Pumunta sa nilalaman

Pumunta sa talaan ng mga nilalaman

Paano Ko Makokontrol ang Aking Damdamin?

Paano Ko Makokontrol ang Aking Damdamin?

KABANATA 26

Paano Ko Makokontrol ang Aking Damdamin?

ANO sa palagay mo​—ang apoy ba’y masama o mabuti? Ang sagot mo marahil ay, ‘Depende.’ Ipagpalagay nating isang gabi ay nagkakamping ka sa gubat at napakalamig ng panahon. Kailangan mong magparingas para mainitan ka. Mabuti ang apoy, hindi ba? Pero kapag lumaki ang apoy at hindi mo na ito makontrol, masama ang puwedeng mangyari​—mabilis na kakalat ang apoy at masusunog ang buong kagubatan. Kapaha-pahamak nga!

Ganiyan din pagdating sa iyong damdamin. Kapag kontrolado mo ito, matutulungan ka nitong magkaroon ng mabubuting kaibigan. Pero kapag hindi mo nakontrol ang iyong damdamin, puwede kang ipahamak nito, pati na ang mga tao sa palibot mo.

Ngayong nagbibinata/nagdadalaga ka na, baka paminsan-minsan ay hindi mo mapigilan ang iyong galit o madaig ka ng labis na kalungkutan. Paano mo makokontrol ang gayong mga damdamin? Pag-usapan natin ang bawat isa sa mga ito.

Kontrolin ang Galit

Nakakasama talaga ng loob kapag pinakitunguhan ka nang hindi maganda. May ilan pa nga na hindi nakapagpipigil ng kanilang sarili. Sa katunayan, may binabanggit ang Bibliya na mga taong “madaling magalit” at “madaling magngalit.” (Kawikaan 22:24; 29:22) Hindi ito dapat bale-walain. Kapag nag-apoy ka sa galit, baka makagawa ka ng bagay na pagsisisihan mo sa bandang huli. Kaya paano mo makokontrol ang iyong damdamin kapag hindi maganda ang naging pagtrato sa iyo?

Una, pag-isipang mabuti ang nangyari. Huwag maging emosyonal. Tingnan kung kaya mo na lang itong palampasin. * (Awit 4:4) Tandaan, kung gaganti ka ng “pinsala para sa pinsala,” lalo lamang lalaki ang problema. (1 Tesalonica 5:15) Pagkatapos tingnang mabuti ang nangyari at ipanalangin ito, baka mapag-isip-isip mong kaya mo naman palang pagpasensiyahan ito, at hindi ka na gaanong maaapektuhan ng nangyari.​—Awit 37:8.

Pero paano kung hindi mo mapalampas ang ginawa sa iyo? Sinasabi ng Bibliya na may “panahon ng pagtahimik at panahon ng pagsasalita.” (Eclesiastes 3:7) Puwede mo kayang lapitan at kausapin ang taong nakasakit sa iyo? Kung hindi naman ito angkop, baka mabuting sabihin mo sa iyong tatay at nanay o sa isang may-gulang na kaibigan ang iyong nadarama. Kung sinasadya kang inisin ng isang tao, magpakita ka pa rin sa kaniya ng kabaitan kahit na mahirap itong gawin. Matutulungan ka ng  tsart sa pahina 221 na makaisip ng iba pang bagay na puwede mong gawin kapag napapaharap ka sa mga situwasyong nakapagpapainit palagi ng iyong ulo.

Manalangin kay Jehova na tulungan kang iwasan ang magkimkim ng galit sa taong nakasakit sa iyo. Tandaan: Bagaman hindi mo mababago ang nangyari, maaari mo namang kontrolin ang iyong reaksiyon dito. Kung magngingitngit ka sa galit, para kang isda na nahuli sa bingwit​—wala kang kalaban-laban. Hinahayaan mong kontrolin ng iba ang iyong pag-iisip at damdamin. Hindi ba mas maganda kung ikaw ang kumokontrol sa iyong damdamin?​—Roma 12:19.

