Julani

Lutani pa vo ve mukati

“Ndiyani Yo we Kuchigaŵa Chaku Yehova?”

“Ndiyani Yo we Kuchigaŵa Chaku Yehova?”

‘Muwopengi Yehova Chiuta winu, mumuteŵetiyengi ndi kumeremete kwaku iyu.’—MARA. 10:20

SUMU: 28, 32

1, 2. (a) Ntchifukwa wuli ntchinthu chazeru kuja kuchigaŵa chaku Yehova? (b) Kumbi mu nkhani iyi tikambiskanengenji?

KUMEREMETE Yehova nkhwakukhumbika ukongwa. Palivi munthu wanthazi, wazeru pamwenga wachanju yo wangayanana ndi Chiuta widu. Kumbi ndiyani yo wangaleka kukhumba kuja kuchigaŵa chaki? (Sumu 96:4-6) Kweni ŵanthu anyaki wo asopa Chiuta, atondeka kuchita viyo.

2 Mu nkhani iyi, tikambiskanengi za ŵanthu anyaki wo akambanga kuti ŵenga kuchigaŵa chaku Chiuta kweni nyengu yeniyo pe achitanga vinthu vo Yehova watinkha. Vakuyeruzgiyapu va ŵanthu yaŵa, vitisambizengi fundu zo zingatiwovya kuti tilutirizgi kuja akugomezgeka kwaku Yehova.

YEHOVA WAFUFUZA MTIMA

3. Ntchifukwa wuli Yehova wakhumbanga kumuwovya Kayini, ndipu wangumukambiyanji?

3 Mwakuyeruzgiyapu, ŵanaŵaniyani vo wanguchita Kayini. Iyu wasopanga Chiuta munyaki cha kupatuwaku Yehova. Kweni Yehova wakondwanga cha ndi kusopa kwaku Kayini ndipu wanguwona  kuti mumtima mwaki mwenga vinthu viheni. (1 Yoha. 3:12) Yehova wakhumbanga kumuwovya Kayini ndipu wangumukambiya kuti: “Asani ungasintha ndi kwamba kuchita chinthu chamampha, kumbi ndingakuyanja so cha? Kweni asani uleka kusintha ndi kwamba kuchita chinthu chamampha, ubudi ukhaza pakhomu ndipu ukhumbisiska kukulamuliya; kweni kumbi uwuthereskengi?” (Chiya. 4:6, 7) Mu mazu nganyaki, tingakamba kuti Yehova wakambiyanga Kayini kuti, “Asani ungalapa ndi kuja kuchigaŵa changu, nani ndijengi kuchigaŵa chaku.”

4. Kumbi Kayini wanguchita wuli wati wapaskika mwaŵi wakuja kuchigaŵa chaku Yehova?

4 Asani Kayini wangusintha, Yehova watingi wamuyanjengi. Kweni Kayini wanguvwiya cha ulongozgi waku Chiuta. Vinthu viheni vo waŵanaŵananga ndipuso mbunu zo wenga nazu, vinguchitiska kuti wabudi. (Yako. 1:14, 15) Pa nyengu yo Kayini wenga mwana, watenere kuti wanguŵanaŵanapu cha kuti wangagarukiya Yehova. Kweni pati pajumpha nyengu, iyu wangugarukiya Chiuta ndi kubaya mvurwa waki!

5. Kumbi ndi maŵanaŵanu nanga ngo ngangachitiska kuti Yehova waleki kutiyanja?

5 Mwakuyanana ndi Kayini, Mkhristu mazuŵa nganu wangakamba kuti wasopa Yehova kweni pa nyengu yeniyo pe wangachita vinthu vo Yehova watinkha. (Yuda 11) Iyu wangalimbikiya kupharazga ndipuso kuwungana nyengu zosi. Kweni pa nyengu yeniyo pe wangaja ndi maŵanaŵanu ngaheni nga ureŵi, mbunu pamwenga kutinkha Mkhristu munyaki. (1 Yoha. 2:15-17; 3:15) Maŵanaŵanu ngenanga, ngangachitiska kuti munthu wachiti ubudi. Anyidu angaziŵa cha vo tiŵanaŵana ndi kuchita, kweni Yehova wawona vinthu vosi ndipu waziŵa asani te kuchigaŵa chaki.—Ŵerengani Yeremiya 17:9, 10.

