Julani

Lutani pa vo ve mukati

Ntchifukwa Wuli Tikhumbika ‘Kulutirizga Kuja Masu’?

Ntchifukwa Wuli Tikhumbika ‘Kulutirizga Kuja Masu’?

“Muziŵa cha zuŵa lo Ambuyamwi aziyengi.”—MAT. 24:42.

SUMU: 16, 54

1. Kambani chakuyeruziyapu cho chilongo kuti tikhumbika kuziŵa nyengu yo tilimu ndi vinthu vo vichitika m’charu. (Wonani chithuzi cho che pachanya.)

ASANI unganu wepafupi kwamba, tija pasi kuti tivwisiyi sumu kweniso kuti tinozeke kuvwisiya nkhani zo zikambikengi. Kweni wuli asani anyaki angayamba kwendakwenda pamwenga kukambisana ndi mabwezi ngawu, kwambula kuziŵa kuti unganu wepafupi kwamba? Asani angachita viyo, ndikwesa atondeka kuja masu. Chifukwa chakutimbanyizika ndi vo achita, yiwu aziŵa cha kuti nyengu yakwana. Awona so cha vo vichitika. Mwakuyeruziyapu, awona cha kuti cheyamani wepapulatifomu, sumu zitumba ndipuso kuti ŵanthu aja pasi. Chakuchitika ichi chingatiwovya kuziŵa vo vingachitika asani tingaleka kuziŵa nyengu yo tilimu ndi vinthu vo vichitika m’charu. Yapa tisambirapu fundu yakukhumbika ukongwa chifukwa pambula kuswera kuchitikengi chinthu chikulu, ndipu titenere kunozeke. Kumbi chinthu ichi ntchinthu wuli?

2. Ntchifukwa wuli Yesu wangukambiya akusambira ŵaki kuti atenere ‘kulutiriza kuja masu?’

2 Pa nyengu yo Yesu Khristu wakambanga za “kumala kwa  mugonezi,” wangutcheŵesa akusambira ŵaki kuti: “Tcheŵani ndipu lutirizgani kuja masu, chifukwa nyengu yakuŵikika mutiyiziŵa cha.” Pavuli paki, Yesu waŵakambiyanga mwakuwerezawereza kuti: “Lutirizgani kuja masu.” (Mat. 24:3; ŵerengani Marko 13:32-37.) Buku la Mateyu likamba so nkhani yeniyi. Lilongo kuti Yesu wangutcheŵesa akusambira ŵaki kuti aje masu. Likamba kuti: “Mwaviyo, lutirizgani kuja masu chifukwa muziŵa cha zuŵa lo Ambuyamwi aziyengi . . . Jani akunozeka chifukwa Mwana wa munthu wazengi mu ora lo imwi muleka kuŵanaŵanaku.” Wanguŵakambiya so kuti: “Mwaviyo, lutirizgani kuja masu chifukwa mutiliziŵa cha zuŵa pamwenga ora laki.”—Mat. 24:42-44; 25:13.

3. Ntchifukwa wuli tikhumbika cha kupepuwa mazu ngo Yesu wangukamba?

3 Takaboni aku Yehova, titingapepuwa cha mazu ngo Yesu wangukamba. Tiziŵa kuti tija mu “nyengu ya umaliru.” Tiziŵa so kuti kwaja kamanavi kuti “chisuzgu chikulu” chiyambi. (Dan. 12:4; Mat. 24:21) Nkhondu, ureŵi, kuleka kuvwiya, nja, matenda, achimi aboza ndi vidilirisi vawanda ukongwa pacharu chapasi. Kweniso ŵanthu aku Yehova agwira ntchitu yikulu yakupharazga uthenga wa Ufumu pacharu chosi. (Mat. 24:7, 11, 12, 14; Luka 21:11) Tilindiza mwakunweka zuŵa lo Yesu waziyengi kuzifiska khumbu la Awisi.—Marko 13:26, 27.

