Julani

Lutani pa menyu yachiŵi

Lutani pa vo ve mukati

Akaboni aku Yehova

Chitonga (Malawi)

Chigongwi cha Alinda—Chakusambira  |  June 2017

Muŵanaŵaniyengi Nkhani Yakukhumbika Ukongwa

Muŵanaŵaniyengi Nkhani Yakukhumbika Ukongwa

“Ŵanthu aziŵi kuti imwi, yo zina linu ndimwi Yehova, imwi pe ndimwi Wapachanya Limu pacharu chosi chapasi.”—SUMU 83:18.

SUMU: 46, 136

1, 2. (a) Kumbi ndi nkhani niyi yakukhumbika ukongwa ku ŵanthu? (b) Ntchifukwa wuli tikhumbika kuvwisa nkhani iyi?

ANANDI mazuŵa nganu, awona kuti ndalama ndizu zakukhumbika ukongwa. Yiwu amaliya nyengu yawu pakupenja chuma ndi kuphwere vinthu vo ŵenavu. Penipo anyaki awona kuti banja lawu, umoyu wamampha ndipuso vo achita pa umoyu ndi vinthu vakukhumbika ukongwa.

2 Nkhani yakukhumbika ukongwa kwaku tosi njakuti Yehova ndiyu ngwakwenere kulamuliya. Tikhumbika kuŵa masu kuti tileki kuluwa kukhumbika kwa nkhani iyi. Kumbi venivi vingachitika wuli? Vinthu vo tichita zuŵa ndi zuŵa ndipuso masuzgu ngo tikumana nangu, vingatiluwisa nkhani yakukhumbika yeniyi. Asani tiwona kuti ulamuliru waku Yehova ngwakukhumbika, tingamalana ndi masuzgu ngo tikumana nangu pa umoyu. Ivi vingatiwovya kuja pa ubwezi wakukho ndi Yehova.

NTCHIFUKWA WULI NKHANI IYI NJAKUKHUMBIKA UKONGWA?

3. Kumbi Satana wakukambanji pa nkhani ya ulamuliru waku Chiuta?

3 Ŵanthu anandi akayikiya kuti Yehova ngwakwenere kulamuliya chifukwa cha vo Satana Dyaboli wachita. Iyu wangukamba kuti ulamuliru  waku Chiuta ngwambula urunji kweniso kuti ŵanthu watiŵanola vamampha. Pakukamba viyo, Dyaboli wang’anamuwanga kuti ŵanthu angaja akukondwa asani angajilamuliya ŵija. (Chiy. 3:1-5) Satana wakukamba so kuti palivi munthu yo watanja Chiuta ndi mtima wosi. Iyu wakukamba kuti asani munthu wangayeseka, wangalutiriza cha kuja kuchigaŵa cha ulamuliru waku Yehova. (Jobu 2:4, 5) Chifukwa cha venivi, Yehova wazomereza kuti pajumphi nyengu kuti tosi tijiwone tija masuzgu ngo ngangaŵapu chifukwa chambula kulamulika ndi Chiuta.

4. Ntchifukwa wuli nkhani yakuti Yehova ndiyu wakwenere kulamuliya yikhumbika kumara?

4 Yehova waziŵa kuti vo Dyaboli wakukamba vaboza. Ntchifukwa wuli Yehova wamupasa nyengu yitali Satana kuti walongo asani vo wakukamba vauneneska? Taŵanthu limoza ndi angelu titenere kuchitapu kanthu kuti fumbu lenili limukiki. (Ŵerengani Sumu 83:18.) Kutuliya po ŵanthu akwamba angugalukiya ulamuliru waku Yehova, anandi aja achigalukiya ulamuliru wenuwu. Ivi vingachitisa kuti anyaki awonengi kuti vo Dyaboli wangukamba vauneneska. Asani nkhani iyi yingaleka kumala, mbwenu kuleka kukoliyana kumalengi cha pakati pa vyaru, mafuku, mabanja ndi ŵanthu. Kweni asani nkhani iyi yazimala, ŵanthu wosi azamuvwiya ulamuliru waku Yehova wa urunji. Pacharu chosi pazamuja so chimangu.—Ŵaef. 1:9, 10.

