Julani

Lutani pa vo ve mukati

Chivwanu​—Chititiwovya Kuti Tileki Kusukunyika

Chivwanu​—Chititiwovya Kuti Tileki Kusukunyika

CHIVWANU chititiwovya kuti tije ndi nthazi. Mwakuyeruzgiyapu, chinanga kuti Satana wakhumba kunanga ubwezi widu ndi Yehova, chivwanu chititiwovya “kuzimwa . . . mivi yakukole motu ya muheni yo.” (Aefe. 6:16) Asani te ndi chivwanu tingamalana ndi masuzgu chinanga ngangaŵa ngakulu nge phiri. Yesu wangukambiya akusambira ŵaki kuti: “Asani mungaŵa ndi chivwanu, chinanga chingaŵa chimana nge kanje ka kamganji, mwazamukambiya phiri ili kuti, ‘Tuwapu yapa, uluti pa,’ ndipu lazamutuwapu.” (Mate. 17:20) Chifukwa chakuti chivwanu chingatiwovya kuti ubwezi widu ndi Yehova uje wakukho, tikhumbika kuŵanaŵaniya mafumbu yanga: Kumbi chivwanu ntchinthu wuli? Kumbi mo tiwone uneneska vingakwaska wuli chivwanu chidu? Kumbi tingachita wuli kuti tije ndi chivwanu chakukho? Kumbi tikhumbika kuja ndi chivwanu mwaku yani?​—Aro. 4:3.

KUMBI CHIVWANU NTCHINTHU WULI?

Chivwanu ching’anamuwa ŵaka kugomezga vo Bayibolu likamba cha, chifukwa chinanga ndi “viŵanda navu vigomezga [kuti Chiuta waliku] ndipu vimbwambwanthiya.” (Yako. 2:19) Sonu kumbi chivwanu ntchinthu wuli?

Nge mo tigomezge kuti zuŵa lelosi kuŵengi musana ndi usiku, tigomezga so kuti vo Chiuta walayizga, nyengu zosi vifiskika

Chakwamba, Bayibolu likonkhoska kuti “chivwanu ntchigomezgu chakusimikizika cha vinthu vo vilindizgika.” (Ahe. 11:1a) Asani mwe ndi chivwanu mugomezga kuti vosi vo Yehova wakamba vauneneska ndipu vazamufiskika nadi. Mwakuyeruzgiyapu, Yehova wangukambiya Ayisirayeli kuti: “Asani mungaswa phanganu langu lakukwaskana ndi msana kweniso phanganu langu lakukwaskana ndi usiku, kuti msana kweniso usiku vileki kuza pa nyengu yaki, mbwenu phanganu lo ndinguchita ndi mteŵeti wangu Davidi lingasweka.” (Yere. 33:20, 21) Kumbi mukuchitapu mantha kuti lumwi lingaleka kutuwa ndi kusere? Asani ivi vingachitika ndikuti kuŵengevi msana ndi usiku. Kweni Chiuta wakuŵika marangu nga vinthu vakuchanya ngo ngachitiska kuti kuje msana ndi usiku. Asani mugomezga venivi, mbwenu mukayikiyengi cha kuti Mlengi yo wakupanga marangu ngenanga wafiskengi vo wakulayizga!​—Yesa. 55:10, 11; Mate. 5:18.

Chachiŵi, Bayibolu likamba so kuti chivwanu ‘mbukaboni wakuwoneke limu wa vinthu chayivu vo viwoneka cha.’ Chivwanu ‘mbukaboni wakuwoneke limu’ pamwenga kuti “ukaboni wakusimikizika” wa vinthu vambula kuwoneka ndi masu kweni viliku. (Ahe. 11:1b; mazu ngamumphata.) Tiyeni tiwoni chakuyeruzgiyapu. Tiyeruzgiyi kuti mwana wakufumbani kuti, ‘Kumbi muziŵa wuli kuti mphepu yiliku?’ Chinanga kuti mphepu mwechendayiwonepu, kweni mungamukambiya ukaboni wo ulongo kuti mphepu yiliku, nge vo mphepu yichita pamwenga vinthu vinyaki. Ukaboni wenuwu ungawovya mwana winu kuziŵa kuti mphepu yiliku nadi chinanga kuti watiyiwona cha. Mwakuyanana waka, munthu watuŵa ndi chivwanu asani we ndi ukaboni wakuwoneke limu.​—Aro. 1:20.

