Accessibility setting

Pumili ng wika

Pumunta sa pangalawahing menu

Pumunta sa talaan ng mga nilalaman

Pumunta sa nilalaman

Mga Saksi ni Jehova

Tagalog

GUMISING! MAYO 2014

 TAMPOK NA PAKSA

Stress—Mga Paraan Para Maharap Ito

Stress—Mga Paraan Para Maharap Ito

“Para akong dagang nasa treadwheel, takbo nang takbo pero walang nararating. Nagtatrabaho ako nang 16 na oras araw-araw, at halos wala akong day off kahit weekend. Naiinis ako kasi nakikita ko lang ang anak ko kapag tulog na siya. Nagkakasakit na ako dahil sa stress.”—Kari, Finland.

HINDI nag-iisa si Kari. Ayon sa isang mental-health charity sa United Kingdom, 1 sa 5 manggagawang taga-Britain ang nagsabi na nagkakasakit sila dahil sa stress sa trabaho, at 1 sa 4 ang napapaiyak dahil sa sobrang pressure. Nang bumagsak ang ekonomiya noong 2009, biglang-taas ang bilang ng reseta para sa antidepressant.

Ano ang nakaka-stress sa iyo?

  • Pagiging di-panatag—sa pinansiyal o iba pa

  • Sobrang dami ng gawain

  • Di-pagkakasundo

  • Masaklap na karanasan

Ano ang epekto sa iyo ng stress?

  • Pagkakasakit

  • Pagkasagad sa emosyon

  • Di-pagkakatulog

  • Depresyon

  • Nasirang ugnayan

 Kapag nai-stress ka, may kahanga-hangang sistema sa iyong katawan na agad rumeresponde. Naglalabas ito ng mga hormon na nagpapabilis ng paghinga at tibok ng puso, at nagpapataas ng presyon ng dugo. Dumaragsa rin sa iyong dugo ang mga reserbang selula ng dugo at glucose. Ang sunod-sunod na prosesong ito ay naghahanda sa iyo na maharap ang sanhi ng stress. Kapag wala na ito, maaari nang bumalik sa normal ang katawan mo. Pero kung naroon pa rin ang pinagmumulan ng stress, mananatili kang balisa o tensiyonado, gaya ng isang makinang walang tigil sa pagrerebolusyon. Kaya para sa malusog na pangangatawan at isip, mahalagang malaman kung paano haharapin ang stress.

Pagharap sa Stress

Hindi naman masama ang stress. Ayon sa American Psychological Association: “Ang stress na nararanasan ng tao ay parang tensiyon sa kuwerdas ng isang biyolin: kapag kulang, ang tunog ay walang buhay at garalgal; kapag sobra naman, ang tunog ay masyadong matinis o madaling mapatid ang kuwerdas. Ang stress ay puwedeng makamatay o kaya’y makapagpasaya sa buhay. Ang tanong ay kung paano ito haharapin.”

Iba-iba rin ang ugali at kalusugan ng bawat tao. Kaya ang nakaka-stress sa isang tao ay baka hindi naman nakaka-stress sa iba. Pero kung masyado kang tensiyonado sa rutin mo anupat hindi ka na makarelaks o hindi mo na maharap ang paminsan-minsang emergency, malamang na sobrang stressed ka na.

Para “makayanan” ang chronic stress, ang ilan ay bumabaling sa alak, droga, o sigarilyo. Ang iba naman ay kain nang kain o nakatunganga na lang sa harap ng TV o computer—na hindi naman nakatutulong kundi baka makapagpalala pa nga ng stress. Kung gayon, paano natin epektibong mahaharap ang stress?

Nakayanan ng marami ang stress sa pamamagitan ng pagkakapit ng praktikal na mga payo ng Bibliya. Paano makatutulong sa iyo ang subók na karunungan nito? Suriin natin ang tanong na iyan sa tulong ng apat na karaniwang sanhi ng stress.

 1 PAGIGING DI-PANATAG

Walang sinuman sa atin ang talagang panatag. Sabi nga ng Bibliya, “ang panahon at ang di-inaasahang pangyayari ay sumasapit sa [ating] lahat.” (Eclesiastes 9:11) Ano ang puwede mong gawin kung hindi ka napapanatag? Subukan ang mga mungkahing ito.

  • Sabihin sa isang pinagkakatiwalaang kapamilya o kaibigan ang iyong nadarama. Ipinakikita ng mga pag-aaral na ang suporta ng mga mahal sa buhay ay laging nagbibigay ng proteksiyon laban sa mga sakit na dulot ng stress. Oo, “ang tunay na kaibigan ay umiibig sa lahat ng panahon, at isang kapatid na ipinanganganak kapag may kabagabagan.”Kawikaan 17:17.

  • Huwag isipin na laging may masamang mangyayari. Uubusin lang nito ang lakas mo. Baka nga hindi mangyari ang kinatatakutan mo! Kaya naman makatuwiran ang sabi ng Bibliya: “Huwag kayong mabalisa tungkol sa susunod na araw, sapagkat ang susunod na araw ay magkakaroon ng sarili nitong mga kabalisahan.”Mateo 6:34.

