Julani

Lutani pa vo ve mukati

 MUTU 131

Fumu Yambula Kunanga Yingusuzgika Pachimiti

Fumu Yambula Kunanga Yingusuzgika Pachimiti

MATEYU 27:33-44 MARIKO 15:22-32 LUKA 23:32-43 YOHANE 19:17-24

  • ŴANTHU ANGUKHOMA YESU PACHIMITI CHAKUTOMBOZGEKIYAPU

  • CHIKWANGWANI CHO ANGUKHOMA PACHIMITI CHO ANGUPAYIKAPU YESU CHINGUCHITISKA KUTI ŴANTHU AMUNYOZENGI

  • YESU WANGULAYIZGA MUNTHU UMOYU WAMUYAYA MU PARADAYISU

Asilikali achiroma anguto Yesu ndi ŵanthu ŵaŵi wo ŵenga ankhungu kuti akaŵabayi. Ŵanthu ŵenaŵa anguluta nawu kumalu ngo ngadanika kuti Gologota pamwenga kuti Malu nga Bwaza. Munthu weyosi wawonanga vo vachitikanga pamalu ngenanga chinanga wangama “chapataliku.”—Mariko 15:40.

Ŵati afika pamalu ngenanga, wosi atatu anguŵazuwa malaya ndi kuŵapaska vinyu wakusazgaku mule kweniso vinthu vakuŵaŵa. Viwoneka kuti anthukazi wo ajanga ku Yerusalemu ndiwu apanganga vinyu mwenuyu. Vinyu uyu wawovyanga ŵanthu wo aluta kuchibayika kuti angavwanga kuŵaŵa ukongwa cha. Aroma akanizanga cha kuti ŵanthu wo aluta kuchibayika amwi vinyu mwenuyu. Kweni Yesu wati wamulaŵa, wangukana kumwa. Ntchifukwa wuli wangukana? Iyu wakhumbanga cha kutimbanyizgika maŵanaŵanu pa nyengu yakusuzga nge iyi. Venivi vatingi vimuwovyengi kuziŵa chechosi cho chachitikanga kweniso wakhumbanga kuja wakugomezgeka mpaka nyifwa.

Yesu angumugoneka pachimiti cho akhumbanga kumupayikapu. (Mariko 15:25) Asilikali angukhoma manja kweniso maphazi ngaku Yesu ndi mizumali. Mizumali yeniyi yingusere mpaka pasi. Venivi vinguchitiska kuti wavwi kuŵaŵa ukongwa. Pa nyengu yo asoskanga chimiti chenichi, Yesu wanguvwa kupweteka ukongwa chifukwa kuzita kwa liŵavu laki kwachitiskanga kuti m’malu ngo angukhoma mizumali mukelukengi. Kweni Yesu wanguŵakwiyiya cha asilikali wo amukhomanga. M’mwalu mwaki wangupemphera kuti: “Ada agowokiyeni chifukwa aziŵa cha vo achita.”—Luka 23:34.

Asani Aroma apayika munthu, pachanya pachimiti akhomangapu chikwangwani cho alembangapu mulandu wo munthu wangunanga. Pa nyengu yo apayikanga Yesu, Pilato wangulemba chikwangwani chakuti: “Yesu wa ku Nazareti Fumu ya Ayuda.” Mazu ngenanga angungalemba mu Chiheberi, Chilatini ndi Chigiriki, kuti ŵanthu anandi angaŵerengi. Vo Pilato wangulemba vingulongo kuti wangukondwa cha ndi Ayuda wo akhumbisiskanga kuti Yesu wabayiki. Ŵara ŵa asembi angukwiya ukongwa ndi venivi mwakuti angukamba kuti: “Mungalembanga kuti, ‘Fumu ya Ayuda’ cha kweni mulembi kuti wajikambanga kuti, ‘Ndini Fumu ya Ayuda.’” Kweni pa nyengu iyi, Pilato wangukana kuchita vo ŵanthu ŵenaŵa akhumbanga. Mwaviyo, wangumuka kuti: “Vo ndalemba, ndalemba!”—Yohane 19:19-22.