Kung Paano Mapaglalabanan ang Kalungkutan

“Kamakailan, naging sumpungin ako at pakiramdam ko’y lagi na lang akong mali,” ang sabi ng 16-anyos na si Laura. “Hindi na ako masaya sa buhay ko. Nakakatulugan ko na nga ang pag-iyak.” Tulad ni Laura, maraming kabataan ang sakal na sakal na sa dami ng problema sa buhay. Kumusta ka naman? Ngayong nagbibinata/nagdadalaga ka na, marami kang pinagdaraanang pisikal at emosyonal na mga pagbabago. Baka malaki ang inaasahan sa iyo ng mga magulang mo, ng iyong mga kaibigan, at mga guro. O baka naman dahil lamang sa maliliit mong pagkakamali ay naiisip mong wala ka nang ginawang tama. Dahil sa lahat ng ito, baka maisip mong miserable na ang buhay mo.

May ilang kabataan pa nga na sinasaktan ang kanilang sarili para maibsan ang kanilang pagdadalamhati. * Kung nakagawian mo na ring saktan ang iyong sarili, isipin mong mabuti kung bakit mo ito ginagawa. Halimbawa, sinasaktan ng ilan ang kanilang sarili para hindi nila madama ang tensiyon. Nag-aalala ka ba​—marahil dahil sa iyong pamilya o mga kaibigan​—kaya ka natetensiyon?

Kung may ikinababahala ka, ang isa sa pinakamagandang gawin mo ay makipag-usap sa iyong tatay o nanay o sa isang may-gulang na miyembro ng kongregasyong Kristiyano na handang dumamay “kapag may kabagabagan.” (Kawikaan 17:17) Ganiyan mismo ang ginawa ng 16-anyos na si Liliana. Nagsabi siya ng kaniyang niloloob sa nakatatandang mga kapatid na babae sa kongregasyon. “Mas matanda sila sa akin, kaya ang ganda ng mga payong ibinigay nila. Naging mga kaibigan ko sila,” ang sabi niya. * Sinabi naman ng 15-anyos na si Dana na gumaan ang pakiramdam niya nang maging abala siya sa ministeryong Kristiyano. “Iyon ang pinakamagandang bagay na ginawa ko,” ang sabi niya. “Sa katunayan, iyon ang pinakamasayang panahon sa buhay ko!”

Higit sa lahat, huwag mong kalimutang manalangin kung nalulungkot ka at nanlulumo. Ganito ang isinulat ng salmistang si David, na marami ring pinagdaanang problema: “Ihagis mo ang iyong pasanin kay Jehova, at siya ang aalalay sa iyo.” (Awit 55:22) Alam ni Jehova ang pinagdaraanan mo. Hindi lamang ’yan, ‘siya ay nagmamalasakit sa iyo.’ (1 Pedro 5:7) Kung pakiramdam mo’y wala kang halaga at hindi karapat-dapat, tandaan mo na ‘ang Diyos ay mas dakila kaysa sa iyong puso at nakaaalam ng lahat ng bagay.’ (1 Juan 3:20) Mas alam niya kung bakit ka nalulungkot, at mapagagaan niya ang iyong kalooban.

Kung hindi pa rin maalis-alis ang kalungkutan mo, baka may problema ka sa kalusugan, gaya ng depresyon. * Kung gayon, makabubuting magpatingin ka sa doktor. Kung ipagwawalang-bahala mo ito, parang nilakasan mo lang ang volume ng radyo sa iyong sasakyan para hindi mo marinig ang kalampag ng makina nito. Mas mabuting gumawa ng hakbang para malutas ang problema. Hindi mo naman dapat ikahiya ang iyong kalagayan. Maraming kabataan na may depresyon at kaugnay na mga sakit ang natulungan dahil sa pagpapagamot.