6. Kumbi Yehova watitiwovya wuli kuti ‘tithereski’ maŵanaŵanu ngaheni?

6 Chinanga kuti tinangisa, kweni Yehova watufwa nasi daka liŵi cha. Asani munthu wakhumba kuchita vinthu viheni, Yehova watimupempha kuti: ‘Were kwaku ini, ndipu ini ndiweriyengi kwaku iwi.’ (Mala. 3:7) Ukongwa pa nyengu yo tiyeseka ndipu Yehova wakhumba kuti tikanengi vinthu viheni. (Yesa. 55:7) Asani tichitengi viyo, iyu wajengi kuchigaŵa chidu ndipu watipaskengi nthazi kuti ‘tithereski’ maŵanaŵanu ngaheni.—Chiya. 4:7.

“MUNGALANDIZGIKANGA CHA”

7. Kumbi Solomoni wangunanga wuli ubwezi waki ndi Yehova?

7 Tingasambira vinandi kwaku Solomoni. Pa nyengu yo wenga mwana, Solomoni wathembanga Yehova kuti wamulunguchizgi. Chiuta wangumupaska zeru zinandi. Wangumupaska so ntchitu yakuzenga nyumba yakusopiyamu ku Yerusalemu. Kweni Yehova wanguleka kumuyanja Solomoni. (1 Ŵakaro. 3:12; 11:1, 2) Dangu laku Chiuta lakanizanga mafumu kuto ‘anthukazi anandi kuti mtima wawu uleki kulandizgika.’ (Mara. 17:17) Solomoni wanguvwiya cha dangu ili ndipu wanguto anthukazi 700. Iyu wanguto so mbiliŵa pamwenga kuti mbilika 300. (1 Ŵakaro. 11:3) Awolu ŵaki anandi asopanga achiuta aboza. Mwaviyo, Solomoni wangutondeka so kuvwiya dangu laku Chiuta lo lakanizanga kuto anthukazi achilendu.—Mara. 7:3, 4.

8. Kumbi Solomoni wanguchita vinthu viheni nivi?

8 Kamana ndi kamana, Solomoni wanguleka kwanja marangu ngaku Yehova. Iyu wanguzenga malu ngakuperekiyapu sembi kwa achiuta aboza, Ashitaroti ndi Kemoshi. Solomoni ndi awolu ŵaki asopanga achiuta yaŵa pa malu ngenanga. Wanguzenga malu yanga paphiri lo lenga ku Yerusalemu kunthazi kwa nyumba  yakusopiyamu Yehova. (1 Ŵakaro. 11:5-8; 2 Ŵakaro. 23:13) Panyaki Solomoni waŵanaŵananga kuti Yehova wasulengeku ŵaka vinthu viheni vo wachitanga, chikulu wapereka sembi panyumba yaku Yehova.

9. Kumbi ntchinthu wuli cho chinguchitika chifukwa chakuti Solomoni wanguvwiya cha vo Chiuta wangumutcheŵeska?

9 Kweni Yehova wasulaku ŵaka cha vinthu viheni. Bayibolu likamba kuti: “Yehova wangumukwiyiya ukongwa Solomoni, chifukwa mtima waki ungupatukaku kwaku Yehova. . . , yo wangumuwoneke kaŵi, ndipu wangumutcheŵeska pa nkhani yeniyi kuti wangalondonga achiuta anyaki cha. Kweni Solomoni wanguvwiya cha vo Yehova wangumulamula.” Pa chifukwa ichi, Chiuta wanguleka kumuyanja ndi kumuwovya. Ŵana aku Solomoni wo anguhara ufumu waki, alamuliyanga mafuku ngosi cha nga Isirayeli ndipu angukumana ndi masuzgu kwa vyaka vinandi.—1 Ŵakaro. 11:9-13.

