Julani

Lutani pa vo ve mukati

Likondwa Ndi Jalidu Lakutuliya Kwaku Chiuta

Likondwa Ndi Jalidu Lakutuliya Kwaku Chiuta

ŴANTHU akhumba kuti akondwengi. Kweni mazuŵa nganu ngakumaliya, weyosi wakumana ndi masuzgu ngo ngachitiska kuti vinthu vije ‘vakusuzga ukongwa.’ (2 Timo. 3:1) Ŵanthu anyaki akondwa cha chifukwa cha vinthu vambula urunji, matenda, ulova pamwenga asani mubali wawu watayika. Ateŵeti aku Chiuta nawu angagongowa ndipu likondwa lawu lingamala. Asani ivi vakuchitikiyani, kumbi mungachita wuli kuti muyambi so kukondwa?

Kuti timuki fumbu ili, tikhumbika dankha kuziŵa vo likondwa leneku ling’anamuwa ndipuso vo vitovya ŵanthu anyaki kulutirizga kukondwa chinanga kuti akumana ndi masuzgu. Pavuli paki, tiwonengi vo isi tingachita kuti tilutirizgi kuja akukondwa ndi kusazgiyaku likondwa lidu.

KUMBI LIKONDWA LING’ANAMUWANJI?

Likondwa lipambana ndi kuseka pamwenga kusekere. Tiyeruzgiyi viyo: Munthu yo waloŵe, wangayamba vakusekaseka. Kweni asani moŵa wamala m’mutu wangaleka kusekaseka ndipu wangawona kuti weche ndi masuzgu nganandi. Likondwa laki lenga la kanyengu kamanavi ndipu lenga chayilu cha.—Nthanthi 14:13.

Mwakupambana ndi vo takamba yapa, likondwa lituliya mumtima. Tituŵa nalu asani tasaniya pamwenga tilindizga chinthu chinyaki chamampha. Likondwa ling’anamuwa kuja ndi chimwemwi nyengu zosi kwali vinthu ve umampha pamwenga cha. (1 Ate. 1:6) Ivi ving’anamuwa kuti munthu wangatimbanyizgika ndi chinthu chinyaki kweni wangalutirizga kukondwa mumtima. Mwakuyeruzgiyapu, akutumika anguŵakwechuwa chifukwa chakuti apharazganga vaku Khristu. Kweni yiwu “angutuwapu pa masu pa Mphara Yikulu ya Milandu ndipu angutuwapu achikondwa pakuti anguwona kuti ntchakwenere kuti yiwu alengeseki chifukwa cha zina laku Yesu.” (Machi. 5:41) Yiwu angukondwa chifukwa chakuti angukwechulika cha. Kweni angukondwa chifukwa chakuti angulutirizga kuja akugomezgeka kwaku Chiuta.

Likondwa tichita kuwa nalu cha; kweniso lituza lija cha. Chifukwa wuli? Chifukwa likondwa leneku ndi jalidu lo mzimu waku Chiuta utitiwovya kuja nalu. Mzimu waku Chiuta ungatiwovya kuja ndi “umunthu wufya,” kusazgapu likondwa. (Aefe. 4:24; Aga. 5:22) Ndipu likondwa lingatiwovya kukunthiyapu masuzgu ngo tikumana nangu.

WO TINGALONDO

Yehova wakhumbanga cha kuti pacharu chapasi pachitikengi vinthu viheni vo kanandi tiwona mazuŵa nganu. Iyu wakhumbanga kuti pachitikengi vinthu vamampha. Kweni Yehova waleka cha kukondwa chifukwa cha vinthu viheni vo ŵanthu achita. Mazu ngaki ngakamba kuti: “Nthazi ndi likondwa ve pamalu ngo waja.” (1 Miko. 16:27) Kusazgiyapu yapa, vinthu vamampha vo ateŵeti ŵaki achita ‘vikondwesa mtima’ waku Yehova.—Nthanthi 27:11.

