Julani

Lutani pa menyu yachiŵi

Lutani pa vo ve mukati

Akaboni aku Yehova

Chitonga (Malawi)

Chigongwi cha Alinda—Chakusambira  |  May 2017

Mungazomerezanga Cha Kuti Chanju Chinu Chiziziri

Mungazomerezanga Cha Kuti Chanju Chinu Chiziziri

“Chifukwa chakuti ŵanthu anandi azamuleka kuvwiya marangu, chanju cha anandi chazamuzizira.”—MAT. 24:12.

SUMU: 23, 24

1, 2. (a) Kumbi mazu ngaku Yesu ngo nge pa Mateyu 24:12, ngalutanga kwakayani ukongwa? (b) Kumbi buku la Machitidu lilongo wuli kuti Akhristu anandi a munyengu ya akutumika angulutiriza kulongo chanju? (Wonani chithuzi cho che pachanya.)

CHINTHU chimoza mwa vinthu vo Yesu wangukamba kuti chazamuja chisimikizu cha kumala kwa mugonezi ntchakuti “chanju cha anandi chazamuzizira.” (Mat. 24:3, 12) Mazu yanga ukongwa ngalutanga kwa Ayuda a munyengu ya akutumika. Yiwu akambanga kuti mbanthu aku Chiuta kweni anguchitapu kanthu cha ŵati awona kuti chanju chawu chayamba kumala pakuteŵete Chiuta.

2 Chinanga kuti venga viyo, Akhristu anandi pa nyengu iyi ajiperekanga “kupharazga uthenga wamampha waku Khristu.” Yiwu ayanjanga Chiuta, Akhristu anyawu ndipuso ŵanthu wo ŵenga Akhristu cha. (Mac. 2:44-47; 5:42) Kweni akusambira anyaki aku Yesu munyengu ya akutumika anguchitapu kanthu cha ŵati awona kuti chanju chawu chayamba kuzizira pakuteŵete Chiuta.

3. Ntchinthu wuli cho chinguchitisa Akhristu anyaki kuti chanju chawu chiziziri?

3 Yesu wati wayuskika, wangukamba za Akhristu a munyengu ya  akutumika wo ajanga ku Efeso, kuti: “Nditikususka chifukwa chakuti wasiya chanju cho wenga nachu pakwamba.” (Chiv. 2:4) Kumbi chifukwa chimoza cho Akhristu yaŵa anguchitiya viyo chenga nichi? Akhristu ŵenaŵa atenere kuti achitanga vinthu mwakutole ŵanthu a mucharu cho. (Ŵaef. 2:2, 3) Nge mo viliri ndi matawuni nganandi mazuŵa nganu, ku Efeso kwachitikanga vinthu vinandi viheni. Msumba uwu wenga wakukhupuka ndipu ŵanthu akhumbanga kuja ndi vinthu vapachanya, ayanjanga masaza ndipuso umoyu wapachanya. Panyaki chifukwa chakuti ayanjanga ukongwa vinthu venivi, vinguchitisa kuti aleki kuja ndi chanju cheneku. Kusazgiyapu pa fundu iyi, mijalidu yaukazuzi kweniso ureŵi uheni ukongwa venga peposi.

4. (a) Kumbi mazuŵa nganu, ŵanthu alongo wuli kuti atimuyanja ukongwa cha Chiuta? (b) Kumbi chanju chidu chingayeseka pa vigaŵa vitatu nivi?

4 Uchimi wo Yesu wangukamba kuti chanju chazamuzizira, ufiskika so mazuŵa nganu. Mazuŵa nganu, ŵanthu atimuyanja cha Chiuta. Ŵanthu mamiliyoni nganandi akuleka kumugomeza. Yiwu agomeza mawupu nga ŵanthu kuti ndingu ngamalisengi masuzgu ngawu. Ŵanthu wo aleka kusopa Yehova Chiuta, alutiriza kuleka kumuyanja. Nge mo venge mumpingu wa ku Efeso, Akhristu auneneska mazuŵa nganu nawu angaŵika maŵanaŵanu ngawu pa vinthu vakuliŵavu ndipu chanju chawu chingayamba kuzizira. Sonu tikambisanengi mo chanju chidu chingayeseke pa vigaŵa vitatu ivi: (1) Kwanja Yehova, (2) kwanja Mazu ngaku Chiuta, (3) ndipuso kwanja abali.

