Julani

Lutani pa menyu yachiŵi

Lutani pa vo ve mukati

Akaboni aku Yehova

Chitonga (Malawi)

Chigongwi cha Alinda—Chakusambira  |  March 2016

Mwaŵana—Kumbi mwe Akunozeka Kubatizika?

Mwaŵana—Kumbi mwe Akunozeka Kubatizika?

“Ndiyani waku imwi yo wakhumba kuzenga nyumba waleka dankha kuja pasi ndi kuŵerengese ndalama zo wagwiriskiyengi ntchitu?”LUKA 14:28.

SUMU: 6, 34

Nkhani ziŵi izi zalembeke ŵana wo akhumba kubatizika

1, 2. (a) Kumbi ntchinthu wuli cho chikondwesa ŵanthu aku Chiuta mazuŵa nganu? (b) Kumbi apapi ndi ŵara mu mpingu angaŵawovya wuli ŵana wo akhumba kubatizika?

MURA munyaki wangukambiya Christopher yo wenga ndi vyaka 12 kuti: “Nditikuziŵa kutuliya po ukuwiya. Ndakondwa kuti ukhumba kubatizika. Kweni ndikhumba kukufumba fumbu limoza, ‘Ntchifukwa wuli ukhumba kubatizika?’” Kumbi fumbu ili lenga lakwenere? Mbunenesa kuti tikondwa ukongwa asani ŵana abatizika chaka ndi chaka. (Wak. 12:1) Kweni apapi ndi ŵara mu mpingu akhumba kuti ŵana akhumbengi ŵija kubatizika ndipuso aziŵengi vifukwa vo akhumbiya kubatizika.

2 Malemba ngalongo kuti Chiuta watumbika munthu yo  wajipatuliya kwaku iyu ndi kubatizika. Kweni ngalongo so kuti munthu yo wachita viyo Satana walimbana nayu. (Nthanthi 10:22; 1 Pet. 5:8) Mwaviyo, apapi wo mbakhristu atenere kusambiza ŵana ŵawu vo azamukumana navu asani azija akusambira aku Khristu. Asani mwana wasambira unenesa pakuyija, ŵara mu mpingu ndiwu atenere kumuwovya kuti waziŵi vo munthu wakumana navu asani waja wakusambira waku Yesu. (Ŵerengani Luka 14:27-30.) Munthu watenere kunozeke asani wakhumba kuzenga nyumba. Mwakuyanana waka, asani tikhumba kuteŵete Yehova mwakugomezeka mpaka pa umaliru, titenere kunozeke. (Mat. 24:13) Kumbi ŵana angaziŵa wuli kuti ateŵetiyengi Yehova mpaka pa umaliru? Tiyeni tiwoni.

3. (a) Mwakukoliyana ndi Mateyu 28:19, 20 ndi 1 Petro 3:21, kumbi vo Yesu ndi Petro angukamba vititiwovya wuli kuziŵa kukhumbika kwa ubatizu? (b) Kumbi tikambisanengi mafumbu nanga, ndipu ntchifukwa wuli?

3 Kumbi ndimwi wachinyamata ndipu mukhumba kubatizika? Asani ndi viyo, titikuwongani ukongwa! Ndi mwaŵi ukulu ukongwa kubatizika ndi kuja Kaboni waku Yehova. Kweniso munthu wangakamba cha kuti ndi Mkhristu asani wechendabatiziki. Ndipu ubatizu ngwakukhumbika ukongwa kuti tizitasiki. (Mat. 28:19, 20; 1 Pet. 3:21) Chifukwa mukhumba kuti muzichiti vo mwazamulayiza Yehova, mutenere kunozeke ubatizu. Mwaviyo, mungachita umampha kujifumba mafumbu ngatatu yanga kuti muwoni asani mwe akunozeka kubatizika. Mafumbu ngaki ndi yanga: (1) Kumbi ndakhwima mwauzimu mwakuti ndingabatizika? (2) Kumbi ndakhumba ndija kuti ndibatiziki? (3) Kumbi ndiziŵa vo kujipatuliya kwaku Yehova kung’anamuwa? Tiyeni tikambisani mafumbu yanga.

ASANI MWAKHWIMA MWAUZIMU

4, 5. (a) Ntchifukwa wuli mbarara pe cha wo atenere kubatizika? (b) Kumbi kukhwima kung’anamuwanji?