Tingalondo Yehova asani tilutirizga kukondwa chinanga kuti vinthu vingachitika mu nthowa yo isi talindizganga cha. Mumalu mwakuleka kukondwa, tingaŵanaŵaniya vinthu vamampha  vo tenavu sonu ndi kulindizga mwakuzizipizga vinthu vamampha vo ve kunthazi. *

Mu Bayibolu mwe ŵanthu anandi wo akondwanga chinanga kuti akumananga ndi masuzgu. Abrahamu wakondwanga chinanga mphanyengu yo umoyu waki wenga pa ngozi kweniso po wakumananga ndi masuzgu chifukwa cha vo ŵanthu anyaki achitanga. (Chiya. 12:10-20; 14:8-16; 16:4, 5; 20:1-18; 21:8, 9) Chinanga kuti Abrahamu wakumananga ndi vinthu venivi, wakondwanga mbwenu. Ntchinthu wuli chingumuwovya? Iyu waŵanaŵaniyanga vo walindizganga va kuzija mucharu chifya mu ufumu waku Mesiya. (Chiya. 22:15-18; Ahe. 11:10) Yesu wangukamba kuti: “Awusemwi Abrahamu angukondwa ukongwa achilindizga kuwona zuŵa langu. Yiwu anguliwona ndipuso angukondwa.” (Yoha. 8:56) Tingalondo Abrahamu asani tiŵanaŵaniya vinthu vakukondwesa vo tilindizga kunthazi.—Aro. 8:21.

Nge Abrahamu, wakutumika Paulo ndi Sila nawu aŵanaŵaniyanga vo Chiuta wakulayizga. Yiwu ŵenga ndi chivwanu chikulu chinanga kuti akumananga ndi masuzgu nganandi. Mwakuyeruzgiyapu, ŵati aŵakhwapa vikoti ndi kuŵaponya mujeri, “pakati pa usiku, [yiwu] apempheranga ndi kumba sumu zakuthamika Chiuta.” (Machi. 16:23-25) Paulo ndi Sila angukondwa chifukwa chakuti aŵanaŵaniyanga vinthu vamampha vo alindizganga kunthazi kweniso chifukwa chakuti anguziŵa kuti asuzgikanga chifukwa cha zina laku Khristu. Tingalondo Paulo ndi Sila asani tikumbuka vitumbiku vo tisaniya chifukwa cha kuteŵete Chiuta mwakugomezgeka.—Afi. 1:12-14.

Mazuŵa nganu, pe abali ndi azichi anandi wo akondwa chinanga kuti akumana ndi masuzgu. Mwakuyeruzgiyapu, mu November 2013, ku Philippines kunguchitika chimphepu chikulu cho chinguchitiska kuti Akaboni akujumpha 1,000 asoŵi pakuja. Nyumba yaku George yo yenga mutawuni ya Tacloban, yingubwanganduka. Iyu wangukamba kuti: “Chinanga kuti ivi vachitika, abali mbakukondwa. Vakusuzga kukonkhoska likondwa lo tenalu.” Chinanga tingakumana ndi masuzgu, tilekengi cha kukondwa asani tiŵanaŵaniya vo Yehova watitichitiya. Kumbi ndi vinthu vinyaki nivi vo Yehova watipaska vo vichitiska kuti tikondwengi?

VO VICHITISKA KUTI TIKONDWENGI

Tija ndi likondwa likulu chifukwa chakuti te pa ubwezi ndi Chiuta. Tiziŵa Fumu ya Chilengedu chosi. Iyu ndi Da widu, Chiuta widu, kweniso Mubwezi widu.—Sumu 71:17, 18.

Chiuta wakutipaska so umoyu kweniso kuti tikondwengi nawu. (Waku. 3:12, 13) Chifukwa chakuti Yehova wakutiguza, tiziŵa vo wakhumba kutichitiya kweniso mo tingajaliya. (Ako. 1:9, 10) Tiziŵa chifukwa cho iyu wakutipangiya kweniso vo wakhumba kuti tichitengi. Kweni ŵanthu anandi aziŵa cha chifukwa cho Chiuta wakupangiya ŵanthu. Paulo wangukonkhoska umampha fundu yeniyi. Iyu wangukamba kuti: “‘Jisu lawona cha, ndipu gutu lavwa cha, ndipuso palivi mtima wa munthu wo waŵanaŵanapu vinthu vo Chiuta wanozge ŵanthu wo atimuyanja.’ Pakuti Chiuta wativumbuliya venivi kuporote mu mzimu waki.” (1 Akori. 2:9, 10) Tikondwa chifukwa chakuti tiziŵa khumbu laku Yehova.

Ŵanaŵaniyani so vinthu vinyaki vo Yehova wachitiya ŵanthu ŵaki. Tikondwa kuti maubudi ngidu ngangagowokereka. (1 Yoha. 2:12) Chifukwa chakuti Chiuta ngwalisungu, tigomezga kuti charu chifya chizengi pambula kuswera. (Aro. 12:12) Chinanga ndi sonu, Yehova watipaska abali ndi azichi wo tisope nawu limoza. (Sumu 133:1) Mazu ngaku Chiuta ngatitisimikiziya kuti Yehova wavikiliya ŵanthu ŵaki kwaku Satana ndi viŵanda vaki. (Sumu 91:11) Asani tiŵanaŵaniya vitumbiku vosi venivi vo Chiuta watitipaska, tikondwengi ukongwa.—Afi. 4:4.