NYENGU YIŴANDIKA

4. (a) Ntchifukwa wuli tigomeza kuti sonu Yesu waziŵa nyengu yo nkhondu ya Aramagedoni yiyambiyengi? (b) Chinanga kuti tiziŵa cha nyengu yo chisuzgu chikulu chiyambiyengi, kumbi tisimikizanji?

4 Tiziŵa kuti chigaŵa chechosi cha unganu che ndi nyengu yaki yakwambiya. Kweni chinanga kuti tingayesesa wuli, tingaziŵa cha chaka, zuŵa ndipuso ora lo chisuzgu chikulu chiyambiyengi. Pa nyengu yo Yesu wenga pacharu chapasi, wangukamba kuti: “Kweni va zuŵa pamwenga ora laki, palivi munthu yo waziŵa, chinanga mbangelu kuchanya pamwenga Mwana, kweni Ada pe ndiwu aziŵa.” (Mat. 24:36) Kweni Khristu wakupasika nthazi kuchanya kuti wazichiti nkhondu ndi charu chaku Satana. (Chiv. 19:11-16) Mwaviyo, mphakuvwika kukamba kuti sonu Yesu waziŵa nyengu yo nkhondu ya Aramagedoni yiyambiyengi. Kweni isi tiziŵa cha. Ndichu chifukwa chaki tikhumbika kuja masu mpaka po chisuzgu chikulu chiyambiyengi. Yehova waziŵa zuŵa chayilu lo chisuzgu chikulu chiyambiyengi. Iyu wawona kuti nyengu yo chisuzgu chikulu chiyambiyengi yiŵandika ukongwa. ‘Chiswerengi cha kwamba.’ (Ŵerengani Habakuku 2:1-3.) Ntchifukwa wuli tisimikiza viyo?

5. Kambani chakuyeruziyapu cho chilongo kuti nyengu zosi mauchimi ngaku Yehova ngafiskika pa nyengu yaki.

5 Kwamba kali, mauchimi ngaku Yehova ngafiskika pa nyengu yaki. Mwakuyeruziyapu, ŵanaŵaniyani nyengu yo wangutaskiya Ayisraele ku Egipiti. Yiwu angutuwa ku Egipiti pa Nisani 14, 1513 B.C.E. Pakukamba za zuŵa ili, Mosese wangukamba kuti: “Pakumaliya pa vyaka 430, pa zuŵa ili, ŵanthu wosi aku Yehova angutuwa m’charu cha Egipiti.” (Chit. 12:40-42) Vyaka “430” ivi vingwamba pa nyengu yo phanganu lo Yehova wanguchita ndi Abrahamu lingwamba kugwira ntchitu mu 1943 B.C.E. (Ŵag. 3:17, 18) Pavuli paki, Yehova wangukambiya Abrahamu kuti: “Ziŵa kuti ŵana ŵaku amuja alendu m’charu chaŵeni. Ndipu ŵanthu a m’charu cho, akuŵasambusa akapolu ndi kuŵatambuza kwa vyaka 400.” (Chiy. 15:13; Mac. 7:6) “Vyaka 400” ivi vingwamba mu 1913 B.C.E. pa nyengu yo Yishumaele wasuzanga Yisaki wati waleka konkha, ndipu vingumala mu 1513 B.C.E. pa nyengu yo Ayisraele angutuliya mu charu cha  Egipiti. (Chiy. 21:8-10; Ŵag. 4:22-29) Ivi vilongo kuti Yehova wangukambiya limu nyengu yo wazamuwombore ŵanthu ŵaki kwati kwaja vyaka mahandiredi nganandi.

6. Ntchifukwa wuli tisimikiza kuti Yehova wazakutitaska?

6 Yoswa yo wenga pa gulu la ŵanthu wo anguwomboleka ku Egipiti, wangukumbusa Ayisraele wosi kuti: “Muziŵa umampha ndi mtima winu wosi ndi umoyu winu wosi kuti palivi mazu chinanga ngamoza pa malayizu ngamampha ngo Yehova Chiuta winu wangukukambiyani, ngo ngatondeka. Ngosi ngafiskika kwaku imwi. Palivi mazu chinanga ngamoza ngo ngatondeka kufiskika.” (Yos. 23:2, 14) Mwaviyo, tisimikiza kuti vo Yehova wangukamba kuti wazakutitaska pa chisuzgu chikulu vazamufiskika. Kweni kuti tizitaskiki pa nyengu yo charu ichi chazamubwangandulikiya, tikhumbika kulutiriza kuja masu.

