Julani

Lutani pa menyu yachiŵi

Lutani pa vo ve mukati

Akaboni aku Yehova

Chitonga (Malawi)

Chigongwi cha Alinda—Chakusambira  |  October 2017

“Tiyanjanengi . . . mu Vakuchita Ndipuso Mwauneneska”

“Tiyanjanengi . . . mu Vakuchita Ndipuso Mwauneneska”

“Tingayanjananga ŵaka ndi mazu cha pamwenga ndi lilimi, kweni tiyanjanengi mu vakuchita ndipuso mwauneneska.”—1 YOH. 3:18.

SUMU: 3, 50

1. Kumbi ntchanju wuli cho tikhumbika kuja nachu, ndipu ntchifukwa wuli? (Wonani chithuzi cho che pachanya.)

CHANJU cho chituliya pa fundu za m’Malemba (a·gaʹpe) ntchakutuliya kwaku Yehova. Iyu ndiyu Mweneku wa chanju. (1 Yoh. 4:7) Chanju ichi ntchakukhumbika ukongwa. Chanju cha a·gaʹpe chisazgapu mo munthu wavwiya mu mtima mwaki. Munthu wangalongo chanju chenichi asani wachita vinthu vamampha kuti wawovyi anyaki. Mwakukoliyana ndi vo buku linyaki likukamba, munthu wangaziŵika kuti we ndi chanju cha a·gaʹpe “mu vakuchita vaki.” Asani tilongo kuti titanja ukongwa anyidu ndipu anyidu atitiyanja ukongwa, tija ndi umoyu wamampha kweniso walikondwa.

2, 3. Kumbi Yehova walongo wuli kuti watiŵayanja ukongwa ŵanthu?

2 Yehova wakulongo kuti watanja ŵanthu wechendalengi Adamu ndi Eva. Iyu wangulenga charu chapasi kuti ŵanthu ajengemu kwamuyaya kweniso kuti akondwengi. Yehova wangujipangiya yija cha charu chapasi kweni wakupangiya taŵanthu. Iyu wakulongo kuti watiŵayanja ukongwa ŵana ŵaki a pacharu chapasi chifukwa chakuti wanguŵatumbika kuti aje ndi umoyu wamuyaya mu Paradayisu yo wanguŵanozge.

 3 Adamu ndi Eva ŵati agaruka, Yehova wangulongo chanju chikulu. Iyu wangunozga kuti wawombo ŵana a ŵanthu akugaruka ŵenaŵa chifukwa wenga ndi chigomezgu kuti anyaki, azamuwonga chanju cho wakulongo. (Chiy. 3:15; 1 Yoh. 4:10) Pa nyengu yo Yehova wangulayizga zaku yo watingi wazitaskengi ŵanthu kunthazi, venga nge kuti sembi yo wapereka kali. Pati pajumpha vyaka 4,000, Yehova wanguchita chinthu chikulu ukongwa, wangupereka sembi Mwana wapade kuti waziwombo ŵanthu pacharu chapasi. (Yoh. 3:16) Tiwonga Yehova chifukwa cha sembi yeniyi!

4. Ntchinthu wuli cho chilongo kuti ŵanthu ambula kufikapu angaja ndi chanju cheneku?

4 Titanja ukongwa anyidu chifukwa Chiuta wakutilenga muchikozgu chaki. Ubudi wo tikuhara kutuwa kwaku Adamu utititondekesa kwanja anyidu kweni utititondekese limu cha kuchita viyo. Abelu wangulongo kuti wayanjanga Chiuta ndi mtima wosi chifukwa waperekanga sembi zamampha ukongwa. (Chiy. 4:3, 4) Nowa wangulongo kuti wayanjanga ukongwa ŵanthu, mwakuŵapharazgiya uthenga waku Chiuta chinanga kuti pengavi yo wavwisiyanga. (2 Pet. 2:5) Abrahamu wati walamulika kuti wakapereki sembi mwana waki Yisaki, nayu wangulongo kuti wayanjanga ukongwa Chiuta kuluska chechosi. (Yak. 2:21) Nge mo anguchitiya ŵanthu akugomezgeka yaŵa, nasi tikhumbika kulongo kuti titanja Chiuta chinanga kuti tikumana ndi masuzgu.

