Faka-Tonga
Ngaahi Lelei ʻo e Fanga Kiʻi Vaʻinga ʻOkú Ne Ueʻi ʻa e Fakakaukaú
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/500300107/univ/art/500300107_univ_sqr_xl.jpg
ijwhf kupu 19

TOKONI KI HE FĀMILÍ | ʻOHAKE ʻA E FĀNAÚ

Ngaahi Lelei ʻo e Fanga Kiʻi Vaʻinga ʻOkú Ne Ueʻi ʻa e Fakakaukaú

Ngaahi Lelei ʻo e Fanga Kiʻi Vaʻinga ʻOkú Ne Ueʻi ʻa e Fakakaukaú

 Ko e fanga kiʻi vaʻinga ʻokú ne ueʻi ʻa e fakakaukaú ʻoku tokoni ia ki ha kiʻi tama ke hoko ʻo matuʻotuʻa ʻi he anga ʻene fakakaukaú mo ʻene ngaahi ongoʻí pea hoko ʻo potopotoʻi ʻi ha ngāue pē.

 ʻOku kau ki ai ʻa e:

  •   Tā fakatātā

  •   Taʻo meʻa

  •   Fakamuna

  •   Hiva

  •   Ngāueʻaki ‘a e poloka meʻa vaʻingá

  •   Vaʻinga ʻaki ha fanga kiʻi meʻa (hangē ko ha puha pepa te ne ueʻi ʻa e fakakaukau ʻa e fānaú)

 ʻI he ngaahi fonua lahi, kuo fetongi ʻa e fanga kiʻi vaʻinga ʻokú ne ueʻi ʻa e fakakaukau ʻa e fānaú ʻaki ʻa e ngaahi fakafiefia ʻoku fokotuʻutuʻu ʻe he niʻihi kehé.

 ʻOku totonu ke ke hohaʻa ki ai?

 Meʻa ʻoku totonu ke ke ʻiló

  •   Ko e fanga kiʻi vaʻinga ʻokú ne ueʻi ʻa e fakakaukau ʻa e fānaú ʻoku tokoni ia ki he fakalakalaka ʻa e kiʻi tamá. ‘Oku lava ke ne pouaki ‘a e moʻui lelei fakaesino mo fakaʻatamai, mohu fakakaukau mo e malava ke fengāueʻaki mo e niʻihi kehé. ʻE lava foki ke akoʻi ai ʻa e fānaú ke nau faʻa kātaki, pea fakaleleiʻi ʻenau pōtoʻi ke fai ha ngaahi fili lelei, ke mapuleʻi ʻenau ngaahi ongoʻí, pea feohi mo e niʻihi kehé ʻi he vaʻinga mo ha kulupu. Ko hono fakanounoú, ʻe lava ke teuʻi ai kinautolu ʻi heʻenau fuʻu lahí.

  •   Fakatuʻutāmaki hono ngāueʻaki tōtuʻa ʻa e meʻangāue fakaʻilekitulōniká. Ko hono ngāueʻaki tōtuʻa ʻa e meʻangāue fakaʻilekitulōniká ʻe lava ke hoko ia ʻo fakatupu maʻunimā, pea ko hono ngāueʻaki tōtuʻa iá ʻoku hoko ai ʻa e fānaú ʻo fuʻu sisino mo houtamaki​—ko ha fakatokanga eni ki he ngaahi mātuʻa ʻoku nau ngāueʻaki ʻa e meʻangāue fakaʻilekitulōniká ko ha founga toʻo-tama ia ki heʻenau fānau valevalé.

  •   Ko e ngaahi ngāue kuo ʻosi fokotuʻutuʻú ʻoku ʻi ai hono pole. Ko e lahi ange ʻa e ngaahi ngāue kuo fokotuʻutuʻu maʻá e fānaú ʻe lava ke ne toʻo ʻenau tauʻatāina ke nau vaʻinga pē ʻiate kinautolú, ʻa ia ʻoku mahuʻinga ia ki hono langaʻi ʻenau fieʻiló mo ʻenau malava ke fakakaukauʻi ha meʻá.