KUJA MASU NKHWAKUKHUMBIKA KUTI TIZITASKIKI

7, 8. (a) Kumbi kali alonda agwiranga ntchitu wuli, ndipu isi tisambiranjipu? (b) Kambani chakuyeruziyapu cho chilongo vo vingachitika asani mulonda wagona.

7 Vo vachitikanga mu nyengu yakali vingatiwovya kuziŵa kukhumbika kwa kuja masu. Kali, matawuni nganandi ngakulungakulu nge Yerusalemu ngaŵanga ndi mipanda yitaliyitali. Mipanda iyi yaŵavikiliyanga kwa arwani ŵawu kweniso yenga ndi vigongwi vitali vo vawovyanga kuti alonda awonengi vo vichitika kutali. Alonda ajanga mu vigongwi ivi ndi pa mageti ngosi musana ndi usiku. Yiwu akhumbikanga kukambiya ŵanthu asani kutuza arwani. (Yes. 62:6) Alonda aziŵanga kuzirwa kwakuja masu ndi kuwona vo vachitikanga. Aziŵanga kuti asani angaleka kuchita viyo, ŵanthu anandi atingi afwengi.—Ezek. 33:6.

8 Munthu munyaki wakulemba mbiri ya Ayuda zina laki Josephus wangukamba kuti mu 70 C.E., asilikali Achiroma angusere mu tawuni ya Yerusalemu kuziya pa Chigongwi cha Antonia chifukwa alonda agonanga. Pavuli paki, angutchimbiriya ku nyumba yakusopiyamu ndi kuyiwotcha. Ivi vinguchitisa kuti mu Yerusalemu muŵi chisuzgu chikulu cho chenga chechendachitikepu.

9. Kumbi ntchinthu wuli cho ŵanthu anandi mazuŵa nganu aleka kuziŵa?

9 Mazuŵa nganu, vyaru vinandi vivikiliya mphaka za charu chawu. Aŵika asilikali ndi vipangizu vamazuŵa nganu mumaboda nga charu chawu kuti muleki kusere ŵanthu pamwenga arwani. Yiwu awona urwani wo utuliya ku ŵanthu pe. Kweni aziŵa cha kuti kwe boma laku Chiuta lo le m’manja mwaku Khristu. Aziŵa so cha kuti boma ili lichitengi nkhondu ndi maboma ngosi nga ŵanthu. (Yes. 9:6, 7; 56:10; 56:10; Dan. 2:44) Kweni asani tingaŵa masu, nkhondu iyi yazakutisaniya kuti te akunozeka.—Sumu 130:6.

MUNGAGONANGA CHA

10, 11. (a) Kumbi tikhumbika kutcheŵa ndi vinthu wuli, ndipu ntchifukwa wuli? (b) Ntchinthu wuli cho chilongo kuti Dyaboli wabulumutiza maŵanaŵanu nga ŵanthu kuti aleki kuziŵa mauchimi nga m’Bayibolu?

10 Asani mulonda wagona cha usiku wosi, wavuka ukongwa. Mwaviyo, vingaŵa vakusuza kuti waje masu pa kwaja kamanavi kuti kuchi. Mwakuyanana ŵaka, penipo umaliru uŵandika, vingaŵa vakusuza kuti tije masu. Asani tingatondeka kuja masu, chingaŵa chakupasa chitima ukongwa. Tiyeni tikambisani vinthu vitatu vo vingatitondekesa kuja masu asani tingaleka kuphwere.