Chifukwa chakukwiya, asembi anguwerezapu so kukamba ukaboni waboza wo angukamba pa nyengu yo ŵenga ku Mphara Yikulu ya Milandu. Ndipu ŵanthu wo ajumphanga munthowa apukunyanga mitu yawu kweniso akambanga mazu ngakunyoza kuti: “Asi yiwi watingi ungabwanganduwa nyumba yakusopiyamu ndi kuyizenga so mu mazuŵa ngatatu, sika na pachimiti chakutombozgekiyapu kuti ujitaski.” Ŵara ŵa asembi ndi alembi nawu so amunyozanga ndipu akambanga kuti: “Khristu, Fumu ya Ayisirayeli wasiki na pachimiti chakutombozgekiyapu kuti tiwoni ndi kumugomezga.” (Mariko 15:29-32) Vigaŵenga navu vo vingupayikika nayu limoza vingwamba kumunyoza, chinanga kuti iyu wangunanga chechosi cha. Chigaŵenga chimoza chingupayikika kumazge kwaku Yesu, ndipu chinyaki kumaryi kwaki.

Asilikali anayi Achiroma nawu angwamba kumuseka Yesu. Yiwu atenere kuti amwanga vinyu wakunthyanthyama ndipu mwachipongu anguto vinyu munyaki ndikuluta nayu pafupi ndi Yesu. Yiwu achitanga nge kuti akhumba kumupaska chinanga kuti aziŵanga kuti Yesu wangalonda cha chifukwa manja ngaki angungakhoma pachimiti. Aroma ŵati aŵerenga vo venga pa chikwangwani cho chenga pachimiti chaku Yesu, angukamba mwakunyoza kuti: “Asani ndiwi Fumu ya Ayuda, jitaski.” (Luka 23:36, 37) Venivi venga vakupaska chitima ukongwa!  Tikamba viyo chifukwa chakuti munthu yo wangulongo kuti ndi nthowa, uneneska ndi umoyu, ŵanthu amunyozanga kweniso amuchitiyanga vinthu vachipongu. Kweni iyu wangukunthiyapu vosi venivi. Ndipu wanguŵanyoza cha Ayuda wo awonanga vo vachitikanga, asilikali Achiroma wo amunyozanga kweniso vigaŵenga viŵi vo vingupayikika nayu limoza.

Asilikali anayi wo awoneriyanga Yesu anguto malaya ngaki ngakubwalu ndipu angungagaŵa panayi. Yiwu anguchita mayeri kuti agaŵani. Kweni laya la mkati laku Yesu lenga lapachanya ukongwa chifukwa “lengavi musonu, . . . ndimu lingulukikiya kwamba muchanya mpaka mumphata.” Yiwu angukambiskana kuti: “Tingalipaluwanga cha, kweni tiyeni tichiti mayeri kuti tisaniyi yo liŵengi laki.” Pakuchita venivi, yiwu angufiska vo malemba ngakamba kuti: “Angugaŵana malaya ngangu ndipu anguchita mayeri pa malaya ngangu.”—Yohane 19:23, 24; Sumu 22:18.

Pati pajumpha nyengu, yumoza wa vigaŵenga vo vingupayikika limoza ndi Yesu wanguziŵa kuti Yesu wenga nadi fumu. Munthu mwenuyu wanguchenya munyaki ndipu wangukamba kuti: “Utimuwopa cha Chiuta chifukwa chakuti walonde cheruzgu chakuyanana ndi munthu uyu? Ndipu isi mphakwenere kuti venivi vitichitikiyi, chifukwa tilangika mwakukoliyana ndi vo tikuchita, kweni munthu uyu wakunangapu chechosi cha.” Pavuli paki wangupempha Yesu kuti: “Uzindikumbuki asani wazisere mu Ufumu waku.”—Luka 23:40-42.

Yesu wangumuka kuti: “Nditikukambiya msanawale, wazamuja ndi ini mu Paradayisu.” (Luka 23:43) Yapa, Yesu wang’anamuwanga kuti munthu mwenuyu wamusere mu Ufumu cha, kweni mu Paradayisu. Mwaviyo, vo Yesu wangulayizga munthu mwenuyu, venga vakupambana ndi vo wangulayizga akutumika ŵaki. Iyu wangukambiya akutumika ŵaki kuti azamuja pamipandu yachifumu pamoza ndi iyu mu Ufumu. (Mateyu 19:28; Luka 22:29, 30) Kweni viwoneka kuti munthu mwenuyu, yo wenga Myuda, wanguvwapu vakukwaskana ndi Paradayisu wapacharu chapasi yo Yehova wangupaska Adamu ndi Heva kuti ajengemu ndi ŵana ŵawu. Pavuli paki, munthu mwenuyu wangufwa ndi chilindizga cha kuzija ndi umoyu mu Paradayisu pacharu chapasi.