Julani

Lutani pa vo ve mukati

 MUTU 97

Ntharika ya Ŵanthu wo Agwiranga Ntchitu Mumunda wa Mphereska

Ntharika ya Ŵanthu wo Agwiranga Ntchitu Mumunda wa Mphereska

MATEYU 20:1-16

  • ŴANTHU “AKUMALIYA” KUCHIGWIRA NTCHITU MUMUNDA WA MPHERESKA ANGUJA “AKWAMBA”

Pa nyengu yo Yesu wenga ku Pereya, wangukamba kuti ŵanthu “anandi wo ŵe kukwamba, azamuja kukumaliya, ndipu wo ŵe kukumaliya, azamuja kukwamba.” (Mateyu 19:30) Kuti wawovyi ŵanthu wo amuvwisiyanga kuvwisa umampha fundu yeniyi, wangukamba ntharika ya ŵanthu wo agwiranga ntchitu mumunda wa mphereska. Iyu wanguti:

“Ufumu wakuchanya we nge mweneku wa nyumba yo wanguchelera mlenjilenji kuchipenja aganyu kuti akagwiri ntchitu kumunda waki wa mphereska. Wati wapangana nawu kuti waŵalipirengi dinari yimoza pa zuŵa, wanguŵatuma kumunda waki wa mphereska. Wanguluta so mu ora lachitatu ndipu wanguwona ŵanthu anyaki wo anguma ŵaka mumsika kwambula kugwira ntchitu. Iyu wanguŵakambiya kuti, ‘Namwi so lutani kumunda wa mphereska ndikupaskeningi malipiru ngakwenere.’ Yiwu anguluta nadi. Iyu wanguluta so kweniko mu ora la 6 ndi mu ora la 9, ndipu wanguchita so viyo. Pakumaliya paki, mu ora la 11 wanguluta ndipu wangusaniya so anyaki wo anguma ŵaka, ndipu wanguŵafumba kuti, ‘Ntchifukwa wuli mwama ŵaka yapa zuŵa losi kwambula kugwira ntchitu?’ Yiwu angumuka kuti, ‘Chifukwa chakuti palivi yo watilemba ganyu.’ Iyu wanguŵakambiya kuti, ‘Namwi so lutani kumunda wa mphereska.’”—Mateyu 20:1-7.

Ŵanthu wo avwisiyanga Yesu atenere kuti aŵanaŵaniyanga zaku Yehova Chiuta ŵati ŵavwa mazu ngakuti “Ufumu wakuchanya” kweniso “mweneku wa nyumba.” Malemba ngalongo kuti Yehova ndiyu mweneku wa munda wa mphereska, ndipu munda wenuwu umiya mtundu wa Ayisirayeli. (Sumu 80:8, 9; Yesaya 5:3, 4) Ŵanthu wo ŵenga mu phanganu la Dangu ŵenga nge ŵanthu wo agwiranga ntchitu mumunda wa mphereska. Yapa Yesu wakambanga vinthu vo vinguchitika kali cha. Kweni wakambanga vinthu vo vachitikanga pa nyengu yeniyi.

Alongozgi a chisopa ndi Afarisi ŵenga ndi udindu wakuteŵete Chiuta mwaphamphu. Yiwu ŵenga nge ŵanthu wo angugwira ntchitu mumunda wa mphereska kwa zuŵa losi lamphumphu ndipu alindizanga kuti alondiyengi malipiru nga zuŵa losi. Malipiru ngo munthu walondiyanga asani wagwira ntchitu zuŵa losi ngajanga dinari yimoza.

Asembi kweniso alongozgi anyaki a chisopa, awonanga kuti Ayuda wo awonekanga kuti mbambula kuzirwa achitanga vinandi cha pakuteŵete Chiuta. Ndipu aŵawonanga nge aganyu ŵaka mumunda wa mphereska waku Chiuta. Mu ntharika yaku Yesu, Ayuda ŵenaŵa ndiwu angulembeka ntchitu “mu ora lachitatu” (9 koloku ndi mlenji) pamwenga kukumaliya kwa zuŵa lenili mu ora la 6, mu ora la 9 ndipu pakumaliya mu ora la 11 (5 koloku ndi mazulu).