 Meʻa ʻe lava ke ke faí

  •   ʻOange ha faingamālie ke nau fai ha fanga kiʻi vaʻinga ʻe ueʻi ai ʻenau fakakaukaú. Ka faingamālie, fakaʻatā hoʻo fānaú ke nau fakamoleki ha taimi ʻi tuʻa koeʻuhí ke nau alāanga mo natula. Tuku ke nau fai ʻa e meʻa ʻoku nau mahuʻingaʻia aí pea vaʻinga mo e ngaahi meʻa vaʻinga ʻe ueʻi ai ʻenau malava fakaefakakaukaú. a

     Ke fakakaukau ki ai: Ko e hā ʻa e ngaahi ʻulungaanga mo e pōtoʻi ngāue ʻoku lava ke ne tokoniʻi ʻeku tamá ke ne fakatupulekiná, pea ʻe ʻaonga fēfē nai kiate ia ʻamui ange ʻi he moʻuí?

     Tefitoʻi moʻoni Fakatohitapu: “Ko e fakamālohisinó ʻoku ʻaonga.”​—1 Tīmote 4:8, fakamatala ʻi laló.

  •   Fakangatangata ʻa e ngāueʻaki ʻa e meʻangāue fakaʻilekitulōniká. Fakakaukau fakapotopoto ki muʻa ke ke fakaʻatā hoʻo kiʻi tamá ke ne ngāueʻaki ha telefoni, tepileti, pe TV. ʻOku fokotuʻu mai ʻe he kau toketā maʻá e fānaú ke ʻoua ʻe ngāueʻaki ʻe he fānau siʻi hifo ʻi he taʻu uá ʻa e meʻangāue fakaʻilekitulōniká pea fakangatangata ʻa e fānau taʻu ua ki he nimá ke ʻoua ʻe toe laka hake ʻi he houa ʻe taha ʻi he ʻaho. b

     Ke fakakaukau ki ai: Ko e hā ha fakangatangata ʻe lava ke u fokotuʻu ki heʻeku kiʻi tamá? ʻOku totonu ke u sio fakataha mo ʻeku kiʻi tamá? Ko e hā ha meʻa te ne fetongi lelei ʻa e meʻangāue fakaʻilekitulōniká?

     Tefitoʻi moʻoni Fakatohitapu: “Mou mātuʻaki tokanga maʻu pē ki he anga hoʻomou laká ke ʻoua ʻe hoko ko e faʻahinga taʻefakapotopoto kae hoko ko e faʻahinga ʻoku fakapotopoto, ʻo ngāue lelei taha ʻaki ho taimí.”​—ʻEfesō 5:15, 16.

  •   Fakakaukau fakalelei ki he ngaahi polokalama kuo fokotuʻutuʻú. Ko e moʻoni, ʻe lava ke nau fakaleleiʻi ʻa e pōtoʻi hoʻo kiʻi tamá ke fai ha meʻa pe ko ha sipoti. Kae kehe, ko e ngaahi ngāue lahi kuo fokotuʻutuʻú ʻe lava ke fakatupu loto-mafasia​—ʻo ʻikai ki he kiʻi tamá pē ka ki he mātuʻa te nau fefonongaʻaki ʻi hono ʻave mo fakafoki mai ʻa e fānaú. Ko hono moʻoní, ko e tefitoʻi moʻoni ʻi he ʻEfesō 5:15, 16 ʻoku fekauʻaki mo hono ngāueʻaki fakapotopoto ʻa e taimí pea ʻe lava ke ngāueʻaki ia ʻi he tuʻunga ko ení.

     Ke fakakaukau ki ai: Kuo fuʻu lahi nai ʻa e ngaahi ngāue kuo fokotuʻutuʻu ki heʻeku fānaú? Kapau ko ia, ko e hā ʻa e ngaahi liliu ʻe lava ke mau faí?

     Tefitoʻi moʻoni Fakatohitapu: “Fakapapauʻi ʻa e ngaahi meʻa ʻoku mahuʻinga angé.”​—Filipai 1:10.

a Ko e ngaahi meʻa vaʻinga kuo ngaohí ʻoku ʻikai ke ne fakaʻaiʻai ʻa e fānaú ke nau pōtoʻi ʻi ha ngāue. ʻI hono kehé, ko e fanga kiʻi meʻa vaʻinga faingofua hangē ko e poloka meʻa vaʻingá mo e puha pepá, ʻokú ne ʻai ʻa e kiʻi tamá ke ne ngāueʻaki ʻene fakakaukaú.

b ʻOku ʻuhinga ʻa e fakangatangata ko ení ki he fakafiefiá, kae ʻikai ko e ngaahi meʻa hangē ko e talanoa ʻi he ʻInitanetí mo e ngaahi ʻofaʻangá pe fiefia ʻi ha ngaahi polokalama fakalaumālie mo e fāmilí.