Daniyeli 4:1-37

  • Fumu Nebukadinezara yiwamu kuti Chiuta ndiyu fumu (1-3)

  • Fumu yilota chimiti (4-18)

    • Chimiti cho chawa chipaskika nyengu 7 (16)

    • Chiuta ndiyu walamuliya ŵanthu (17)

  • Daniyeli wafwatuliya malotu (19-27)

  • Malotu ngafiskikiya dankha fumu (28-36)

    • Fumu yichita vinthu vachilendu kwa nyengu 7 (32, 33)

  • Fumu yikweza Chiuta wakuchanya (37)

4  “Uwu mbuthenga wakutuliya kwa Fumu Nebukadinezara ndipu uluta ku ŵanthu wosi, mitundu yosi kweniso ŵanthu a vineneru vosi wo aja pacharu chosi chapasi: Chimangu chikulu chiŵi namwi!  Nde wakukondwa kukukambiyani visimikizu kweniso vakuziziswa vo Chiuta Wapachanya Limu wandichitiya.  Visimikizu vaki vikulu kweniso vakuziziswa vaki vanthazi! Ufumu waki mbufumu wamuyaya, ndipu ulamuliru waki uŵengeku mumigonezi yosi.+  “Ini Nebukadinezara ndinguja mwakufwasa munyumba yangu ndipuso vinthu vandiyendiyanga umampha munyumba yangu yachifumu.  Ndingulota malotu ngo ngangundichitiska mantha. Ndichigona pabedi langu, mumaŵanaŵanu mwangu ndinguwona vithuzi kweniso viwona vo vingundiwofya.+  Mwaviyo, ndingulamula kuti ŵanthu wosi azeru a mu Babiloni azi pa masu pangu kuti azindikambiyi vo malotu ngangu ngang’anamuwa.+  “Pa nyengu yeniyo, asembi akuchita masenga, ŵanthu akuloska vamunthazi, Akadiya* kweniso akusanda nyenyezi+ anguza kwaku ini. Ndati ndaŵakonkhoske malotu ngangu, angutondeka kundikambiya vo ngang’anamuwa.+  Pakumaliya, Daniyeli, yo ndikumupaska zina lakuti Belitesazara+ kuti nditumbiki chiuta wangu+ kweniso mweniyo mwaku iyu mwe mzimu wa achiuta akupaturika,+ wanguza pa masu pangu ndipu ndingumukonkhoske malotu ngangu. Ndingumukambiya kuti:  “‘Yiwi Belitesazara, mura wa asembi akuchita masenga,+ ndiziŵa umampha kuti mzimu wa achiuta we mwaku yiwi+ ndipu palivi chisisi cho chitikutonda.+ Sonu ndikonkhoske viwona vo ndawona mu malotu ngangu kweniso ndikambiyi kuti ving’anamuwanji. 10  “‘Pa nyengu yo ndenga pabedi langu, mumaŵanaŵanu mwangu ndinguwona viwona. Ndinguwona chimiti+ pakati pa charu chapasi ndipu chenga chitali ukongwa.+ 11  Chimiti cho, chingukuwa ndi kuja chanthazi. Kusongu kwaki kungufika kuchanya ndipu chawonekanga kuvigoti va charu chosi chapasi. 12  Chenga ndi mani ngakutowa, chenga ndi vipasu vinandi ndipuso chenga ndi chakurya cha vamoyu vosi. Vinyama vamudondu vasaniyanga mduzi kusi kwaki, viyuni vamude vajanga mumphanda zaki, ndipu vamoyu vosi vasaniyanga chakurya muchimiti cho. 13  “‘Ndichiwona chiwona cho mumaŵanaŵanu mwangu, pa nyengu yo ndenga pabedi langu, ndinguwona mulonda, wakupaturika, wachisika kutuliya kuchanya.