Julani

Lutani pa vo ve mukati

Khumbu Laku Yehova Lifiskikengi!

Khumbu Laku Yehova Lifiskikengi!

“Ndalongoro ndipu ndifiskengi. Ndakhumba kuchita venivi ndipu ndivichitengi nadi.”—YES. 46:11.

SUMU: 147, 149

1, 2. (a) Kumbi Yehova wativumbuliyanji? (b) Kumbi pa Yesaya 46:10, 11; 55:11, pe mazu wuli ngakuchiska?

VESI lakwamba la m’Bayibolu likamba kuti: “Pakwamba Chiuta wangulenga kuchanya ndi charu chapasi.” Mazu yanga ngapusu kweni ngakukhumbika ukongwa. (Chiy. 1:1) Tiziŵa ŵaka vinthu vimanavi pa vinthu vo Chiuta wakulenga nge kuchanya, ukweru ndi nthazi yakuguza yo ye mucharu ndipuso tiwona ŵaka vinthu vimanavi ukongwa va muchilengedu. (Wak. 3:11) Chinanga kuti ve viyo, Yehova wativumbuliya khumbu laki lakukwaskana ndi charu kweniso ŵanthu. Iyu wakulenga ŵanthu muchikozgu chaki ndipu wakhumbanga kuti ajengi mwakukondwa pacharu chapasi. (Chiy. 1:26) Yiwu atingi ajengi ŵana ŵaki ndipu Yehova watingi wajengi Wisewu.

2 Nge mo chaputala chachitatu cha buku la Chiyambo chikambiya, khumbu laku Yehova lingufiskika cha chifukwa cha suzgu yo yengapu. (Chiy. 3:1-7) Kweni palivi suzgu yo Yehova wangatondeka kuyimalisa ndipu palivi yo wangamutondekesa kufiska khumbu laki. (Yes. 46:10, 11; 55:11) Mwaviyo, tingagomeza kuti vo Yehova wakhumbanga kuchita pakwamba, vifiskikengi pa nyengu yaki.

3. (a) Kumbi ndi fundu nizi zauneneska zakukhumbika ukongwa zo tiziŵa kutuliya m’Bayibolu? (b) Ntchifukwa wuli tikambisanengi so fundu zenizi? (c) Kumbi tikambisanengi mafumbu nanga?

3 Mwambula kukayika, tiziŵa uneneska wa m’Bayibolu wa vo  Chiuta wakhumba kuchita pacharu chapasi kweniso vo wachitiyengi ŵanthu. Tiziŵa so udindu wo Yesu Khristu wenawu pakufiska khumbu laku Chiuta. Fundu zenizi, zakukhumbika ukongwa ndipu panyaki ze mu gulu la fundu zo tingwamba kuziziŵa tati tayamba kusambira Mazu ngaku Chiuta. Tikambisanengi so fundu zakuzirwa zenizi, kuti tiwovyi ŵanthu wo akhumbisisa kuziziŵa. Po tisambira nkhani iyi nge mpingu, titesesa kudaniya ŵanthu anandi ku Chikumbusu cha nyifwa yaku Khristu. (Luka 22:19, 20) Ŵanthu wo azengi ku Chikumbusu, azamusambira vinandi vakukwaskana ndi khumbu laku Chiuta. Po kwaja mazuŵa ngamanavi kuti tichiti Chikumbusu, yingaŵa nyengu yamampha yakuŵanaŵaniya mafumbu yanga ngo tingagwirisiya ntchitu kuti ngachiski ŵanthu wo tisambira nawu Bayibolu kweniso anyaki a mtima wamampha wo tiŵadanengi. Tikambisanengi mafumbu ngatatu: Kumbi khumbu laku Chiuta lakukwaskana ndi charu chapasi kweniso ŵanthu, lenga lakuti wuli? Ntchinthu wuli cho chingunangika? Ntchifukwa wuli sembi yaku Yesu yichitisengi kuti khumbu laku Chiuta lifiskiki?

KUMBI KHUMBU LA MULENGI LENGA LAKUTI WULI PAKWAMBA?

