Julani

Lutani pa vo ve mukati

 MUTU 1

Kumbi Chiuta Ndiyani?

Kumbi Chiuta Ndiyani?

1, 2. Kumbi ŵanthu atanja kufumbanji?

ŴANA atanja kufumba mafumbu. Chinanga kuti ungamuka mwakuvwika umampha, kanandi afumba kuti, ‘Ntchifukwa wuli?’ Asani waŵamuka afumba so kuti, ‘Ntchifukwa wuli ve viyo?’

2 Kaya ndisi ŵana pamwenga ŵaraŵara, tosi tija ndi mafumbu. Nyengu zinyaki tifumba kuti tiziŵi nthowa pamwenga nyengu. Tingaja so ndi mafumbu ngakukhumbika ukongwa ngakukwasana ndi umoyu kweniso vo vazamuchitika kunthazi. Asani mafumbu ngo te nangu ngamukika umampha cha, tichita mphwayi ndipu tileka kufumba.

3. Ntchifukwa wuli anyaki atondeka kusaniya kwamuka kwa mafumbu ngawu?

3 Kumbi Bayibolu limuka mafumbu ngakukhumbika ukongwa ngo tifumba? Chinanga kuti ŵanthu anyaki aŵanaŵana kuti Bayibolu lingamuka mafumbu ngawu, kweni awona kuti ndakusuza kulivwisa. Yiwu awona kuti asambizi, aliska pamwenga asembi ndiwu angamuka mafumbu ngawu. Ndipu anyaki achita soni kufumba. Kumbi imwi muwona wuli?

4, 5. Kumbi ndi mafumbu ngakukhumbika nanga ngo mutijifumba? Ntchifukwa wuli mutenere kulutiriza kupenja kwamuka?

4 Mutenere kuti mukhumba kuziŵa kwamuka kwa mafumbu nge yanga: Ntchifukwa wuli nde ndi umoyu? Ntchinthu wuli chazakundichitikiya asani ndafwa? Kumbi Chiuta ndi munthu wamtundu wuli? Yesu wangukamba kuti: “Lutirizani kupempha, ndipu mupasikengi; lutirizani kupenja, ndipu musaniyengi; lutirizani kugong’osa,  ndipu akujuliyeningi.” (Mateyu 7:7) Mungalekanga cha kupenja kwamuka kwa mafumbu nginu mpaka po musaniriyengi kwamuka kwaunenesa.

5 Asani ‘mulutirizengi kupenja’ musaniyengi kwamuka m’Bayibolu. (Nthanthi 2:1-5) Musuzikengi cha kuvwisa kwamuka kwaki. Vo musambirengi vikuwovyeningi kuti mujengi mwalikondwa kweniso kuti muzije ndi umoyu wamampha kunthazi. Tiyeni tikambisani fumbu lo ŵanthu anandi atijifumba.

KUMBI CHIUTA WATITIYANJA PAMWENGA NGWANKHAZA?

6. Ntchifukwa wuli ŵanthu anandi aŵanaŵana kuti Chiuta watitiyanja cha?

6 Ŵanthu anandi aŵanaŵana kuti Chiuta watitiyanja cha. Yiwu awona kuti asani Chiuta watitiyanja nadi, mphanyi vinthu ve viyo cha. Pa charu chapasi pachitika nkhondu, ŵanthu atinkhana ndipu masuzu nge peposi. Ŵanthu atama, asuzika ndipuso atufwa. Mwaviyo, yiwu afumba kuti, ‘Asani Chiuta watitiyanja nadi, ntchifukwa wuli wamalisa cha masuzu ngosi yanga?’

7. (a) Kumbi alongozi amatchalitchi akambanji vo vichitisa kuti ŵanthu aŵanaŵanengi kuti Chiuta ngwankhaza? (b) Ntchifukwa wuli tikhumbika cha kumba mulandu Chiuta chifukwa cha vinthu viheni vo vichitika?

7 Nyengu zinyaki alongozi a matchalitchi ndiwu achitisa kuti ŵanthu agomezengi kuti Chiuta ngwankhaza. Asani kwachitika vinthu viheni, akamba kuti ndi khumbu laku Chiuta. Yiwu atumba mulandu Chiuta chifukwa cha vo akamba. Bayibolu lisambiza kuti ndi Chiuta cha yo wachitisa vinthu viheni. Lemba la Yakobe 1:13, lititikambiya kuti Chiuta watesa munthu weyosi cha ndi vinthu viheni. Ilu likamba kuti: “Asani munthu wateseka, wangakambanga cha kuti: ‘Nditeseka ndi Chiuta.’ Chifukwa Chiuta wateseka cha ndi vinthu viheni ndipu iyu watesa munthu weyosi cha.” Venivi ving’anamuwa  kuti, chinanga kuti Chiuta wativilekesa cha vinthu viheni kweni ndiyu cha wativichitisa. (Ŵerengani Jobu 34:10-12.) Tiyeni tiwoni chakuyeruziyapu.

