Julani

Lutani pa vo ve mukati

Mufufuzengi Uneneska

Mufufuzengi Uneneska

Kuziŵa uneneska nkhwakukhumbika ukongwa chifukwa ndi nkhani ya umoyu ndi nyifwa. Mwakuyeruzgiyapu, ŵanaŵaniyani mo maumoyu ngidu ngakwaskikiya chifukwa cha kuziŵa kwamuka kwa fumbu lakuti, Kumbi matenda ngakupasirana ngawanda wuli?

Panguto vyaka masawuzandi nganandi kuti ŵanthu aziŵi kwamuka kwa fumbu lenili ndipu venivi vinguchitiska kuti miliri kweniso matenda ngabayi ŵanthu mamiliyoni nganandi. Pavuli paki, asayansi anguziŵa uneneska wa vo vichitiska kuti matenda ngawandengi. Yiwu angusaniya kuti tividononu timanatimana ukongwa nge mabakiteriya nditu titambisa matenda. Uneneska wenuwu wawovya ŵanthu kuziŵa mo angakhweche kweniso kuchizgiya matenda nganandi. Venivi vachitiska kuti ŵanthu ajengi ndi umoyu utali kweniso maliŵavu nganthazi.

Wuli pakukamba za mafumbu nganyaki ngakukhumbika? Kumbi muŵanaŵana kuti kusaniya kwamuka kwa mafumbu yanga kungakuwovyani wuli?

  • Kumbi Chiuta ndiyani?

  • Kumbi Yesu Khristu ndiyani?

  • Kumbi Ufumu waku Chiuta ntchinthu wuli?

  • Kumbi ndi vinthu wuli vo vichitikengi kunthazi?

Ŵanthu mamiliyoni nganandi asaniya kwamuka kwa mafumbu ngenanga ndipu venivi vaŵawovya kuja ndi umoyu wamampha. Namwi mungayanduwa asani mungaziŵa kwamuka kwaki.

 KUMBI MUNGAWUSANIYA UNENESKA?

Panyaki mungajifumba kuti: ‘Vingachitika wuli kuti munthu wasaniyi uneneska wa chinthu chechosi cho wakhumba?’ Kweni kusaniya uneneska wa vinthu vinandi kungawoneka kwakusuzga ukongwa. Ntchifukwa wuli tikamba viyo?

Ŵanthu anandi atiŵagomezga cha a malonda, akuwulusa nkhani pa wayilesi pamwenga maboma kuti angaŵakambiya uneneska. Yiwu awona kuti nkhwakusuzga kupambanisa pakati pa fundu zauneneska ndi fundu za m’maŵanaŵanu ngawu, kweniso panyaki apusika ŵaka pamwenga abisa fundu zinyaki zauneneska. Ndipu pakuti ŵanthu agomezgana cha kweniso kuti mauthenga nganandi ngaja ngaboza, ŵanthu atondeka kuzomereza wo mbuneneska chinanga kuti uthenga wo ŵavwa ungaŵa nadi wauneneska.

Chinanga kuti veviyo, vingachitika kusaniya kwamuka kwauneneska kwa mafumbu ngakukhumbika ukongwa pa umoyu. Vingachitika wuli? Mwakugwiriskiya ntchitu nthowa zo mugwiriskiya ntchitu kuti musaniyi kwamuka kwa mafumbu ngamanangamana.

FUFUZANI UNENESKA

Kukamba uneneska, zuŵa lelosi mufufuza uneneska wakukwaskana ndi chinthu chinyaki. Ŵanaŵaniyani vo vinguchitikiya Jessica. Iyu wangukamba kuti, “Mwana wangu munthukazi wasuzgika ukongwa asani warya chakurya chakusazgaku chididi, chifukwa chinanga chingaŵa chimanavi chikhoza kumubaya.” Venivi vilongo kuti Jessica wakhumbika kuziŵa kuti chakurya chechosi cho wagula chingajanga chakusazgaku chididi cha. Iyu wangukamba so kuti, “Ndechendaguli chakurya chechosi, ndiŵerenga dankha ulongozgi waki kuti ndiziŵi vinthu vo akusazgaku. Pavuli paki, ndimbiya foni kampani yo yikupanga vakurya vo kuti ndisimikiziyi kuti kulivi nadi chechosi cho chingapweteka mwana wangu. Ndipu ndifumba so ŵanthu anyaki akugomezgeka wo angandikambiya uneneska wa mo kampani yo yipangiya vakurya.”

Chinanga kuti mungachita nge mo Jessica wachitiyanga cha, kweni mwakuyanana ndi iyu, namwi mungasaniya kwamuka kwa mafumbu nginu asani mungagwiriskiya ntchitu fundu izi:

  • Saniyani uneneska.

  • Fufuzani mwakukwana.

  • Simikiziyani kuti mufufuza ku ŵanthu akwenere.

Kuchita venivi kungakuwovyani kusaniya kwamuka kwa mafumbu ngakukhumbika ukongwa pa umoyu. Mungachita wuli?

 BUKU LO LE NDI UNENESKA

Pakukhumba kufufuza uneneska wa mu Bayibolu, Jessica wachita nge mo wachitiya pakufufuza chakurya cha mwana waki. Iyu wangukamba kuti, “Kuŵerenga mwakuphwere kweniso kufufuza kwandiwovya kusaniya uneneska wa mu Bayibolu.” Mwakuyanana ndi Jessica, ŵanthu mamiliyoni nganandi asambira vo Bayibolu likamba vakukwaskana ndi mafumbu yanga:

  • Ntchifukwa wuli te ndi umoyu?

  • Ntchinthu wuli chichitika asani munthu wafwa?

  • Ntchifukwa wuli pacharu pe masuzgu?

  • Kumbi ndi vinthu wuli vo Chiuta wachita pasonu panu kuti watuzgepu masuzgu?

  • Kumbi tingachita wuli kuti tije ndi banja lalikondwa?

Mungasaniya kwamuka kwa mafumbu yanga kweniso nganyaki asani muŵerenga Bayibolu kweniso asani mulutirizga kufufuza pa webusayiti ya www.jw.org.