KWANJA YEHOVA

5. Ntchifukwa wuli titenere kwanja Chiuta?

5 Yesu wati wakamba za munthu yo tikhumbika ukongwa kumwanja, wangutcheŵesa za kumala kwa chanju ko kuchitika mazuŵa nganu. Iyu wanguti: “Uyanjengi Yehova Chiuta waku ndi mtima waku wosi, ndi umoyu waku wosi, ndi maŵanaŵanu ngaku ngosi.’ Lenili ndilu dangu likulu kweniso lakwamba.” (Mat. 22:37, 38) Kukamba uneneska, kwanja ukongwa Chiuta kungatiwovya kuti tivwiyengi marangu ngaki, tikunthiyengepu ndipuso titinkhengi cho ntchiheni. (Ŵerengani Sumu 97:10.) Chinanga kuti ve viyo, Satana ndi charu chaki atesesa kuti tilekengi kumuyanja ukongwa Chiuta.

6. Ntchinthu wuli cho chichitika asani ŵanthu aleka kwanja ukongwa Chiuta?

6 Ŵanthu a mucharu ichi aziŵa cha chinthu cho angayanja. M’malu mwakwanja Mulengi, ‘atijiyanja.’ (2 Tim. 3:2) Charu ichi cho chiwusika ndi Satana, chichitisa kuti ŵanthu aje ndi ‘khumbiru la liŵavu, khumbiru la masu kweniso ajiwonesengi ndi vinthu vo ŵe navu paumoyu.’ (1 Yoh. 2:16) Wakutumika Paulo wangutcheŵesa Akhristu anyaki kuti aleki kuchita vo liŵavu lawu lakhumbanga. Iyu wanguti: “Kuŵika maŵanaŵanu pa vinthu va liŵavu kulongozge ku nyifwa . . . pakuti kuŵika maŵanaŵanu pa vinthu va liŵavu nkhujiŵika pa urwani ndi Chiuta.” (Ŵar. 8:6, 7) Kukamba uneneska, ŵanthu wo amaliya nyengu yawu kupenja vinthu vakuliŵavu pamwenga kugutisa khumbiru lawu lakugonana, pakumaliya aguŵa ndipu vitiŵaphweteka ukongwa mu mtima.—1 Ŵakor. 6:18; 1 Tim. 6:9, 10.

7. Kumbi ndi vinthu wuli vinyaki vo vingachitisa kuti Akhristu aleki kumuyanja ukongwa Chiuta?

7 Mu vyaru vinyaki ŵanthu akamba kuti kulivi Chiuta, anyaki akayikiya kuti kwe Chiuta ndipu anyaki akamba kuti vinthu vikuchita kusambuka. Yiwu achitisa ŵanthu kuti aleki kwanja Chiuta kweniso kumugomeza. Achitisa so ŵanthu anandi kuŵanaŵana kuti asani munthu wagomeza kuti kwe Mulengi ndikuti ndi muzeleza pamwenga ndi mubulu. Mwaviyo, ŵanthu atumbika asayansi m’malu mwakutumbika Mulengi. (Ŵar. 1:25) Asani tivwiya vo asambiza vingachitisa kuti tituweku kwaku Yehova ndipu tingaleka kumuyanja ukongwa.—Ŵah. 3:12.

8. (a) Kumbi ateŵeti aku Yehova anandi akumana ndi masuzgu wuli? (b) Kumbi pa Sumu 136 pe mazu ngakuchiska nanga?

