Julani

Lutani pa vo ve mukati

 NKHANI YAKUSAMBIRA YA NAMBALA 30

Vo Tingachita Kuti Tiŵafiki pa Mtima Ŵanthu wo Aleka Kusopa

Vo Tingachita Kuti Tiŵafiki pa Mtima Ŵanthu wo Aleka Kusopa

“Ndaja vinthu vosi ku ŵanthu amitundu yosi, kuti ndiyesesi kutaskaku ŵanthu anyaki.”—1 AKORI. 9:22.

SUMU 82 “Longoni Ukweru Winu”

VO TISAMBIRENGI MU NKHANI IYI *

1. Kumbi ndi vinthu wuli vo vasintha pambula kuswera yapa?

ŴANTHU anandi kuvuli uku asopanga. Kweni mazuŵa nganu vinthu vikusintha. Ŵanthu anandi asopa cha. Mwakuti muvyaru vinyaki, anandi akamba kuti alivi tchalitchi. *Mate. 24:12.

2. Ntchifukwa wuli ŵanthu anandi asopa cha?

2 Ntchifukwa wuli ŵanthu anandi akamba kuti asopa cha? * Anyaki atimbanyizgika ndi vakukondwesa pamwenga vakufipiska mtima. (Luka 8:14) Anyaki agomezga kuti kulivi Chiuta. Penipo anyaki agomezga kuti Chiuta waliku kweni aŵanaŵana kuti chisopa chilivi phindu ndipu chikoliyana cha ndi sayansi kweniso fundu zinyaki zauneneska. Yiwu angavwa kwa anyawu, asambizi, pa TV pamwenga pa wayilesi kuti vamoyu vikuchita kusambuka. Kweni nkhanandi cha po atuvwa fundu zo zingaŵakhorwesa kuti Chiuta waliku. Ndipu anyaki akhumba cha kusopa Chiuta chifukwa chakuti aliska atanja ukongwa ndalama kweniso mazaza. Muvyaru vinyaki, boma lipanga marangu ngo ngakaniza ŵanthu kusopa mo akhumbiya.

3. Kumbi nkhani iyi yitiwovyengi wuli?

3 Yesu wangukamba kuti ‘tikasambizengi ŵanthu amitundu yosi kuti aje akusambira.’ (Mate. 28:19) Kumbi tingachita wuli kuti tiwovyi ŵanthu wo asopa cha kuti ayanjengi Chiuta kweniso kuti aje akusambira aku Khristu? Titenere kuziŵa kuti mo munthu wangachitiya ndi uthenga widu vithemba ko wakukuliya.  Mwakuyeruzgiyapu, munthu wa ku Europe wangamuka mwakupambana ndi munthu wa ku Asia. Chifukwa wuli? Ku Europe, ŵanthu anandi aziŵa fundu zinyaki zo Bayibolu lisambiza kweniso kuti Chiuta ndiyu wakulenga vinthu vosi. Penipo ku Asia, ŵanthu anyaki aziŵa vimanavi vakukwaskana ndi Bayibolu kweni anandi palivi cho aziŵa ndipu agomezga cha kuti kwe Mlengi. Nkhani iyi, yitiwovyengi kuti tiŵafikengi pa mtima ŵanthu wosi wo titiŵapharazgiya, kwali atuliya pani pamwenga agomezganji.

MUŴENGI NDI MAŴANAŴANU NGAKUTI ANGASINTHA

4. Ntchifukwa wuli titenere kuja ndi maŵanaŵanu ngakwenere?

4 Mujengi ndi maŵanaŵanu ngakwenere. Chaka chechosi, ŵanthu anyaki wo kali alekanga kusopa aja Akaboni aku Yehova. Anandi ŵenga kali ndi mijalidu yamampha kweni asopanga cha chifukwa cha vinthu viheni vo vichitika mu matchalitchi. Anyaki achitanga vinthu viheni vo akhumbikanga kusintha. Chifukwa chakuti Yehova watitiwovya, tisimikiza kuti tisaniyengi ŵanthu wo ŵe “ndi maŵanaŵanu ngamampha ngakuŵawovya kuti azisaniyi umoyu wamuyaya.”—Machi. 13:48; 1 Timo. 2:3, 4.

