti waluti ku nyumba kwaki. Iyu wakhumbanga kuti wakaje muwolu waki. Kweni Yehova wanguwovya Sara kuti waleki kukumana ndi masuzgu. (Ŵerengani Chiyambo 12:14-20.) Ivi ndivu vinguchitika so ku Gerara, kwati kwaja kamanavi kuti Yisaki waweku. (Chiy. 20:1-7) Kumbi Satana ndiyu wachitiskanga vinthu venivi? Kumbi iyu wakhumbanga kuti Sara yo wanguleka charu chakukhupuka ndi kwamba kuja m’mahema, wanyengeki ndi nyumba zapachanya zaku Farao ndipuso zaku Abimeleke? Kumbi Satana wawonanga kuti Sara watingi wagarukiyengi murumu waki ndi Yehova mwakuyirwa nthengwa yambula kwenere? Bayibolo likamba cha, kweni te ndi chifukwa chakuvwika chakugomezge kuti Diabolo watingi wakondwengi ukongwa asani Sara wangutondeka kubala mwana yo mwatingi muzituwengi mbewu yakulayizgika. Vosi ivi vilongo kuti Satana ngwankhaza ukongwa!

12, 13. (a) Kumbi Satana wangulongo wuli kuti ngwankhaza pa nyengu yo Yesu wanguwiya? (b) Kumbi muwona kuti Satana watiŵawona wuli ŵana wo atanja Yehova ndi kumuteŵete mazuŵa nganu?

12 Yesu wanguwaku pati pajumpha vyaka vinandi kutuliya po Abrahamu wanguwiya. Mungaŵanaŵananga cha kuti Satana wawonanga kuti mwana uyu wenga wakutowa, wamampha kweniso wakuzirwa ukongwa. Satana waziŵanga umampha kuti asani mwana uyu wakuwa, watingi wajengi Mesiya yo wangulayizgika. Kukamba uneneska, Yesu wenga chigaŵa chakwamba cha mbewu yaku Abrahamu yo pavuli paki watingi ‘wanangengi nchitu zaku Diabolo.’ (1 Yoh. 3:8) Satana wakhumbanga kuti Yesu wafwi. Kumbi iyu wawonanga kuti kuchita ivi mbuheni? Awa, chifukwa Satana watoliyaku kanthu cha pa nkhani ya chamampha ndi chiheni. Ndipu pa nkhani yakubaya Yesu, wanguchitapu kanthu mwaliŵi ukongwa. Kumbi iyu wanguchita wuli venivi?

13 Karonga Herode wanguguŵa ukongwa akugomezga nyenyezi ŵati amufumba vakukwaskana ndi “Karonga wa ŵaYuda” yo wanguwaku ndipu wakhumbisiskanga kumubaya. (Mat. 2:1-3, 13) Kuti ivi vifiskiki, iyu wangulangula kuti ŵana anthurumi wosi wo ŵenga ndi vyaka viŵi kusikiya pasi wo ajanga ku Betelehemu abayiki. (Ŵerengani Mateyu 2:13-18.) Kweni Yesu wangubayika cha. Nanga ivi vititiwovya kuziŵanji vakukwaskana ndi murwani widu Satana? Ivi viwoneke limu kuti Diabolo wawona kuti umoyu wa ŵanthu ngwakuzirwa cha. Iyu watiŵayanja cha ŵana chinanga nkhamanavi. Satana ndi “nkharamu yakukoroma” nadi. Nyengu zosi, mukumbukengi kuti iyu ngwankhaza!

SATANA NGWAKUPUSISA

14, 15. Kumbi Satana “waburumutizga” wuli “vinjeru va ambula chivwanu”?

14 Satana wapusisa ukongwa ŵanthu ndipu iyi ndiyu nthowa yija yo wangachitiskiya kuti ŵanthu agarukiyi Yehova, Chiuta wachanju. (1 Yoh. 4:8) Ndipu ivi vichitiska kuti ŵanthu alekengi kuziŵa kuti ‘mbasauchi mu mzimu.’ (Mat. 5:3) Mwaviyo, iyu “waburumutizga vinjeru va ambula chivwanu, viyo kuti ungaŵaŵaliya cha ukweru wo wa evangeli wa unkhankhu waku Khristu, yo nchikozgu chaku Chiuta.”2 Ŵakor. 4:4.