 8 Kuguŵa kungachitisa so kuti chivwanu chidu chidewezeki ndipu tingaleka kumuyanja ukongwa Chiuta. Mu charu chiheni ichi cho chilamurika ndi Satana, nyengu zinyaki tikumana ndi vinthu vo vititiguŵisa. (1 Yoh. 5:19) Panyaki sonu tikumana ndi masuzgu chifukwa cha ukoti, kutama pamwenga kusoŵa ndalama. Nyengu zinyaki tingaguŵa chifukwa chakuti titondeka kuchita vinthu vinandi pamwenga vo takhumbanga vifiskika cha. Tingazomerezanga cha kuti vinthu ivi pamwenga maŵanaŵanu ngambula kwenere vitichitisengi kuwona nge kuti Yehova watileka. M’malu mwaki, titenere kuŵanaŵaniya mazu ngakuchiska ngo ngasanirika pa Sumu 136:23, ngo ngakamba za chanju chambula kumala chaku Yehova. Lemba ili lititi: “Wangutikumbuka po tenga akuyuyulika chifukwa chanju chaki ntchamuyaya.” Kukamba uneneska, chanju chaku Yehova pa ateŵeti ŵaki ntchamuyaya. Mwaviyo, tingasimikiza kuti Yehova watuvwa asani tipempha “chovyu mwakuchondere.”—Sumu 116:1; 136:24-26.

9. Kumbi ntchinthu cho wuli chinguwovya wakutumika Paulo kuti walutirizi kuteŵete Chiuta?

9 Nge mo wanguchiskikiya yo wakulembaku buku la Sumu, Paulo nayu wanguchiskika wati waziŵa kuti Yehova wamuwovyanga nyengu zosi. Paulo wakulemba kuti: “Yehova ndiyu watindiwovya, ndichitengi mantha cha. Kumbi munthu wangandichitanji?” (Ŵah. 13:6) Paulo wenga ndi chigomezu chakukho kuti Yehova ndiyu wamuwovyanga. Ivi vingumuwovya kuti wamalani ndi masuzgu ngo wakumananga nangu. Iyu wanguzomereza cha kuti maŵanaŵanu ngaheni ngamuweze vuli. Ndichu chifukwa chaki pa nyengu yo wenga mujeri, wangulemba makalata nganandi ngakuchiska. (Ŵaef. 4:1; Ŵaf. 1:7; Fil. 1) Chinanga kuti Paulo wanguyeseka kanandi ŵaka, wanguleka cha kwanja Chiuta. Ntchinthu wuli cho chingumupasa nthazi? Iyu wathembanga “Chiuta wakupembuzga ukongwa, mweniyo watitipembuzga mu mayeseru ngidu ngosi.” (2 Ŵakor. 1:3, 4) Kumbi tingamuyezga wuli Paulo asani tikhumba kulutiriza kwanja Yehova?

Muyanjengi Yehova (Wonani ndimi 10)

10. Ntchinthu wuli chingatiwovya kuti tilutirizi kwanja ukongwa Yehova?

10 Paulo wangukamba nthowa yinyaki yo yingatiwovya kuti tilutirizi kwanja ukongwa Yehova. Iyu wangulembe Akhristu anyaki kuti: “Mupempherengi nyengu zosi.” Pavuli paki wangulemba kuti: “Mufwiyengepu kupemphera.” (1 Ŵat. 5:17; Ŵar. 12:12) Kukambisana ndi Chiuta murombu ndiku kungachitisa kuti tije nayu pa ubwezi. (Sumu 86:3) Asani tikambisana ndi Yehova kwa nyengu yitali, kumukonkhose vo tiŵanaŵana ndipuso vo ve mumtima, vititiwovya kuti tindere kufupi ndi Ada ŵidu akuchanya, wo avwisiya ‘marombu.’ (Sumu 65:2) Kusazgiyapu pa fundu iyi, asani taziŵa kuti wamuka marombu ngidu titimuyanja ukongwa Yehova. Tiziŵa so kuti “Yehova we pafupi ndi wosi wo atimudana.” (Sumu 145:18) Tikunthiyengepu mayeseru asani tigomeza kuti Yehova watitiyanja ndipuso watitiwovya.

KWANJA MAZU NGAKU CHIUTA

11, 12. Kumbi tingachita wuli kuti tiyanjengi ukongwa uneneska?