CHANJU CHENEKU NDI CHANJU CHABOZA

5. Kumbi tingalongo wuli kuti te ndi chanju cheneku?

5 Bayibolu likonkhoska kuti asani munthu we ndi chanju cheneku watichilongo “ndi mazu cha pamwenga ndi lilimi, kweni . . . mu vakuchita ndipuso mwauneneska.” (1 Yoh. 3:18) Kumbi ivi ving’anamuwa kuti tingalongo cha kuti titanja anyidu kuziya mu vo tikamba? Awa! (1 Ŵat. 4:18) M’malu mwaki, ving’anamuwa kuti chanju chidu chitenere kuja cha pamulomu ŵaka cha asani tiwona kuti tikhumbika kuwovya pa vinthu vinyaki. Mwakuyeruzgiyapu asani Mkhristu munyidu wakhumbika chovyu, tikhumbika kuchitapu kanthu m’malu mwakumuchitiya ŵaka lisungu. (Yak. 2:15, 16) Mwakuyanana ŵaka, asani titanja Yehova ndi anyidu tipemphengi ŵaka Chiuta cha ‘kuti watumizi antchitu anandi ku ntchitu yaki’ kweni nasi tigwirengeku mwaphamphu ntchitu yakupharazga.—Mat. 9:38.

6, 7. (a) Kumbi “chanju chambula chinyengu” ntchanju wuli? (b) Kumbi mbanthu naŵa wo angulongo chanju chaboza?

6 Wakutumika Yohane wangulemba kuti tikhumbika kuyanjana “mu vakuchita ndipuso mwauneneska.” Ivi ving’anamuwa kuti chanju chidu chitenere kuja “chambula uryarya” pamwenga “chambula chinyengu.” (Ŵar. 12:9; 2 Ŵakor. 6:6) Asani tichita vinthu vakulongo nge kuti titanja anyidu po cha, ndikuti tilivi chanju chauneneska. Tingajifumba kuti, ‘Kumbi kwe chanju cha chinyengu?’ Awa. Chanju chaviyo, ntchambula kwenere.

7 Ŵanaŵaniyani za ŵanthu wo angulongo chanju chaboza. Mu Edene, Satana wangulongo nge kuti wamukhumbiyanga vamampha Eva kweni vo wanguchita vingulongo kuti wenga ndi chanju chaboza. (Chiy. 3:4, 5) Munyengu yaku Davidi yo wenga fumu, Ahitofele wangulongo kuti wenga ndi chanju chaboza kwaku Davidi. Iyu wangumuyenda mphiska Davidi kuti vinthu vimuyende umampha. (2 Sam. 15:31) Mazuŵa nganu napu, ŵanthu ampatuku ndipuso anyaki wo achitisa magaŵanu mumpingu, ‘alongoro mwakukopa ndipuso mwauryarya.’ Yiwu achita viyo kuti awonekengi nge ŵe ndi chanju po chilatu chawu ntchiheni.—Ŵar. 16:17, 18.

8. Kumbi tingajifumba fumbu nili?

8 Chanju chaboza ntchamampha cha chifukwa chipambana ndi chanju cheneku cho Chiuta wakhumba  kuti tijengi nachu. Munthu yo we ndi chanju chaboza wangapusisa ŵanthu kweni Yehova wangamupusisa cha. Yesu wangukamba kuti ŵanthu wo ŵe ndi chanju chaboza ‘azamulangika ukongwa.’ (Mat. 24:51) Ateŵeti aku Yehova ŵe ndi chanju chaboza cha. Chinanga kuti ve viyo, tingajifumba kuti, ‘Kumbi nyengu zosi ndilongo chanju chambula mbunu pamwenga chambula chinyengu?’ Tiyeni tikambisani nthowa 9, za mo tingalongole kuti te ndi “chanju chambula chinyengu.”