Tandaan, parang apoy ang iyong damdamin. Kapaki-pakinabang ito kapag kontrolado mo; kapaha-pahamak naman kapag hindi mo napigilan ang paglagablab nito. Gawin ang iyong buong makakaya upang makontrol ang iyong emosyon. Totoo, baka paminsan-minsan ay makapagsalita ka o makagawa ng mga bagay na pagsisisihan mo sa bandang huli. Pero huwag kang masiraan ng loob. Pagdating ng panahon, matututuhan mo ring kontrolin ang iyong damdamin para hindi ka makontrol nito.

SA SUSUNOD NA KABANATA

Perpeksiyonista ka ba? Kung oo, paano mo matututuhang tanggapin ang iyong mga pagkakamali?

[Mga talababa]

^ par. 8 Kung pinag-iinitan ka ng mga siga, makakatulong sa iyo ang mga mungkahi sa Kabanata 14 ng aklat na ito para maharap mo ang gayong situwasyon. Kung nagalit ka naman sa ginawa ng isang kaibigan, makakatulong sa iyo ang impormasyon sa Kabanata 10.

^ par. 13 Sinasaktan ng ilan ang kanilang sarili sa iba’t ibang paraan​—hinihiwa, pinapaso, sinusuntok, at kinakalmot nila ang kanilang sarili.

^ par. 14 Kung wala kang lakas ng loob na makipag-usap nang personal, sumulat ng liham o makipag-usap sa telepono. Karaniwan na, ang pagsasabi sa iba ng iyong niloloob ang unang hakbang para maghilom ang nasugatan mong damdamin.

^ par. 16 Para sa higit pang impormasyon hinggil sa depresyon, tingnan ang Tomo 1, kabanata 13.

TEMANG TEKSTO

“Huwag kang padaig sa masama, kundi patuloy na daigin ng mabuti ang masama.”​—Roma 12:21.

TIP

Araw-araw, magkuwento sa tatay o nanay mo ng isang magandang bagay na nangyari sa iyo​—kahit maliit na bagay lang ito. Mapaharap ka man sa mabigat na problema, hindi ka na maaasiwang makipag-usap sa kanila. At mas magiging handa silang makinig.

ALAM MO BA . . . ?

Kapag kulang ka sa pahinga at masustansiyang pagkain, mas mahihirapan kang kontrolin ang iyong damdamin.

ANG PLANO KONG GAWIN!

Para sa akin, ang damdaming pinakamahirap paglabanan ay ․․․․․

Para mapagtagumpayan ko ang negatibong damdaming ito, ang gagawin ko ay ․․․․․

Ang mga gusto kong itanong sa (mga) magulang ko hinggil sa bagay na ito ay ․․․․․

ANO SA PALAGAY MO?

● Bakit hindi tama sa paningin ng Diyos ang pag-aapoy sa galit?

● Anu-ano ang maaaring maging masamang epekto sa iyo ng pagiging magagalitin?

● Paano mo mapaglalabanan ang kalungkutan?

[Blurb sa pahina 223]

“Ang pinakaimportante para sa akin ay ang malamang may nagmamahal sa akin, at may handang makinig sa akin kapag nalulungkot ako.”​—Jennifer

[Chart/Mga larawan sa pahina 221]

 Worksheet

Kontrolin ang Iyong Galit

Punan ang tsart

Situwasyon

Iniinsulto ako ng kaeskuwela ko

Padalus-dalos na reaksiyon

Insultuhin din siya

Mas mabuting gawin

Huwag siyang patulan, at ipakita sa kaniya na hindi niya ako kayang pikunin

Situwasyon

Ginamit ng kapatid ko ang paborito kong sapatos nang walang paalam

Padalus-dalos na reaksiyon

Gamitin din nang walang paalam ang gamit niya

Mas mabuting gawin

․․․․․

Situwasyon

Hindi ako pinayagan ng tatay at nanay ko na umalis ng bahay

Padalus-dalos na reaksiyon

․․․․․

Mas mabuting gawin

․․․․․

[Larawan sa pahina 220]

Ang isang taong nagkikimkim ng sama ng loob ay gaya ng isang isda na nahuli sa bingwit​—pareho silang kontrolado ng iba