Musinthengi upharazgi asani mupharazgiya ŵanthu wo aleka kugomezga Bayibolu (Wonani ndimi 5-6) *

5. Ntchinthu wuli cho chichitiska kuti ŵanthu avwisiyengi uthenga widu?

5 Muchitengi vinthu mwalisungu kweniso mwakuphwere. Kanandi ŵanthu avwisiya uthenga widu chifukwa cha vo tikamba cha kweni chifukwa cha mo tikambiya. Yiwu akondwa asani titiŵachitiya lisungu, tichita vinthu mwakuphwere kweniso asani tilongo kuti titiŵaŵanaŵaniya. Titiŵachichizga cha kuti avwisiyengi vo tikamba. Mumalu mwaki, tivwisa chifukwa cho aleke kusopa. Mwakuyeruzgiyapu, anyaki atanja cha kukambiskana vachisopa ndi munthu yo aleka kumuziŵa. Anyaki awona kuti nkhuŵavi nkharu kufumba munthu vakukwaskana ndi Chiuta. Penipo anyaki achita soni kuŵerenga Bayibolu uku ŵanthu atiŵawona, ukongwa asani aŵerenga ndi Akaboni aku Yehova. Mwemosi mo vingaŵiya, tivwisa mo avwiya.—2 Timo. 2:24, mazu ngamumphata.

6. Kumbi wakutumika Paulo wangulongo wuli kuti wasinthanga upharazgi mwakukoliyana ndi ŵanthu wo wasaniya? Nanga tingachita wuli nge iyu?

6 Kumbi tingachita wuli asani munthu munyaki wawoneka kuti wakondwa cha asani tigwiriskiya ntchitu mazu ngakuti “Bayibolu,” “chilengedu,” “Chiuta” pamwenga “chisopa”? Tingachita nge mo wanguchitiya wakutumika Paulo. Tingakhumbika kusintha mo tikambiskiyana nayu. Pa nyengu yo Paulo wakambiskananga ndi Ayuda, wagwiriskiyanga ntchitu Malemba. Kweni pa nyengu yo wakambiskananga ndi Agiriki pa mphara ya Areopagi, iyu wanguzumbuwapu Bayibolu cha. (Machi. 17:2, 3, 22-31) Kumbi tingachita wuli nge mo Paulo wanguchitiya? Asani mwakumana ndi munthu yo waleka kugomezga Bayibolu, mungachita umampha kuleka kulizumbuwa asani mukambiskana nayu. Asani muwona kuti munthu wangakondwa cha kuŵerenga Bayibolu ŵanthu achiwona, mungagwiriskiya ntchitu foni pamwenga tabuleti.

7. Nge mo pakambiya pa 1 Akorinto 9:20-23, kumbi tikhumbika kuchitanji kuti tichitengi nge mo Paulo wachitiyanga?

7 Muŵavwisengi kweniso muvwisiyengi. Tikhumbika kuvwisa vo vichitiska kuti ŵanthu aje ndi maŵanaŵanu ngo ŵe nangu. (Nthanthi 20:5) Ŵanaŵaniyani so vo wanguchita Paulo. Iyu wangukuliya pakati pa Ayuda. Mwaviyo, wakhumbikanga kusintha upharazgi asani wapharazgiya ŵanthu amitundu yinyaki, chifukwa aziŵanga vimanavi pamwenga aziŵanga chechosi cha chakukwaskana ndi Yehova kweniso Malemba. Titenere kufufuza pamwenga kufumba abali akukhwima mwauzimu mu mpingu kuti tiziŵi mo ŵanthu a muchigaŵa chidu aŵanaŵaniya.—Ŵerengani 1 Akorinto 9:20-23.

8. Kambani nthowa yimoza yo tingayambiya kukambiskana ndi munthu vakukwaskana ndi Bayibolu.

 8 Tipharazga kuti tisaniyi ŵanthu wo ‘mbakwenere.’ (Mate. 10:11) Kuti tiŵasaniyi, tikhumbika kuŵafumba maŵanaŵanu ngawu. Mubali munyaki ku England asani wapharazga wafumba ŵanthu mo angajaliya ndi banja lalikondwa, mo angalere umampha ŵana pamwenga mo angakunthiyapu vinthu vambula urunji. Asani amuka watiŵafumba kuti, “Kumbi muwona kuti ulongozgi wo ukulembeka vyaka pafufupi 2,000 vajumpha ungawovya?” Pavuli paki, watiŵalongo lemba pa foni yaki kwambula kuzumbuwa mazu ngakuti “Bayibolu.”