5. Kumbi isi tingawovya wuli ulamuliru waku Yehova?

5 Ŵanthu wosi azamuziŵa kuti Chiuta ndiyu ngwakwenere kulamuliya ndipu ulamuliru waku Satana ndi ŵanthu wazamutuzgikapu. Ufumu waku Chiuta wo Mesiya ndiyu wazamulamuliya, wazamupunda. Pa nyengu yo, ŵanthu akugomezeka azamulongo kuti ŵanthu angaja akugomezeka ku ulamuliru waku Chiuta. (Yes. 45:23, 24) Kumbi namwi mukhumba kuti muzije yumoza wa ŵanthu yaŵa? Tikayika cha kuti ndivu mukhumba. Kuti tilutirizi kuja akugomezeka, tikhumbika kuŵanaŵaniya nkhani yakukhumbika ukongwa ndi kuwona kukhumbika kwaki.

NKHANI YA ULAMULIRU WAKU YEHOVA NDIYU NJAKUKHUMBIKA UKONGWA KULUSKA UTASKI WIDU

6. Kumbi ulamuliru waku Yehova nkhwakukhumbika wuli?

6 Nge po takambiyapu kali, ulamuliru waku Yehova ndi nkhani yakukhumbika ukongwa ku ŵanthu. Nkhani iyi njakukhumbika chifukwa yiluska kuja ndi umoyu walikondwa. Kumbi fundu iyi ying’anamuwa kuti kutaskika kwidu nkhwambula kukhumbika pamwenga kuti Yehova watititoliyaku kanthu cha? Awa. Chifukwa wuli tikamba viyo?

7, 8. Ntchifukwa wuli Chiuta wakhumbika kufiska vo wakulayizga kulongo kuti ngwakwenere kulamuliya?

7 Yehova watiŵayanja ukongwa ŵanthu ndipu wawona kuti mbakukhumbika. Iyu wangupereka Mwana waki kuti tizilonde umoyu wamuyaya. (Yoh. 3:16; 1 Yoh. 4:9) Asani Yehova wangatondeka kufiska vo wakulayizga, mbwenu Dyaboli wakambengi kuti vo wakamba vauneneska. Iyu wakamba kuti Chiuta ngwaboza, watiŵanola vinthu vamampha ŵanthu ndipu ulamuliru waki ngwambula urunji. Vingachitisa so kuti ŵanthu wo asuska Yehova aje aneneska. Yiwu akamba kuti: “Kwe pani kuŵapu kwaki kwakulayizgika? Chifukwa kwambiya pa zuŵa lo apapi ŵidu akali akufwiya, vinthu vilutiriza kuja nge mo venge kutuliya po chilengedu chikwambiya.” (2 Pet. 3:3, 4) Mwaviyo, kuti Yehova walongo kuti ngwakwenere kulamuliya, wazamuwoneseska kuti wataska ŵanthu akuvwiya. (Ŵerengani Yesaya 55:10, 11.) Kusazgiyapu yapa, ulamuliru waku Yehova ngwachanju. Tikayika cha kuti iyu walutirizengi kutiyanja, kuwona kuti te akukhumbika kweniso kuwonga ateŵeti ŵaki akugomezeka.—Chit. 34:6.

8 Ulamuliru waku Yehova ngwakuzirwa ukongwa kweni ving’anamuwa cha kuti utaski widu ngwambula ntchitu kweniso kuti waleka  kutitoliyaku kanthu. M’malu mwaki ving’anamuwa ŵaka kuti tiŵika nkhani izi pamalu ngakwenere. Kuchita viyo nkhwakukhumbika chifukwa vitiwovyengi kuŵanaŵaniya nkhani yakukhumbika ukongwa yeniyi ndi kovya ulamuliru waku Yehova wo ngwa urunji.