11 Nge Akhristu titanja uneneska. M’Mazu ngaku Chiuta ndimu mwe uneneska. Yesu wachiromba kwa Awisi, wanguti: “Mazu nginu mbuneneska.” (Yoh. 17:17) Mwaviyo, kuti munthu wayanji uneneska wakhumbika kungaziŵa umampha Mazu ngaku Chiuta. (Ŵakol. 1:10) Kweni kuziŵa ŵaka Mazu ngaku Chiuta nkhwakukwana cha. Wonani mo yo wangulembaku Sumu 119 watitiwovye kuziŵa vo kwanja uneneska kung’anamuwa. (Ŵerengani Sumu 119: 97-100.) Kumbi tilunguruka zuŵa losi vo  taŵerenga m’Bayibolu? Tiwuyanjengi ukongwa uneneska asani tiŵanaŵaniya mo tiyanduliya chifukwa cha kuwugwirisiya ntchitu pa umoyu widu.

12 Yo wakulembaku buku la Sumu wangulutiriza kukamba kuti: “Mazu nginu nganowa ukongwa mumulomu mwangu, kuphara uchi!” (Sumu 119:103) Mwakuyanana ŵaka, mungayanja kuŵerenga mabuku ngo gulu laku Chiuta lititipasa ngo ntchakurya chakunowa. Tikhumbika kuŵanaŵaniya “mazu ngakukondwesa” ngauneneska ngo taŵerenga kuti tingakumbukengi ndi kungagwirisiya ntchitu pakuwovye anyidu.—Wak. 12:10.

13. Ntchinthu wuli chinguwovya Yeremiya kuti wayanjengi Mazu ngaku Chiuta, ndipu venivi vingumukwaska wuli?

13 Mchimi Yeremiya wayanjanga Mazu ngaku Chiuta. Wonani mo mazu ngenanga ngangukwaskiya mtima waki. Iyu wanguti: “Mazu nginu ngangusanirika ndipu ndingungarya; mazu nginu ngangukondwesa mtima wangu, chifukwa ini ndiziŵika ndi zina linu. Imwi Yehova Chiuta mulongozgi wa gulu la angelu.” (Yer. 15:16) Chifukwa chakuti Yeremiya waŵanaŵaniyangapu ukongwa pa vo waŵerenganga, venga nge kuti watingarya ndi kungagaya. Ivi vingumuwovya kuti wawongengi ndi mtima wosi mwaŵi wakuziŵika ndi zina laku Chiuta. Kumbi kwanja uneneska, kutitiwovya kuziŵa kuti te ndi mwaŵi wapade wakuziŵika ndi zina laku Chiuta ndipuso wakupharazga Ufumu waki munyengu yinu yakumaliya?

Muyanjengi Mazu ngaku Chiuta (Wonani ndimi 14)

14. Kumbi tingachita wuli kuti tingayanjengi ukongwa Mazu ngaku Chiuta?

14 Kusazgiyapu pakuŵerenga Bayibolu ndi mabuku ngidu, ntchinthu wuli chinyaki cho chingatiwovya kuti tingayanjengi ukongwa Mazu ngaku Chiuta? Cho chingatiwovya nkhuluta ku maunganu nyengu zosi. Kusambira Bayibolu sabata yeyosi mwakugwirisiya ntchitu Chigongwi cha Alinda, ndiyu nthowa yikulu yo Chiuta watitisambiziya. Kuti tivwisi nkhani yo tamusambira, tikhumbika kunozgeke umampha sambiru lelosi la Chigongwi cha Alinda. Nthowa yimoza yo tingachitiya viyo, nkhuŵerenga malemba ngosi ngo mazu ngaki ngaleka kulembeka. Mazuŵa nganu, mungakopa magazini ya Chigongwi cha Alinda pa webusayiti yidu  ya jw.org/tog pamwenga mungayiŵerenge pa JW Library muvineneru vinandi. Mo ayikiya nkhani zinyaki pa webusayiti vitovya kuti kuje kwambula kusuzga kusaniya malemba munkhani yeyosi. Kaya ndi nthowa niyi yo tingagwirisiya ntchitu pakuŵerenga, kuŵerenga malemba mwakuphwere ndipuso kungaŵanaŵaniya vingatiwovya kuti tingayanjengi ukongwa Mazu ngaku Chiuta.—Ŵerengani Sumu 1:2.