MUŴAFIKENGI PA MTIMA ŴANTHU

9. Kumbi tingaŵawovya wuli ŵanthu wo akhumba cha kukambiskana nawu vaku Chiuta?

9 Tingaŵafika pa mtima ŵanthu wo akhumba cha kukambiskana nawu vaku Chiuta mwakukambiskana nawu vinthu vo atanja. Mwakuyeruzgiyapu, ŵanthu anandi azizwa ndi mo vinthu vikulengeke. Mwaviyo, tingakamba kuti: “Panyaki muziŵa kuti vinthu vinandi vo asayansi apanga atole ku chilengedu. Mwakuyeruzgiyapu, ŵanthu wo apanga mayikulofoni atole ku makutu ndipu wo apanga makamera atole mo masu ngaliri. Kumbi vinthu va muchilengedu vikujaku wuli? Kumbi vikujaku waka vija, vikupangika ndi munthu munyaki pamwenga yimwi muwona wuli?” Asani amuka tingakamba kuti: “Asani ŵanthu wo apanga makamera ndi mayikulofoni atole ku makutu ndi masu, kumbi yiwu asambira kwaku yani? Ndingukondwa ukongwa ndati ndaŵerenga vo munthu munyaki wa mu nyengu yakali wangulemba. Iyu wanguti: ‘Kumbi yo wakupanga gutu wangavwa cha? Kumbi yo wakupanga jisu wangawona cha? . . . Iyu ndiyu wapereka zeru ku ŵanthu!’ Asayansi anyaki akoliyana ndi fundu yeniyi ndipu agomezga kuti vinthu vikuchita kulengeka.” (Sumu 94:9, 10) Pavuli paki tingaŵawonesa vidiyo pa webusayiti ya jw.org® pa chigaŵa chakuti “Zochitika pa Moyo wa Anthu Ena,” pa kamutu kakuti “Mmene Moyo Unayambira.” (Wonani po palembeka kuti MABUKU > MAVIDIYO.) Pamwenga tingaŵapaska kabuku kakuti Kumbi Vamoyu Vikujaku Waka Vija? pamwenga kakuti Mo Umoyu Ukwambiya​—Mafumbu 5 Ngo Titenere Kujifumba.

10. Kumbi tingayamba wuli kukambiskana ndi munthu yo wakhumba cha kukambiskana nayu vaku Chiuta?

10 Ŵanthu anandi akhumba kuti vinthu viziŵayendiyengi umampha kunthazi. Kweni anandi afipa mtima kuti charu chazamunangika pamwenga kuti pazamuja chamoyu chechosi cha. Wakuwonere dera munyaki ku Norway, wangukamba kuti ŵanthu wo akhumba cha kukambiskana nawu vaku Chiuta, akondwa asani tikambiskana  nawu vo vichitika mucharu. Asani waŵatawuzga, wafumba kuti: “Kumbi muwona kuti vinthu viŵengi wuli kunthazi? Kumbi mugomezga kuti mbayani wo anganozga vinthu? Kumbi mbandali, asayansi pamwenga munthu munyaki?” Pavuli paki, watiŵaŵerenge pamwenga kukamba fundu yinyaki ya mu malemba yo yilongo kuti kunthazi vinthu vazamuja umampha. Anyaki akondwa ndi vo Bayibolu likamba kuti charu chimalengi cha kweniso kuti ŵanthu amampha azamuja pacharu chapasi kwa muyaya.​—Sumu 37:29; Waku. 1:4.

11. Ntchifukwa wuli tikhumbika kusintha upharazgi, ndipu tingachita wuli nge Paulo mwakukoliyana ndi Aroma 1:14-16?

11 Titenere kusintha upharazgi mwakukoliyana ndi ŵanthu wo takumana nawu. Chifukwa wuli? Chifukwa taŵanthu tipambana. Vinthu vo vingakondwesa munthu munyaki, munyaki vingamukondwesa cha. Anyaki akhumba kukambiskana nawu vaku Chiuta pamwenga Bayibolu. Kweni anyaki akhumba kuti uyambi dankha kukambiskana nawu nkhani zinyaki. Mwemosi mo vingaŵiya, tikhumbika kusaniya mpata kuti tikambiskanengi ndi ŵanthu amitundu yosi. (Ŵerengani Aroma 1:14-16.) Titenere so kukumbuka kuti Yehova ndiyu wakuzga mbewu za uneneska mu mitima ya ŵanthu amampha.​—1 Akori. 3:6, 7.

