1. Kumbi tiziŵa wuli kuti ubatizu ngwakukhumbika ukongwa?

 TIKONDWA ukongwa kuwona ŵanthu wo asambira Bayibolu achibatizika! Akhristu akwambiriya nawu, angukondwa ukongwa kuwona ŵanthu anandi achibatizika pa Pentekositi mu 33 C.E. Ndipu pa unganu wenuwu wakutumika Peturo wangukamba nkhani yo yakonkhoskanga kukhumbika kwa ubatizu. (Machi. 2:​38, 40, 41) Pati pajumpha nyengu, wakutumika Paulo nayu wangulemba kuti “chisambizu chakwamba” chisazgapu “chisambizu cha maubatizu.” (Ahe. 6:​1, 2) Mwaviyo, chinanga kuti ubatizu we mugulu la fundu zo munthu wasambira pakwamba, kweni tikhumbika kuyivwisa umampha nkhani yeniyi. Chifukwa wuli tikamba viyo?

2. Ntchifukwa wuli tikhumbika kuvwisa umampha vo ubatizu ung’anamuwa?

² Asani munthu wakhumba kuzenga nyumba yakukho kuti yizileki kuwa ndi chimphepu, wakhumbika dankha kuzenga fawundeshoni yakukho. Mwakuyanana ŵaka, asani munthu wakhumba kuti waje ndi chivwanu chakukho, wakhumbika kuvwisa umampha vo ubatizu ung’anamuwa. Ndipu tosi tikhumbika kuyivwisa umampha nkhani yeniyi kwali tikhumba kubatizika sonu pamwenga tikubatizika kali ukongwa. Mwaviyo, munkhani iyi tikambiskanengi mafumbu yanga: Kumbi ubatizu ung’anamuwanji? Kumbi ubatizu utenere kuchitika wuli? Ntchifukwa wuli titenere kubatizika mu zina la Ada, la Mwana kweniso la mzimu wakupaturika?

KUMBI UBATIZU UNG’ANAMUWANJI?

3. Kumbi asani munthu wabatizika walongonji?

³ Asani munthu wabatizika walongo pakweru kuti wagomezga vo wakusambira mu Bayibolu vakukwaskana ndi Yehova Chiuta kweniso Yesu Khristu. Walongo kuti wakulapa maubudi ngaki, wakusintha vinthu vinyaki pa umoyu waki kuti wateŵetiyengi Yehova kweniso wagomezga kuti Yesu ndi nthowa yo Chiuta wakugwiriskiya  ntchitu kuti watitaski. Iyu walongo so kuti wakulayizga Yehova kuziya mupempheru kuti wachitengi khumbu Laki mwakukoliyana ndi gulu laki. Asani munthu wajipereka kwaku Yehova ndi kubatizika, watamba umoyu wasonu wo utimulongozge ku umoyu wamuyaya.

4. Kumbi kubizgika mumaji kulongonji? (Wonaniso chithuzi.)

⁴ Asani munthu wabatizika, atimubizga mumaji liŵavu losi, pavuli paki atimuzuwuwa. a Venivi vija nge kuti wangufwa ndi kumuwundiya, ndipu pavuli paki wayuskika. (Yeruzgiyani ndi Akolose 2:12.) Kubatizika kulongo kuti munthu wakusintha vinthu vikuluvikulu paumoyu waki. Ntchifukwa wuli tikamba viyo? Asani munthu wabizgika mumaji, walongo kuti waleka vinthu vinyaki kweniso mijalidu yinyaki yo wachitanga kali. Ndipu asani wazuwuka mumaji, walongo kuti watamba kuchita vo Chiuta wakhumba.

5. Kumbi vo muchita kuti mubatiziki mungaviyeruzgiya ndi vinthu wuli, nanga ntchifukwa wuli? (1 Peturo 3:​18-21)

⁵ Ŵerengani 1 Peturo 3:​18-21. Vo muchita kuti mubatiziki tingaviyeruzgiya ndi ntchitu yo Nowa wangugwira pakuzenga chombu. Asani mwayamba waka kusambira vakukwaskana ndi Yehova mungawona nge ndi mphingu, ndipu nyengu zinyaki mungawona nge kuti ntchintchitu chikulu nge ntchitu yakuzenga chombu. Kweni kumbi mukhumbika nadi kuchita phamphu kuti mubatiziki? Hinya. Ntchifukwa wuli tikamba viyo? Aŵanaŵaniyani vaku Nowa. Chiuta ndiyu wangupereka ulongozgi wa mo wangazenge chombu ndipu Nowa wakhumbikanga kuwulondo kuti iyu ndi banja laki azitaskiki ku Chigumula. Nowa wanguvwiya ndipu wangukhoma chombu chifukwa chakuti wenga ndi chivwanu kweniso Yehova wamuwovyanga. Mwakuyanana ndi Nowa, namwi mungafiska kuchita ‘vosi vo Chiuta wakulamulani.’—Gene. 6:22.