10. Kumbi ndi vinthu wuli vo vingananga ubwezi widu ndi Yehova?

10 Nge mo ve nge ndi Solomoni, chinthu chimoza cho chingananga ubwezi widu ndi Yehova, nkhucheza ndi ŵanthu wo aleka kuziŵa Yehova kweniso kutumbika fundu zaki. Anyaki angaŵa wo tiwungana nawu mumpingu kweni ŵe pa ubwezi wakukho cha ndi Yehova. Angaŵa so achibali, wo tija nawu pafupi, wo tigwira nawu ntchitu pamwenga wo tisambira nawu sukulu wo asopa Yehova cha. Asani ŵanthu wo ticheza nawu alondo fundu zaku Yehova cha, angachitiska kuti ubwezi widu ndi Chiuta umali.

Kumbi ŵanthu wo mucheza nawu angakuwovyani kuti muje pa ubwezi ndi Yehova? (Wonani ndimi 11)

11. Kumbi ndi vinthu wuli vo vingatiwovya kuti tisankhengi umampha mabwezi?

11 Ŵerengani 1 Akorinto 15:33. Ŵanthu anandi ŵe ndi mijalidu yinyaki yamampha ndipu anyaki wo mbakaboni cha achita cha vinthu viheni. Panyaki mutiŵaziŵa ŵanthu aviyo. Kumbi ivi ving’anamuwa kuti angaja ŵanthu amampha kukolana nawu ubwezi? Kumbi asani mungaja nawu pa ubwezi, vingakwaska wuli ubwezi winu ndi Yehova? Kumbi angakuwovyani kuti muje pa ubwezi wakukho ndi Chiuta? Kumbi ndi vinthu wuli vo yiwu awona kuti vakukhumbika ukongwa? Mwakuyeruzgiyapu, kumbi kanandi akamba za masitayelu ngasonu nga malaya, ndalama, mafoni, makompyuta, magalimotu, matabuleti, vakusangaluska pamwenga vinthu vinyaki vakuliŵavu? Kumbi atanja kunena anyawu pamwenga kuŵereŵeta njerengu zakutuka? Yesu wangutcheŵeska kuti: “Mulomu ulongoro vo vazaza mumtima.” (Mate. 12:34) Asani muwona kuti ŵanthu wo mucheza nawu angananga ubwezi winu ndi Yehova, mungachita umampha kuleka kucheza nawu.—Nthanthi 13:20.

 YEHOVA WAKHUMBA KUTI TIJIPEREKENGI KWAKU IYU PE

12. (a) Kumbi Yehova wanguŵakambiyanji Ayisirayeli ŵati atuwa ŵaka ku Ijipiti? (b) Kumbi Ayisirayeli angumumukanji Chiuta wati waŵapempha kuti ajiperekengi kwaku iyu pe?

12 Tingasambira so vinthu vinandi kwa Ayisirayeli ŵati atuwa ŵaka ku Ijipiti. Yiwu anguwungana musina mwa Phiri la Sinayi. Paphiri ili, Yehova wanguwoneke kwaku yiwu mwakuziziswa. Ayisirayeli anguwona mtambu ufipa, josi, malimphezi ndipuso anguvwa kugululusa ndi kuliya kwa mbata. (Chitu. 19:16-19) Yehova wangukambiya Ayisirayeli kuti iyu ndi ‘Chiuta yo wakhumba kuti ŵanthu ajiperekengi kwaku iyu pe.’ Wanguŵakambiya so kuti wagomezgekengi kwaku wosi wo atimuyanja ndi kusunga marangu ngaki. (Ŵerengani Chituwa 20:1-6.) Tingakamba kuti yapa Yehova wakambiyanga ŵanthu ŵaki kuti: “Asani mujengi kuchigaŵa changu nani ndijengi kuchigaŵa chinu.” Asani mwengapu pa gulu ili, kumbi mwatingi muchitengi wuli ndi mazu ngo Yehova wangukamba? Tikayika cha kuti mwatingi mumukengi nge mo Ayisirayeli angumukiya. Yiwu “angumuka mwakukoliyana kuti: ‘Mazu ngosi ngo Yehova wakamba, tichitengi.’” (Chitu. 24:3) Kweni pati pajumpha nyengu yimanavi, panguchitika chinthu chinyaki cho chinguyesa kugomezgeka kwa Ayisirayeli.

