Buku Lakwamba la Mafumu 22:1-53

  • Yehosafati wakoliyana ndi Ahabu (1-12)

  • Mikaya wakambiya limu kuti amuthereskeka (13-28)

    • Mzimu wakunyenga upusisa Ahabu (21, 22)

  • Ahabu wabayika ku Ramoti-giliyadi (29-40)

  • Yehosafati walamuliya Yuda (41-50)

  • Ahaziya, fumu ya ku Isirayeli (51-53)

22  Kwa vyaka vitatu pengavi nkhondu pakati pa ŵanthu a ku Siriya ndi Ayisirayeli.  Mu chaka chachitatu, Fumu Yehosafati+ ya ku Yuda yinguluta kwa fumu ya ku Isirayeli.+  Sonu fumu ya ku Isirayeli yingukambiya ateŵeti ŵaki kuti: “Kumbi muziŵa kuti tawuni ya Ramoti-giliyadi+ njidu? Kweni tiswera kuchiyito mu manja mwa fumu ya ku Siriya.”  Pavuli paki yingufumba Yehosafati kuti: “Kumbi ulutengi nani kuchichita nkhondu ku Ramoti-giliyadi?” Yehosafati wangumuka fumu ya ku Isirayeli kuti: “Yiwi ndi ini te amoza. Ŵanthu ŵangu ndi ŵanthu ŵaku mbamoza, ndipu mahachi ngangu ndi mahachi ngaku ngamoza.”+  Yehosafati wangukambiya fumu ya ku Isirayeli kuti: “Chakwamba uvwi dankha+ vo Yehova wakambengi.”+  Sonu fumu ya ku Isirayeli yinguwunganisa achimi wosi pamoza. Yiwu ŵengapu anthulumi pafufupi 400, ndipu yinguŵakambiya kuti: “Kumbi ndiluti kuchichita nkhondu ndi tawuni ya Ramoti-giliyadi, pamwenga ndingalutanga cha?” Yiwu angumuka kuti: “Lutani, ndipu Yehova wayiperekengi mu manja mwinu fumu.”  Sonu Yehosafati wangukamba kuti: “Kumbi kunu kulivi mchimi waku Yehova? Tiyeni tifumbi Chiuta kuziya mwaku iyu.”+  Fumu ya ku Isirayeli yati yavwa venivi yingukambiya Yehosafati kuti: “Kwaja munthu yumoza yo tingafumbaku vo Yehova wakambengi;+ kweni nditimutinkha,+ pakuti iyu wakambapu cha uchimi wamampha wakukwaskana ndi ini, kweni wakamba vinthu viheni pe.+ Munthu mwenuyu ndi Mikaya mwana waku Imula.” Kweni Yehosafati wangukamba kuti: “Mungakambanga viyo cha fumu.”  Sonu fumu ya ku Isirayeli yingudana nduna ndi kuyikambiya kuti: “Kadani Mikaya mwana waku Imula, ndipu uzi nayu kunu liŵiliŵi.”+ 10  Fumu ya ku Isirayeli ndipuso Yehosafati fumu ya ku Yuda anguja pamipandu yawu yaufumu, ndipu anguvwala vakuvwala vawu vaufumu. Yiwu anguja pamalu ngakukhwemiyapu mbewu ngo nge pageti la ku Samariya ndipu achimi wosi akambanga mauchimi pa masu pawu.+ 11  Sonu Zedekiya mwana waku Kenana wangujipangiya masengwi ngachisulu ndipu wangukamba kuti: “Yehova wakamba kuti, ‘Mwamubaya* ŵanthu a ku Siriya ndi masengwi yanga mpaka kuŵamaliya limu.’” 12  Achimi anyaki wosi nawu so akambanga uchimi wakuyanana ŵaka kuti: “Lutani ku tawuni ya Ramoti-giliyadi ndipu mwakuyithereska; Yehova wayiperekengi mu manja mwinu fumu.” 13  Munthu yo wanguluta kuchidana Mikaya wangumukambiya kuti: “Awona! Achimi anyaku wosi akamba vinthu vamampha kwa fumu. Nawi ukakambi nge yiwu; ukakambi vinthu vamampha.”+ 14  Kweni Mikaya wangukamba kuti: “Ndilapizga mu zina laku Yehova Chiuta wamoyu kuti ndamulongoro chechosi cho Yehova wandikambiya.” 15  Sonu iyu wanguza ko kwenga fumu ndipu fumu yingumufumba kuti: “Mikaya, kumbi tiluti kuchichita nkhondu ndi tawuni ya Ramoti-giliyadi, pamwenga tingalutanga cha?” Nyengu yeniyo, Mikaya wangumuka kuti: “Lutani ndipu mwakuyithereska, Yehova wayiperekengi mu manja mwinu fumu.” 16  Fumu yati yavwa venivi yingumukambiya kuti: “Ndikuchitiskengi kalinga kuti ulapizgi kuti undikambiyengi uneneska pe mu zina laku Yehova?” 