Ŵanthu wo alondonga Yesu aŵawonanga kuti “mbakutembeka.” (Yohane 7:49) Yiwu aŵawonanga viyo chifukwa kwa nyengu yitali ŵenga alovi pamwenga agwiranga ntchitu zinyaki. Pavuli paki, mu chaka cha 29 C.E., “mweneku wa munda” wangutuma Yesu kuti wazidani ŵanthu akunyozeka ŵenaŵa kuti agwirengi ntchitu yaku Chiuta nge akusambira aku Khristu. Ŵanthu ŵenaŵa ŵenga “akumaliya” wo Yesu wanguŵadana mu ora la 11 kuti akagwirengi ntchitu mumunda wa mphereska.

Yesu wachimaliza kukonkhoska ntharika yaki, wangukamba vo vinguchitika pakumaliya pa zuŵa lo agwiriyanga ntchitu. Iyu wanguti: “Lumwi lichisere, mweneku wa munda wangukambiya kapitawu kuti, ‘Adani aganyu ŵa kuti uŵalipiri, kwambiya ŵanthu wo amaliya kuza kumaliya wo ayamba kuza.’ Ŵanthu wo angwamba kugwira ntchitu mu ora la 11 ŵati aza, weyosi wangulonde dinari yimoza. Ŵanthu wo angugwira ntchitu zuŵa losi lamphumphu ŵati aza, anguŵanaŵana kuti apaskikengi zinandi, kweni weyosi wangupaskika dinari yimoza. Ŵati alonde angwamba kudandawuliya mweneku wa nyumba kuti, ‘Ŵanthu wo amaliya kuza, agwira ŵaka ntchitu ora limoza pe, kweni mwaŵalipira mwakuyanana ndi isi tagwira ntchitu yakuŵaŵa zuŵa losi pa lumwi!’ Kweni iyu wangumuka yumoza wa ŵanthu ŵenaŵa kuti, ‘Abwezi, palivi cho ndakunangiya. Tingupangana kuti ndikupaskengi dinari yimoza, asi viyo? To ndalama yaku ukengi. Ndaŵanaŵana kuti mosi ndikupaskeni mwakulingana. Asi ini nde ndi mazaza ngakuchita chechosi cho ndakhumba pa vinthu vangu? Pamwenga jisu  laku ndasanji chifukwa chakuti nde wamampha?’ Mu nthowa yeniyi, ŵanthu akumaliya aŵengi akwamba, akwamba aŵengi akumaliya.”—Mateyu 20:8-16.

Akusambira aku Yesu atenere kuti anguzizwa ndi chigaŵa chakumaliya cha ntharika yaki. Kumbi alongozgi achisopa Achiyuda wo ajiwonanga kuti ŵenga “akwamba” anguja wuli “akumaliya”? Nanga akusambira aku Yesu anguja wuli “akwamba”?

Akusambira aku Yesu wo Afarisi ndi ŵanthu anyaki aŵawonanga kuti ‘mbakumaliya,’ anguja “akwamba” kulonde malipiru ngosi. Chifukwa cha nyifwa yaku Yesu, Chiuta wanguwukana mtundu wa Ayisirayeli ndipu wangusankha mtundu wasonu, “Isirayeli waku Chiuta.” (Agalatiya 6:16; Mateyu 23:38) Yohane Mubatizi wangukamba kuti mtundu wasonu wenuwu wazamubatizika ndi mzimu wakupaturika. Ŵanthu wo ŵenga “akumaliya” ndiwu ŵenga akwamba kubatizika ndi mzimu wakupaturika ndipuso angupaskika mwaŵi wakuja akaboni aku Yesu “mpaka kukumaliya kwa charu chapasi.” (Machitidu 1:5, 8; Mateyu 3:11) Akusambira aku Yesu ŵati aziŵa kuti vinthu visinthengi, yiwu anguziŵiya limu kuti azamukumana ndi masuzgu kutuliya kwa alongozgi achisopa wo anguja “akumaliya.”