+ 14  Mulonda yo wangudaniriza kuti: “Chidumuliyeni pasi chimiti cho,+ phatani mphanda zaki, tuzganiku mani ngaki, ndipuso mbininiskani vipasu vaki! Vinyama vithaŵi kusi kwaki kweniso viyuni vithaŵi mumphanda zaki. 15  Kweni chisina ndi misisi yaki muvileki penipo pasi, muchimangi ndi mkomberu wachisulu kweniso mkomberu wamkuŵa ndipu chije pakati pa uteka wamudondu. Chizumbwi ndi dungwi lakuchanya kweniso chije limoza ndi vinyama pakati pa uteka wa pacharu chapasi.+ 16  Mtima waki usinthiki kutuwa ku mtima wa munthu ndipu chipaskiki mtima wa chinyama, ndipu pajumphi+ nyengu 7.+ 17  Ili ndi dangu lakutuliya kwa alonda+ kweniso ndi pemphu lakutuliya kwa akupaturika, kuti ŵanthu amoyu aziŵi kuti Wapachanya Limu walamuliya mu ufumu wa ŵanthu+ ndipuso kuti wapereka ufumu wo kwaku weyosi yo iyu wakhumba, iyu watiwupereka chinanga nkhu ŵanthu akusika ukongwa.” 18  “‘Yanga ndingu malotu ngo ini, Fumu Nebukadinezara ndingulota; sonu yiwi Belitesazara, kamba vo ngang’anamuwa, pakuti ŵanthu anyaki wosi azeru a mu ufumu wangu atondeka kundikambiya vo ngang’anamuwa.+ Kweni yiwi ungatondeka cha kundikambiya vo ngang’anamuwa pakuti mzimu wa achiuta akupaturika we mwaku yiwi.’ 19  “Pa nyengu yeniyo, Daniyeli yo wadanika so kuti Belitesazara+ wanguchita mantha kwa kanyengu ndipu maŵanaŵanu ngaki ngangwamba kumuwofya. “Fumu yingukamba kuti, ‘Yiwi Belitesazara leka kuchita mantha chifukwa cha malotu ngangu kweniso vo ngang’anamuwa.’ “Belitesazara wangumuka kuti, ‘Ambuya, vatingi viŵengi umampha asani malotu yanga ngangukwaska ŵanthu wo atikutinkhani kweniso asani vo ngang’anamuwa vingukwaska arwani ŵinu. 20  “‘Chimiti cho munguwona, cho chingukuwa ukongwa ndi kuja chanthazi, cho kusongu kwaki kungufika kuchanya ndipu chawonekanga pacharu chosi chapasi,+ 21  cho chenga ndi mani ngakutowa, vipasu vinandi kweniso chakurya cha vamoyu vosi, cho kusi kwaki kwajanga vinyama vamudondu ndipuso cho mumphanda zaki mwajanga viyuni vamude,+ 22  ndimwi, yimwi fumu chifukwa chakuti mwakuwa ukongwa kweniso mwaja ndi nthazi, ndipu unkhankhu winu wakuwa mpaka kufika kuchanya,+ ulamuliru winu wafika mpaka kuvigoti va charu chapasi.+ 23  “‘Ndipu fumu yinguwona mulonda, wakupaturika,+ wachisika kutuwa kuchanya yo wangukamba kuti: “Chidumuliyeni pasi chimiti cho ndi kuchinanga, kweni chisina ndi misisi yaki muvileki penipo pasi, muchimangi ndi mkomberu wachisulu kweniso mkomberu wamkuŵa ndipu chije pakati pa uteka wamudondu. Chizumbwi ndi dungwi lakuchanya kweniso chije limoza ndi vinyama pakati pa uteka wa pacharu chapasi mpaka po pajumphiya nyengu 7.”+ 24  Yimwi fumu, venivi ndivu malotu nginu ngang’anamuwa; lenili ndi dangu la Wapachanya Limu lo litenere kukuwiyani ambuya fumu yangu. 25  Mudikisikengi pakati pa ŵanthu, ndipu mwamujanga pakati pa vinyama vamudondu. Mwamuryanga uteka nge ng’ombi; mwamuzumbwanga ndi dungwi lakuchanya,+ ndipu pajumphengi+ nyengu 7,+ mpaka po mwaziŵiya kuti Wapachanya Limu walamuliya mu ufumu wa ŵanthu ndipuso kuti wapereka ufumu wo kwaku weyosi yo iyu wakhumba.