MO TINGALONGOLE CHANJU “MU VAKUCHITA NDIPUSO MWAUNENESKA”

9. Kumbi chanju cheneku chingatiwovya wuli?

9 Kuteŵete mwalikondwa chinanga pangaŵavi wakutiwona. Asani nkhwamachitika, titenere kujipereka kuchitiya abali ndi azichi ŵidu vinthu vamampha chinanga kuti ŵanthu angatiwona cha. (Ŵerengani Mateyu 6:1-4.) Hananiya ndi Safira angutondeka kuchita viyo. Yiwu angukamba boza kuti angupereka ndalama zosi chifukwa akhumbanga kuti ŵanthu aŵanaŵani kuti apereka ndalama zinandi. Mwaviyo angubayika. (Mac. 5:1-10) Mwakupambana ndi yiwu, asani te ndi chanju cheneku tikondwengi pakuteŵete abali ndi azichi ŵidu kwambula kumemeza kuti ŵanthu atiziŵi. Mwakuyeruzgiyapu, abali wo atovya Wupu Wakulongozga kunozga nkhani, akamba cha ku ŵanthu vo achita ndipuso atijiŵikamu cha.

10. Kumbi tingachita wuli kuti tiyambengi ndisi kulongo anyidu ulemu?

10 Pa kulongorana ulemu, muyambengi ndimwi. (Ŵerengani Ŵaroma 12:10.) Yesu wangulongo kuti watumbikanga anyaki mwakugwira ntchitu zakusika. (Yoh. 13:3-5, 12-15) Tikhumbika kuyesesa kuti tijengi akujiyuyuwa kuti titumbikengi anyidu nge mo Yesu wachitiyanga. Akutumika nawu, aziŵanga cha chifukwa cho Yesu wachitiyanga venivi mpaka po anguzilondere mzimu wakupaturika. (Yoh. 13:7) Tingalongo kuti titumbika anyidu asani tileka kujiwona nge kuti ndisi apachanya chifukwa cha masambiru, vinthu vo tenavu pamwenga udindu wo te nawu mugulu laku Yehova. (Ŵar. 12:3) Asani anyidu awongeka, tikhumbika cha kuŵachitiya sanji kweni titenere kukondwa nawu chinanga tiwona kuti nasi takhumbikanga kulonde ulemu wakuyanana pamwenga kuwongeka chifukwa cha ntchitu yo tagwira.

11. Ntchifukwa wuli titenere kuwonga anyidu ndi mtima wosi?

11 Kuwonga abali kutuliya pasi pa mtima. Titenere kusaniya mpata kuti tiwongengi anyidu chifukwa kuwonga ‘nkhwamampha, kuzenga.’ (Ŵaef. 4:29) Kweni tikhumbika kuwonga ndi mtima wosi. Chifukwa tingayamba kupusika anyidu pamwenga tingaleka kuŵapaska ulongozgi wo akhumbika. (Nthanthi 29:5) Asani tiwonga munthu pavuli paki titamba kumunena asani iyu palivi, ndikuti te ndi chanju chaboza. Wakutumika Paulo wakhumbanga cha kuchita venivi ndipu wangulongo kuti we ndi chanju cheneku pa mo wawongiyanga anyaki. Mwakuyeruzgiyapu, iyu wanguwonga Akhristu a ku Korinte pa vinthu vinyaki vo achitanga umampha. (1 Ŵakor. 11:2) Kweni pa vinthu vo wanguwona kuti wakhumbikanga cha kuŵawonga, wanguŵakonkhoske mwa ulemu ndipuso mwakuvwika umampha chifukwa cho wanguleke.—1 Ŵakor. 11:20-22.