4. Kumbi chilengedu chipharazga wuli unkhankhu waku Yehova?

4 Yehova ndi Mulengi wakuziziswa ukongwa. Chechosi cho wakulenga chikoliyana ndi fundu zaki zapachanya. (Chiy. 1:31; Yer. 10:12) Kumbi tingasambiranji asani tiwona kutowa kwa vinthu va muchilengedu kweniso mo Chiuta wakuviŵikiya mwandondomeku? Asani tiwona vo Yehova wakulenga, vimanavimana pamwenga vikuluvikulu, tizizwa navu ndipu vititiwovya kuziŵa khumbu laki. Ndiyani yo waleka kuzizwa ndi mo mayiŵa nganyanja ngachitiya, mwana wawoneke asani wawaku ŵaka pamwenga mo lumwi litowe asani lisere? Tizizwa ndi vinthu venivi chifukwa tikupangika ndi zeru zo zititiwovya kuziŵa kutowa kwa vinthu.—Ŵerengani Sumu 19:1; 104:24.

5. Kumbi Yehova wakuchita wuli kuti vinthu va muchilengedu vigwirengi ntchitu mwakukoliyana?

5 Nge mo chilengedu chilongore, Yehova wakuŵika mphaka. Iyu wakuŵika marangu ngo chilengedu chitende kweniso marangu ngakukwaskana ndi mijalidu yamampha kuti vinthu vosi viyendengi umampha. (Sumu 19:7-9) Mwaviyo, vinthu vosi muchilengedu ve ndi malu ngaki ndipu chechosi chigwira ntchitu yaki mwakukoliyana ndi khumbu laku Chiuta. Yehova wakuŵika marangu nga mo vinthu va muchilengedu vingagwiriya ntchitu mwakukoliyana. Mwakuyeruzgiyapu, nthazi yakuguza yo ye pacharu yichitisa kuti mphepu zo ze mude zijengi kufupi ndi charu chapasi. Nthazi ya mwezi kweniso lumwi yivikiriya mayiŵa ndi nyanja ndipu yitovya so kuti vinthu vamoyu vilutiriyi kuŵapu. Vinthu vosi muchilengedu kusazgapu ŵanthu, vitende marangu nga muchilengedu ngenanga. Mo vinthu vitende mwandondomeku muchilengedu, vilongo kuti Chiuta we ndi chilatu ndi charu chapasi kweniso ŵanthu. Asani tipharazga, titenere kovya ŵanthu kuziŵa kuti Yehova ndiyu wakupanga vinthu venivi kuti vije m’ malu ngaki.—Chiv. 4:11.

6, 7. Kumbi ndi vinthu nivi vo Yehova wangupasa Adamu ndi Eva?

6 Pakwamba, Yehova wakhumbanga kuti ŵanthu aje pacharu chapasi kwa muyaya. (Chiy. 1:28; Sumu 37:29) Iyu wangupasa Adamu ndi Eva vinthu vinandi vo vachitisanga kuti akondwengi. (Ŵerengani Yakobe 1:17.) Yehova wanguŵapasa wanangwa wakusankha, lusu lakuŵanaŵana ndipuso wanguchitisa kuti ayanjanengi kweniso akondwengi ndi anyawu. Mulengi wangukambiya Adamu vo wangachita kuti walongo kuti ngwakuvwiya. Adamu wangusambira mo wangasaniriya vo wakhumbikanga ndipuso mo wangaphwerere nyama ndi charu. (Chiy. 2:15-17, 19, 20) Yehova wangulenga Adamu ndi Eva mu nthowa yakuti avwengi kunowa kwa chakurya,  aziŵengi chinthu cho ako, awonengi, avwengi mazu kweniso kununkhira kwa vinthu. Ivi vatingi vichitisengi kuti akondwengi ndi kutowa kwa Paradayisu ndipuso vinthu vinandi vo vengamu. Yiwu atingi agwirengi ntchitu mwalikondwa ndi kuziŵa vinthu vinandi mpaka muyaya.

7 Kumbi ndi vinthu nivi vinyaki vo Chiuta wakhumbanga? Yehova wati walenga Adamu ndi Eva, wakhumbanga kuti abali ŵana ambula ubudi ndipu ŵana wo abalani mpaka charu chosi chizazi ndi ŵanthu. Iyu wakhumbanga so kuti Adamu ndi Eva kweniso apapi wosi wo atingi azengi pavuli pawu, ayanjengi ŵana ŵawu nge mo Yehova wayanjiyanga Adamu ndi Eva wo pakwamba ŵenga ambula ubudi. Yiwu atingi ajengi pacharu chapasi kwa muyaya ndipu vinthu vosi vatingi vijengi vawu.—Sumu 115:16.