  • Manalangin. ‘Ihagis ninyo sa Diyos ang lahat ng inyong kabalisahan, sapagkat siya ay nagmamalasakit sa inyo,’ ang sabi ng 1 Pedro 5:7. Ipinakikita ng Diyos ang malasakit niya sa pamamagitan ng pagbibigay sa atin ng kapanatagan at ng katiyakan na ‘hindi niya pababayaan’ ang mga taimtim na humihingi sa kaniya ng kaaliwan at tulong sa panahon ng kagipitan.Hebreo 13:5; Filipos 4:6, 7.

2 SOBRANG DAMI NG GAWAIN

Ang walang-katapusang rutin ng pagko-commute, pagtatrabaho, pag-aaral, o pag-aalaga sa mga anak o may-edad nang mga magulang ay maaaring magdulot ng matindi at namamalaging stress. At hindi naman puwedeng ihinto ang ilan sa mga gawaing iyan. (1 Timoteo 5:8) Kaya ano ang puwede mong gawin?

  • Magrelaks, at magkaroon ng sapat na pahinga. Sabi ng Bibliya: “Mas mabuti ang sandakot na kapahingahan kaysa sa dalawang dakot ng pagpapagal at paghahabol sa hangin.”Eclesiastes 4:6.

  • Magtakda ng tamang priyoridad, at mamuhay nang simple. (Filipos 1:10) Pasimplehin ang iyong buhay, marahil sa pamamagitan ng pagtitipid o pagbabawas ng panahon sa trabaho.Lucas 21:34, 35.

Sinuri ni Kari, na binanggit sa simula, ang kaniyang buhay nang mag-aral siya ng Bibliya. “Nakita kong pansariling kapakanan lang ang inuuna ko,” ang sabi niya. Ipinagbili niya ang kaniyang negosyo at kumuha ng trabahong magbibigay sa kaniya ng mas maraming panahon para sa kaniyang pamilya. “Hindi na gano’n kaalwan ang buhay namin,” ang pag-amin niya, “pero nabawasan naman ang stress namin ng misis ko, at mas marami na kaming panahon sa aming pamilya at mga kaibigan. Hindi ko ipagpapalit sa anumang negosyo ang kapanatagang nadarama ko ngayon.”

 3 DI-PAGKAKASUNDO

Ang mga di-pagkakasundo, lalo na sa lugar ng trabaho, ay talagang nakaka-stress. Kung nararanasan mo ito, may ilang bagay na makatutulong sa iyo.

  • Kapag may nagawa ang iba na nakaiinis sa iyo, manatiling kalmado. Huwag mo na itong gatungan. “Ang sagot, kapag mahinahon, ay pumapawi ng pagngangalit, ngunit ang salitang nakasasakit ay pumupukaw ng galit,” ang sabi ng Kawikaan 15:1.

  • Lutasin ang di-pagkakaunawaan nang pribado at may paggalang, sa gayo’y binibigyang-dangal ang kabilang panig.Mateo 5:23-25.

  • Unawain ang kaniyang damdamin at pangmalas. Ang gayong kaunawaan ay “nagpapabagal ng [ating] galit” dahil inilalagay natin ang ating sarili sa sitwasyon niya. (Kawikaan 19:11) Tutulong din ito sa atin na makita ang ating sarili ayon sa pangmalas ng iba.

  • Magpatawad. Magandang bagay ang pagpapatawad. Mabisang gamot din ito. Gaya ng iniulat sa isang pag-aaral noong 2001, ang pag-iisíp ng mga bagay na nakagagalit ay nagpapataas ng presyon ng dugo at nagpapabilis ng pintig ng puso, pero ang pagiging mapagpatawad ay nakababawas ng stress.Colosas 3:13.

4 MASAKLAP NA KARANASAN

Sunod-sunod na trahedya ang dinanas ni Nieng, na taga-Cambodia. Noong 1974, nasugatan siya nang sumabog ang isang bomba sa airport. Nang sumunod na taon, ang kaniyang dalawang anak, ina, at asawa ay namatay. Noong 2000, ang kaniyang bahay at iba pang ari-arian ay nasunog, at pagkaraan ng tatlong taon, namatay naman ang pangalawa niyang asawa. Sa puntong iyon, gusto na niyang magpakamatay.

“Mas mabuti ang sandakot na kapahingahan kaysa sa dalawang dakot ng pagpapagal”

Pero nakakita ng solusyon si Nieng. Tulad ni Kari, nag-aral din siya ng Bibliya at nakinabang nang husto, kaya naman naglaan siya ng panahon para tulungan din ang iba. Ipinaaalaala ng kaniyang karanasan ang isang pag-aaral ng mga mananaliksik na taga-Britain noong 2008. Natuklasan nila na ang isang paraan para maging “matatag kapag napapaharap sa stress” ay ang “magbigay . . . sa iba”—na matagal nang ipinapayo ng Bibliya.Gawa 20:35.

Bukod diyan, nagkaroon si Nieng ng tiyak na pag-asa para sa isang magandang kinabukasan, kung saan mawawala na ang lahat ng problemang nagpapahirap sa mga tao. Sa halip, magkakaroon ng “kasaganaan ng kapayapaan” sa buong mundo.Awit 72:7, 8.

Ang tunay na pag-asa at ang karunungan para makayanan ang mga stress sa buhay ay parehong napakahalaga, at parehong matatagpuan sa Bibliya. Milyon-milyon na ang nakinabang sa kamangha-mangha at natatanging aklat na ito. Puwede ka ring makinabang.