17  Sonu iyu wangukambiya fumu kuti: “Ndiwona Ayisirayeli wosi ambininika mumapiri+ nge mbereri zambula mliska. Ndipu Yehova wakamba kuti: ‘Mbereri izi zilivi mliska. Weyosi wawere kunyumba yaki mwa chimangu.’” 18  Pavuli paki, fumu ya ku Isirayeli yingukambiya Yehosafati kuti: “Asi ndingukukambiya kuti, ‘Iyu wazamukambapu uchimi wamampha cha wakukwaskana ndi ini, kweni wazamukamba vinthu viheni pe’?”+ 19  Mikaya wangukamba kuti: “Sonu vwani vo Yehova wakamba: Ndinguwona Yehova waja pampandu waki waufumu+ ndipu mizinda yosi yakuchanya yinguma pafupi nayu, kumaryi ndipuso kumazge kwaki.+ 20  Sonu Yehova wangukamba kuti, ‘Ndiyani wakengi kuchipusisa Ahabu kuti waluti ku Ramoti-giliyadi ndi kuchifwiya kweniko?’ Munyaki wakambanga vinyaki, ndipu munyaki nayu wakambanga so vinyaki. 21  Sonu mzimu*+ unyaki unguza ndipu unguma pa masu paku Yehova ndi kukamba kuti, ‘Ini ndakumupusisa,’ Yehova wangufumba kuti, ‘Wakumupusisa wuli?’ 22  Mzimu wo ungumuka kuti, ‘Ndikengi ndipu ndamuja mzimu waboza mumulomu mwa achimi ŵaki wosi.’+ Chiuta wangukamba kuti, ‘Wakumupusisa nadi, ndipu wamufiska kuchita venivi. Luta ukachiti venivo.’ 23  Sonu Yehova waŵika mzimu waboza mumulomu mwa achimi ŵinu wosi yaŵa,+ kweni Yehova wakamba kuti soka likuwiyeningi.”+ 24  Zedekiya mwana waku Kenana wanguza pafupi ndipu wangupuma Mikaya padakama ndi kukamba kuti: “Vaja wuli kuti mzimu waku Yehova utuwi mwaku ini ndi kulongoro ndi yiwi?”+ 25  Mikaya wangumuka kuti: “Wazamuziŵa pa zuŵa lo wazamuselere muchipinda chamukati kuti ukabisami.” 26  Sonu fumu ya ku Isirayeli yingukamba kuti: “Toni Mikaya mukamupereki kwaku Amoni mulongozgi wa tawuni ndipuso kwaku Yowashi mwana wa fumu. 27  Mukaŵakambiyi kuti, ‘Fumu yakamba kuti: “Munthu uyu mumuŵiki mujeri+ ndipu mumupaskengi chakurya chimanavi kweniso maji ngamanavi mpaka po ndawere mwa chimangu.”’” 28  Kweni Mikaya wangukamba kuti: “Asani mwamuwe mwa chimangu, ndikuti Yehova walongoro nani cha.”+ Pavuli paki wangukamba so kuti: “Mwaŵanthu mosi muvwi venivi.” 29  Sonu fumu ya ku Isirayeli limoza ndi Yehosafati fumu ya ku Yuda, anguluta ku Ramoti-giliyadi.+ 30  Fumu ya ku Isirayeli yingukambiya Yehosafati kuti: “Ini ndijisinthengi kuti ndileki kuziŵika ndipu ndichitengeku nkhondu, kweni yiwi uvwali vakuvwala vaku vaufumu.” Sonu fumu ya ku Isirayeli yingujisintha+ ndipu yingwamba kuchitaku nkhondu. 31  Fumu ya ku Siriya yingulamula alongozgi 32 ŵa asilikali wo akweranga pamagaleta kuti:+ “Mungalimbananga ndi weyosi cha, kwali wangaŵa mumana pamwenga mura, kweni fumu ya ku Isirayeli pe.” 32  Ŵara ŵa asilikali wo akweranga pamagaleta ŵati awona ŵaka Yehosafati angukambiskana kuti: “Yeniyi ndi fumu ya ku Isirayeli nkhani.” Sonu yiwu angung’anamuka ndipu angwamba kulimbana nayu; kweni Yehosafati wangwamba kudaniriza kuti amuwovyi. 33  Ŵara ŵa asilikali wo akweranga pamagaleta ŵati aziŵa kuti ndi fumu ya ku Isirayeli cha, nyengu yeniyo anguwelere ndipu anguleka kumulondo. 34  Munthu munyaki wanguguza uta waki ndipu wanguponya muvu. Iyu waponyanga ŵaka nge nkhuponya,* ndipu muvu unguhoma fumu ya ku Isirayeli pamalu ngo chakuvwala chaki chamamba ngavisulu chalungananga. Mwaviyo fumu yingukambiya munthu yo wayendesanga galeta laki kuti: “Ng’anamuka undituzgemu munu mumalu ngakuchitiyamu nkhondu,* pakuti ndapwetekeka ukongwa.”