+ 26  “‘Kweni pakuti angukamba kuti chisina ndi misisi yaki vilekeki,+ ufumu winu wazamuwere so kwaku yimwi asani mwaziziŵa kuti machanya ngalamuliya. 27  Mwaviyo, yimwi fumu, londiyani ulongozgi wangu. Tuwaniku ku maubudi nginu ndipu chitani cho ntchamampha, tuwaniku ku vinthu viheni vo muchita ndipu muchitiyengi lisungu akavu. Asani mungachita venivi, panyaki vinthu vingazikuyendiyani umampha kwa nyengu yitaliku.’”+ 28  Vinthu vosi venivi vinguchitikiya Fumu Nebukadinezara. 29  Pati pajumpha myezi 12, zuŵa linyaki Nebukadinezara wayendanga pachanya pa nyumba yachifumu ya ku Babiloni. 30  Fumu yo yakambanga kuti: “Asi uyu ndi Babiloni Mukulu yo ndazenga ndi mazaza ngangu kweniso nthazi zangu kuti waje nyumba yachifumu ndipuso kuti walongo unkhankhu wangu ukulu?” 31  Fumu yechendamalizi kulongoro kuchanya kungutuwa mazu ngakuti: “Yiwi Fumu Nebukadinezara, uthenga waku ngwakuti, ‘Ufumu watuwaku kwaku yiwi,+ 32  ndipu udikisikengi pakati pa ŵanthu. Wamujanga pakati pa vinyama vamudondu kweniso wamuryanga uteka nge ng’ombi, ndipu pajumphengi nyengu 7, mpaka po waziŵiya kuti Wapachanya Limu walamuliya mu ufumu wa ŵanthu ndipuso kuti wapereka ufumu wo kwaku weyosi yo iyu wakhumba.’”+ 33  Nyengu yeniyo, mazu ngo ngangufiskika paku Nebukadinezara. Iyu wangudikisika pakati pa ŵanthu, wangwamba kurya uteka nge ng’ombi, ndipu liŵavu laki linguzumbwa ndi dungwi lakuchanya mpaka po sisi laki lingukuliya nge mavungwa nga nombu kweniso mpaka po njoŵi zaki zingujaliya nge njoŵi za viyuni.+ 34  “Nyengu yo yati yamala,+ ini Nebukadinezara ndingulereska kuchanya ndipu zeru zangu zinguweriyamu; ndinguthamika Wapachanya Limu ndipuso ndinguthamika Yo waja kwamuyaya kweniso ndingumupaska unkhankhu, chifukwa ulamuliru waki mbulamuliru wamuyaya ndipu ufumu waki uŵengeku mumigonezi yosi.+ 35  Ŵanthu wosi wo aja pacharu chapasi nkhanthu cha kwaku iyu, ndipu iyu wachita vinthu mwakukoliyana ndi khumbu laki pakati pa mzinda wakuchanya ndipuso ŵanthu wo aja pacharu chapasi. Ndipu palivi yo wangamutondekesa kuchita vo wakhumba+ pamwenga kumukambiya kuti, ‘Ntchinthu wuli cho wachita?’+ 36  “Pa nyengu yo, zeru zangu zinguweriyamu ndipu unkhankhu wa ufumu wangu, ulemu wangu kweniso kuzirwa kwangu vinguwere kwaku ini.+ Nduna zangu kweniso ŵanthu ŵangu akuzirwa angwamba so kufumba vinthu kwaku ini, ndinguwezeke pa ufumu wangu, ndipu chinanga ndi mazaza ngangusazgikiyaku kwaku ini. 37  “Sonu ini Nebukadinezara ndithamika, ndikweza kweniso ndikankhuska Fumu ya machanya,+ chifukwa chakuti ntchitu zaki zosi zauneneska kweniso nthowa zaki zaurunji+ ndipuso chifukwa chakuti walengesa ŵanthu wo atijikuzga.”+

Mazu Ngam'mphata

Kung’anamuwa ŵanthu alusu pakuwombeza kweniso kusanda nyenyezi.