NTCHINTHU WULI CHO CHINGUNANGIKA?

8. Ntchifukwa wuli Chiuta wangupereka dangu lo le pa Chiyambo 2:16, 17?

8 Vinthu vinguchitika nge mo Chiuta wakhumbiyanga cha. Chifukwa wuli? Yehova wangupasa Adamu ndi Eva dangu lambula kusuzga, lo latingi lilongongi asani aziŵanga po wanangwa wawu wamaliyanga. Iyu wanguti: ‘Vipasu va muchimiti chechosi cha mumunda uwu mungarya. Kweni mungaryanga cha vipasu va muchimiti chakuziŵisa chamampha ndi chiheni, chifukwa zuŵa lo mwazamuryiya, mwazamukufwa.’ (Chiy. 2:16, 17) Kwenga kwambula kusuzga kuti Adamu ndi Eva avwisi dangu lenili ndipuso avwiyi. Venga viyo chifukwa chakuti ŵenga ndi vakurya vinandi vo atingi aryengi.

9, 10. (a) Kumbi ndi vinthu nivi vaboza vo Satana wangukamba vakukwaskana ndi Yehova? (b) Kumbi Adamu ndi Eva angusankhanji? (Wonani chithuzi cho che papeji 3.)

9 Satana Dyaboli, wangupusisa Eva mwakugwirisiya ntchitu njoka kuti waleki kuvwiya Yehova. (Ŵerengani Chiyambo 3:1-5; Chiv. 12:9.) Vo iyu wangukamba vingulongo kuti ŵana aku Chiuta a pacharu chapasi akanizikanga kurya “vipasu va muchimiti chechosi cha mumunda.” Venga nge kuti Satana wakamba kuti: ‘Mung’anamuwa kuti mungachita cha vo mukhumba?’ Iyu wangukamba boza lakuti: “Kufwa, mufwengi cha.” Satana wanguchitisa kuti Eva wagomezi kuti wakhumbikanga cha kuvwiya Chiuta ndipu wangumukambiya kuti: “Chiuta waziŵa kuti zuŵa lo mwazamuryiya chipasu cha muchimiti chenichi, masu nginu ngazamujulika.” Satana wang’anamuwanga kuti Yehova wakhumbanga cha kuti yiwu aryi chipasu cho, chifukwa chakuti asani angurya, atingi ajengi ndi zeru zapade. Pavuli paki, Satana wangukamba so boza lakuti: ‘Muyananengi ndi Chiuta ndipu muziŵengi chamampha ndi chiheni.’

10 M’malu mwakuvwiya Yehova, Adamu ndi Eva angusankha kuvwiya njoka. Mwaviyo, angukoliyana ndi Satana pakugalukiya Yehova. Yiwu angukana kuti Yehova ndi Wisewu ndipu vinguchitisa kuti waleki kuŵavikiliya.—Chiy. 3:6-13.

11. Ntchifukwa wuli Yehova wanguŵalekere cha wo angugaluka?

11 Adamu ndi Eva ŵati agalukiya Yehova, anguja akubuda. Kugaluka kwawu kunguchitisa kuti aleki kuja pa ubwezi ndi Yehova chifukwa ‘masu ngaki ngatuŵa ukongwa ndipu ngangawona cha vinthu viheni.’ Iyu “wazomereza cha vinthu viheni.” (Hab. 1:13) Asani wanguvizomereza, angelu ndipuso ŵanthu, vinthu vatingi viŵaŵiyengi umampha cha kunthazi. Kuluska vosi, asani Chiuta wanguleka kuchitapu kanthu pa ubudi wo unguchitika mu Edene, ŵanthu kweniso angelu atingi akambengi kuti ngwakugomezeka cha. Kweni Yehova ngwakugomezeka ku fundu zaki ndipu wachita vinthu mwakukoliyana ndi fundu zenizi. (Sumu 119:142) Mwaviyo, chinanga kuti Adamu ndi Eva angupasika wanangwa wakusankha vakuchita, akhumbikanga mbwenu kulondo marangu ngaku Chiuta. Chifukwa chakugalukiya Yehova, yiwu akufwa ndipu akuwere kufuvu ko angutuliya.—Chiy. 3:19.