JOBU WANGUSINTHA MAŴANAŴANU

9. Kumbi Satana wangukambanji zaku Jobu? (Wonani chithuzi cho che papeji 22.)

9 Kuja ndi maŵanaŵanu ngakwenere pa nkhani ya ulamuliru waku Yehova kukonkhoseka umampha mubuku laku Jobu. Buku ili ndimoza mwa mabuku ngo ngangwamba kulembeka. Mubuku ili Satana wangukamba kuti asani Jobu wangayeseka walekengi kuteŵete Chiuta. Satana wangukamba kuti Chiuta wayesi Jobu. Yehova ndiyu cha wanguyesa Jobu kweni wanguzomereza Satana kuti wamuyesi. Iyu wanguti: “Vosi vo we navu ve mujanja laku.” (Ŵerengani Jobu 1:7-12.) Pati pajumpha nyengu yimanavi, a ntchitu aku Jobu ndi ŵana ŵaki angufwa, katundu waki wangumala ndipu viŵetu vaki vingufwa. Satana wanguchita ivi mu nthowa yakuti viwonekengi nge kuti Chiuta ndiyu wachitisa masuzgu ngaku Jobu. (Jobu 1:13-19) Pavuli paki Satana wangutamisa Jobu ndi vilonda vakuŵaŵa ukongwa. (Jobu 2:7) Iyu wangusuzgika ukongwa maŵanaŵanu chifukwa cha vinthu viheni vo muwolu waki ndi mabwezi ngaki ngatatu ngaboza ngakambanga.—Jobu 2:9; 3:11; 16:2.

10. (a) Kumbi Jobu wangulongo wuli kuti vo Satana wangukamba venga vaboza? (b) Nanga Jobu wangunangisanji?

10 Kumbi chinguchitika ntchinthu wuli? Vo Satana wangukamba vinguwoneka kuti venga vaboza. Jobu wangulutiriza kuja wakugomezeka kwaku Chiuta. (Jobu 27:5) Kweni kwa nyengu yimanavi, wanguleka kuŵanaŵaniya nkhani yakukhumbika ukongwa ndipu wangwamba kujiŵanaŵaniya. Iyu wangujiwona kuti ndi murunji ndipu wakhumbanga kuziŵa chifukwa cho wasuzgikiyanga. (Jobu 7:20; 13:24) Tingawona nge kuti vo Jobu wangukamba venga vakuvwika chifukwa cha masuzgu ngo wangukumana nangu. Kweni Chiuta wanguwona kuti Jobu wakhumbikanga kuwovyeka kuti waje ndi maŵanaŵanu ngakwenere. Kumbi Yehova wangumukambiyanji Jobu?

11, 12. Kumbi Yehova wanguwovya Jobu kuziŵanji, ndipu Jobu wanguchita wuli?

11 Vo Chiuta wangumuka Jobu visanirika muchaputala 38 mpaka 41 mubuku la Jobu. Palivi po pakamba kuti Chiuta wangumukambiya chifukwa cho wasuzgikiyanga. Chifukwa chikulu cho Yehova wangukambisiyana ndi Jobu chenga chakuti wamukonkhose chifukwa cho wasuzgikiyanga cha. Asani Chiuta wanguchita viyo vatingi viŵengi nge kuti watijiŵikiya kuvuli. M’malu mwaki Yehova wakhumbanga kuwovya Jobu kuziŵa kuti Iyu ndi mukulu ukongwa kuluska Jobu. Yehova wanguwovya Jobu kuziŵa  kuti penga so nkhani zinyaki zakukhumbika ukongwa zo wangaziŵanaŵaniya. (Ŵerengani Jobu 38:18-21.) Ivi vinguwovya Jobu kuti wasinthi maŵanaŵanu ngaki ndi kwamba kuwona vinthu mwakwenere.

12 Kumbi Yehova wenga wankhaza pakupasa ulongozgi Jobu pavuli pakuti wakumana ndi masuzgu ngakulu? Awa. Jobu nayu ndimu wanguŵanaŵaniya cha. Chinanga kuti Jobu wangukumana ndi masuzgu kweni pakumaliya, wanguziŵa kuti wenga ndi maŵanaŵanu ngambula kwenere. Iyu wangukamba kuti: “Ndawezgaku mazu ngangu, ndalapa mufuvu ndi muvyotu.” Jobu wanguwovyeka ndi ulongozgi wo Yehova wangumupasa mwachanju. (Jobu 42:1-6) Ivi vechendachitiki, Jobu wangupasikapu so ulongozgi ndi Elihu. (Jobu 32:5-10) Jobu wati wazomereza kunanga kwaki, Yehova wangukambiya anyaki aku Jobu kuti wakondwanga nayu Jobu.—Jobu 42:7, 8.