6. Kumbi ubatizu utikutaskani munthowa wuli?

⁶ Pa vesi 21, wakutumika Peturo wangukamba kuti ubatizu “utikutaskani.” Mbuneneska kuti  kukubizgani ŵaka mumaji ndiku kungachitiska kuti muzitaskiki cha pamwenga mugowokereki maubudi nginu. Ndi ndopa zaku Yesu pe zo zichitiska kuti mugowokereki maubudi nginu. (1 Yoha. 1:7) Kweni ubatizu ngwakukhumbika ukongwa chifukwa ntchimoza mwa vinthu vo Chiuta wakutilamula kuti tichitengi. Ndipu asani mwabatizika ‘mupempha Chiuta kuti muŵi ndi njuŵi yamampha.’ Mwaviyo, Yehova wakugowokiyeningi maubudi nginu ndi mtima wosi kuziya mu sembi yaku Yesu. Chifukwa cha venivi tingakamba kuti ubatizu “utikutaskani” kweniso utikuwovyani kuti muzitaskiki.

KUMBI UBATIZU WA CHIKHRISTU UTENERE KUCHITIKA WULI?

7. Kumbi ubatizu utenere kuchitika wuli?

⁷ Bayibolu likamba kuti asani munthu wabatizika wakhumbika kubizgika mumaji liŵavu losi kweni likamba vinandi cha vakukwaskana ndi ubatizu. Chinanga kuti veviyo, Malemba ngatitiwovya kuziŵa vakwenere kuchita pa nyengu ya ubatizu. Mwakuyeruzgiyapu, fundu za Bayibolu zitovya munthu yo wakhumba kubatizika kuziŵa mo watenere kuvwaliya kweniso zitovya abali ndi azichi wo awonere kuziŵa vo atenere kuchita pa nyengu ya ubatizu. (1 Akori. 14:40; 1 Timo. 2:9) Mazuŵa nganu, kanandi ŵara ndiwu abatiza kweni tikhumbika cha kuwona abali wo apaskika mwaŵi wenuwu kuti mbapade ukongwa. (1 Akori. 1:​14, 15) Ndipu ubatizu uja wakuzomerezeka mbwenu kwali pe ŵanthu anandi wo awonere pamwenga cha.—Machi. 8:36.

8. Kumbi ndi mafumbu nanga ngo ŵanthu wo akhumba kubatizika afumbika, nanga ntchifukwa wuli? (Machitidu 2:​38-42) (Wonaniso chithuzi.)

⁸ Bayibolu lilongo kuti tikhumbika ‘kupharazga pakweru chivwanu chidu kuti tizitaskiki.’ (Aro. 10:​9, 10) Kuchita venivi pa zuŵa lo tibatizikiya nkhwakukhumbika ukongwa chifukwa ubatizu utitiwovya kuti tizitaskiki. Chifukwa cha venivi, ŵanthu wo amubatizika, afumbika mafumbu ngaŵi. Lakwamba ndakuti: “Kumbi mukulapa maubudi nginu kweniso mukujipereka kwaku Yehova ndi kuzomereza kuti Yesu Khristu ndiyu nthowa yo Yehova wataskiya ŵanthu?” Fundu yikulu ya fumbu ili, njakukwaskana ndi vinthu vo munthu yo wakhumba kubatizika wachitapu kali kuti wabatiziki. Ndipu venivi viyananaku ndi vo Peturo wangukamba pa Pentekositi po wangukambiya gulu la ŵanthu kuti alapi ndi kubatizika. Fumbu lachiŵi ndakuti: “Kumbi muziŵa kuti asani mwabatizika msanawale mujengi yumoza wa Akaboni aku Yehova ndipu mukoliyanengi ndi gulu laku Yehova?” Fumbu ili lititikumbusa kuti kwamba sonu tichitengi vinthu mwakukoliyana ndi ulongozgi wo gulu laku Yehova lititipaska. Lititikumbusa so kuti titeŵetiyengi mwakukoliyana ndi Akhristu anyidu nge mo Akhristu a mu nyengu ya akutumika achitiyanga. (Ŵerengani Machitidu 2:​38-42.) Ndipu wosi wo amuka ndi mtima wosi mafumbu ngenanga kuti hinya, aja akwenere kubatizika.