KWANJA ABALI

15, 16. (a) Mwakukoliyana ndi lemba la Yohane 13:34, 35, kumbi te ndi udindu wuli? (b) Kumbi kwanja abali kukoliyana wuli ndi kwanja Chiuta ndipuso Bayibolu?

15 Pa usiku waki wakumaliya po Yesu wenga pacharu chapasi, wangukambiya akusambira ŵaki kuti: “Nditikupaskani dangu lasonu, kuti muyanjanengi. Nge mo ini ndakuyanjiyani, yimwi namwi muyanjanengi. Pa chifukwa chenichi, ŵanthu wosi azamuziŵa kuti ndimwi akusambira ŵangu, asani mutanjana.”—Yoh. 13:34, 35.

16 Pe kukoliyana pakati pa kwanja abali mumpingu ndi kwanja Yehova. Tingakamba cha kuti titanja Yehova asani tileka kwanja anyidu. Wakutumika Yohane wangukamba kuti: “Munthu yo waleka kwanja mubali waki mweniyo watimuwona, wangamuyanja cha Chiuta mweniyo waleka kumuwona.” (1 Yoh. 4:20) Pe kukoliyana so pakati pa kwanja Yehova, abali ndi Mazu ngaku Chiuta. Chifukwa wuli? Asani titanja Mazu ngaku Chiuta, tivwiyengi ndi mtima wosi marangu ngaki ngo ngasanirika m’Bayibolu ngakuti tiyanjengi Chiuta ndi anyidu.—1 Pet. 1:22; 1 Yoh. 4:21.

Muyanjengi abali ndi azichi (Wonani ndimi 17)

17. Kumbi ndi nthowa nizi zo tingalongole kuti titanja abali mumpingu?

17 Ŵerengani 1 Atesalonika 4:9, 10. Kumbi ndi nthowa nizi zo tingalongole kuti titanja abali ŵidu mumpingu? Mubali pamwenga mzichi wakukota wangakhumbika kuluta nayu ku maunganu. Choko chingakhumbika kuchichinozge nyumba yaki. (Yak. 1:27) Kaya mbanamana pamwenga mbakukota, abali ndi azichi wo asuzgika maŵanaŵanu pamwenga akumana ndi mayeseru nganyaki, akhumbika kuŵawovya, kuŵachiska ndi kuŵapembuzga. (Nthanthi 12:25; Ŵakol. 4:11) Vo tikamba ndi kuchita vingalongo kuti titiŵayanja ndi kuŵaŵanaŵaniya “abali ŵidu mu chivwanu.”—Ŵag. 6:10.

18. Ntchinthu wuli chingatiwovya kuti timalisi mphindanu ndi Akhristu anyidu pa vifukwa vimanavimana?

18 Bayibolu likukamba kuti ŵanthu azamuja akujiyanja ndipuso ambunu. Ivi vazamulongo kuti te ‘m’mazuŵa ngakumaliya’ nga charu chiheni ichi. (2 Tim. 3:1, 2) Nge Akhristu, titenere kuyesesa kwanja Chiuta, Mazu ngaki ndipuso Akhristu anyidu. Mbuneneska kuti nyengu zinyaki tingapambana maŵanaŵanu ndi anyidu pa vifukwa vimanavimana. Chinanga kuti ve viyo, vija vakukondwesa asani abali ndi azichi mumpingu amalisa mphindanu mwachanju chifukwa chakuti atanjana. (Ŵaef. 4:32; Ŵakol. 3:14) Mwaviyo, tingazomerezanga cha kuti chanju chidu chiziziri. Tiyeni tilutirizi kwanja ukongwa Yehova, Mazu ngaki ndi abali.