Kuwovya abali ndi azichi ŵidu ndi nthowa yimoza yakulongole kuti te ndi chanju ndipuso tilondere alendu (Wonani ndimi 12)

12. Kumbi tingalongo wuli kuti te ndi chanju cheneku asani tilondere alendu?

12 Kulonde alendu. Yehova watitikambiya kuti tigaŵiyengeku abali ndi azichi vo te navu. (Ŵerengani 1 Yohane 3:17.) Kweni tichitengi venivi ndi maŵanaŵanu ngamampha ngambula mbunu. Tingajifumba kuti: ‘Kumbi asani ndikhumba kudaniya ŵanthu ku nyumba kwangu nditanja ukongwa kudana wo ndicheza nawu, akutchuka pamwenga wo ndiwona kuti  nawu azakundiweze vo ndiŵachitiyengi? Kumbi nyengu zinyaki ndidana abali ndi azichi wo ndicheza nawu ukongwa cha pamwenga wo angaleka kundipaska chechosi?’ (Luka 14:12-14) Kumbi tingachita wuli asani Mkhristu munyidu wakhumba chovyu chifukwa chakuti wangwendesa umampha cha vinthu pamwenga wakutiwonga cha pa vinthu vo tingumuchitiya? Pa vakuchitika nge ivi, tikhumbika kugwirisiya ntchitu ulongozgi wakuti: “Mulondiyanengi kwambula kudinginyika.” (1 Pet. 4:9) Asani mulondongi ulongozgi uwu, mukondwengi chifukwa chakuti mungupereka ndi maŵanaŵanu ngakwenere.—Mac. 20:35.

13. (a) Mpha nyengu niyi po tikhumbika kuzizipizga? (b) Kumbi tingachitanji kuti tiwovyi akulopwa?

13 Kuwovya akulopwa. Tingalongo kuti te ndi chanju cheneku asani tilondo ulongozgi wa m’Bayibolu wakuti “muwovyengi akulopwa, ndipu mujengi akuzika kwaku wosi.” (1 Ŵat. 5:14) Chinanga kuti abali ndi azichi anandi wo ŵenga akulopwa ŵe ndi chivwanu chakukho kweni anyaki tikhumbika kuzizipizga nawu ndipuso kulutirizga kuŵawovya. Tingachita viyo mwakukambiskana nawu Malemba ngakuchiska, kupharazga nawu ndipuso kuŵavwisiya asani akambisana nasi. Kusazgiyapu pa fundu iyi, m’malu mwakuŵanaŵana ŵaka kuti abali ndi azichi ŵidu ‘mbanthazi’ pamwenga ‘mbakulopwa,’ titenere kuziŵa kuti nasi nyengu zinyaki tingaja ndi nthazi ndipuso tingalopwa. Wakutumika Paulo nayu waziŵanga kuti wenga wakulopwa pa vinthu vinyaki. (2 Ŵakor. 12:9, 10) Mwaviyo, tosi tingayanduwa asani Akhristu anyidu atitiwovya.

14. Kumbi tikhumbika kuchitanji kuti tilutirizgi kuja mwachimangu ndi abali kweniso azichi?

14 Kuja mwachimangu. Titesesa kuchita vo tingafiska kuti tilutirizgi kuja mwachimangu ndi abali ndipuso azichi ŵidu chinanga kuti nyengu zinyaki tingawona kuti ativwisisa cha pamwenga atichitiya vinthu mwambula urunji. (Ŵerengani Ŵaroma 12:17, 18.) Kupepesa kungawovya kuti tije so mwachimangu kweni titenere kupepesa kutuliya pasi pa mtima. Mwakuyeruzgiyapu, mumalu mwakukamba kuti, “Pepani kuti munguguŵa,” mungakamba kuti, “Pepani kuti ndikukuguŵisani chifukwa cha vo ndingukamba.” Chimangu ntchakukhumbika so ukongwa mu nthengwa. Ŵanthu akutorana akhumbika cha kulongo nge kuti atanjana pa gulu la ŵanthu penipo kumphepeti anyozana, apumana ndipuso akambisana cha.