4 Bayibolu likamba cha msinkhu wo munthu  wakhumbika kubatizika. Lemba la Nthanthi 20:11 likamba kuti: “Chinanga ndi mwana munamana waziŵika ndi ntchitu zaki, kwali vakuchita vaki vamampha pamwenga vakunyoloka.” Munthu yo ndi munamana wangaziŵa chamampha ndi chiheni. Wangaziŵa so vo kujipatuliya kwaku Chiuta kung’anamuwa. Mwaviyo, wachinyamata yo walongo kuti ngwakukhwima mwauzimu kweniso wajipatuliya kwaku Chiuta ngwakwenere kubatizika.Nthanthi 20:7.

5 Kumbi kukhwima kung’anamuwanji? Kukhwima nkhukuwa msinkhu pe cha. Bayibolu likamba kuti ŵanthu akukhwima aziŵa kupambanisa pakati pa chamampha ndi chiheni. (Ŵah. 5:14) Mwaviyo, ŵanthu akukhwima aziŵa cho ntchamampha pamasu paku Yehova ndipu akhumba ndi mtima wosi kuchita cho ntchamampha. Ndichu chifukwa chaki atoleka liŵi cha ndi vinthu viheni. Kweniso achita kuchichizika cha kuti achitengi vinthu vamampha. Mwaviyo, mwana yo wabatizika wavwiya marangu ngaku Chiuta chinanga wangaŵa kwakuyija kwambula apapi ŵaki.—Yeruzgiyani ndi Ŵafilipi 2:12.

6, 7. (a) Konkhosani masuzu ngo Danyele wangukumana nangu ku Babiloni. (b) Kumbi Danyele wangulongo wuli kuti wenga wakukhwima?

6 Kumbi ŵana angakhwima mwauzimu? Hinya. Mwakuyeruziyapu, Danyele wenga wakukhwima mwauzimu. Iyu watenere kuti wenga ndi vyaka pakati pa 13 ndi 15 pa nyengu yo wangutoleke ku Babiloni ko kwengavi apapi ŵaki. Ku Babiloni Danyele wajanga ndi ŵanthu wo ayendiyanga marangu ngakupambana ndi ngo iyu wayendiyanga. Penga so suzu linyaki lo Danyele wangukumana nalu ku Babiloni. Ŵanthu a ku Babiloni amuwonanga kuti ngwapade. Danyele wenga yumoza wa anyamata wo angusankhika kuti akateŵetiyengi fumu. (Dan. 1:3-5, 13) Ku Babiloni, Danyele watenere kuti wenga ndi maudindu ngo wengavi po wenga ku Yisraele.

7 Kumbi Danyele wanguchita wuli? Kumbi wangukopeka ndi vinthu vakukondwesa vo wangusaniya ku Babiloni? Kumbi wangusintha nkharu yaki pamwenga vo wagomezanga chifukwa cha vo wangukumana navu? Awa! Bayibolu likamba kuti po Danyele wenga ku Babiloni “wangusimikiza mumtima mwaki kuti waleki kufipisika” ndi chechosi chakukwasana ndi kusopa kwaboza. (Dan. 1:8) Danyele wangulongo kuti wenga nadi wakukhwima mwauzimu!

Anyaki aja abwezi aku Chiuta pa Nyumba ya Ufumu pe kweni kusukulu achita vinthu va charu. Kweni mwana wakukhwima mwauzimu wachita viyo cha (Wonani ndimi 8)

8. Kumbi tisambiranji pa vo Danyele wanguchita?

8 Kumbi tisambiranji pa vo Danyele wanguchita? Tisambirapu kuti mwana wasintha cha asani wasimikiza mumtima mwaki. Iyu waja nge lwenda cha yo wasintha mtundu kutole malu ngo walipu. Anyaki aja abwezi aku Chiuta pa Nyumba ya Ufumu pe kweni kusukulu achita vinthu va charu. Kweni mwana wakukhwima mwauzimu wachita viyo cha. M’malu mwakwende mphepu, iyu wasintha cha asani wateseka.Ŵerengani Ŵaefesu 4:14, 15.

9, 10. (a) Kumbi mwana wangapinduwa wuli asani wangajisanda kuti wawoni vo wanguchita wati wayeseka? (b) Kumbi asani munthu wabatizika walongonji?