12. Ntchinthu wuli cho chinguchitikiya ŵana aku Adamu?

 12 Adamu ndi Eva ŵati ŵarya chipasu cho angukanizika, vinguchitisa kuti aleki kuja mu banja laku Chiuta. Chiuta wanguŵadikisa mu Edene ndipu atingi aweliyengemu so cha. (Chiy.3:23, 24) Yehova wangunanga cha kuchita viyo, iyu wanguchita viyo kuti akumani ndi masuzgu chifukwa cha vo angusankha. (Ŵerengani Marangu 32:4, 5.) Adamu watingi walongongi mwakukwana cha mijalidu yaku Chiuta chifukwa chakuti wenga wakubuda. Iyu watingi wajengi ndi umoyu wamuyaya cha ndipu wanguchitisa kuti ŵana ŵaki aje akubuda ndipuso afwengi. (Ŵar. 5:12) Mwaviyo, yiwu atingi ajengi ndi umoyu wamuyaya cha. Kusazgiyapu yapa, Adamu ndi Eva atingi abalengi mwana wakubuda ndipu mwana wawu nayu, watingi wabalengi ŵana akubuda. Satana Dyaboli wanguchitisa kuti Adamu ndi Eva aleki kuja pa ubwezi ndi Chiuta ndipu walutiriza kulandizga ŵanthu mpaka sonu.—Yoh. 8:44.

SEMBI YAKU YESU YIKUWOVYA KUTI ŴANTHU AJE SO PA UBWEZI NDI CHIUTA

13. Kumbi Yehova wakhumba kuŵachitiyanji ŵanthu?

13 Chiuta watiŵayanja ukongwa ŵanthu. Chinanga kuti Adamu ndi Eva angugaluka, Yehova wakhumba kuti ŵanthu aje so nayu pa ubwezi. Iyu wakhumba cha kuti ŵanthu afwengi. (2 Pet. 3:9) Mwaviyo, Adamu ndi Eva ŵati agaluka, Chiuta wangunozga nthowa yakuti ŵanthu aje so pa ubwezi ndi iyu kweni wangusintha cha fundu zaki za urunji. Kumbi Yehova wangufiska wuli venivi?

14. (a) Mwakukoliyana ndi Yohane 3:16, kumbi Chiuta waŵapasanji ŵanthu kuti azije ndi umoyu wamuyaya? (b) Kumbi ndi fumbu nili lo tingakambisana ndi ŵanthu wo akhumba kuziŵa uneneska?

14 Ŵerengani Yohane 3:16. Ŵanthu anyaki wo titiŵadaniya ku Chikumbusu atiliziŵa lemba ili chifukwa akuliloŵeza. Kweni fumbu ndakuti, Kumbi sembi yaku Yesu yitovya wuli kuti ŵanthu azisaniyi umoyu wamuyaya? Tiwovya ŵanthu wo apenja kuziŵa uneneska kuti aziŵi kwamuka kwa fumbu lakukhumbika ukongwa lenili. Tichita ivi pa nyengu yo titiŵadaniya ku Chikumbusu, asani ŵaza pa Chikumbusu kweniso asani taluta kuchikambisana nawu pavuli paki. Ŵanthu ŵenaŵa angakondwa asani ayamba kuziŵa mo sembi yaku Yesu yilongore kuti Yehova watitiyanja kweniso we ndi zeru. Kumbi ndi fundu nizi zo tingakonkhosa zakukwaskana ndi sembi yaku Yesu?

15. Kumbi pa nyengu yo Yesu wenga pacharu chapasi, wangupambana wuli ndi Adamu?

15 Yehova wakupereka munthu wambula ubudi kuti wawombo ŵanthu. Munthu wambula ubudi mwenuyu, wakhumbikanga kuja wakugomezeka kwaku Yehova ndipuso wakunozgeka kupereka umoyu waki kuti wawombo ŵanthu wo ŵenga akwenere kufwa ndipu ŵengavi munthu wakuŵataska. (Ŵar. 5:17-19) Yehova wangusamusa umoyu wa mwana waki wakwamba kutuliya kuchanya kuza pacharu chapasi. (Yoh. 1:14) Mwaviyo, Yesu wengavi ubudi nge mo Adamu wenge pakwamba. Mwakupambana ndi Adamu, Yesu wanguchita vinthu mwakukoliyana ndi fundu zo Yehova wapenjanga kuti munthu wambula ubudi wazilondongi. Iyu wakubudapu cha ndipuso wanguleka cha kuvwiya marangu ngaku Chiuta chinanga mpha nyengu yo wangukumana ndi masuzgu ngakulu.