15. Kumbi tingalongo wuli kuti tigowoka ndi mtima wosi?

15 Kugowokiyana ndi mtima wosi. Tigowoka asani anyidu atinangiya ndipu tichita viyo mwakuleka kusunga vifukwa. Bayibolu likamba kuti: ‘Mukunthiyanengepu mwachanju. Muyesesengi kusunga umoza wa mzimu, mwakuja ndi chimangu cho chimanga pamoza.’ Titenere so kugowoke anyidu wo aziŵa cha kuti akutinangiya. (Ŵaef. 4:2, 3) Kuti tilongo kuti tigowoka ndi mtima wosi, tikhumbika kukanizga maŵanaŵanu ngidu kuti tileki ‘kusunga vifukwa.’  (1 Ŵakor. 13:4, 5) Asani tileka kugowoka ndipuso tisunga vifukwa, ubwezi widu ungamala ndi Mkhristu munyidu kweniso ndi Yehova. (Mat. 6:14, 15) Tingalongo so kuti tigowoka ndi mtima wosi, asani tirombe ŵanthu wo akutinangiya.—Luka 6:27, 28.

16. Kumbi tikhumbika kuchita wuli ndi mauteŵeti ngo tipasika mugulu laku Yehova?

16 Kuleka kupenja vakukhumba vidu pe. Asani tapasika uteŵeti mu gulu laku Yehova, tikhumbika kusaniriyapu mwaŵi wakulongo kuti te ndi chanju cheneku mwa ‘kupenja vakukhumba [vidu] pe cha, kweni vakukhumba va anyidu.’ (1 Ŵakor. 10:24) Mwakuyeruzgiyapu, pa maunganu ngadera ndi ngachigaŵa abali wo asankhika kuti alondere alendu ndiwu adankha kusanirika pamalu ngakuchitiyapu unganu ŵanthu ŵechendazi. M’malu mwakusaniriyapu mwaŵi kuti asaniyi malu ngamampha ngakujapu ndi banja lawu, anandi mwa abali yaŵa aja malu ngengosi ngo ngangaŵapu. Chifukwa chakuti achita viyo, alongo kuti ŵe ndi chanju chambula mbunu. Kumbi mungalondo wuli chakuwoniyapu chawu chamampha?

17. Kumbi munthu yo we ndi chanju cheneku wachita wuli asani wachita ubudi ukulu?

17 Kusumuwa maubudi ngaku ubendi ndi kungaleka. Akhristu anyaki wo akuchita ubudi ukulu abisa chifukwa atopa kuchita soni kweniso kuguŵisa anyaki. (Nthanthi 28:13) Kuchita viyo nkhunanga chifukwa kungachitisa kuti yo wakubuda ndipuso anyaki akumani ndi masuzgu. Kubisa ubudi kungachitisa kuti mzimu waku Chiuta uleki kugwira ntchitu mumpingu kweniso muŵevi chimangu. (Ŵaef. 4:30) Akhristu wo ŵe ndi chanju cheneku, akambiya ŵara kuti aŵawovyi asani achita ubudi ukulu.—Yak. 5:14, 15.

18. Kumbi chanju cheneku ntchakukhumbika wuli?

18 Chanju ndi jalidu likulu kuluska mijalidu yosi. (1 Ŵakor. 13:13) Asani te ndi chanju tilongo kuti te akusambira aku Yesu kweniso tiyezga Yehova, yo ndi Mweneku wachanju. (Ŵaef. 5:1, 2) Paulo wakulemba kuti, ‘Asani . . . ndilivi chanju, mbwenu nde kanthu cha.’ (1 Ŵakor. 13:2) Tiyeni tilutirizgi kulongo chanju “ndi mazu” pe cha kweni “mu vakuchita ndipuso mwauneneska.”