VO MUNGACHITA KUTI MUSAZGIYEKU LIKONDWA

Kumbi Mkhristu yo we ndi likondwa, wangasazgiyaku likondwa laki? Yesu wangukamba  kuti: “Ndakukambiyani vinthu venivi kuti likondwa langu lije namwi ndipuso kuti likondwa linu lije likulu ukongwa.” (Yoha. 15:11) Ivi ving’anamuwa kuti tingasazgiyaku likondwa lidu. Likondwa tingaliyeruzgiya ndi motu. Asani tikhumba kuti motu ukole ukongwa, tisonkhaku nkhuni zinyaki. Namwi mutenere kukuwa mwauzimu kuti musazgiyeku likondwa linu. Kumbukani kuti mzimu waku Chiuta ndiwu utitiwovya kuti tije ndi likondwa. Mwaviyo, asani tikhumba kusazgiyaku likondwa lidu, tikhumbika kulutirizga kupempha mzimu wakupaturika kwaku Chiuta. Tikhumbika so kuŵanaŵaniya vo Bayibolu likamba chifukwa likulembeka mwakulongozgeka ndi mzimu wakupaturika.—Sumu 1:1, 2; Luka 11:13.

Chinthu chinyaki cho chingatiwovya kuti tikondwengi, nkhutangwamika ndi ntchitu zo zikondwesa Yehova. (Sumu 35:27; 112:1) Chifukwa wuli? Chifukwa tikulengeka kuti ‘tiwopengi Chiuta ndi kusunga marangu ngaki, pakuti chenichi ndichu munthu watenere kuchita.’ (Waku. 12:13) Mu mazu nganyaki, tingakamba kuti tikulengeka kuti tichitengi khumbu laku Chiuta. Mwaviyo, asani titeŵete Yehova tikondwa ukongwa. *

VITUMBIKU VO TISANIYA CHIFUKWA CHA LIKONDWA

Asani tikondwa tisaniya vitumbiku vinandi. Mwakuyeruzgiyapu, Yehova wakondwa asani titimuteŵete mwakukondwa chinanga tingakumana ndi masuzgu. (Mara. 16:15; 1 Ate. 5:16-18) Kweniso likondwa leneku litovya kuti tileki kuŵa ndi mtima wakwanja katundu munandi. Mumalu mwaki, tiŵika pakwamba Ufumu waku Chiuta. (Mate. 13:44) Asani tiwona vitumbiku vo tisaniya chifukwa chakuchita vinandi pakuteŵete Yehova, tikondwengi ukongwa, tivwengi umampha mumtima kweniso tiwovyengi kuti anyidu nawu akondwengi.—Machi. 20:35; Afi. 1:3-5.

Wati wafufuza, Dokotala munyaki wa vaumoyu pa Yunivesite ya Nebraska ku United States wangukamba kuti, “Asani mukondwa ndi kukhorwa ndi umoyu winu sonu, vingazikuwovyani kuti muzileki kutamatama kunthazi.” Ivi vikoliyana ndi vo Bayibolu likamba. Ilu lititi: “Mtima wa likondwa ndi munkhwala wamampha.” (Nthanthi 17:22) Likondwa lingakuwovyani ukongwa kuti muleki kutamatama.

Mwaviyo, chinanga kuti tija mu nyengu zakusuzga, tingaja ndi likondwa leneku asani tipempha Chiuta kuti watipaski mzimu waki wakupaturika kweniso asani tisambira Mazu ngaki ndi kuŵanaŵaniyapu. Tikondwengi so ukongwa asani tiŵanaŵaniya vitumbiku vo tisaniya sonu, asani tilondo chivwanu cha ŵanthu anyaki ndipuso asani tichita khumbu laku Chiuta. Asani tichitengi viyo, nasi vitichitikiyengi vo vikambika pa Sumu 64:10, po pakamba kuti: “Murunji wakondwengi mwaku Yehova ndipu wathaŵiyengi kwaku iyu.”

^ ndimi 10 Mu nkhani yakunthazi ya “mijalidu yo mzimu utuzga” tazamukambiskana za kuzizipizga.

^ ndimi 20 Wonani nthowa zinyaki zo mungasazgiyaku likondwa mu bokosi lakuti, “ Vinyaki vo Mungachita Kuti Musazgiyeku Likondwa.”