KUTI TIJE NDI CHIVWANU TITENERE KUWONA KUTI UNENESKA NGWAKUKHUMBIKA

Nge mo tawone, ukaboni ngwakukhumbika kuti munthu waje ndi chivwanu. Mwaviyo, kuti munthu waje ndi chivwanu watenere ndankha ‘kuwuziŵa umampha uneneska.’ (1 Timo. 2:4) Kweni kuziŵa waka uneneska nkhwakukwana cha. Wakutumika Paulo wangulemba kuti: “Munthu waja ndi chivwanu mumtima mwaki.” (Aro. 10:10) Munthu wakhumbika kuwugomezga waka cha uneneska kweni watenere so kuwuwona kuti ngwakukhumbika. Pija asani wangachita  viyo ndipu wangachita vo wagomezga. (Yako. 2:20) Munthu yo waleka kuwona kuti uneneska ngwakukhumbika, wangakana ukaboni wakuwoneke limu asani wangangamiya vo wagomezga, pamwenga watijigowoke pa vinthu viheni vo wachita. (2 Petu. 3:3, 4; Yuda 18) Ndichu chifukwa chaki mu nyengu yakali, mbanthu wosi cha wo anguwona vakuziziswa ŵenga ndi chivwanu. (Maŵe. 14:11; Yoha. 12:37) Mzimu wakupaturika waku Chiuta utovya ŵanthu kuja ndi chivwanu asani atanja uneneska.​—Aga. 5:22; 2 Ate. 2:10, 11.

VO VINGUWOVYA DAVIDI KUTI WAJE NDI CHIVWANU CHAKUKHO

Yumoza mwa ŵanthu wo ŵenga ndi chivwanu chakukho, yenga Fumu Davidi. (Ahe. 11:32, 33) Kweni mbabali ŵaki wosi cha wo ŵenga ndi chivwanu chakukho nge cho iyu wenga nachu. Mwakuyeruzgiyapu, nyengu yinyaki Eliabu mku waki wangulongo kuti wengavi chivwanu chifukwa wanguchenya Davidi kuti wenga ndi maŵanaŵanu ngaheni pa nyengu yo wafumbanga vakukwaskana ndi Goliati. (1 Samu. 17:26-28) Palivi munthu yo wachita kuwa nachu chivwanu pamwenga kuchita kuhara kwa apapi ŵaki. Mwaviyo, Davidi wenga ndi chivwanu chifukwa wenga pa ubwezi wamampha ndi Chiuta.

Mu Sumu nambala 27, Davidi wangukamba vo vingumuwovya kuti waje ndi chivwanu. (Vesi 1) Davidi waŵanaŵaniyanga vo vingumuchitikiyapu kuvuli kweniso vo Yehova wanguchita ndi arwani ŵaki. (Vesi 2, 3) Iyu wayanjanga ukongwa kuluta ku nyumba yakusopiyamu yaku Yehova. (Vesi 4) Davidi wasopanga Chiuta limoza ndi anyaki ku nyumba yakusopiyamu. (Vesi 6) Iyu wapempheranga kwaku Yehova mwakutuliya pasi pa mtima. (Vesi 7, 8) Davidi wakhumbanga so kusambizika nthowa zaku Chiuta. (Vesi. 11) Chivwanu chenga chakukhumbika ukongwa kwaku Davidi mwakuti wangukamba kuti: “Mphanyi nde pani asani ndengavi chivwanu?”—Vesi 13.

VO MUNGACHITA KUTI MUJE NDI CHIVWANU CHAKUKHO

Namwi mungaja ndi chivwanu chakukho nge cho Davidi wenga nachu asani mungachita vo vikambika mu Sumu nambala 27. Pakuti munthu waja ndi chivwanu asani wawuziŵa umampha uneneska, namwi mungaja ndi chivwanu, cho ntchigaŵa cha chipasu cha mzimu waku Chiuta, asani muŵerenga Bayibolu ndi mabuku ngidu. (Sumu 1:2, 3) Mupatuwengi nyengu yakuŵanaŵaniyapu vo mwasambira. Asani muchitengi viyo, mumuyanjengi ukongwa Yehova. Ndipu asani mwayamba kumuyanja ukongwa, mbwenu mukhumbisiskengi kuchita vinthu vo vingalongo kuti mwe ndi chivwanu, nge kuluta ku mawunganu ndi kukambiyaku anyinu vo mugomezga. (Ahe. 10:23-25) Tingalongo so kuti te ndi chivwanu asani tilutirizga “kupemphera nyengu zosi.” (Luka 18:1-8) Mwaviyo, “mupempherengi nyengu zosi” kwaku Yehova ndipu mungakayikanga cha kuti “watikuphweriyani.” (1 Ate. 5:17; 1 Petu. 5:7) Chivwanu chititiwovya kuti tichitengi vinthu vamampha ndipu asani tichita viyo chivwanu chidu chikuwa.​—Yako. 2:22.