8, 9. Ntchifukwa wuli mbumampha cha kumba mulandu Chiuta asani tikumana ndi masuzu? Konkhosani chakuyeruziyapu.

8 Tiyeruziyi kuti munyamata waja ndi apapi ŵaki. Awisi atimuyanja ukongwa ndipu akumusambiza mo wangasankhiya vinthu mwazeru. Pavuli paki, munyamata yo waleka kuŵavwiya ndipu waluta kuchija kwakuyija. Iyu watamba kuchita vinthu viheni ndipu pakumaliya wakumana ndi masuzu. Kumbi mungakamba kuti awisi ndiwu achitisa kuti wakumani ndi masuzu chifukwa chakuti angumukaniza cha kutuwapu panyumba? Awa! (Luka 15:11-13) Nge mo ada ŵenaŵa anguchitiya, Chiuta nayu watiŵakaniza cha ŵanthu asani asankha kuleka kumuvwiya ndipuso kuchita vinthu viheni. Mwaviyo, asani kwachitika vinthu viheni titenere kukumbuka kuti ndi Chiuta cha yo wavichitisa. Mbumampha cha kumba mulandu Chiuta.

9 Pe chifukwa chamampha cho Chiuta waleke kutuzapu vinthu viheni mpaka sonu. Mu Mutu 11, mwazamusambira vo Bayibolu likamba pa nkhani iyi. Ziŵani kuti Chiuta watitiyanja ndipu ndiyu cha yo wachitisa masuzu ngo tikumana nangu. Ndipu ndiyu pe yo wangamalisa masuzu.—Yesaya 33:2.

10. Ntchifukwa wuli tigomeza kuti Chiuta wanozengi vinthu vo ŵanthu aheni ananga?

10 Chiuta ndi mutuŵa. (Yesaya 6:3) Vosi vo wachita vambula kufipisika kweniso vamampha. Mwaviyo, tingamuthemba. Ŵanthu tingaŵathemba cha chifukwa nyengu zinyaki achita vinthu viheni. Chinanga wangaŵa munthu yo walamuliya umampha, walivi nthazi zakunoze vinthu vo ŵanthu aheni ananga. Palivi munthu yo we ndi nthazi zakuyanana ndi zo Chiuta we nazu. Chiuta wanozengi  vinthu vosi vo ŵanthu aheni ananga. Iyu watuzengepu viheni vosi ndipu vazamuŵapu so cha.Ŵerengani Sumu 37:9-11.

KUMBI CHIUTA WAKONDWA ASANI ŴANTHU ASUZIKA?

11. Kumbi Chiuta watuvwa wuli asani musuzika?

11 Kumbi Chiuta watuvwa wuli asani ŵanthu asuzika? Bayibolu likamba kuti Chiuta “watanja urunji.” (Sumu 37:28) Mwaviyo, iyu wakondwa ndi vinthu vamampha kweni watinkhana ndi vinthu viheni. Asani ŵanthu asuzika, wakondwa cha. Bayibolu likamba kuti nyengu yinyaki kuvuli, Chiuta “wanguchita chitima” wati wawona kuti pacharu pachitika vinthu viheni. (Chiyambo 6:5, 6) Chiuta wakusintha cha. (Malaki 3:6) Bayibolu likamba kuti iyu watikuŵanaŵaniyani.Ŵerengani 1 Petro 5:7.

Bayibolu lisambiza kuti Yehova ndiyu Mulengi wachilengedu chosi

12, 13. (a) Ntchifukwa wuli titanja anyidu, nanga tituvwa wuli asani tiwona ŵanthu asuzika? (b) Ntchifukwa wuli tigomeza kuti Chiuta watuzengepu masuzu ngosi ndipuso vinthu vambula urunji?

12 Bayibolu likamba so kuti Chiuta wakutilenga muchikozu chaki. (Chiyambo 1:26) Ivi ving’anamuwa kuti wakutilenga ndi mijalidu yamampha yo iyu we nayu. Kumbi mutuvwa wuli asani muwona ŵanthu ambula kunanga asuzika? Asani vitikuŵaŵani, ziŵani kuti Chiuta vitimuŵaŵa ukongwa. Kumbi tiziŵa wuli?