13. Kumbi ndi vinthu wuli vo vinguyesa kugomezgeka kwa Ayisirayeli?

13 Ayisirayeli anguchita mantha chifukwa cha mtambu ufipa, malimphezi ndi vinthu vinyaki vakuziziswa vo Chiuta wanguŵalongo. Yiwu angupempha Mozesi kuti wakakambiskani ndi Yehova pa Phiri la Sinayi mumalu mwaku yiwu ndipu Mozesi wanguzomera. (Chitu. 20:18-21) Mozesi wanguja paphiri ili kwa nyengu yitali. Viwoneka kuti Ayisirayeli angusoŵa chakuchita muchipululu chifukwa chakuti mulongozgi wawu pengavi. Panyaki yiwu agomezganga ukongwa ulongozgi wa munthu. Ayisirayeli angwamba kufipa mtima ndipu angukambiya Aroni kuti: “Tipangiyi chiuta kuti watilongozgengi chifukwa tiziŵa cha vo vachitikiya Mozesi, yo wangutilongozga tichituwa mucharu cha Ijipiti.”—Chitu. 32:1, 2.

14. Kumbi Ayisirayeli ajipusikanganji, nanga Yehova wanguchita wuli?

14 Ayisirayeli aziŵanga kuti kusopa achiuta aboza wenga ubudi ukulu kwaku Yehova. (Chitu. 20:3-5) Kweni pati pajumpha nyengu yimanavi, angwamba kusopa chikozgu cha mwana wa ng’ombi wagolidi! Chinanga kuti anguleka kuvwiya Yehova, kweni yiwu ajipusikanga kuti ŵenga ŵeche kuchigaŵa chaku Yehova. Pa nyengu yo asopanga mwana wa ng’ombi, Aroni wangukamba kuti ‘achitiyanga phwandu Yehova’! Kumbi Yehova wanguchita wuli? Iyu wangukambiya Mozesi kuti ŵanthu “ajikazuza” ndipu ‘atuwamu mu nthowa yo ndinguŵalamula kuti ayendengemu.’ Chifukwa cha ‘kukwiya,’ Yehova wanguŵanaŵana kuti wabayi Ayisirayeli wosi.—Chitu. 32:5-10.

15, 16. Kumbi Mozesi ndi Aroni angulongo wuli kuti ŵenga kuchigaŵa chaku Yehova? (Wonani chithuzi cho che papeji 17.)

15 Yehova wangusintha maŵanaŵanu ngaki ndipu wanguleka kubaya Ayisirayeli wosi. Lisungu laki lingupaska mwaŵi ateŵeti ŵaki kuti alongo asani akhumba kuja kuchigaŵa chaki. (Chitu. 32:14) Mozesi wati wawona kuti ŵanthu adanirizga, atumba ndi kuviniya mwana wa ng’ombi, iyu wangumusira mpaka kuja fuvu pe. Pavuli paki, wangukamba kuti: ‘Kumbi ndiyani yo we kuchigaŵa chaku Yehova? Wazi kwaku ini!’ Ndipu “Alevi wosi anguwungana kwaku” Mozesi.—Chitu. 32:17-20, 26.

16 Chinanga kuti Aroni ndiyu wangupanga chikozgu, kweni wangulapa ndi kuja kuchigaŵa chaku Yehova limoza ndi Alevi. Ŵanthu akugomezgeka yaŵa angulongo kuti ŵenga kuchigaŵa  cha ŵanthu aheni cha. Yiwu anguchita vinthu mwazeru chifukwa pa zuŵa ili, ŵanthu anandi wo asopanga mwana wa ng’ombi, angufwa. Kweni Yehova wangukamba kuti wo ŵenga kuchigaŵa chaki, waŵatumbikengi.—Chitu. 32:27-29.