9 Tosi te akubuda. Mwaviyo, ŵana ndi ara wosi ananga nyengu zinyaki. (Wak. 7:20) Kweni asani mukhumba kubatizika, mutenere kujisanda kuti muwoni asani mukhumba ndi mtima wosi kuvwiya marangu ngaku Yehova. Kumbi mungaziŵa wuli kuti mukhumba kuvwiya marangu ngaku Chiuta? Jifumbeni kuti: ‘Kumbi vo ndachitapu kuvuli uku vilongo kuti ndivwiya marangu ngaku Chiuta?’ Ŵanaŵaniyani vo munguchita mwati  mwayeseka. Kumbi vo munguchita vilongo kuti mupambanisa pakati pa chamampha ndi chiheni? Wuli asani munthu munyaki watikuwonani kuti mwe apade nge mo amuwoniyanga Danyele? Kumbi ‘muziŵa khumbu laku Yehova’ asani muyeseka?Ŵaef. 5:17.

10 Ntchifukwa wuli mutenere kujifumba mafumbu yanga? Chifukwa ngangakuwovyani kuwona ubatizu mwakwenere. Nge po takambiyapu kali, asani munthu wabatizika mbukaboni wakuti wakulayiza Yehova mu pempheru kuti wamuyanjengi ndi kumuteŵete ndi mtima wosi kwamuyaya. (Marko 12:30) Yosi yo wabatizika watenere kuchita vo walayiza.—Ŵerengani Wakutaula 5:4, 5.

KUMBI MWAKHUMBA MWIJA KUTI MUBATIZIKI?

11, 12. (a) Kumbi munthu yo wakhumba kubatizika watenere kuwonesesanji? (b) Kumbi ntchinthu wuli chingakuwovyani kuti muwuwonengi mwakwenere ubatizu?

11 Bayibolu likamba kuti ŵanthu aku Yehova, kusazapu anamana, ‘ajiperekengi ndi mtima wosi’ pakumuteŵete. (Sumu 110:3) Mwaviyo, munthu yo wakhumba kubatizika watenere kuwonesesa kuti wakhumba yija. Mutenere kujisanda kuti muziŵi asani mwakhumba nadi mwija. Chifukwa wuli? Chifukwa chakuti mo vinthu viŵiya asani munthu wakuliya mu unenesa vipambana ndi yo wasambira pakuyija.

12 Asani mwakuliya mu unenesa, mutenere kuti mwawonapu ŵanthu anandi achibatizika. Ŵanthu yaŵa angaŵa aku ŵinu, avurwa ŵinu, azichi ŵinu pamwenga anyinu wo museŵe nawu. Asani ndimu viliri ndi imwi, kumbi mutenere kuphwere vinthu wuli? Mutenere kuphwere kuti muleki kuwona ubatizu nge mwambu waka. Mungabatizikanga chifukwa chakuŵanaŵana kuti mwafika pa msinkhu wakubatizika cha. Kumbi mungachita wuli kuti muwonengi ubatizu mwakwenere? Mutenere kuŵanaŵaniya vifukwa vo muwone kuti ubatizu ngwakukhumbika. Musaniyengi vifukwa vinandi mu nkhani iyi kweniso yo tazamusambira sabata yamawa.

13. Kumbi mungaziŵa wuli kuti mwakhumba mwija kubatizika?

13 Pe nthowa zinandi zo zingakuwovyani kuziŵa asani mwakhumba mwija kuti mubatiziki. Mwakuyeruziyapu, vo mupempha Yehova vingalongo asani mukhumba nadi kumuteŵete kutuliya pasi pamtima. Asani mupemphera pafupipafupi kweniso vo mukamba mupempheru vingalongo kuti Yehova ndi mubwezi winu wapamtima pamwenga cha. (Sumu 25:4) Nthowa yikulu yo Yehova wamukiya mapempheru ngidu nkhuziya mu Mazu ngaki. Mwaviyo, mungalongo so kuti mukhumba kuŵa pa ubwezi ndi Yehova ndi kumuteŵete kutuliya pasi pamtima asani mulimbikiya kusambira Bayibolu. (Yos. 1:8) Jifumbeni kuti: ‘Kumbi ndizumbuwanji mumapempheru ngangu? Kumbi ndiŵerenga Bayibolu pafupipafupi?’ Asani mu banja mwinu muchita Kusopa kwa Pabanja, jifumbeni kuti: ‘Kumbi ndichitaku ndi mtima wosi?’ Vo mungamuka vingakuwovyani kuti muziŵi asani mukhumba mwija kubatizika.

KUMBI KUJIPATULIYA KUNG’ANAMUWANJI?