9. Kumbi munthu weyosi watenere kuchitanji kuti Chiuta wakondwengi nayu?

⁹ Vingachitika kuti mwechendasambiri uneneska, panyaki mwajanga umoyu wamampha ndipuso mwachitanga maubudi ngakulungakulu cha. Pamwenga mukulereka ndi apapi achikhristu wo akukuwovyani kuti mumuyanjengi ukongwa Yehova. Asani ndi viyo, kumbi mukhumbika mbwenu kulapa ndi kubatizika kuti Chiuta wakondwengi namwi? Hinya. Kwali tikuwiya pani pamwenga te mtundu wuli, tosi tikuhara ubudi wo utitichitiska kuti tileki kuja pa ubwezi ndi Chiuta. (Salimo 51:5) Kweni asani tasambira vakukwaskana ndi Yehova, tisankha kuchita khumbu laki mumalu mwakuchita vo isi tikhumba. Pavuli paki, titijivwiya chitima chifukwa cha maubudi ngo tikuchitapu kuvuli ndipu tileka kuchita vinthu vo Awusefwi akuchanya akondwa navu cha, ndi kwamba kuchita vinthu  vo vitiŵakondwesa. Asani tachita venivi ndipu tingabatizika.—Machi. 3:19.

10. Kumbi mutenere kuchitanji asani mukubatizika kali muchisopa chinyaki?

¹⁰ Asani mukubatizika kali muchisopa chinyaki, mutenere kubatizika mbwenu kuti muje yumoza wa Akaboni aku Yehova. Chifukwa wuli? Chifukwa chakuti mwawuziŵanga umampha cha uneneska wakukwaskana ndi Yehova Chiuta kweniso Yesu. Ndipu chinanga kuti mungujipereka kwaku Chiuta kuziya mu pempheru, kweni munguchita venivi mwechendavwisi khumbu laku Chiuta. Pa nyengu yo wakutumika Paulo wangukumana ndi ŵanthu a ku Efeso wo angubatizika ŵechendavwisi fundu za uneneska zakukwaskana ndi Yesu, Paulo wangunozga vakuti abatiziki so. b (Machi. 19:​1-5) Mwakuyanana ŵaka, mazuŵa nganu napu, ubatizu uja wakuzomerezgeka asani munthu wasambira ndipuso wavwisa umampha uneneska wakukwaskana ndi khumbu laku Chiuta.

“MU ZINA LA ADA, LA MWANA, NDIPUSO LA MZIMU WAKUPATURIKA”

11. Kumbi kubatizika “mu zina la Ada, la Mwana, ndipuso la mzimu wakupaturika” kung’anamuwanji? (Mateyu 28:​18-20)

¹¹ Yesu wangulamula kuti akusambira asonu atenere kubatizika “mu zina la Ada, la Mwana, ndipuso la mzimu wakupaturika.” (Ŵerengani Mateyu 28:​18-20.) Kumbi Yesu wang’anamuwanganji? Mu Bayibolu, mazu ngakuti “zina” kanandi ngang’anamuwa mbiri ya munthu. Ngangang’anamuwa so udindu pamwenga mazaza ngo munthu wenangu. Mwaviyo, asani tichita chinthu chinyaki “mu zina la” munthu munyaki pamwenga chinthu chinyaki, vilongo kuti tiziŵa mazaza ngo mweneku wa zina lo we wenangu. (Yeruzgiyani ndi Mateyu 10:41.) Mwaviyo, asani tabatizika mu zina laku Yehova ndi Yesu vilongo kuti tiziŵa kuti yiwu ŵe ndi udindu kweniso mazaza ngakutikambiya vakwenere kuchita. Ndipu asani tabatizika mu zina la mzimu wakupaturika vilongo kuti tizomerezga kuti tilondongi ulongozgi waki. Sonu tiyeni tiwoni mo tingachitiya venivi.