13. Kumbi Jobu watenere kuti wanguyanduwa wuli ndi ulongozgi wo Yehova wangumupasa masuzgu ngaki ngati ngamala?

13 Ulongozgi wo Yehova wangupasa Jobu utenere kuti ungulutiriza kumuwovya masuzgu ngaki ngati ngamala. Kumbi ungumuwovya wuli? “Yehova wangutumbika umaliru wa umoyu waku Jobu kuluska pakwamba.” Patenere kuti pangujumpha nyengu kuti ivi vichitiki. Pavuli paki Jobu ‘wangubala so ŵana anthurumi 7 ndi ŵana anthukazi atatu.’ (Jobu 42:12-14) Tikayika cha kuti Jobu waŵasoŵanga ŵana ŵaki wo Satana wangubaya. Nyengu zinyaki watenere kuti wakumbukanga masuzgu ngo wangukumana nangu. Chinanga kuti pavuli paki wanguziŵa chifukwa cho wasuzgikiyanga, akhumba nyengu zinyaki wajifumbanga chifukwa cho wangusuzgikiya ukongwa. Asani ivi ndivu nadi waŵanaŵananga, watenere kuti wakumbukanga ulongozgi wo Chiuta wangumupasa. Kuchita viyo kwamuwovyanga kuja ndi maŵanaŵanu ngakwenere ndipu wapembuzgikanga.

Tikhumbika kuŵanaŵaniya nkhani yakukhumbika ukongwa m’malu mwa masuzgu ngidu (Wonani ndimi 14)

14. Kumbi tisambiranjipu pa vo vinguchitikiya Jobu?

14 Nkhani yaku Jobu nasi yingatipembuzga kweniso yingatiwovya kuti tijengi ndi maŵanaŵanu ngakwenere. Nkhani iyi yikulembeka ‘kuti yitisambizi, ndi chilatu chakuti tije ndi chilindizga chifukwa cha kukunthiyapu ndipuso kupembuzgika ndi Malemba.’ (Ŵar. 15:4) Kumbi isi tisambiranjipu? Sambiru likulu ndakuti: Titenere cha kuŵanaŵaniya ukongwa masuzgu ngidu ndi kuleka kuŵanaŵaniya nkhani yakukhumbika ya ulamuliru waku Yehova. Titenere kuziŵa kuti tingalongo kuti te ku chigaŵa chaku Yehova pa nkhani iyi asani tilutiriza kuja akugomezeka panyengu ya masuzgu, nge mo Jobu wanguchitiya.

15. Kumbi kugomezeka pa nyengu yo takumana ndi masuzgu kutitiwovya wuli?

15 Ntchifukwa wuli tichiskika asani tiŵanaŵaniya kukhumbika kwa kuja wakugomezeka?  Chifukwa kutitiwovya kuziŵa chifukwa cho tiyeseke. Mayeseru mbukaboni wakuti Yehova watititinkha cha kweni ngatitipasa mpata wakulongo kuti te ku chigaŵa cha ulamuliru waki. (Nthanthi 27:11) Kukunthiyapu kutitiwovya kuti “tije akuzomerezeka” kweniso kuti tileki kukayikiya vo tilindiza. (Ŵerengani Ŵaroma 5:3-5.) Nkhani yaku Jobu yilongo kuti “Yehova ngwachanju chikulu ukongwa kweniso ngwalisungu.” (Yak. 5:11) Mwaviyo, tikayika cha kuti Yehova wazakutipasa mphotu pamoza ndi wosi wo ŵe kuchigaŵa cha ulamuliru waki. Kuziŵa fundu iyi kutitiwovya kuti ‘tikunthiyengepu ukongwa ndi kuzizipizga mwalikondwa.’—Ŵakol. 1:11.