11 Dyaboli wapusika ŵanthu. Yesu wati waja kamanavi kuti wafwi, wangutcheŵesa akusambira ŵaki katatu kuti Dyaboli ndiyu ‘wawusa  charu ichi.’ (Yoh. 12:31; 14:30; 16:11) Yesu waziŵanga kuti Dyaboli wabulumutiza maŵanaŵanu nga ŵanthu kuti awonengi nge kuti mauchimi ngaku Chiuta ngechekutali kuti ngafiskiki. (Zef. 1:14) Iyu wagwirisiya ntchitu visopa vaboza pakuchita ivi. Kumbi muwonanji asani mukambisana ndi ŵanthu? Asi muwona kuti Dyaboli wabulumutiza kali “maŵanaŵanu nga ŵanthu ambula chivwanu” kuti aleki kuziŵa kuti charu chepafupi kumala kweniso kuti Ufumu waku Chiuta uwusa? (2 Ŵakor. 4:3-6) Asani mwe mu uteŵeti, kumbi nkhalinga po mutuvwa ŵanthu achikamba kuti, “ndakhumba cha”? Anandi akhumba cha kuŵakambiya kuti charu chepafupi kumala.

12. Ntchifukwa wuli titenere cha kupusisika ndi Dyaboli?

12 Kweni isi tingagongowanga cha pamwenga kuleka kuja masu chinanga kuti ŵanthu anandi akhumba cha kuziŵa mauchimi nga m’Bayibolu. Tiziŵa umampha kukhumbika kwakuja masu. Paulo wangulembe Akhristu anyaki kuti: “Imwi muziŵa umampha kuti zuŵa laku Yehova lizengi nge mo munkhungu waziya ndi usiku.” (Ŵerengani 1 Ŵatesalonika 5:1-6.) Yesu wangutitcheŵesa kuti: “Lutirizgani kuja akunozgeka, chifukwa Mwana wamunthu wazengi mu ora lo yimwi muleka kuŵanaŵanaku.” (Luka 12:39, 40) Pambula kuswera, Satana wapusisengi ŵanthu kuŵanaŵana kuti pacharu pe “chimangu ndi wanangwa.” Iyu wachitisengi kuti ŵanthu awonengi kuti vinthu veumampha pacharu. Nanga isi? Zuŵa la cheruzgu likhumbika ‘kuzitibuchiza cha nge mo lingachitiya ndi munkhungu.’ Asani ‘tilutiriza kuja masu ndi kuŵanaŵana umampha,’ zuŵa ili lingazitibuchiza cha. Ndichu chifukwa chaki titenere kuŵerenga Mazu Ngaku Chiuta zuŵa lelosi ndi kuŵanaŵaniyapu vo Yehova watitikambiya.

13. Kumbi mzimu wa charu utiŵakwasa wuli ŵanthu, ndipu isi tingawukhwecha wuli?

13 Mzimu wa charu upangisa kuti ŵanthu agonengi mwauzimu. Ŵanthu anandi atangwanika ukongwa ndi kupenja vinthu vakuliŵavu, mwakuti ‘aziŵa cha kuti akhumbika Chiuta.’ (Mat. 5:3) Aŵika mtima wawu wosi pa vinthu vacharu. Vinthu ivi vipangisa kuti munthu waje ndi “chilakulaku cha liŵavu ndi chilakulaku cha masu.” (1 Yoh. 2:16) Kweniso,  makampani ngo ngapanga vakukondwesa ngachitisa ŵanthu kuti ‘ayanjengi ukongwa vakukondwesa.’ Ndipu chaka ndi chaka makampani yanga ngapanga vinthu vakukopa ukongwa. (2 Tim. 3:4) Ndichu chifukwa chaki Paulo wangukambiya Akhristu kuti ‘anganozekiyanga kuchita makhumbiru nga liŵavu cha.’ Makhumbiru yanga ngachitisa kuti munthu wagonengi mwauzimu.—Ŵar. 13:11-14.