12. Kumbi tibatizika wuli mu zina la Ada? (Chivumbuzi 4:11) (Wonaniso chithuzi.)

¹² Mu zina la Ada. Tiziŵa kuti Yehova Mbawusefwi  akuchanya wo akutipaska umoyu. Iyu ndi Chiuta wanthazizosi kweniso Mlengi wa vinthu vosi. (Ŵerengani Chivumbuzi 4:11.) Tiziŵa so kuti Yehova watuvwa mapempheru ngidu kweniso tigwiriskiya ntchitu mwaulemu zina laki asani tipemphera ndipuso asani tikambiya anyidu vakukwaskana ndi iyu. (Salimo 65:2) Kweni kubatizika mu zina la Ada, kusazgapu vinandi. Ŵanthu wo avwisiyanga vo Peturo wasambizanga pa Pentekositi amuziŵanga kali Yehova kweni akhumbikanga mbwenu kuvwisa fundu yakuti ndi Yehova pe yo wangapereka umoyu wamuyaya kuziya mwaku Yesu Khristu.—Aro. 5:8.

13. Kumbi tibatizika wuli mu zina la Mwana? (Wonaniso chithuzi.)

¹³ Mu zina la Mwana. Tiziŵa kuti Yesu ndi Mwana wapade waku Chiuta. Tiziŵa so kuti Yesu ndi “nthowa” pamwenga kuti iyu yija ndiyu wangatiwovya kuti tije pa ubwezi wamampha ndi Yehova. (Yoha. 14:6) Tigomezga so kuti Yesu wakutiwombo. Iyu wakufwa chifukwa chaku isi kuti tizisaniyi umoyu wamuyaya. Kuziŵa venivi kutitiwovya kuti zuŵa lelosi tiyesesengi kumuyezga mumalu mwakuchita venivi pa zuŵa lo tibatizikiya pe. (1 Yoha. 2:6) Mwaviyo, tipharazga mwaphamphu nge mo iyu wachitiyanga ndipu tizomereza cha kuti chinthu chinyaki chititondekesi kupharazga. (Luka 4:43) Ndipu titesesa kukunthiyapu masuzgu kuti titeŵete Chiuta mwakugomezgeka. (2 Timo. 3:12) Kusazgiyapu yapa, titumbika udindu wo Yesu we nawu nge “mutu wa mpingu.” Mwaviyo, tivwiya ŵanthu wo iyu wakuŵasankha kuti alongozgengi ndi kuphwere akusambira ŵaki.—Aefe. 4:​8, 11, 12; 5:23.

14. (a) Kumbi tibatizika wuli mu zina la mzimu wakupaturika? (Wonaniso chithuzi.) (b) Kumbi Akhristu akusankhika abatizika so maubatizu nganyaki nanga? (Wonani bokosi lakuti “ Maubatizu nga Akhristu Akusankhika.”)

¹⁴ Mu zina la mzimu wakupaturika. Tigomezga uneneska wakukwaskana ndi mzimu wakupaturika. Mzimu wakupaturika ndi munthu cha pamwenga chigaŵa cha achiuta atatu. Kweni mzimu wakupaturika ndi nthazi yo Chiuta wagwiriskiya ntchitu pakufiska khumbu laki. Tigomezga kuti mzimu wakupaturika ndiwu walongozganga achimi kweniso ŵanthu wo alembanga  Bayibolu. Mwaviyo, nyengu zosi tiŵerenga ndi kugwiriskiya ntchitu fundu zo ze mu Bayibolu. (2 Petu. 1:​20, 21) Tikhwecha kuchita maubudi ngakulungakulu chifukwa tiziŵa kuti vingachitiska kuti Chiuta waleki kutipaska mzimu waki kweniso kuti mzimu wenuwu ungaleka kugwira ntchitu umampha mumpingu.—Aefe. 4:30.

15. Kumbi titenere kusimikizanji?

¹⁵ Asani mukubatizika kali, lutirizgani kukumbuka vo “chisambizu cha maubatizu” c ching’anamuwa kweniso kukhumbika kwaki. Lutirizgani so kuchita vinthu mwakukoliyana ndi vo mungulayizga Yehova pa nyengu yo mwajiperekanga ndi kubatizika. Kweni wuli asani mwechendabatiziki? Kumbi pe chinthu chinyaki cho chitikutondekesani kubatizika? Nkhani yakulondopu, yikonkhoskengi vo mungachita kuti mubatiziki.