15 Chisopa chaboza ndiyu nthowa yikulu yo Satana wapusisiya ŵanthu. Iyu waziŵa kuti  Yehova wakhumba kuti ŵanthu ajiperekengi kwaku iyu pe. Mwaviyo, Satana wakondwa ukongwa asani wawona kuti ŵanthu asopa ŵanthu akufwa, vinthu vakulengeka pamwenga vinthu vinyaki m’malu mwakusopa Yehova. (Chit. 20:5) Ndipu ŵanthu anandi wo awona kuti asopa Chiuta mwakwenere nawu agomezga vinthu vaboza kweniso midawuku yambula fundu. Yiwu apaska chitima ukongwa nge mo venge ndi ŵanthu wo Yehova wanguŵapempha kuti: “Chifukwa chine munanga ndalama zinu paku cho kuti nchakurya cha, ndi kutakataka kwinu paku cho kuti chigutiska cha? Tegherezgani kwarwana kwaku ini, muryi cho nchamampha, ndipu mujikondwereski ndi vakununa.”—Yes. 55:2.

16, 17. (a) Nchifukwa wuli Yesu wangukambiya Petro kuti: “Kanga kuvuli kwangu, Satana”? (b) Kumbi Satana wangatipusisa wuli kuti tileki kuja masu?

16 Chinanga mbateŵeti aku Yehova angapusisika ndi Satana. Mwakuyeruzgiyapu, ŵanaŵaniyani vo vinguchitika pa nyengu yo Yesu wangukambiya akusambira ŵaki kuti wepafupi kubayika. Wakutumika Petro wangudaniya Yesu kumphepeti ndikumukambiya kuti: “Kuŵi kutali kwinu, Ambuya: chingamuŵiyani ichi cha.” Chinanga kuti wakutumika Petro watenere kuti wenga ndi maŵanaŵanu ngamampha, kweni Yesu wangumumuka mwanthazi kuti: “Kanga kuvuli kwangu, Satana!” (Mat. 16:22, 23) Nchifukwa wuli Yesu wangudana Petro kuti “Satana”? Chifukwa Yesu waziŵanga umampha vo vatingi vichitikengi. Ora lenga pafupi kukwana kuti wapereki umoyu waki nge sembi ya uwombozi ndipu ivi vatingi vilongongi kuti Diabolo ngwaboza. Pa nyengu yakusuzga nge iyi, Yesu wakhumbikanga cha kujichitiya chitima. Asani iyu wanguleka kuja masu, watingi wachitengi vinthu vo Satana wakhumbanga.

17 Nasi tija m’nyengu yakusuzga ukongwa chifukwa umari wepafupi. Satana wakhumba kuti tileki kuja masu ndipuso kuti tidemwelengi ndi vinthu va m’charu. Mungazomerezganga cha kuti ivi vikuchitikiyeni! M’malu mwaki, lutirizgani ‘kukhazga’ pamwenga kuja masu. (Mat. 24:42) Mungapusisikanga cha ndi boza laku Satana lakuti umari weche kutali pamwenga kuti uzengi cha.

18, 19. (a) Kumbi Satana wangatipusisa wuli pa nkhani ya mo titijiwone? (b) Kumbi Yehova watitiwovya wuli kuja masu?

18 Pe so nthowa yinyaki yo Satana watitipusisiya. Iyu wangatichitiska kuwona kuti Chiuta watitiyanja cha ndipuso kuti wangatigowoke cha maubudi ngidu. Kweni ndiyani yo waleka nadi kwanjika ndi Yehova? Ndi Satana. Nanga ndiyani yo Chiuta wangamugowoke nadi cha? Palivi so munyaki, ndi Satana. Bayibolo lititisimikizgiya kuti: “Chiuta ngwambura urunji cha kuluwa nchitu yinu ndi chanju cho mungurongole zina laki.” (Ŵah. 6:10) Yehova wawonga ukongwa chifukwa chakuti mutesesa kumukondwesa ndipu uteŵeti winu kuti uluta pa waka cha. (Ŵerengani 1 Ŵakorinte 15:58.) Mwaviyo, tingapusisikanga cha ndi maboza ngaku Satana.

19 Nge mo tawone m’nkhani iyi, Satana ngwanthazi ukongwa, ngwankhaza ndipuso ngwakupusisa. Nanga tingachita wuli kuti tipundi murwani wakofya mwenuyu? Yehova watijowo tija cha. Mazu Ngaki ngatitovya kuziŵa nthowa zo Satana wagwiriskiya nchitu ndipu “tileka kuziŵa cha fuzi yaki.” (2 Ŵakor. 2:11) Kuziŵa nthowa zo Satana wagwiriskiya nchitu kutitovya kuti tilutirizgi kuja masu. Kweni kuziŵa ŵaka nthowa zo Satana wagwiriskiya nchitu nkhwakukwana cha. Bayibolo likamba kuti: ‘Mikiranani ndi Diabolo yo, ndipu wathaŵengi imwi.’ (Yak. 4:7) Nkhani yakulondopu yikonkhoskengi vinthu vitatu vo vingatovya kumikirana ndi Satana kweniso kumupunda.