JANI NDI CHIVWANU MWAKU YESU

Zuŵa lakuti mawa laki wafwengi, Yesu wangukambiya akusambira ŵaki kuti: “Gomezgani Chiuta  ndipuso gomezgani ini.” (Yoha. 14:1) Tikhumbika kuja ndi chivwanu mwaku Yehova ndi Yesu. Kumbi mungachita wuli kuti muje ndi chivwanu mwaku Yesu? Tiyeni tikambiskani nthowa zitatu.

Kumbi kuja ndi chivwanu mwaku Yesu kung’anamuwanji?

Chakwamba, muwonengi kuti sembi yaku Yesu ndi mphasu yo Chiuta wakukupaskani pakumwija. Wakutumika Paulo wangukamba kuti: “Umoyu wo ndija sonu muliŵavu, nde nawu chifukwa chakuvwana mu Mwana waku Chiuta, mweniyo wakundiyanja ndipu wakujipereka chifukwa chaku ini.” (Aga. 2:20) Asani muvwana mwaku Yesu, mugomezga ndi mtima wosi kuti sembi yo wangupereka namwi yitikukwaskani, yingakuwovyani kuti maubudi nginu ngagowokereki, yitikupaskani mwaŵi wakuzija ndi umoyu wamuyaya kweniso mbukaboni ukulu wakuti Chiuta watikuyanjani. (Aro. 8:32, 38, 39; Aefe. 1:7) Ivi vingakuwovyani kuti muleki kujiwona kuti mwe ambula kwenere.​—2 Ate. 2:16, 17.

Chachiŵi, mupempherengi kwaku Yehova ndipu mungachita viyo chifukwa cha sembi yaku Yesu. Chifukwa cha sembi yeniyi tingapemphera kwaku Yehova “ndi wanangwa wakulongoro, kuti tilonde lisungu ndi kusaniya wezi ukulu kuti vitiwovyi pa nyengu yakwenere.” (Ahe. 4:15, 16; 10:19-22) Pempheru lingatiwovya kuti tikanengi mayeseru.​—Luka 22:40.

Chachitatu, muvwiyengi Yesu. Wakutumika Yohane wangukamba kuti: “Munthu yo wavwana mu Mwana, we ndi umoyu wamuyaya, ndipu munthu yo waleka kuvwiya Mwana, wazakuwuwona cha umoyu, kweni ukali waku Chiuta ujaliliya paku iyu.” (Yoha. 3:36). Wonani kuti Yohane wangupambanisa pakati pa chivwanu ndi kuleka kuvwiya. Mwaviyo, mulongo kuti muvwana mwaku Yesu asani mutimuvwiya. Muvwiya Yesu asani mulondo “dangu laku Khristu,” kung’anamuwa vosi vo wasambizanga ndipuso marangu ngo wakutipaska. (Aga. 6:2) Mulongo so kuti muvwiya Yesu asani mulondo ulongozgi wo wapereka kuziya mwa “kapolu wakugomezgeka ndi wazeru.” (Mate. 24:45) Asani muvwiya Yesu, mungakunthiyapu masuzgu ngakofya nge chivuwa cha mphepu.​—Mate. 7:24, 25.

“JIZENGENI PA CHIVWANU CHINU CHAKUPATURIKA UKONGWA”

Munthu munyaki wangudaniriza kwaku Yesu kuti: “Chivwanu nde nachu! Ndiwovyeni kuti ndije ndi chivwanu chakukho!” (Mariko 9:24) Iyu wenga ndi chivwanu kweni chifukwa chakuti wenga wakujiyuyuwa wanguziŵa kuti wakhumbikanga chivwanu chikulu. Mwakuyanana ndi munthu uyu, tosi tazamukumana ndi vinthu vinyaki vo tazamukhumbika kuja ndi chivwanu chikulu. Mwaviyo, tosi tikhumbika kusazgiyaku chivwanu chidu kweche sonu. Nge mo tawone, tingasazgiyaku chivwanu chidu asani tisambira Mazu ngaku Chiuta ndi kuŵanaŵaniyapu vo taŵerenga. Venivi vingachitiska kuti timuyanjengi ukongwa Yehova. Chivwanu chidu chingakuwa so asani tisopa Yehova limoza ndi Akhristu anyidu, tikambiyaku anyidu vo tilindizga ndipuso asani tifwiyapu kupemphera. Kweniso asani titesesa kuti chivwanu chidu chije chakukho, titumbikika ukongwa. Mazu ngaku Chiuta ngatitikambiya kuti: “Akwanjiwa, jizengeni pa chivwanu chinu chakupaturika ukongwa . . . kuti mulutirizgi kuchita vinthu vo vingawovya kuti Chiuta wakuyanjeningi.”​—Yuda 20, 21.