13 Bayibolu lititisambiza kuti, “Chiuta ntchanju.” (1 Yohane 4:8) Vosi vo Chiuta wachita, wativichita chifukwa cha chanju. Mwaviyo, titanja anyidu chifukwa chakuti Chiuta watanja ŵanthu. Aŵanaŵaniyani fundu iyi: Asani mwenga ndi nthazi zakutuziyapu masuzu, kumbi mwatingi mungatuzengepu? Kukamba unenesa, mwatingi mungatuzengepu nadi chifukwa mutanja ŵanthu. Nanga Chiuta? Iyu we ndi nthazi ndipu chifukwa chakuti watitiyanja, wazamutuzapu masuzu ngosi ndi vinthu vambula urunji. Mutenere kuja ndi chigomezu kuti vinthu  vosi vo Chiuta walayiza vo vazumbulika kukwamba kwa buku lenili, vazamufiskika! Kweni kuti mugomezengi malayizu ngaku Chiuta, mukhumbika kuziŵa vinandi vakukwasana ndi iyu.

CHIUTA WAKHUMBA KUTI MUMUZIŴI

Asani mukhumba kuti munthu munyaki waje bwezi linu, mutimukambiya dankha zina linu. Chiuta watitikambiya zina laki m’Bayibolu

14. Kumbi zina laku Chiuta ndiyani, nanga tiziŵa wuli kuti tikhumbika kuligwirisiya ntchitu?

14 Asani mukhumba kuti munthu munyaki waje bwezi linu, mutimukambiya dankha zina linu. Kumbi Chiuta we ndi zina? Matchalitchi nganandi ngakamba kuti zina laki ndi Chiuta pamwenga Ambuya kweni yanga ndi mazina ngaki chayingu cha. Ndi mazina ŵaka nga udindu nge “fumu” pamwenga “pulezidenti.” Chiuta wakutikambiya kuti zina laki ndi Yehova. Lemba la Sumu 83:18 likamba kuti: “Ŵanthu aziŵi kuti imwi, yo zina linu ndimwi Yehova, imwi pe ndimwi Wapachanya Limu pacharu chosi chapasi.” Ŵanthu wo alembanga Bayibolu, angulemba zina laku Chiuta maulendu ngakujumpha 7,000. Yehova wakhumba kuti muziŵi zina laki ndi kuligwirisiya ntchitu. Iyu watikukambiyani zina laki kuti muje bwezi laki.

15. Kumbi zina lakuti Yehova ling’anamuwanji?

15 Zina laku Chiuta lakuti Yehova, ling’anamuwa kuti iyu wangafiska chechosi  cho walayiza kweniso khumbu laki. Palivi cho chingamutondekesa. Ndiyu pe yo we ndi zina lenili. *

16, 17. Kumbi mazina yanga ngang’anamuwanji? (a) “Wanthazizosi” (b) “Fumu ya muyaya” (c) “Mulengi.”

16 Nge mo tawone, lemba la Sumu 83:18 likamba zaku Yehova kuti: “Imwi pe ndimwi Wapachanya Limu.” Lemba la Chivumbuzi 15:3 nalu likamba kuti: “Ntchitu  zinu zikulu kweniso zakuziziswa, Yehova Chiuta Wanthazizosi. Nthowa zinu zaurunji ndipuso zaunenesa, Fumu ya muyaya.” Kumbi zina la udindu lakuti, “Wanthazizosi” ling’anamuwanji? Ling’anamuwa kuti Yehova ngwanthazi ukongwa kuphara chechosi muchilengedu. Ndipu zina linyaki la udindu lakuti, “Fumu ya muyaya” ling’anamuwa kuti, wakuŵapu kwamba kali ndipu waŵengepu nyengu zosi. Lemba la Sumu 90:2, likamba kuti Yehova walivi chiyambi ndipuso umaliru. Venivi vakuziziswa ukongwa!

17 Yehova pe ndiyu Mulengi. Lemba la Chivumbuzi 4:11 likamba kuti: “Ndimwi wakwenere, Yehova Chiuta widu, kulonde unkhankhu, ulemu ndi nthazi, pakuti mukulenga vinthu vosi, ndipu chifukwa cha khumbu linu vikuŵaku ndipu vikulengeka.” Yehova wakulenga angelu, nyenyezi, vipasu, somba ndi vinthu vinyaki vosi!

 KUMBI MUNGAJA BWEZI LAKU YEHOVA?

18. Ntchifukwa wuli anyaki aŵanaŵana kuti angaja cha bwezi laku Chiuta? Nanga Bayibolu likambanji pa nkhani yeniyi?

18 Ŵanthu anyaki asani aŵerenga za mijalidu yinyaki yaku Yehova achita mantha. Yiwu aŵanaŵana kuti, ‘Chiuta ngwanthazi ukongwa, ngwapachanya ndipuso we kutali ukongwa, sonu ndingaja nayu wuli pa ubwezi?’ Kumbi Chiuta wakhumba kuti tiŵanaŵanengi viyo? Awa! Iyu wakhumba kuti waje mubwezi widu. Bayibolu likamba kuti, Chiuta “we kutali cha ndi weyosi waku isi.” (Machitidu 17:27) Chiuta wakhumba kuti mundere kwaku iyu ndipu nayu walayiza kuti ‘wanderengi kwaku yimwi.’Yakobe 4:8.