KUPHARAZGIYA ŴANTHU A KU ASIA

Apharazgi anandi apharazga uthenga wa mu Bayibolu muvyaru vo ŵanthu anandi Mbakhristu cha (Wonani ndimi 12-13)

12. Kumbi tingachita wuli kuti tiŵafiki pa mtima ŵanthu a ku Asia wo ŵechendaŵanaŵaniyepu vakuti kwe Mlengi?

12 Pacharu chosi, apharazgi anandi akumana ndi ŵanthu akutuwa ku Asia, kusazgapu muvyaru vo boma likuŵakaniza vinthu vinyaki vakukwaskana ndi kusopa. Muvyaru vinandi va ku Asia, ŵanthu anandi ŵechendaŵanaŵaniyepu vakuti kwe Mlengi. Anyaki azomera asani waŵapempha kuti usambirengi nawu Bayibolu. Kweni chifukwa chakuti ŵechendavwepu vo Bayibolu likamba, pakwamba anyaki angawoneka nge kuti akhumba cha kusambira. Kumbi tingachita wuli kuti tiŵafiki pa mtima? Apharazgi anyaki alusu atamba kukambiskana nawu nkhani zinyaki ŵanthu ndi kuŵalongo kuti atiŵaŵanaŵaniya. Pavuli paki, asani awona kuti mphakwenere atiŵakonkhoske mo umoyu wawu ungusinthiya ŵati ayamba kugwiriskiya ntchitu fundu yinyaki ya mu Bayibolu.

13. Ntchinthu wuli cho chingawovya ŵanthu kuti akhumbi kuziŵa vinandi vakukwaskana ndi Bayibolu? (Wonani chithuzi cho che pachikonkhombi.)

13 Ŵanthu anandi akopeka ndi zeru za mu Bayibolu. (Waku. 7:12) Mzichi munyaki mutawuni ya New York ku United States wapharazgiya ŵanthu wo alongoro Chitchayinizi Mandarini. Iyu wanguti: “Ndiŵanaŵaniya ŵanthu ndipu ndivwisiya asani alongoro. Asani ndaziŵa kuti ŵaza sonu kutuliya ku charu chinyaki, nditiŵafumba kuti: ‘Kumbi vitikuyendiyani wuli po mwafikiya kunu? Kumbi mwayisaniya ntchitu? Nanga ŵanthu akunu akulondiyani umampha?’” Nyengu zinyaki, venivi vitimuwovya kuti wakambiskani nawu fundu yinyaki ya mu Bayibolu. Asani mphakwenere, mzichi uyu wafumba so kuti: “Kumbi tingachita wuli kuti tijengi umampha ndi ŵanthu? Kumbi ndingakulongoni nthanthi yinyaki ya mu Bayibolu? Nthanthi iyi yikamba kuti: ‘Kwambisa ndewu kwe nge kuphongo maji; mphindanu yechendabuki, tuwapu.’ Kumbi muwona kuti ulongozgi uwu ungawovya kuti tijengi umampha ndi anyidu?” (Nthanthi 17:14) Kukambiskana nawu mafumbu ngenanga, kungawovya kuti tiziŵi ŵanthu wo tingaziweriyaku.

14. Kumbi mubali munyaki ku Asia watiŵawovya wuli ŵanthu wo akamba kuti agomezga cha kuti kwe Chiuta?

14 Wuli asani munthu watikambiya kuti wagomezga kuti Chiuta kulivi? Mubali munyaki yo waja ku charu chinyaki cha ku Asia wangukamba kuti: “Kanandi kunu asani munthu wakamba kuti ndigomezga cha kuti kwe Chiuta, wang’anamuwa kuti wasopaku cha achiuta  aboza wo ŵanthu anandi asopa muchigaŵa chaki. Nani nditimuzomereza kuti achiuta anandi mbakuchita kupanga ndipu mbachiuta chayiwu cha. Kanandi ndiŵerenga Yeremiya 16:20. Lemba ili lititi: ‘Kumbi munthu wangajipangiya achiuta penipo mbachiuta chayiwu cha?’ Pavuli paki nditimufumba kuti: ‘Kumbi tingamuziŵa wuli chiuta wauneneska ndi waboza?’ Asani wamuka nditimuŵerenge so lemba la Yesaya 41:23, lo lititi: ‘Tikambiyeni vo vazamuchitika kunthazi, kuti tiziŵi kuti ndimwi achiuta.’ Ndipu pakumaliya, nditimukambiya vo Yehova wakukambiya limu kuti vazamuchitika kunthazi.”