LUTIRIZANI KUŴANAŴANIYA NKHANI YAKUKHUMBIKA UKONGWA

16. Ntchifukwa wuli nyengu zosi titenere kukumbuka kukhumbika kwakuja kuchigaŵa cha ulamuliru waku Yehova?

16 Mbuneneska kuti kuŵanaŵaniya nkhani yakukwaskana ndi ulamuliru waku Yehova kungaŵa kwakusuzga. Nyengu zinyaki masuzgu ngangatimala nthazi. Chinanga masuzgu ngangaŵa ngamana kweni asani tingayamba kungaŵanaŵaniya ukongwa ngangaŵa ngakulu. Mwaviyo, nyengu zosi titenere kukumbuka kukhumbika kwakuja kuchigaŵa cha ulamuliru waku Chiuta asani takumana ndi masuzgu.

17. Kumbi asani nyengu zosi tigwiraku ntchitu yo Yehova wakutipasa, vingatiwovya wuli kuti tiŵanaŵaniyengi nkhani yakukhumbika ukongwa?

17 Asani nyengu zosi tigwiraku ntchitu yo Yehova wakutipasa, vingatiwovya kuti tiŵanaŵaniyengi nkhani yakukhumbika ukongwa. Mwakuyeruzgiyapu, Kaboni munyaki zina laki Renee wangusuzgika ukongwa ndi nthenda ya kansa kweniso wanguchita sitiloku. Pa nyengu yo walondiyanga chovyu ku chipatala, wapharazgiyanga ŵanthu wo agwiranga ntchitu pa chipatala, akutama ndi alendu. Pa nyengu yo wenga pachipatala chinyaki, wangupharazga maola 80 kwa masabata ngaŵi pe ndi hafu. Chinanga mphanyengu yo Renee wenga pafupi kufwa wanguleka cha kuŵanaŵaniya nkhani yakuti Yehova ndiyu ngwakwenere kulamuliya. Ivi vamuwovyanga kuti waluweku masuzgu.

18. Kumbi vo vinguchitikiya Jennifer vititisambizanji za kuja kuchigaŵa cha ulamuliru waku Yehova?

18 Tikhumbika so kuŵanaŵaniya nkhani ya ulamuliru waku Yehova chinanga tingakumana ndi masuzgu ngamanangamana. Jennifer wanguja mazuŵa ngatatu pachiŵaza cha ndegi po walindizanga kuti wakengi kwaki. Chifukwa chakuti ndegi zosi zo wakhumbanga kukwera zatondekanga kuluta, Jennifer wanguvuka ndipu wanguchita phukwa. Asani wenga munyaki watingi wadandawulengi. M’malu mwaki, wanguromba kwaku Yehova kuti wamuwovyi mo wangawovye anyaki wo wasimphiyanga nawu limoza. Kumbi ntchinthu wuli cho chinguchitika? Iyu wangupharazgiya ŵanthu anandi ndipuso wanguŵagaŵiya mabuku nganandi. Jennifer wanguti, “Ndinguwona kuti Yehova wangunditumbika ukongwa chinanga kuti ndingukumana ndi suzgu. Iyu wangundipasa nthazi kuti ndiziŵisi ŵanthu zina laki.” Jennifer waŵanaŵaniyanga kuchita khumbu laku Yehova.

19. Kumbi ŵanthu aku Yehova achita wuli ndi nkhani ya ulamuliru waki?

19 Chisopa cha uneneska pe ndichu chiziŵa kukhumbika kwa ulamuliru waku Yehova. Ivi vipambana ndi vo chisopa chaboza chichita. Ŵanthu aku Chiuta aja achiwovya ulamuliru waku Yehova kwa vyaka vinandi. Chifukwa chakuti titovya kusopa kwa uneneska, titenere kuyesesa kulutiriza kugwirisiya ntchitu fundu zo tisambira.

20. Kumbi Yehova watuvwa wuli asani mutesesa kuja kuchigaŵa cha ulamuliru waki?

20 Yehova wawonga vo muchita kuti muje kuchigaŵa cha ulamuliru waki po mutimuteŵete mwakugomezeka ndi kukunthiyapu masuzgu. (Sumu 18:25) Munkhani ya sabata yamawa tazamukambiskana vifukwa vinyaki vo tikhumbikiya kuja kuchigaŵa cha ulamuliru waku Yehova.