14. Kumbi kujipatuliya ndi ubatizu vipambana wuli?

14 Anyaki aziŵa cha kuti pe mphambanu pakati pa kujipatuliya ndi ubatizu. Mwakuyeruziyapu, achinyamata anyaki akamba kuti akujipatuliya kwaku Yehova kweni ŵechendanozeki kubatizika. Kumbi ivi vakuvwika? Kujipatuliya kung’anamuwa kukambiya Yehova  kuti mumuteŵetiyengi kwamuyaya. Pa ubatizu, munthu walongo anyaki kuti wakujipatuliya kwaku Yehova. Mwaviyo, ubatizu mbukaboni wakuti mukujipatuliya kwaku Yehova mu pempheru. Mwechendabatiziki mutenere kuwonesesa kuti muziŵa vo kujipatuliya kung’anamuwa.

15. Kumbi kujipatuliya kung’anamuwanji?

15 Asani mwajipatuliya kwaku Yehova ndikuti mwajikana. Mukambiya Yehova kuti muchitengi khumbu laki, linu cha. (Ŵerengani Mateyu 16:24.) Asani tikhumbika kuchita vo tapangana ndi anyidu, kwe wuli vo tapangana ndi Yehova Chiuta! (Mat. 5:33) Kumbi mungalongo wuli kuti mwajikana nadi ndipu sonu mwe aku Yehova?Ŵar. 14:8.

16, 17. (a) Kambani chakuyeruziyapu cho chikonkhosa vo kujikana kung’anamuwa. (b) Kumbi munthu yo wakujipatuliya kwaku Yehova watimukambiyanji?

16 Tiyeruziyi kuti mubwezi winu watikupasani galimotu ndipu watikukambiyani kuti: “Galimotu iyi njaku.” Kweni wakamba so kuti: “Maki ndisungengi ndini. Ini ndini ndiyendesengi, iwi cha.” Kumbi mungakamba kuti wakupasani ndi mtima wosi? Kumbi mungamuwona wuli mubwezi winu?

17 Sonu ŵanaŵaniyani vo Yehova wakhumba ku munthu yo wakujipatuliya kwaku iyu. Munthu uyu wakambiya Yehova kuti: “Nditikupasani umoyu wangu. Nde winu.” Wuli asani munthu uyu wangayamba kuchita vinthu vo Chiuta wakana nge kuchita chibwezi ndi munthu yo waleka kusopa Yehova? Nanga asani wangayamba ntchitu yo yingamuchitisa kuti watondeki kuchita vinandi mu uteŵeti pamwenga kuluta ku maunganu? Kumbi vingayanana cha ndi kusunga maki nga galimotu? Kujipatuliya kwaku Yehova kuyanana waka ndi kukamba kuti: “Umoyu wangu ngwinu. Asani vo imwi mukhumba vapambana ndi vo ini ndikhumba, nyengu zosi ndichitengi vo imwi mukhumba.” Ndivu Yesu wangukamba po wenga panu pasi. Iyu wangukamba kuti: “Ndikusika kutuwa kuchanya kuti ndizichiti khumbu langu cha, kweni khumbu laku yo wakundituma.”Yoh. 6:38.

18, 19. (a) Kumbi vo Rose ndi Christopher angukamba, vilongo wuli kuti munthu watumbikika asani wabatizika? (b) Kumbi ubatizu mutiwuwona wuli?

18 Ubatizu titenere kuwuwona mwakupepuka cha. Kweni ndi mwaŵi ukulu ukongwa kujipatuliya kwaku Yehova ndi kubatizika. Ŵana wo atanja Yehova kweniso wo aziŵa vo kujipatuliya kung’anamuwa, aleka cha kubatizika. Kweniso adandawula cha chifukwa chakuchita viyo. Msungwana munyaki zina laki Rose, wangukamba kuti: “Nditanja Yehova ndipu palivi chinthu chakukondwesa ukongwa kulusa kumuteŵete. Palivi chinthu chinyaki cho ndingusimikiza kuchita kurusa kubatizika.”

19 Nanga Christopher yo tamuzumbuwa mu ndimi yakwamba? Kumbi iyu wangusankha umampha kubatizika po wenga ndi vyaka 12? Iyu wakondwa asani wakumbuka zuŵa lo wangujipatuliya kwaku Yehova ndi kubatizika. Wangwamba kuchita upayiniya we ndi vyaka 17. Wanguja muteŵeti wakovya po wenga ndi vyaka 18 ndipu sonu wateŵete pa Beteli. Iyu wanguti: “Ndingusankha umampha ukongwa. Ndipu ndikondwa kuteŵete Yehova ndi gulu laki.” Asani mukhumba kubatizika, kumbi munganozeke wuli? Nkhani yachiŵi yazamumuka fumbu ili.