19. (a) Mungachita wuli kuti muje bwezi laku Chiuta? (b) Ndi mijalidu niyi yaku Yehova yo yitikukondwesani ukongwa?

19 Kumbi mungachita wuli kuti muje bwezi laku Chiuta? Yesu wangukamba kuti: “Azamusaniya umoyu wamuyaya asani aziŵa imwi Chiuta yija waunenesa, ndi Yesu Khristu yo mungumutuma.” (Yohane 17:3) Lutirizani kusambira kuti muziŵi Yehova ndipuso Yesu. Mwakuyeruziyapu, mwasambira kali kuti “Chiuta ntchanju.” (1 Yohane 4:16) Chiuta we so ndi mijalidu yinyaki yamampha. Bayibolu lititikambiya kuti Yehova ‘ngwalisungu kweniso ngwachitima, wakwiya liŵi cha ndipu we ndi chanju chikulu ndi unenesa.’ (Chituwa 34:6) Yehova ‘ngwamampha ndipu ngwakunozeka kugowoka.’ (Sumu 86:5) Iyu ngwakuzizipiza ndipuso ngwakugomezeka. (2 Petro 3:9; Chivumbuzi 15:4) Muziŵengi mijalidu yamampha yaku Yehova asani muŵerengengi Bayibolu.

20, 21. Kumbi mungaja wuli bwezi laku Chiuta chinanga kuti mungamuwona cha?

20 Kumbi mungaja wuli bwezi laku Chiuta chinanga kuti mungamuwona cha? (Yohane 1:18; 4:24; 1 Timote 1:17) Asani muŵerenga vakukwasana ndi Yehova  m’Bayibolu, mutamba kumuziŵa umampha ndipu muja bwezi laki. (Sumu 27:4; Ŵaroma 1:20) Kuziŵa vinandi vakukwasana ndi iyu, kukuwovyeningi kuti mumuyanjengi ukongwa kweniso muje nayu pa ubwezi wakukho.

Nge mo ada atanjiya ŵana ŵawu, Ada ŵidu akuchanya atitiyanja ukongwa kuluska da weyosi

21 Kusambira Bayibolu kukuwovyeningi so kuziŵa kuti Yehova ndiyu Awisefwi. (Mateyu 6:9) Iyu wakutipasa umoyu ndipuso wakhumba kuti tije ndi umoyu wamampha. Venivi ndivu ada achanju akhumba. (Sumu 36:9) Bayibolu lisambiza kuti mungaja bwezi laku Yehova. (Yakobe 2:23) Vakukondwesa ukongwa kuziŵa kuti Yehova Mulengi wachilengedu chosi wakhumba kuti imwi muje bwezi laki!

22. Kumbi mutenere kuchitanji asani ŵanthu anyaki atikukambiyani kuti muleki kusambira Bayibolu?

22 Ŵanthu anyaki angakukambiyani kuti muleki kusambira Bayibolu. Yiwu angawona nge kuti mulekengi tchalitchi linu. Kweni mungazomerezanga cha kuti munthu weyosi wakulekeseni kuja bwezi laku Yehova. Iyu ndi Bwezi lamampha ukongwa kuphara bwezi lelosi lo mungaŵa nalu.

23, 24. (a) Ntchifukwa wuli mukhumbika kulutiriza kufumba mafumbu? (b) Kumbi tikambisanengenji mu Mutu 2?

23 Muchisambira Bayibolu, vinthu vinyaki muvivwisengi cha. Mungachitanga soni cha kufumba mafumbu pamwenga kupempha kuti akuwovyeni. Yesu wangukamba kuti tikhumbika kuja akujiyuyuwa nge ŵana. (Mateyu 18:2-4) Ŵana afumba mafumbu nganandi. Chiuta wakhumba kuti musaniyi kwamuka kwa mafumbu nginu. Mwaviyo, mufufuzengi m’Bayibolu kuti musimikizi kuti vo musambira vaunenesa.Ŵerengani Machitidu 17:11.

24 Kusambira Bayibolu ndiyu nthowa yamampha ukongwa yakuziŵiya Yehova. Bayibolu lipambana ndi mabuku nganyaki ngosi. Mutu 2 ukonkhosengi venivi.

^ ndimi 15 Asani m’Bayibolu linu mulivi zina lakuti Yehova, pamwenga asani mukhumba kuziŵa vinandi vakukwasana ndi vo zina laku Chiuta ling’anamuwa ndipuso mo lizumbulikiya, wonani Fundu Yakukumaliya ya nambala 1.