17. Kumbi tisambiranji pa vo Paulo wangukamba pa nkhani ya mwana wa ng’ombi wa golidi?

17 Pakukamba za vo vinguchitikiya Ayisirayeli pa nyengu iyi, wakutumika Paulo wangutcheŵeska kuti: ‘Vinthu venivi vinguja vakuwoniyapu kwaku isi, kuti . . . tingasopanga angoza cha nge mo anyaki aku yiwu anguchitiya. [Vakuwoniyapu ivi] vikulembeka kuti vititcheŵeski, isi umaliru wa mugonezi watifikiya. Sonu yo waŵanaŵana kuti wama, waphwere kuti wangawa.’ (1 Akori. 10:6, 7, 11, 12) Pa lemba ili, Paulo wangulongo kuti Akhristu auneneska nawu angachita vinthu viheni. Wo achita vinthu viheni angajipusika kuti ŵeche kuchigaŵa chaku Yehova. Kweni kukhumba ŵaka kuja mubwezi waku Yehova pamwenga kukamba ŵaka pamulomu kuti te akugomezgeka kwaku iyu, ndivu cha vingalongo kuti Yehova wakondwa nasi.—1 Akori. 10:1-5.

18. Kumbi ntchinthu wuli cho chingachitiska kuti tiyambi kutuwaku kwaku Yehova?

18 Ayisirayeli angufipa mtima chifukwa Mozesi wanguswera kutuwa mu phiri la Sinayi. Mwakuyanana ŵaka, Akhristu mazuŵa nganu, angafipa mtima chifukwa chakuwona kuti zuŵa laku Yehova liswera. Vo Yehova wakulayizga vingawoneka nge ve kutali pamwenga tingayamba kuŵanaŵana kuti vingafiskika cha. Maŵanaŵanu ngaviyo, ngangachitiska kuti tiŵikengi ukongwa mtima widu pa vo tikhumba mumalu mwa vo Yehova wakhumba. Asani tingaleka kuphwere, tingayamba kutuwaku kwaku Yehova ndipu tingachita vinthu vo taŵanaŵanangaku cha kuti tingavichita.

19. Kumbi ndi fundu niyi yo titenere cha kuluwa, nanga ntchifukwa wuli?

19 Tingaluwanga cha kuti Yehova wakhumba kuti timuvwiyengi ndi mtima wosi kweniso kuti tijiperekengi kwaku iyu pe. (Chitu. 20:5) Ntchifukwa wuli wakhumba kuti tichitengi viyo? Chifukwa watitiyanja. Asani tingaleka kuchita vo Yehova wakhumba, mbwenu tichitengi vo Satana wakhumba. Ivi vingachitiska kuti tikumani ndi masuzgu. Ndichu chifukwa chaki wakutumika Paulo wangukamba kuti: “Vingachitika cha kuti mumwi kapu yaku Yehova ndi kapu ya viŵanda. Vingachitika cha kuti muryi ‘va pathebulu laku Yehova’ ndi va pathebulu la viŵanda.”—1 Akori. 10:21.

MUMEREMETIYENGI YEHOVA

20. Kumbi Yehova wangatiwovya wuli chinanga kuti nyengu zinyaki tingabuda?

20 Kayini, Solomoni ndi Ayisirayeli wosi ŵenga ndi mwaŵi wakulapa ndi kusintha nkharu yawu. (Machi. 3:19) Yehova watufwa daka liŵi cha ndi ŵanthu wo abuda. Mwakuyeruzgiyapu, iyu wangumugowoke Aroni wati wabuda. Mazuŵa nganu, Yehova watititcheŵeska kuziya mu Bayibolu, mu mabuku ngidu pamwenga ulongozgi wakutuwa kwa Akhristu anyidu. Iyu watichitiyengi lisungu asani tivwiyengi ulongozgi waki.

21. Kumbi titenere kuchitanji asani tiyeseka kuti tileki kuvwiya Yehova?

21 Pe chifukwa cho Yehova watitichitiya lisungu. (2 Akori. 6:1) Lisungu laku Yehova lititipaska mwaŵi wakuti “tikanengi kuja ndi mijalidu yambula kopa Chiuta.” (Ŵerengani Tito 2:11-14.) Chifukwa chakuti teche mu “mugonezi wunu,” tikumanengi ndi masuzgu ngo ngayesengi kugomezgeka kwidu kwaku Yehova. Titenere kuyesesa kuja kuchigaŵa chaki, chifukwa ‘Yehova Chiuta widu, ndiyu titenere kumuteŵete ndi kumeremete kwaku iyu.’—Mara. 10:20.