14. Kumbi Yesu wangutitcheŵesanji pa Luka 21:34, 35?

14 M’malu mwakulongozeka ndi mzimu wa charu, isi tilongozeka ndi mzimu waku Chiuta. Iyu wagwirisiya ntchitu mzimu waki kuti watiwovyi kuvwisa vo vichitikengi kunthazi. [1] (1 Ŵakor. 2:12) Kweni titenere kuphwere, chifukwa chinanga ndi vinthu vimanavimana navu vingatitondekesa kuja masu asani vingato malu nga vinthu vauzimu. (Ŵerengani Luka 21:34, 35.) Ŵanthu anyaki angatiseka chifukwa tigomeza kuti charu chepafupi kumala. Kweni ichi ntchifukwa chakuleke kuja masu cha. (2 Pet. 3:3-7) M’malu mwaki, titenere kuwungana ndi Akhristu anyidu nyengu zosi chifukwa ku maunganu ndiku Chiuta watitipasiya mzimu waki.

Kumbi mutesesa kuti mulutirizi kuja masu? (Wonani ndimi 11-16)

15. Kumbi ndi vinthu wuli vo vinguchitikiya Petro, Yakobe ndi Yohane, nanga ndi vinthu wuli vo nasi vingatichitikiya?

15 Liŵavu lidu lambula kufikapu lingatitondekesa kuja masu. Yesu waziŵanga kuti ŵanthu ambula kufikapu aswera cha kuchita vo liŵavu lawu likhumba. Mwakuyeruziyapu, ŵanaŵaniyani vo vinguchitika ndi usiku kwati kwaja kamanavi kuti Yesu amubayi. Kuti walutirizi kugomezeka, iyu wakhumbikanga kupempha kwa Awisi kuti amupasi nthazi. Pa nyengu yo Yesu warombanga, wangukambiya Petro, Yakobe ndi Yohane kuti ‘alutirizi kuja masu.’ Kweni yiwu anguziŵa cha kuti kunthazi kuchitikengi vinthu vakukhumbika ukongwa. M’malu mwakuja masu, yiwu anguchita vo liŵavu lawu lakhumbanga ndipu angugona. Chinanga kuti Yesu nayu wanguvuka, kweni wanguja masu ndipu wangulutiriza kuromba kwa Awisi. Akusambira ŵaki nawu ndivu akhumbikanga kuchita.—Marko 14:32-41.

16. Mwakukoliyana ndi lemba la Luka 21:36, kumbi Yesu wangukamba kuti tichitengenji kuti ‘tilutirizi kuja masu’?

16 ‘Kuja masu’ kung’anamuwa vinandi kuluska kuŵa waka ndi maŵanaŵanu ngakwenere. Kwati kwaja mazuŵa ngamanavi kuti amuko mumunda wa Gesemani, Yesu wangukambiya akusambira ŵaki kuti apempherengi mwakuŵeyere kwaku Yehova. (Ŵerengani Luka 21:36.) Mwaviyo, kuti tilutirizi kuja masu, nasi titenere kuromba nyengu zosi.—1 Pet. 4:7.

LUTIRIZANI KUJA MASU

17. Kumbi tingalongo wuli kuti tanozeke vinthu vo vituza pambula kuswera?

17 Pakuti Yesu wangukamba kuti umaliru uzengi ‘ora lo isi tileka kuŵanaŵanaku,” titenere cha kusiwa mwauzimu pamwenga kupenja vinthu va m’charu. (Mat. 24:44) Chiuta ndi Khristu atitikambiya kuziya m’Bayibolu vinthu vo atinoze kunthazi ndipuso vo tingachita kuti tilutirizi kuja masu. Titenere kuwona mo tichitiya mwauzimu. Tikhumbika so kuwona asani te pa ubwezi wakukho ndi Yehova ndipuso asani tiŵika pakwamba vinthu va Ufumu. Tikhumbika kuziŵa nyengu yo tilimu ndipuso vinthu vo vichitika kuti tinozeke vinthu vo vituza. (Chiv. 22:20) Umoyu widu we pangozi.

^ [1] (ndimi 14) Wonani mutu 21 mubuku lakuti Ufumu Waku Chiuta Uwusa!