16. Ntchifukwa wuli sembi yaku Yesu ndi mphasu yamampha ukongwa?

16 Nge munthu wambula ubudi, Yesu wangufwiya ŵanthu kuti waŵataski ku ubudi ndi nyifwa. Yesu wanguchita vosi vo Adamu wakhumbikanga kuchita. Iyu wakhumbikanga kuja munthu wambula ubudi, wakugomezeka ndi mtima wosi kwaku Chiuta kweniso wakuvwiya. (1 Tim. 2:6) Yesu wangupereka sembi yo yikuwovya ŵanthu “anandi,” anthurumi, anthukazi ndipuso ŵana kuti azije ndi umoyu wambula  kumala. (Mat. 20:28) Mbuneneska nadi, sembi yaku Yesu yichitisengi kuti vo Chiuta wakhumbanga kuchita pakwamba, vifiskiki. (2 Ŵakor. 1:19, 20) Sembi iyi yichitisa kuti ŵanthu wosi akugomezeka azilonde umoyu wambula kumala.

YEHOVA WAKUJULA KHOMU KUTI TIWERE KWAKU IYU

17. Kumbi sembi yaku Yesu yichitisanji?

17 Yehova wakujipereka ukongwa pakupereka sembi yaku Yesu. (1 Pet. 1:19) Iyu watiŵayanja ukongwa ŵanthu ndipu wenga wakunozgeka kupereka Mwana waki wapade kuti waŵafwiyi. (1 Yoh. 4:9, 10) Tingakamba kuti Yesu wangusere m’malu mwaku Adamu yo ndi wisewu wakwamba wa ŵanthu. (1 Ŵakor. 15:45) Vo Yesu wanguchita, vichitisa kuti tizije ndi umoyu kweniso vititipasa mwaŵi wakuti tiziwere mu banja laku Chiuta. Kuziya mu sembi yaku Yesu, Yehova wangazomereza kuti ŵanthu awere so mu banja laki kwambula kusintha fundu zaki za urunji. Kumbi vakukondwesa cha kuziŵa kuti nyengu yinyaki ŵanthu wosi akugomezeka azamuja ambula ubudi? Pazamukuŵa kukoliyana pakati pa chigaŵa chakuchanya kweniso cha pacharu chapasi cha banja laku Chiuta. Pa nyengu yeniyo, tosi tazamuja ŵana ŵaki.—Ŵar. 8:21.

18. Kumbi mpha nyengu niyi po Yehova wazamuja “vinthu vosi kwaku weyosi”?

18 Chinanga kuti Satana wakugaruka, Yehova wakuleka cha kwanja ŵanthu. Nawu alutiriza kuja akugomezeka kwaku iyu chinanga kuti mbakubuda. Kuziya mu sembi yaku Yesu, Yehova wazamuwovya ŵana ŵaki wosi kuti aje arunji. Aŵanaŵaniyani mo umoyu wazamuŵiya pa nyengu yo weyosi “yo waziŵa Mwana ndi kuvwana mwaku iyu” wazamulonde umoyu wamuyaya. (Yoh. 6:40) Chifukwa chakuti Yehova watanja ŵanthu kweniso ngwazeru, wazamuchitisa kuti yiwu aje ambula ubudi nge mo wakhumbiyanga pakwamba. Pavuli paki, Yehova Awusefwi, wazamuja “vinthu vosi kwaku weyosi.”—1 Ŵakor. 15:28.

19. (a) Kumbi tikhumbika kuchitanji kuti tilongo kuti tiwonga sembi yaku Yesu? (Wonani bokosi lakuti, “ Tilutirizi Kupenja Ŵanthu Akwenere.”) (b) Kumbi tazamusambiranji sabata yamawa?

19 Kuti tilongo kuti tiwonga sembi yaku Yesu, tikhumbika kuyesesa kovya ŵanthu kuti aziŵi mo angayanduliya ndi mphasu yapade yeniyi. Ŵanthu akhumbika kuziŵa kuti Yehova watitiyanja ndichu chifukwa chaki wakupereka sembi yaku Yesu kuti yiwovyi ŵanthu kuzija ndi umoyu wamuyaya. Chinanga kuti ve viyo, pe vinthu vinyaki so vo vachitika chifukwa cha sembi yaku Yesu. Munkhani ya sabata yamawa, tazamusambira mo sembi yaku Yesu yitovye kumalisa nkhani zo Satana wangwambisa mumunda wa mu Edene.