+ 35  Nkhondu yingukuwa ukongwa pa zuŵa ili. Fumu anguyimika mugaleta laki mwakulereskana ndi ŵanthu a ku Siriya ndipu anguchita kuyikoku. Ndopa zo zatuwanga pachilonda zinguyendere mugaleta, ndipu chakumazulu fumu yingufwa.+ 36  Lumwi lichisere, mumsasa mosi munguvwika mazu ngakudaniriza ngakuti: “Weyosi wawere kutawuni yaki! Weyosi wawere kucharu chaki!”+ 37  Mwaviyo fumu yingufwa ndipu anguza nayu ku Samariya. Fumu yo anguyiŵika mumasanu ku Samariya. 38  Achisuka galeta pathaŵali la Samariya, agalu angunyanga ndopa zaki kweniso mahuli ngasambanga penipo,* mwakukoliyana ndi mazu ngo Yehova wangukamba.+ 39  Mbiri yosi yaku Ahabu, vosi vo wanguchita, nyumba* yaminyanga ya njovu+ yo wanguzenga ndipuso matawuni ngosi ngo wanguzenga, asi vikulembeka mubuku la mbiri ya mu nyengu ya mafumu nga ku Isirayeli? 40  Pavuli paki, Ahabu wangugona kuti wapumuwi limoza ndi apapi ŵaki akali,+ ndipu mwana waki Ahaziya+ ndiyu wanguja fumu mumalu mwaku iyu. 41  Yehosafati+ mwana waku Asa wanguja fumu ya ku Yuda mu chaka chachinayi cha ulamuliru waku Ahabu, fumu ya ku Isirayeli. 42  Yehosafati wenga ndi vyaka 35 pa nyengu yo wangujaliya fumu, ndipu wangulamuliya kwa vyaka 25 ku Yerusalemu. Zina la anyina lenga Azuba, mwana munthukazi waku Shili. 43  Iyu wangulutirizga kwenda mu nthowa ya awisi a Asa.+ Wangupetuka cha pa nthowa ya awisi ndipuso wanguchita vo Yehova wativiwona kuti vakwenere.+ Kweni malu ngapachanya ngangutuzgikamu cha, ndipu ŵanthu angulutirizga kupereka sembi kweniso sembi za josi pamalu ngapachanya ngenanga.+ 44  Yehosafati wangulutirizga kuchita vinthu mwachimangu ndi fumu ya ku Isirayeli.+ 45  Mbiri yosi yaku Yehosafati, ntchitu zaki zanthazi, kweniso nkhondu zo wanguchita, asi vikulembeka mubuku la mbiri ya mu nyengu ya mafumu nga ku Yuda? 46  Mucharu cho, iyu wangutuzgamu so mahuli ngosi nganthulumi nga panyumba yakusopiyamu+ ngo ngangujaliya mu mazuŵa nga awisi a Asa.+ 47  Mu nyengu yeniyi, ku Edomu+ kwengavi fumu, ndipu wachiŵi kwa fumu ndiyu wachitanga vinthu nge fumu.+ 48  Yehosafati wangupanga so sitima za Tashishi* kuti ziluti ku Ofiri kuchito golidi,+ kweni zinguluta cha chifukwa chakuti zingusweka ku Eziyoni-geberi.+ 49  Penga pa nyengu yeniyi po Ahaziya mwana waku Ahabu wangukambiya Yehosafati kuti: “Ateŵeti ŵangu alutiyi limoza ndi ateŵeti ŵaku musitima,” kweni Yehosafati wanguzomera cha. 50  Pavuli paki Yehosafati wangugona kuti wapumuwi limoza ndi apapi ŵaki akali,+ ndipu wanguŵikika mumasanu limoza ndi apapi ŵaki akali mu Tawuni yaku Davidi mpapi waki wakali. Mwana waki Yehoramu+ ndiyu wanguja fumu mumalu mwaku iyu. 51  Ahaziya+ mwana waku Ahabu wanguja fumu ya ku Isirayeli ku Samariya mu chaka cha 17 cha ulamuliru waku Yehosafati fumu ya ku Yuda, ndipu wangulamuliya Ayisirayeli kwa vyaka viŵi. 52  Iyu wangulutirizga kuchita vinthu viheni pa masu paku Yehova, ndipuso wangwenda mu nthowa ya awisi+ ndi anyina,+ kweniso mu nthowa yaku Yerobowamu mwana waku Nebati, yo wanguchitiska kuti Ayisirayeli abudi.+ 53  Ahaziya wangulutirizga kuteŵete Bala+ ndi kumujikamiya, kweniso wangulutirizga kukwiyisa Yehova Chiuta waku Isirayeli,+ nge mo awisi anguchitiya.

Mazu Ngam'mphata

Pamwenga kuti, “Mwamututuza.”
Pamwenga kuti, “mungelu.”
Pamwenga kuti, “Iyu wanguponya walivi chilatu chiheni.”
Mazu ngaki chayingu, “mumsasa.”
Yapa pangafwatulikiya so kuti, “agalu angunyanga ndopa zaki pamalu po mahuli ngasambanga.”
Pamwenga kuti, “nyumba yachifumu.”