15. Kumbi tingasambiranji kwa mubali munyaki wa kuvuma kwa Asia?

15 Wonani vo wachita mubali munyaki kuvuma kwa Asia asani waweriyaku ku ŵanthu wo wanguŵapharazgiya. Iyu wangukamba kuti: “Nditiŵalongo zeru zo zisanirika mu Bayibolu, mauchimi nga mu Bayibolu kweniso marangu ngo nyenyezi ndi vinthu vinyaki vo ve kuchanya vitende. Pavuli paki, nditiŵakambiya kuti vosi ivi vilongo kuti kwe Mlengi wazeru. Asani munthu wayamba kulongo kuti wavwana kuti Chiuta waliku nadi, nditamba kumukambiya vo Bayibolu likamba vakukwaskana ndi Yehova.”

16. Mwakukoliyana ndi Aheberi 11:6, ntchifukwa wuli ŵanthu wo tisambira nawu Bayibolu akhumbika kugomezga Bayibolu kweniso kuti kwe Chiuta, nanga tingaŵawovya wuli?

16 Asani tisambira Bayibolu ndi ŵanthu wo pakwamba asopanga cha, tikhumbika kulutirizga kuŵawovya kuti agomezgengi kuti Chiuta waliku nadi. (Ŵerengani Aheberi 11:6.) Titenere so kuŵawovya kuti agomezgengi Bayibolu. Kuti tichiti venivi, tingakhumbika kuwerezapu fundu zinyaki kananandi ŵaka. Nyengu zosi asani tisambira nawu, titenere kuŵalongo ukaboni wakuti Bayibolu ndi Mazu ngaku Chiuta nadi. Venivi vingasazgapu kukambiskana nawu mauchimi nga mu Bayibolu ngo ngakufiskika, vo Bayibolu likamba pa nkhani ya sayansi kweniso mbiri yakali pamwenga mo Bayibolu lititiwovye pa umoyu widu.

17. Kumbi kwanja ŵanthu kungaŵawovya wuli?

17 Kwali ŵanthu asopa pamwenga cha, tingaŵawovya kuti aje akusambira aku Khristu asani titiŵayanja. (1 Akori. 13:1) Penipo tisambira nawu, tikhumbika kuŵalongo kuti Chiuta watitiyanja kweniso wakhumba kuti nasi timuyanjengi. Chaka chechosi, ŵanthu wo pakwamba alekanga kusopa abatizika chifukwa atamba kwanja Chiuta. Mwaviyo, mukhumbika kuja ndi maŵanaŵanu ngakwenere ndipu muyanjengi ŵanthu amitundu yosi. Muŵavwisiyengi asani alongoro ndipuso muŵavwisengi. Mutenere kuŵasambiza kuti aje akusambira aku Khristu kuziya mu vakuchita vinu.

SUMU 76 Kumbi Mutuvwa Wuli Asani Mupharazga?

^ ndimi 5 Mazuŵa nganu kwe ŵanthu anandi wo aleka kusopa kuphara kali ndipu anyaki tingakumana nawu asani tipharazga. Nkhani iyi, yikonkhoska vo tingachita kuti tiŵasambizi uneneska kweniso mo tingaŵawovye kuti agomezgengi Bayibolu ndi Yehova Chiuta.

^ ndimi 1 Mwakukoliyana ndi kafukufuku munyaki yo wanguchitika, vinyaki mwa vyaru ivi ndi: Albania, Australia, Austria, Azerbaijan, Canada, China, Czech Republic, Denmark, France, Germany, Hong Kong, Ireland, Israel, Japan, the Netherlands, Norway, South Korea, Spain, Sweden, Switzerland, the United Kingdom ndi Vietnam.

^ ndimi 2 VO MAZU NGANYAKI NGANG’ANAMUWA: Mu nkhani iyi, mazu ngakuti wo aleka kusopa, ngang’anamuwa ŵanthu wo alivi chisopa pamwenga wo agomezga kuti kulivi Chiuta.

^ ndimi 54 CHITHUZI: Mubali wapharazgiya munyaki yo wagwira nayu ntchitu kuchipatala. Pavuli paki, munthu mwenuyu wafufuza pa webusayiti yidu ya jw.org.